ASSERTIVITEIT WWW.I-LEARNING.BE -
WAT IS ASSERTIVITEIT? Subassertief, agressief, manipulatief of assertief? Assertief gedrag Assertief ben je als je op een vriendelijke, kalme manier opkomt voor je mening, je rechten en je standpunten met respect voor je gesprekspartner. Assertief gedrag zit tussen twee gedragsvormen in: subassertief gedrag en agressief gedrag. Je bent assertief als je: - Je emoties op een gepaste manier kan uiten. - je eigen mening durft uiten, los van wat de andere wil horen. - Kritiek kan uiten op een gepaste manier. - Complimenten durft geven en ontvangen. - Verzoeken op een gepaste manier kan weigeren. In welke situatie is het voor jou gemakkelijk om je assertief te gedragen? In welke situatie is het voor jou moeilijk om je assertief te gedragen? Wat is dan de reden?
Gedraag jij je assertief? Ja Soms Nee Ik kom op voor mijn eigen rechten zonder daarbij die van anderen te schaden. Ook tegenover lastige mensen blijf ik bij mijn mening. Mijn relaties zijn gebaseerd op vertrouwen en niet op dominantie Ik kan in de meeste situaties gewoon mezelf zijn Als ik geconfronteerd wordt met boze mensen blijf ik toch kalm en kan ik praktische oplossingen voorstellen om de problemen op te lossen Als ik met iets niet akkoord ga, zal ik dat kunnen duidelijk maken op een rustige manier. Ik kan hulp of advies vragen als het nodig is Als ik iets niet begrijp dan vraag ik meer uitleg Ik straal zelfvertrouwen uit Ik kan mijn gevoelens uiten op de juiste manier Als je vaak ja antwoordde op de vragen dan is het goed gesteld met jouw assertiviteit. Als je vaak nee antwoordde, kan je nog heel wat bijleren over assertiever zijn. Subassertief gedrag Veel mensen die zich onzeker voelen komen moeilijk op voor zichzelf. Ze durven hun eigen mening niet goed uiten en ze durven niet tegen anderen ingaan ook al gaan ze niet akkoord. Het is voor alle partijen vaak in eerste instantie gemakkelijk als iemand subassertief reageert. De persoon die zich subassertief gedraagt vermijdt op die manier conflicten en de andere mensen krijgen hun zin. Als je subassertief bent laat je je makkelijk de mond snoeren door anderen. Maar subassertief gedrag werkt enkel op korte termijn. Mensen die zich subassertief gedragen zullen over hun grenzen gaan en te veel werk aannemen. Zo zullen ze in tijdsnood geraken en fouten beginnen maken. Ook zorgt subassertief gedrag ervoor dat men onderhuidse spanningen opbouwt. Zo kan subassertief
gedrag zorgen voor heel wat stressklachten en op termijn ook voor overspannenheid of burn-out. Subassertief gedrag kan ontstaan door een gebrek aan zelfvertrouwen, verkeerde overtuigingen of een gebrek aan sociale vaardigheden. Voorbeelden van subassertief gedrag zijn: - Moeilijk complimenten kunnen ontvangen - Ja zeggen en nee voelen - Snel toegeven - Moeilijk complimenten kunnen geven - Geen kritiek durven uiten - Zwijgen terwijl je eigenlijk iets wil zeggen Wanneer en in welke situatie gedraag jij je subassertief? Wat is de reden?
Gedraag jij je soms subassertief? Ja Soms Nee Ik zeg ja terwijl ik eigenlijk nee zou willen zeggen Als mensen mij vragen iets te doen, durf ik niet te weigeren Op het werk vraag ik liever geen hulp aan een collega Ik vind het moeilijk om kritiek te krijgen en voel me dan geviseerd Ik zeg vaak sorry Als ik in een groep de enige ben met een bepaalde mening, zal ik eerder zwijgen dan voor mijn mening uit te komen Soms heb ik het gevoel dat de mensen van mij profiteren Als ik geconfronteerd wordt met lastige mensen voel ik me onzeker Ik sta niet graag in de belangstelling Als iemand mij een compliment geef, wordt ik verlegen en weet ik niet hoe ik me moet gedragen
Agressief gedrag Agressief gedrag kan heel intimiderend overkomen en het kan bij de gesprekpartner overkomen als zelfzeker gedrag. Agressief gedrag is echter een uiting van machteloosheid. Op korte termijn zal dit effect hebben doordat mensen jouw je zin geven omdat ze bang zijn van jou of zich geïntimideerd voelen. Op lange termijn zullen mensen je niet meer serieus nemen en je vermijden. Omdat mensen die zich dominant opstellen, weinig respect hebben voor andermans mening, slecht luisteren, zelfs soms schreeuwen of zich beschuldigend uitlaten namelijk geen aangename mensen zijn om mee om te gaan. Voorbeelden van agressief gedrag: - Slecht luisteren - Schreeuwen of de stem verheffen - Dreigingen uiten - Kritiek uiten op een niet respectvolle manier - Anderen willen overheersen - Anderen negeren In welke situatie heb jij je op een agressieve manier gedragen? Wat was de reden? Wat leverde het je op?
Gedraag jij je soms agressief? Ja Soms Nee Ik gedraag me dominant en sturend Ik geef kritiek en ik maak me geen zorgen hoe dit bij andere mensen overkomt Ik bereik mijn doel door anderen bang te maken Ik babbel veel en onderbreek anderen geregeld als zij aan het praten zijn Als iemand iets verkeerd gezegd heeft of me iets heeft aangedaan, vind ik het moeilijk om dat te vergeten of vergeven Ik ben ambitieus en ik ga over lijken om mijn doelen te behalen Als ik overtuigd ben dat mijn mening de juiste is, blijf ik doorduwen wat de gevolgen ook zijn voor de relatie met de mensen waarmee ik discussieer. Als de mensen niet luisteren, sla ik met de vuist op tafel Ik shockeer graag mensen Als mensen niet doen wat ik wil dan ga ik dreigen met gevolgen Hierboven werd uitgelegd wat assertief, subassertief en agressief gedrag inhoudt en hoe je het kan herkennen. Iedere mens gedraagt zich in zijn leven op deze drie manieren. Hieronder vindt je in deze tabel nog wat meer uitleg over wat de kenmerken zijn van iemand die zich op 1 van deze 3 manieren gedraagt.