Verslag Projectgroep Elektriciteit Datum: 14/11/2016 Locatie: Vives Kortrijk, Doorniksesteenweg 145, 8500 Kortrijk Aanwezig: Eva Bossuyt (RTC West-Vlaanderen), Sabine Goethals (Volta), Rik Debeuf (KA Roeselare), Filiep Cottem (VTI Kortrijk), Geert Demeyere (VTI Waregem), Geert Devolder (VTI Kortrijk), Jo Desutter (Katholiek onderwijs Vlaanderen), Johan Spirinckx (Atlas Atheneum Gistel), Stefaan Depoorter (Atlas Atheneum Gistel), Koen Duhamel (PTI Kortrijk), Jean-Pierre Micholt (VTI Brugge), Danny Hondeghem (SMSI Campus VTI Ieper), Gino Gruyaert (VTI Roeselare), Jo Hovaere (KTA Ieper), Rik Baeckelandt (VTI Torhout), Jos Vermote (Prizma Campus VTI Izegem), Johan Lapere (VTI Veurne), Wesley Lamote (VTI Diksmuide), Frank Vandevelde (VTI Tielt), Johan Helsen (VTI Brugge), Frans De Coninck (VTI Brugge), Kris Vandevoorde (KTA Brugge), Geert Blomme (Athena campus Heule/CLW) Verontschuldigd: Eric Maertens (VTI Torhout), Ingrid Devenyn (PDB GO!), Roels Bernard (OLVTD Ter Duinen), Paul Veys (VTI Menen), Patrick Rosiers (VTI Menen) Agenda: Agenda: 1 Voorstelling volledige programma 2 Start met nieuwe projectvoorstellen 2 Beckhoff 2 Fanuc 3 Factory of the future 3 Veilig werken op hoogte 5 Overlopen huidige projecten 6 Bouw je eigen Pick & Place-unit 6 Hernieuwbare energie: wind en meer 6 Did. MS-cabine 6 Draadloze sensoren 7 Verlichting 7 IR-camera s 7 De volgende projecten zitten sinds schooljaar 2016-2017 niet meer in het JAP: 7 Varia 7 STEM-bedrijventraject@RTC 7 VCA 8 VDAB 10-dagen 8 Vervolgd door Flanders E-consortium Volta en bedrijfsbezoek Barco The circle 8
Voorstelling volledige programma 12u30: onthaal met broodjes 13u: RTC-projectgroep Elektriciteit: bespreking RTC-onderwijsprojecten + varia 14u45: Koffiepauze 15u-17u: Flanders E-consortium 17u: verplaatsing naar Barco (Beneluxpark 21 8500 Kortrijk) 17u15: rondleiding in De Cirkel 18u15 19u00: netwerking met een glaasje RTC-projectgroep Elektriciteit: Start met nieuwe projectvoorstellen Beckhoff 2 nieuwe projectvoorstellen gebracht door Dhr. Rudi Grouset 1) Voorstelling project Communicatie tussen machines (zie ook powerpoint project) - Dit project loopt momenteel i.s.m. RTC Vlaams-Brabant. In West-Vlaanderen zou dit ten vroegste voor volgend schooljaar zijn. - In Vl-Br fungeert het ten dele als vervolgproject op het vierjarige project Pick & Place - Doel: de 4 P&P-modules laten samenwerken zodat ze 1 machine vormen - Verschillende communicatietechnieken toepassen zodat machines kunnen samenwerken rekening houdend met de geldende normeringen - Inhoud: digitale I/O-communicatie, Ethernet ADS communicatie, Wireless IEEE802.15.4 en veldbusverbindingen zullen aangeleerd worden - Hoe: 1 dag opleiding (4 deelnemers/school, vb. 1 lkr. en 3 lln.) - In Vlaams-Brabant betaalt Beckhoff 2/3 van de opleiding en RTC 1/3. Voor scholen is dit dus gratis. - Scholen kunnen het basispakket aan materiaal gratis verkrijgen via dit project - Indien de school dit wil kan men zelf bepaalde bijkomende materiaal bestellen (met scholenkorting). - Doelgroep: Elektrotechnisch installateur, elektrotechnicus, technicus industriële automatisering, onderhoudstechnicus (BSO en TSO) - Deze training is in eerste instantie bedoeld voor de scholen die voordien hebben deelgenomen aan Pick & Place. Reactie projectgroep op dit project: - Is er een mogelijkheid