leerwerkboek 4 deel B
LES 17 Het kookboek van Goelio Chaos DIT KAN IK AL! Ik kan woorden alfabetisch rangschikken. Oefening 1 Netjes gerangschikt! Rangschik de gerechten bij de juiste groep. Paprikasoep - tiramisu - spaghetti - chocolademousse - lasagne - aspergesoep - aardbeientoetje - fruitsla - champignonsoep - zalmsla - appelcake - tomatensoep - selderijsalade - tagliatelli - mangosalade - preisoep - noedels - bospaddenstoelenpasta soepen salades pasta s desserten Oefening 2 En nu alfabetisch! Rangschik alle gerechten per kolom alfabetisch. Menu Menu soepen salades pasta s desserten 38
Oefening 3 Wat zou dat zijn? Zoek de naam van het gerecht op in het woordenboek. Paella: Omelet: Tajine: Quiche: Risotto: 39
Oefening 4 Het kookboek van Goelio! Ontwerp nu zelf het register van het kookboek van Goelio. Noteer bij elk onderdeel twee namen van gerechten. Goelio Soepen: Voorgerechten: Hoofdgerechten: Salades: Desserten: DIT HEB IK VANDAAG GELEERD! In het register van een kookboek staan alle gerechten alfabetisch gerangschikt. Zo kun je gemakkelijk een recept terugvinden. Opmerkingen Tijdens deze les voelde ik mij Tijdens deze les kon 40 ik makkelijk volgen
LES 17 Het kookboek van Goelio Chaos TAALBENDEDOELEN Taalbeschouwing - klanken en letters Nadenken over het alfabet: Nadenken over het nut en het gebruik van alfabetische ordening. Alfabetisch rangschikken op de eerste letter. Alfabetisch rangschikken op de tweede letter (en verder). Raadplegen van andere geordende bestanden. De term alfabet gebruiken. LESVERLOOP Aanzet 1 Kookboeken rangschikken MATERIAAL Leerwerkboek...p. 38-40 Extra materiaal Kookboeken, woordenboeken, blad papier VOOR DE LES Laat eventueel ook de leerlingen een kookboek meebrengen. NA DE LES - Kern 2 Recepten zoeken 3 Het register 4 Oefenen in het leerwerkboek Reflectie 5 Flitstoets LEERLIJNEN Dit leerden we vorig schooljaar De leerlingen kennen het alfabet al. De leerlingen kunnen woorden alfabetisch rangschikken volgens de eerste letter. Dit leren we nu De leerlingen kunnen woorden alfabetisch rangschikken op de eerste letter of de tweede letter en verder. Ze oefenen het gebruik van geordende bestanden in. Dit leren we volgend schooljaar De leerlingen passen het alfabetisch rangschikken vlot toe op meer dan de eerste of de tweede letter. Ze kunnen geordende bestanden vlot gebruiken. 17.1
LESVERLOOP 1 Kookboeken rangschikken Je laat de leerlingen kennismaken met de verschillende kookboeken. Eventueel (afhankelijk van het aanbod) laat je hen de kookboeken rangschikken (algemeen, specifiek zoals bv. soepen, nagerechten ). Je laat de leerlingen ook beschrijven of het een kookboek is met alleen tekst of met foto s of prenten ter ondersteuning. AANZET 2 Recepten zoeken Je verdeelt de klas in kleine groepen. Je geeft elke groep een kookboek uit het aanbod. Elke groep krijgt de opdracht om het recept van een gerecht op te zoeken. Bijvoorbeeld: KERN aardappelpuree varkensgebraad spaghetti bolognese rijstpap minestrone tajine met lamsvlees Na het opzoeken laat je de leerlingen de werkwijze verwoorden. Hebben jullie je gerecht kunnen terugvinden? Hoe komt het dat sommigen hun recept niet hebben kunnen terugvinden? (Het stond niet in het kookboek, de verkeerde manier gebruikt om te zoeken.) De groepjes die het recept hebben teruggevonden, hoe hebben jullie dat gedaan? (naar de prenten gekeken, gewoon bladzijde per bladzijde bekeken, naar het soort gerecht gezocht ) In elk kookboek staat een lijst met de recepten die je erin kunt terugvinden, hoe zijn die recepten gerangschikt? (Vaak alfabetisch.) Kennen jullie de snelste manier om een gerecht terug te vinden in een kookboek? (Kijken naar het register en dan zoeken volgens het alfabet.) Zijn er nog boeken waarin je op die manier iets kunt terugvinden? (Atlas, straatnamenboek ) 3 Het register Je vertelt de leerlingen dat de Spaanse chef-kok Goelio Chaos, een kookboek heeft geschreven. De chaotische kok heeft er met zijn warhoofd weer een potje van gemaakt. Alle recepten in zijn kookboek staan