uitgebreid Advies en Faciliteiten Informatie Stadskantoor Lübeckplein 2 Postbus 10007 8000 GA Zwolle Telefoon (038) 498 51 52 de.krikken@zwolle.nl www.zwolle.nl Buurt voor Buurt 2012 Kamperpoort Opdrachtgever Opdrachtnemer Versie 1 Maatschappelijke Ontwikkeling Onderzoek & Statistiek
Colofon Buurt voor Buurt onderzoek 2012 Onderzoek & Statistiek, Afdeling Informatie, Gemeente Zwolle Maart 2013 Opdrachtgever Eenheid Ontwikkeling, afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling, Gemeente Zwolle Samenstelling Afdeling Informatie, Onderzoek & Statistiek, door D.E. Krikken, M. Middeldorp en A. Veldhuizen. In samenwerking met Geo-Informatie en Repro Gemeente Zwolle. Bronvermelding Overname uit deze publicatie is alleen toegestaan onder vermelding van de bron. 2/17
Inhoud De wijkmanager aan het woord Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Kamperpoort 4 De wijk in beeld 5 Wijkkenmerken 6 Leefsituatie-index 6 Sociale index 8 Leefbaarheid en veiligheid 12 3/17
Kamperpoort Conclusies Kamperpoort scoort het laagst van alle wijken op de leefsituatie-index en scoort daarmee erg ongunstig. Men heeft het hier minder dan gemiddeld in Zwolle getroffen qua woonsituatie, men bezit hier minder consumptiegoederen dan gemiddeld in Zwolle en men is hier minder mobiel (qua auto of openbaar vervoer) dan gemiddeld in Zwolle. Deze wijk scoort eveneens ongunstig op de sociale index. Kamperpoort scoort op drie aspecten (zeer) ongunstig, maar op het aspect Binding scoort de wijk gemiddeld. De inwoners van Kamperpoort beoordelen hun buurt minder gunstig dan gemiddeld in Zwolle. Opvallend is dat men in deze wijk het meest positief is, vergeleken met alle andere wijken in Zwolle, over de ontwikkeling van de buurt (zowel van het afgelopen jaar als over de toekomstige jaren). Qua woonomgeving, buurtvoorzieningen en op sociaal gebied zien we dat deze wijk nog erg ongunstig scoort ten opzichte van het Zwols gemiddelde. Op het gebied van veiligheid scoort deze wijk gemiddeld voor Zwolle. En ook is men hier net zo tevreden als gemiddeld in Zwolle over het functioneren van de gemeente bij de aanpak van leefbaarheid en veiligheid in de buurt. 4/17
De wijk in beeld De wijk Kamperpoort bestaat alleen uit de buurt Kamperpoort. Om de leefsituatie-index en sociale index te berekenen hebben we dit jaar Zwollenaren van 15 jaar en ouder benaderd. Voorheen benaderden we alleen de Zwollenaren in de leeftijd van 18 tot 75 jaar. Om te kunnen vergelijken met vorige keer hebben we bij de rapportage van het gedeelte Leefbaarheid en Veiligheid daarom alleen de groep 18 tot 75 jarigen meegenomen. 5/17
Aantal respondenten in Kamperpoort 2012 18-75 15 e.o. Kamperpoort 80 108 Wijkkenmerken Sinds een aantal jaren vindt er een grootschalige herstructurering plaats in de Kamperpoort. Deze loopt onder de huidige economische omstandigheden vertraging op. De helft van de huishoudens in deze wijk bestaat uit één persoon. Kamperpoort Zwolle inwoners 1.292 122.467 huishoudens 567 51.956 jongeren / ouderen 7% / 27% 11% / 14% koop- / huurwoningen 18% / 82% 52% / 48% hoogbouw 64% 34% werkloosheid 5,1% 4,3% huishoudens < 105% van sociaal minimum 17% 8% hoge inkomens 4% 18% eenoudergezinnen 4,6% 5,8% niet-westerse allochtonen 11,5% 9,3% Vergeleken met het beeld in 2011 wonen er relatief gezien meer niet-westerse allochtonen. Leefsituatie-index De leefsituatie-index geeft in één cijfer een indicatie van de leefsituatie of het algehele welzijn van personen in een bepaald jaar. De leefsituatie-index is ontwikkeld door het Sociaal en Cultureel Planbureau en wordt berekend op basis van enquêtevragen. Deze vragen hebben we dit jaar voor het eerst opgenomen in het Buurt voor Buurtonderzoek. Volgens het SCP geven deze vragen een geobjectiveerde beschrijving van de leefsituatie. Als