Shared decision making: op weg naar herstelondersteunende verslavingszorg Kim Elst: projectverantwoordelijke, afdelingshoofd daghospitaal Ben De Zitter: VPK resocialisatie-eenheid verslaving Peter Horemans: bewoner afdeling 3 Wat is shared decision making? (SDM) SDM is een methode waarbij cliënt en hulpverlener gezamenlijk door alle fasen van besluitvorming gaan en waarbij beiden voorkeuren voor behandeling uitspreken wat uiteindelijk resulteert in een gezamenlijk opgestelde behandelovereenkomst (Charles, Gafni & Whelan, 1997). Expertise beide partijen SDM is een onderdeel in het geheel van herstelgericht werken ( recovery ) Herstel is een proces genezing 1
https://www.youtu be.com/watch?v= FqQ-JuRDkl8 SDM in de behandeling van psychiatrische aandoeningen SDM en schizofrenie: Meer tevreden over behandeling Verbeterde kwaliteit van de communicatie Minder onvervulde behoeften SDM en psychose: Meer assertief, meer kritische patiënten Groter gevoel van controle SDM en depressie: Meer tevreden over behandeling Verbeterd gemiddeld functioneren SDM en verslaving: Nog weinig onderzoek: verminderd gebruik, betere therapeutische relatie Belangrijk: geen verschil in klinische outcomes 2
Doel Onderzoeksvraag: In welke mate kan het shared decision making model geïmplementeerd worden in de behandeling van cliënten met een verslavingsproblematiek? Opbouw van het project Kwalitatief onderzoek: verkennen, zoeken naar ervaringen en bevindingen Pilootproject: testen SDM model Samen beslissen van Evelien Joosten (NL) Vanaf juni 2014 tot oktober 2014: implementatie- en testfase 3
Het SDM model van Evelien Joosten Betrokken instanties 4
Resultaten Populatie: 10 hulpverleners: hoofdzakelijk verpleegkundigen 18 patiënten (residentieel: lang- en kortdurend, ambulant, dagziekenhuis) 83% mannelijk Hoofdproduct: alcohol Welke indruk hadden jullie van deze manier van werken voor je ermee startte? Patiënten Nieuwsgierig, interesse Baadt het niet dan schaadt het niet, Ik ben benieuwd wat dit zal geven! Hulpverleners Ambivalentie: positief t.o.v. concept versus bedenkingen over haalbaarheid Meer patiëntenparticipatie is goed maar we zullen op een heel andere manier moeten gaan werken, hopelijk vind ik de tijd 5
Wat vond je van het SDM model (pluspunten, minpunten)? Patiënten Eerste keer, positieve ervaringen Structuur + visualisatie Deze manier van werken brengt structuur in mijn behandeling, het is handig om het overzichtelijk te maken. Hulpverleners Concrete doelstellingen Helpend en eenvoudig Omschakeling: veel info - oefenen Het was soms trekken en sleuren om iets uit de patiënt te krijgen, de kaartjes hielpen om het gezegd te krijgen. Er werden doelstellingen besproken waar ik nog niet bij stil zou staan, moesten ze niet vermeld staan op de kaartjes. Hoe heb je het contact je met je patiënt/begeleiding ervaren? Patiënten Beter contact: meer betrokkenheid van IB, meer up-to-date Bekomen consensus: open dialoog, 2 visies Doordat de begeleiding ook de kaartjes moet leggen, zijn ze meer met je bezig. Hulpverleners Goed contact Patiënt op een andere manier leren kennen Ik heb het contact niet als radicaal anders ervaren maar had het gevoel dat de patiënt het meer waardeerde. 6
Resultaten Belangrijke thema s Houding van patiënt en hulpverlener t.o.v. SDM Hulpverleners meer sceptisch Patiënten enthousiast Toepasbaarheid: verschil tussen soorten afdelingen Besluit De bevindingen zijn positief en veelbelovend in de verslavingszorg Meest effectief op langdurige behandelafdelingen Meerdere sessies zijn aangewezen Verder onderzoek 7
Ik stel aan jullie voor Ben De Zitter: verpleegkundige afdeling 3R Bewoner: Peter Introductie Rehabilitatie: eerherstel Reïntegratie Resocialisatie Herstelondersteunende verslavingszorg Shared Decision Making Samen Beslissen 8
Doelgroep 4 à 5 bewoners Populatie: kwetsbare mensen Cave bemoeizorg 5 sessies in de praktijk Sessie 1: kennismaking Sessie 2: kaarten, onderhandelen Sessie 3: tussentijdse evaluatie Sessie 4: eindevaluatie Sessie 5: follow up 9
Implementatie Na uitleg in sessie 1: afspraak voor sessie 2 week later en optie aan deelname aan eerste teamvergadering. 1 ste keer op team: IB stelt persoon voor, 2 de keer op team mogelijkheid tot deelname Kennismaking: medicatie per gift, één overnachting Actiefase: begin dagbox en sporadisch dubbele overnachting Afrondingsfase: weekbox en tweewekelijks dubbele overnachting Sessie 3: tussentijdse evaluatie, eventueel bijsturen doelen en stand van zaken Empowerment Samen beslissen PARTICIPATIE teamvergadering: samen op stap, geen hand in hand Doelen worden persoonlijk naar voor gebracht in teamvergadering Voordelen: structuur, alle levensdomeinen komen aan bod, termijn van opname, inspraak, participeren met een doel, niet om te participeren. Casus Peter, ex-bewoner afdeling 3R nu 3B 10