om via de GSM te communiceren? Ja, maar dit werkt jammergenoeg enkel nog niet op de iphone. - Dit is een interessant project omdat er draadloos kan gewerkt worden. - Wat wordt er onder digitale communicatie verstaan? In & output aan elkaar koppelen? Het gaat over de basis van communicatie. Ook aarding, handshaking, komt aan bod. - Is een opleiding van 1 dag voldoende voor al deze info? Als het als blackbox gegeven wordt (vooral interessant voor BSO) volstaat 1 dag. Er wordt gebruik gemaakt van functieblocks. Tijdens deze dag worden er ook 2 oefeningen gegeven. RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 2 / 8
- Opmerking: BSO-lln moeten niet kunnen programmeren. In Vlaams-Brabant zijn er echter ook BSO-scholen ingeschreven. Sommige BSO-scholen zullen dit wel interessant vinden. - De opleiding is interessant voor TSO-lln. omdat ze samen met de lkr. kan gevolgd worden. - In welke mate is dit aanbod merkonafhankelijk? Vele scholen werken met Siemens en het vraagt een grote inspanning om ook Beckhoff erbij te nemen. Beckhoff heeft de laatste jaren wel al grote inspanningen gedaan naar het onderwijs toe en dat wordt zeker geapprecieerd. 2) Voorstelling project rond Motion - Dit project zal normaalgezien in het schooljaar 2017-2018 opgestart worden in Vlaams-Brabant - Er wordt momenteel een koffer gebouwd bestaande uit 3 assen aangestuurd door een DC motor. - Prijs: een pakket zal ongeveer 3000 à 3500 euro incl. opleiding en cursussen kosten (bevat alles wat in het leerplan staat plus extra s). - Doelgroep: 5de en 6de jaars te verspreiden over 2 schooljaren Vragen/opmerkingen: - Met 1 koffer per school doe je niet veel. Een mogelijke oplossing is om te werken met een doorschuifsysteem. - Dit onderwerp wordt meegenomen naar de volgende projectgroep om de stand van zaken verder te bekijken. Fanuc Fanuc stelde hun Education package voor aan RTC in een voorafgaand overleg. RTC wil graag weten van de projectgroep of men noden heeft rond het thema robottechnologie? In onderstaand filmpje vindt je meer info over het pakket van Fanuc: https://www.youtube.com/watch?v=3nzkvoikiew Dit onderdeel zit ook in het project Factory of the future van RTC Vlaams-Brabant. Zie verslag hieronder. Heeft de projectgroep interesse in deze inhoud? Reactie: - Dit is wel uitbreidingsleerstof. Is misschien meer leerstof voor hogescholen. Er is ook al een hogeschool die een dergelijke module heeft aangekocht. Misschien moeten we met hen samenwerken? - Foutzoeken en het voorafgaandelijk controleren voor vrijstelling zitten wel in het leerplan. Ergens lijkt dit toch wel interessant? De precieze lesinhouden zouden echter geweten moeten zijn. Kunnen we hier meer info rond ontvangen? RTC volgt dit op. Factory of the future Factory of the future is een nieuw project van RTC Vlaams-Brabant en is een groot succes bij de scholen daar. Het project loopt daar over 4 jaar. Het gaat over een technologietruck die telkens 4 dagen op een andere school staat. Lesmodules: zie website RTC Vl-Brabant Aangeboden apparatuur/infrastructuur: - Laser - Veiligheid (op component niveau en op analyse) RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 3 / 8