je meer wilt weten over deze index, kijk dan bij achtergronden. Omdat we dit keer de leefsituatie-index voor het eerst berekenen, geldt 2012 als basisjaar en wordt de gemiddelde score voor alle Zwollenaren op 100 gesteld. De inwoners van Kamperpoort scoren gemiddeld 90 op de leefsituatie-index. Dit is de laagste score van alle wijken. In de stedelijke rapportage hebben we laten zien welke groepen er laag scoren op de leefsituatie-index. Zie de infographic. Welke van deze groepen wonen er relatief gezien veel in Kamperpoort en bepalen daarmee de lage score voor deze wijk? Het gaat om de volgende groepen: alleenstaanden, ouderen (75+), niet-werkenden (dit is inclusief studenten en gepensioneerden), arbeidsongeschikten 1 en lage inkomens. 1 Volgens de achtergrondgegevens van de respondenten heeft 9% van de inwoners van Kamperpoort een aouitkering (t.o.v. 4% gemiddeld in Zwolle). Maar volgens de gegevens van het CBS over 2010 (meest recent) is 6/17
De indexscore is opgebouwd uit acht domeinen. Het is interessant om te weten te komen op welke gebieden de inwoners van Kamperpoort dan ongunstiger scoren wat betreft de leefsituatie. Dit is te zien in de grafiek. Kamperpoort Zw ols gemiddelde ongunstig gunstig Wonen Vrije tijd Sociale participatie Sport Vakantie Consumptiegoederen Mobiliteit Gezondheid 2012 Uit de grafiek blijkt dat er in Kamperpoort met name ongunstig wordt gescoord op de domeinen Wonen, Consumptiegoederen en Mobiliteit. In Kamperpoort hebben relatief veel inwoners een huurwoning in de vorm van een appartement/flat of studentenwoning. De oppervlakte van de woonkamer en het aantal kamers zijn dan ook beduidend kleiner dan gemiddeld genomen in Zwolle. Daarnaast bezitten de inwoners van Kamperpoort minder consumptiegoederen. Zo bezit een kwart van de bewoners zowel een magnetron als een vaatwasser, dit percentage ligt in Zwolle als geheel veel hoger (62%). Dat Kamperpoort slecht scoort op mobiliteit heeft niks te maken met het bezit van een OV-abonnement (dat is erg hoog in deze wijk), maar wel met het bezit van een auto. De helft van de bewoners van Kamperpoort heeft geen auto, gemiddeld is dit 20% in Zwolle. Van de bewoners geeft eenderde aan om financiële redenen geen auto te hebben, dit geldt voor 11% van de Zwollenaren. Tenslotte is het percentage bewoners dat het afgelopen jaar niet op vakantie is geweest, in deze wijk het hoogst (30%). dit 5% (Zwols gemiddelde: 4%). Het zou kunnen dat het aantal ao-uitkeringen in de afgelopen 2 jaar harder is gestegen in deze wijk, maar dat is dus niet helemaal zeker. 7/17
Sociale index Net als de leefsituatie-index is ook de sociale index nieuw. De sociale index is opgezet door RIGO in samenwerking met de onderzoeksafdeling van de gemeente Rotterdam. De index wordt berekend op basis van een combinatie van enquêtevragen en registratiegegevens. De sociale index is een instrument dat ontwikkelingen ten behoeve van beleid signaleert. Wil je meer weten over de opbouw van deze index, dan kun je dat vinden in de achtergronden. Omdat we dit keer de sociale index voor het eerst berekenen, geldt 2012 als basisjaar en wordt de gemiddelde score voor Zwolle op 100 gesteld. Kamperpoort scoort 88 op de sociale index en wijkt daarmee ongunstig af van het Zwolse gemiddelde. Door in de profieltaart op de aspecten te klikken (in de middelste ring), verschijnen de grafieken van de aspecten met daarin de onderliggende thema s en indicatoren. In de profieltaart is zichtbaar dat deze wijk op drie aspecten (zeer) ongunstig scoort. Maar op het aspect Binding scoort Kamperpoort juist gemiddeld. 8/17