kriskras door elkaar. Wie het recept van een bepaald gerecht zoekt, weet niet goed hoe daaraan te beginnen. Daarom roept hij nogmaals jullie hulp in. Goelio geeft jullie de opdracht om een register te maken voor zijn kookboek. Je vestigt de aandacht op wat een register juist is en hoe het is opgebouwd. Hoe bouwt men een register op? (Alfabetisch, volgens verschillende elementen ) Op welke manier gebeurt dat, denken jullie? (Eerst alles noteren en dan rangschikken en ordenen.) Een register is een goed geordende inhoudsopgave. In een kookboek kun je de gerechten terugvinden in het register, dat bevindt zich vooraan of achteraan in het kookboek. 17.2
Je laat de leerlingen in dezelfde groepen nadenken over de volgende vragen: Hoe worden de gerechten gerangschikt? (alfabetisch, soms eerst volgens soort en dan alfabetisch) Hoe kun je daar terugvinden waar een recept in het kookboek staat? (Naast de naam van het gerecht staat de bladzijde of het volgnummer waarop je het gerecht kunt terugvinden.) Hoe rangschikken we woorden alfabetisch? (Herhaal met de leerlingen de afgesproken stappen: eerste letter opzoeken in het woordenboek, tweede letter mee opnemen, kernwoorden benoemen, verklaring lezen.) 4 Oefenen in het leerwerkboek Overloop samen met de leerlingen de opdrachten. leerwerkboek p. 38 Les 17 Het kookboek van Goelio Chaos Dit kan ik al! Ik kan woorden alfabetisch rangschikken. diff.: uitdaging De leerlingen rangschikken de gerechten per soort. Oefening 1 Netjes gerangschikt! Rangschik de gerechten bij de juiste groep. Paprikasoep - tiramisu - spaghetti - chocolademousse - lasagne - aspergesoep - aardbeientoetje - fruitsla - champignonsoep - zalmsla - appelcake - tomatensoep - selderijsalade - tagliatelli - mangosalade - preisoep - noedels - bospaddenstoelenpasta soepen salades pasta s desserten paprikasoep fruitsla spaghetti tiramisu aspergesoep zalmsla lasagne chocolademousse champignonsoep selderijsla tagliatelli aardbeientoetje tomatensoep mangosalade noedels appelcake preisoep bospaddenstoelenpasta diff.: aanloop De leerlingen rangschikken de gerechten alfabetisch. Oefening 2 en nu alfabetisch! Rangschik alle gerechten per kolom alfabetisch. Menu Menu soepen salades pasta s desserten aspergesoep fruitsla bospaddenstoelen- aardbeientoetje champignonsoep mangosalade pasta appelcake paprikasoep selderijsalade noedels chocolademousse preisoep zalmsla lasagne tiramisu tomatensoep spaghetti 38 tagliatelli 17.3
leerwerkboek p. 39 Oefening 3 Wat zou dat zijn? Zoek de naam van het gerecht op in het woordenboek. Paella: eigen antwoord De leerlingen zoeken de namen van gerechten op in het woordenboek. Omelet: eigen antwoord Tajine: eigen antwoord Quiche: eigen antwoord Risotto: eigen antwoord 39 17.4
leerwerkboek p. 40 diff.: uitdaging De leerlingen vullen het register van het kookboek van Goelio correct aan. Oefening 4 Het kookboek van Goelio! Ontwerp nu zelf het register van het kookboek van Goelio. Noteer bij elk onderdeel twee namen van gerechten. Goelio Soepen: eigen antwoord Voorgerechten: eigen antwoord Hoofdgerechten: eigen antwoord Salades: eigen antwoord Desserten: eigen antwoord Dit heb ik vandaag geleerd! In het register van een kookboek staan alle gerechten alfabetisch gerangschikt. Zo kun je gemakkelijk een recept terugvinden. Opmerkingen Tijdens deze les voelde ik mij 40 Tijdens deze les kon ik makkelijk volgen REFLECTIE TIP Je kunt ervoor kiezen om de leerlingen eerst alle letters van het alfabet onder elkaar te laten noteren. 5 Flitstoets Je vertelt de leerlingen dat je als slot van de les een flitstoets gaat houden. De leerlingen noteren op een blad bij een door de leerkracht opgegeven letter uit het alfabet een gerecht. Bijvoorbeeld: A - aardappelpuree, B - banana split, C - cocktail enz. Je noemt als leerkracht tien willekeurige letters. Nadien reflecteer je over de leerinhoud. Wanneer je snel de bereiding van een gerecht wilt terugvinden, wat doe je dan? Hoe kun je snel een recept terugvinden? Kun je in elk kookboek alle recepten terugvinden? 17.5