- Storing zoeken over de verschillende technologieën heen. Eerst praktisch en daarna analyse maken. - SCADA - Robot ism Fanuc. Zie vorige voorstel. - Kwaliteitscontrole - Integratie van camera s (visietechnologie) - Energy Saving - Veldbusnetwerken - Software - Op afstand bedienen - RFID - Gebruik van handheldtoestellen op installatie: - Warmtecamera s - Trillingsanalyse - Ultrasoonmeter voor lekken Aangeboden opleidingsmodules: - Storingzoeken - Veiligheid (elektrisch, PLC, pneumatisch, robot) - RFID - Robottechnologie (lic voor op de school) ism Fanuc. Zie vorige voorstel. - Veldbustechnologie - Technisch onderhoud - Energy Saving - Industriële pneumatische componenten - Sensortechnologie - Visietechnologie - Kennismaking met automatisatie - Factory of the future Stavaza W-Vl: - Op de vorige projectgroep Elektriciteit was de groep niet echt enthousiast. Er kwamen bedenkingen over hoe men dit roostertechnisch kan inplannen + over de beperkte duurtijd dat een school dit materiaal kan gebruiken. De projectgroep denkt er nu nog steeds zo over. - RTC W-Vl heeft momenteel nog geen structurele partners gevonden om het project te cofinancieren. Het partnerschap voorziet reeds grote kortingen op materiaal en opleidingen, maar RTC zal dit ambitieuze project financieel niet alleen kunnen dragen. - Voor dit project hebben we ook 2 verschillende lesgevers nodig die elkaar kunnen aflossen. Deze zouden dan ook nog opgeleid moeten worden. - De projectgroep vindt het geen meerwaarde voor RTC om in dit project te investeren. - Men is wel op zoek naar een vervolgtraject voor het Pick & Place-project. Men vond dit project zeer interessant omdat het materiaal op de school aanwezig blijft. - RTC volgt dit verder op. RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 4 / 8
Veilig werken op hoogte Volta houdt dit najaar enkele piloottrainingen voor werknemers. Vanaf 2017 wordt dit in het reguliere aanbod opgenomen. Ook leerkrachten kunnen hier dan aan deelnemen. Dit is i.s.m. De Coninck in Geel en Praxis van Roeselare Module 3 voor keurder wordt niet aangeboden De opleidingen komen met een zekere kostprijs. Er moet nog gekeken worden of dit eventueel gratis kan voor leerkrachten. Extra info opleidingen: Opleiding 1 Veilig werken op hoogte Hoogwerker o Deze training bestaat uit een beperkt theoretisch gedeelte, een praktische oefening en examen. o 1 sessie (hoogwerker ervaren ) (max 6 personen, min.4) (1dag) o De deelnemers dienen 18jaar te zijn en over een medisch getuigschrift voor werken op hoogte te beschikken. o Het praktisch examen dat afgenomen wordt voldoet aan AV003 (schaarlift) en/of IS005 (hoogwerker): waardoor bij slagen het certificaat wordt uitgereikt. o De kostprijs voor deze piloot opleiding (ervaren 1dag) bedraagt: of 230 werknemer PC149.01 of 280 andere PC149.01. (360 indien niet verbonden aan PSC 149.01). De kostprijs van de definitieve opleiding is nog niet gekend. o De deelnemers dienen minimaal te beschikken over werkkledij, veiligheidsschoenen, veiligheidshelm. Eventueel brengen zij een veiligheidsharnas mee, dat men binnen het bedrijf gebruikt. Opleiding 2 Werken op hoogte rolsteiger RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 5 / 8