Capaciteiten Er wonen in Kamperpoort relatief veel mensen zonder startkwalificatie. Ook bij de jongeren van 18-23 jaar zien we een relatief groot aandeel voortijdig schoolverlaters. In Kamperpoort geven verhoudingsgewijs veel mensen aan lichamelijke beperkingen te ervaren (36%) en ook een groot deel hiervan wordt daardoor belemmerd bij de uitvoering van alledaagse handelingen zowel thuis als in hun vrije tijd. Verder wonen in Kamperpoort relatief veel huishoudens die moeite hebben met rondkomen en zitten er meer huishoudens in de schulddienstverlening dan gemiddeld in Zwolle. Tot slot hebben in deze wijk bijna twee maal zoveel inwoners moeite met de Nederlandse taal dan in Zwolle als geheel, het gaat vooral om lezen en schrijven. Kamperpoort - Capaciteiten Zwols gemiddelde Inkomen Gezondheid Opleiding Voortijdig schoolverlaten Bevolking zonder startkw alificatie Jongeren met startkw alificatie Ervaren gezondheid Ervaren beperkingen Moeite met alledaagse handelingen Huishoudens met een laag inkomen Huishoudens die moeite hebben met rondkomen Huishoudens met schulddienstverlening Moeite met de Nederlandse taal ongunstig gunstig 2012 9/17
Leefomgeving De inwoners van Kamperpoort zijn minder tevreden met hun huisvesting en woonomgeving dan gemiddeld in Zwolle. Over de buurtvoorzieningen en het onderhoud en beheer hiervan is men ook minder tevreden in Kamperpoort. Verder ervaren de bewoners in deze wijk relatief vaak sociale overlast en geluidsoverlast. Kamperpoort - Leefomgeving Zwols gemiddelde Huisvesting en woonomgeving Buurtvoorzieningen Tevredenheid eigen w oning Tevredenheid w oonomgeving Indexcijfer w oonomgeving Tevredenheid onderhoud en beheer Tevredenheid buurtvoorzieningen Tevredenheid sociale voorzieningen ongunstig gunstig Verloedering Veilgheid Leefbaarheid Sociale overlast Verkeersoverlast Geluidsoverlast Leefbaarheidsincidenten Bedreigende voorvallen Vermogensdelicten Veiligheidsgevoel Veiligheidsoordeel Veiligheidsincidenten 2012 10/17
Participatie In Kamperpoort zien we dat weinig 18-23 jarigen zonder startkwalificatie nog op school zitten. Sportdeelname is in Kamperpoort het laagst: 57% van de bewoners sport minstens 1x per maand, gemiddeld is dat 65% in Zwolle. Verder doen significant minder inwoners dan in geheel Zwolle aan vrijwilligerswerk en zetten minder bewoners zich actief in om de leefbaarheid in de buurt te verbeteren. Wat overigens opvalt in Kamperpoort qua participatie, maar wat niet opgenomen is in de berekening van de sociale index, is dat hier relatief veel bewoners geen betaald werk hebben, dit geldt ook voor het hebben van een vast contract (dat zijn relatief weinig bewoners). Kamperpoort - Participatie Zwols gemiddelde ongunstig gunstig Werkzoekenden Werk en opleiding Sociale contacten Maatschappelijke inzet Deelname activiteiten Schoolgaande jeugd Langdurig werklozen Regelmatig contact familie en vrienden Sociaal isolement Eenzaamheid Sportdeelname Uitgaansfrequentie Culturele activiteiten Religieuze bijeenkomsten Inzet mantelzorg Inzet vrijw illigersw erk Inzet voor de buurt 2012 11/17
Binding In Kamperpoort wordt veel verhuisd. Hierdoor is ook de gemiddelde woonduur relatief kort. Bewoners geven aan dat zij zich minder thuis voelen bij de mensen in de buurt dan gemiddeld in Zwolle en er wordt minder saamhorigheid ervaren. Ongeveer de helft van de inwoners voelt zich medeverantwoordelijk voor de leefbaarheid in de buurt. In Zwolle geldt dit gemiddeld voor driekwart van de inwoners. We zien dan ook dat de bewoners van Kamperpoort zich minder actief inzetten voor de buurt dan gemiddeld. Opvallend is dat desondanks de inwoners hier het meest positief zijn van alle Zwolse wijken over de ontwikkelingen in de buurt (zowel in het afgelopen jaar als in de komende jaren). Kamperpoort - Binding Zwols gemiddelde Mutatiegraad ongunstig gunstig Stabiele bevolking Vertrouwen Ervaren binding Verhuisgeneigdheid Lange w oonduur Familiariteit en omgang Verantw oordelijkheidsgevoel Actieve inzet Ontw ikkeling buurt (afgelopen jaar) Toekomstverw achting buurt Vertrouw en in lokaal bestuur 2012 12/17
Leefbaarheid en veiligheid Algemeen De inwoners van Kamperpoort beoordelen hun buurt minder goed dan in 2011 qua schaalscore, hierdoor is er een grotere marge ten opzichte van het Zwolse gemiddelde. Toch is de schaalscore nog altijd een voldoende (6,3). Daarnaast zijn de bewoners net als in 2011 veel positiever over de ontwikkeling van hun buurt dan gemiddeld in Zwolle. Zo vindt 59% van de bewoners dat hun buurt het afgelopen jaar vooruit is gegaan en 79% verwacht dat hun buurt de komende jaren vooruit zal blijven gaan! De vooruitgang van het afgelopen jaar heeft te maken met de geplaatste nieuwbouw (en de komst van nieuwe bewoners), de bestrating en het nieuwe zorgcentrum. Men verwacht ook voor de komende jaren vooruitgang omdat er nog meer nieuwbouw staat gepland, men verwacht hierdoor ook dat er steeds meer mensen van buiten de Kamperpoort komen wonen. Ook de komst van een supermarkt en bioscoop zorgen voor positieve verwachtingen. Woonomgeving Op 5 van de 6 items die iets zeggen over de beoordeling van de woonomgeving scoort Kamerpoort minder gunstig dan het Zwols gemiddelde. Positief is dat behalve geluidsoverlast, er verder geen verslechteringen zijn opgetreden in deze buurt ten opzichte van 2011. 13/17
De bewoners van Kamperpoort geven het laagste rapportcijfer voor hun woonomgeving: een 6,3, dit is nog altijd een voldoende. Maar gemiddeld wordt een 7,4 gegeven in Zwolle. Relatief veel bewoners (40%) vinden dat er in hun buurt veel slecht onderhouden en/of onbewoonbaar verklaarde woningen staan. Drie grootste buurtproblemen (komen volgens de meeste bewoners het vaakst voor) Kamperpoort Zwolle Hondenpoep op straat 38% 26% Rommel op straat 32% 25% Te hard rijden 31% 32% Terwijl hondenpoep op straat gemiddeld in Zwolle is afgenomen, is het in Kamperpoort juist toegenomen en van de derde naar de eerste plek gestegen qua buurtproblemen. Dit probleem komt van alle wijken in Zwolle in deze wijk het vaakst voor. Rommel op straat is wel flink afgenomen in Kamperpoort (van 47% naar 32%). In 2011 stond parkeeroverlast nog op de 2 e plek, ook dit is behoorlijk afgenomen (van 34% naar 17%). In deze wijk komen een aantal problemen (net als hondenpoep) het vaakst voor vergeleken met alle andere wijken in Zwolle. Dit geldt voor overlast door omwonenden, beschadigingen aan auto s, geluidsoverlast door horeca en geluidsoverlast in het algemeen. Inbraak in woningen komt hier juist nagenoeg niet voor. De bewoners mochten zelf de twee belangrijkste problemen van hun buurt opschrijven die volgens hen aangepakt moeten worden: tweederde van de respondenten noemt hier minimaal één probleem. Fietsers/fietsen op de stoep en geluidsoverlast worden hier het vaakst genoemd, maar ook dronkenschap, zwervers en junkies/drugsgebruik zijn een probleem in deze buurt. Het aantal leefbaarheidsincidenten per 1.000 inwoners is vergeleken met de politiecijfers van 2010 behoorlijk afgenomen in Kamperpoort, maar is nog 1,5 keer zo hoog als gemiddeld in Zwolle (zie grafiek bij Veiligheid). Sociaal Op sociaal gebied scoort Kamperpoort op 4 van de 6 aspecten minder gunstig dan het Zwols gemiddelde. Positief is dat deze wijk qua sociale participatie en het actief inzetten voor de leefbaarheid van de buurt rond het Zwols gemiddelde scoort. En ten opzichte van 2011 hebben er geen verslechteringen plaatsgevonden op sociaal vlak in Kamperpoort. Net als in 2011 is de medeverantwoordelijkheid voor de leefbaarheid in de buurt in deze wijk/buurt het laagst van heel Zwolle. Men doet hier ook het minst mee aan buurtactiviteiten. Slechts een derde van de bewoners vindt dat ze het goed getroffen hebben om hier te wonen, gemiddeld vindt tweederde dat in Zwolle. 14/17