o o o o o Deze training bestaat uit een beperkt theoretisch gedeelte, een praktische oefening en examen. 1 sessie (max 12 personen, min.6) (1dag) De deelnemers dienen 18jaar te zijn en over een medisch getuigschrift voor werken op hoogte te beschikken. De kostprijs voor deze piloot opleiding bedraagt: of 90 werknemer PC149.01 of 180 andere PC149.01. (250 indien niet verbonden aan PSC 149.01). De kostprijs van de definitieve opleiding is nog niet gekend. De deelnemers dienen minimaal te beschikken over werkkledij, veiligheidsschoenen, veiligheidshelm. Eventueel brengen zij een veiligheidsharnas met geldige keuring mee, dat men binnen het bedrijf gebruikt. Vragen/opmerkingen: Er wordt gevraagd rekening te houden met de timing van de blokstages (2 de trimester) zodat lkr de lln nog kunnen opleiden. Overlopen huidige projecten Bouw je eigen Pick & Place-unit Laatste editie. i.s.m. SMC. Cofinanciering van TOFAM en diverse bedrijven. Bij de TTT-opleidingen van Beckhoff was alles ok. De leerlingenopleidingen starten in december. De mechanische opleidingen zijn een beetje misgelopen. De nieuwe contacten bij Sick en PEC hadden de informatie misbegrepen. Daardoor kregen niet alle scholen alle informatie (lln. bij KTA Brugge). Zijn hier nog vragen/verwachtingen? De betrokken scholen zullen zich in in elk geval niet meer verplaatsen om een nieuwe opleiding te volgen. Het is ook spijtig dat de opleidingen niet altijd afgestemd zijn op het specifieke project. Als er nog nood is aan extra informatie dan nemen de betrokken scholen contact op met RTC. Hou de deadlines in de gaten! Geef tijdig eens een stand van zaken mee via eva@rtcwestvlaanderen.be of www.facebook.com/pickenplacewvl. Vraag ook aan uw leerlingen om de pagina te liken! Hernieuwbare energie: wind en meer I.s.m. Power-link/U-Gent. Bij Greenbridge Halve dag-opleiding: warmtepompen, zonnepanelen, windenergie Inschrijvingen van: Petrus en Paulus Oostende, VTI Veurne, KA Avelgem, VTI Tielt, KTA Brugge Inschrijven kan nog! Er zijn nog enkele geïnteresseerden. Max. 12 lln. Groepen opsplitsen en simultaat 2 lesgevers vrijstellen bij Power-Link gaat niet. Eventueel kan dit wel gecombineerd worden met een bedrijfsbezoek in de buurt. Did. MS-cabine I.s.m. Eandis Halve dag-opleiding Inschrijvingen van: Petrus en Paulus Oostende, VTI Tielt, VTI Kortrijk, PTI Kortrijk RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 6 / 8
Er zijn nog andere scholen ook geïnteresseerd. Denk eraan om in te schrijven via zowel de website van RTC als die van Eandis. Zo is alle administratie in orde. Draadloze sensoren I.s.m. Vega en VTI Roeselare Er zijn in het zomerverlof nieuwe afspraken gemaakt met de koerierdienst naar aanleiding van de opmerking dat het ophalen en leveren niet altijd zo vlot verloopt. Hopelijk kan dit dit jaar beter verlopen. Als er problemen zijn, neem dan zeker tijdig contact op met RTC! Nog maar enkel inschrijving van: VTI Izegem! De vorige projectgroep waren er 5 kandidaten! Wie zal hier nog voor inschrijven? Verlichting De beide koffers technische panelen staan vanaf dit schooljaar bij PTI Kortrijk. Zo is dit eenvoudiger voor het transport. De basiskoffer blijft bij Howest staan. We dringen eropaan om het logboek in te vullen bij het gebruik! Daardoor kunnen wij tijdig zien of er eventuele problemen waren bij het gebruik. Als jullie iets merken geef dit dan ook tijdig door aan RTC West-Vlaanderen zodat we meteen kunnen handelen. Dit schooljaar al inschrijvingen van VTI Izegem en VTI Roeselare. VTI Izegem vindt het vreemd dat niet meer scholen dit materiaal gebruiken, het is immers zeer overzichtelijk en praktisch in gebruik. Notities: Vragen/opmerkingen: o Niko Bus zit nog in de koffer terwijl dit niet meer verkocht wordt. Kan er eventueel eens nagegaan worden in hoeverre Niko het Home Control systeem kan sponsoren? RTC volgt dit op. IR-camera s Dit schooljaar is er een ontlening door VTI Roeselare, VTI Menen en VTI Diksmuide Er zijn nog scholen die aangeven dat ze de IR-camera s zullen gebruiken. De volgende projecten zitten sinds schooljaar 2016-2017 niet meer in het JAP: Didactische installatie PV: het dak met zonnepanelen bevindt zich nu bij Greenbridge zodat dit kan opgenomen worden in de opleiding: HNE, wind en meer. De aanhangwagen is tegen betaling overgenomen door VTI Torhout. Verdeelbord: VTI Brugge was de enige school met interesse om het bord tegen betaling over te nemen. Dit is ondertussen afgehandeld. Varia STEM-bedrijventraject@RTC Dit is een project uitgewerkt door alle RTC s in de 5 provincies waarbij leerkrachten/ta s BSO/TSO bij 5 bedrijven op bezoek gaan. Men gaat er telkens werken rond een ander thema s en adhv opdrachten wordt er aan STEM gedaan. De bedrijfsbezoeken gaan door tussen januari en april 2017. Er kunnen 2 lkr en/school deelnemen. Er is plaats voor max. 30 deelnemers RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 7 / 8
Deelnemende edrijven: Televic, Westvlees, VDL Bus & coach, Rebo, Siemens. Er kan hier nog voor ingeschreven worden via de website van RTC: http://www.rtcwestvlaanderen.be/stem/rtc-stem-acties/stembedrijventrajectrtc/ Save the date: op 15 maart 2017 volgt er ook een studiedag STEM georganiseerd door de provincie West-Vlaanderen voor leerkrachten uit de eerste graad secundair onderwijs. VCA Vanaf dit schooljaar zijn er enkele sectoren bij gekomen die het VCA-examen en didactisch materiaal bekostigen. Vorig jaar was dit al zo voor de bouwafdelingen via Constructiv. Dit schooljaar zijn daar ook de elektriciteitsafdelingen (via Volta) en de mechanica-afdelingen (via INOM) bij gekomen. Alle info en de exacte studierichtingen zijn terug te vinden op: www.rtcwestvlaanderen.be/vca/ Vragen/opmerkingen: Vallen de houtafdelingen hier ook onder? Neen. De sectoren kiezen zelf hun studierichtingen en voor de houtrichtingen is geen tussenkomst voorzien. De scholen geven aan dat ze het jammer vinden dat het wel kan voor de bouwleerlingen, maar niet voor de houtleerlingen. Deze leerlingen kunnen wel tegen betaling aansluiten. Is dit opnieuw met logins? Ja, men werkt nog met hetzelfde educatief materiaal als voorheen. De sectorfondsen vergoeden ofwel een e-learningaccount of een handboek. VDAB 10-dagen Vergeet niet dat de laatste inschrijvingsmogelijkheid tot 15/12 loopt. Indien er problemen zijn met de inplanning is het best om onmiddellijk contact op te nemen met de bevoegde VDAB-contactpersoon. De gebruikersovereenkomst (school-vdab) wordt nu digitaal bijgehouden. Het heeft geen zin om deze af te drukken en zo naar RTC te versturen. Vraag: Kunnen de VDAB cursussen (KNX voor gevorderden) door de lkr. gratis gevolgd worden? De scholen vinden de prijzen die hiervoor gevraagd worden aan de scholen erg hoog. Kan hier iets aan gedaan worden? RTC informeert bij VDAB Brugge hoe dit in elkaar zit. Vervolgd door Flanders E-consortium Volta en bedrijfsbezoek Barco The circle RTC West-Vlaanderen Projectgroep Elektriciteit 8 / 8