Voorzieningen In Kamperpoort is men minder tevreden over de voorzieningen in de buurt dan gemiddeld in Zwolle, maar de bewoners geven wel een voldoende rapportcijfer voor de buurtvoorzieningen (6,5). Daarnaast is men ten opzichte van 2011 meer tevreden over de hoeveelheid van zowel de fysieke als de sociale voorzieningen in de buurt. Dit zorgt voor een positieve ontwikkeling in de beoordeling van de bewoners over de buurtvoorzieningen. Meest gemiste buurtvoorzieningen (komen volgens de meeste bewoners (veel) te weinig voor) Kamperpoort Zwolle Hondenuitlaatstroken 65% 45% Sportvoorzieningen 65% 16% Hondenuitlaatstroken worden net als in 2011 door relatief veel bewoners gemist in Kamperpoort, dit is het hoogste van alle wijken in Zwolle. In 2011 werden sportvoorzieningen door de helft van de bewoners gemist, nu door tweederde. Ook dit is het hoogste van alle wijken. Men is hier ook het minst tevreden over de hoeveelheid openbaar groen en straatmeubilair. Kamperpoort scoort dan ook het laagst op de schaalscore hoeveelheid fysieke voorzieningen, maar deze score is wel significant omhoog gegaan vergeleken met 2011. Met name de komst van het zorgcentrum heeft voor een verbetering gezorgd. Zo was in 2011 29% tevreden over de zorgvoorzieningen, nu is dat 94%! Ook 15/17
de tevredenheid over de voorzieningen voor ouderen is daarmee gestegen. Daarnaast is de tevredenheid over parkeergelegenheid (zowel algemeen als qua hoeveelheid) gestegen in deze wijk. Men is in Kamperpoort op Buitengebied-Noord/Oost na het minst tevreden over het onderhoud en beheer van de fysieke voorzieningen (straatverlichting, groenvoorziening, wegen, fietspaden en straatmeubilair). Veiligheid Men geeft in Kamperpoort een significant lager rapportcijfer voor de veiligheid in de buurt dan gemiddeld in Zwolle, maar voor op de andere indicatoren scoort deze wijk rond het Zwols gemiddelde. Ten opzichte van 2011 is de beoordeling van de veiligheid gelijk gebleven in Kamperpoort. Als we naar de gemelde incidenten bij de politie kijken voor deze wijk, dan zien we dat het aantal veiligheidsincidenten hoog is. De beleving van de bewoners valt in dat opzicht dus nog mee. Ten opzichte van 2011 is het aantal incidenten per 1.000 inwoners in Kamperpoort nagenoeg gelijk gebleven. 300 Incidenten in 2012 bekend bij de politie (per 1.000 inw oners) 250 200 150 100 Kamperpoort Zw olle 50 0 leefbaarheid veiligheid 16/17
Functioneren gemeente De mening van de bewoners van Kamperpoort over het functioneren van de gemeente komt overeen met de gemiddelde mening in Zwolle, als het gaat om de aanpak van leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Maar de bewoners van Kamperpoort zijn hier wel meer tevreden over dan in 2011 als we kijken naar de schaalscore. In onderstaande tabel is te zien op welke aspecten de bewoners de gemeente beter beoordelen dan in 2011. In deze wijk vinden relatief gezien de meeste bewoners dat de gemeente doet wat ze zegt bij het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in de buurt. Stellingen functioneren gemeente in de buurt Kamperpoort Zwolle (% (helemaal) mee eens) 2012 2011 2012 2011 Aandacht voor verbeteren van L&V 54% 36% 45% 41% Informeert over de aanpak van L&V 37% 35% 37% 33% Betrekt bij aanpak van L&V 40% 32% 31% 30% Is bereikbaar voor meldingen en klachten over L&V 45% 23% 43% 43% Reageert op meldingen en klachten over L&V 25% 13% 26% 24% Doet wat ze zegt bij verbeteren van L&V 30% 13% 18% 15% Bijna een kwart van de bewoners geeft aan niet door de gemeente betrokken te willen worden bij veranderingen (dit is het hoogst van alle wijken in Zwolle). De helft van de Kamperpoorters wil wel betrokken worden. Men wil bij diverse ontwikkelingen/veranderingen betrokken worden, zoals diverse nieuwbouwprojecten, ontwikkeling Willemskade, etc. 17/17