ACT en Authenticiteit Weg met het keurslijf, ruimte voor jezelf. Datum: 25-09-2015 Door: Tim Batink Locatie: Bussum even voorstellen Tim Batink, MSc GZ-Psycholoog i.o., Cognitief Gedragstherapeut VGCt, & ACT-therapeut U-center, Epen. Promovendus, School for Mental Health and Neuroscience, Division II: Mental Health, Maastricht University, Maastricht. Eigenaar, ACT-opleider / trainer, ACT in Actie, Valkenburg aan de Geul. Bestuursfuncties: - Algemeen bestuurslid ACBS-BeNe - Voorzitter Wetenschapscommissie ACBS-BeNe - Chairman ACT & Technology SIG ACBS ACT-Publicaties: - Time to ACT! Het basisboek voor professionals. - Flexibiliteits Index Test (FIT-60). - Meerdere artikelen over ACT. 1
ACT en Authenticiteit Introductie Acceptance and Commitment Therapy Wie ben ik? Zelf als Context -Theorie -Praktijk Wat wil ik? - Waarden -Theorie -Praktijk - Niet alleen leren door begrijpen, maar ook leren door ervaren. - Niet alleen als professional, maar ook als persoon. 2
Wat is ACT? - ACT = Acceptance and Commitment Therapy ( ekt ) - Steven Hayes, Kelly Wilson & Kirk Strosahl (eind 80) - Gestoeld op Relational Frame Theory (RFT) - Gedragstherapie (3 e generatie) - Acceptance & Commitment - Doel: Verhogen Psychologische Flexibiliteit - Zowel inzetbaar als therapie, bruikbaar in coaching alsook als training. - Ervaringsgericht leren: Werken met oefeningen en metaforen; ook in deze workshop! ACT en Onderzoek - Op dit moment ruim 125 randomized controlled trials. - In juli 2010 erkend door de NREPP als evidence based therapy (Depressie, Dwangstoornis, Algemeen Welzijn). - Erkend door de APA als research supported treatment voor: Depressie, Gemengde angst, Dwangstoornis, Chronische Pijn & Psychose. 3
Wie ben ik? Zelf als Context De Theorie Het Zelf: Drie lagen. 1. Descriptieve Zelf -- 2. Bewuste Zelf -- 3. Observerende Zelf 1. Zelfbeeld 2. Observeren 3. Zijn 4
Observerende Zelf: Zijn - Perspectief / standpunt waarvanuit kan worden geobserveerd. - Datgeen wat observeert (jij). - Zijn / Bestaan. - Constante, stabiele, veilige plek. - Ik ben er, hier en nu. Bewuste Zelf: Observeren - Het observeren van je eigen gedachten, gevoelens, en ervaringen. - Observeren: Beschrijven ipv Oordelen. - Je bewust worden van de verbale concepten die je over jezelf hebt. - Afstand nemen van de ideeën over jezelf. 5
Descriptieve Zelf: Zelfbeeld - De ideeën die je hebt over jezelf. - De rollen die je jezelf toedicht. - Regels over hoe je zou moeten zijn. - Zelfbeeld: kaders waarbinnen je gedrag moet blijven. - Zelfbeeld: Positief & Negatief Wie ben ik? Zelf als Context De Praktijk 6
Metafoor: Hemel en Weer. Oefening: Levenslijn. 7
Oefening: Hoe goed past jouw zelfbeeld? Oefening: Beschrijf Jezelf. 8
ACT-Gezegde: Dood jezelf dagelijks. Terugblik: Wie ben ik? - Identiteit bestaat uit drie lagen: Zelfbeeld, Observeren & Zijn. - Herkennen & Afstand nemen van je rollen en patronen. - Flexibeler met jezelf omgaan. - Jij BENT. Vanuit die positie KUN je deze eigenschappen inzetten, en rollen invullen. Verschillende oefeningen gratis te downloaden van de ACT in Actie website (www.actinactie.nl) 9
Wat wil ik? Waarden De Theorie Waarden: Normen, verwachtingen & regels Moeten => Mogen => Willen Waarden: Wat vind JIJ belangrijk? Betekenisverlening / Zingeving Vrij gekozen Geen Rigide leidraad 10
Waarden: - Waarden versus Doelen (zijn vs bereiken) - Waardenexploratie middels ervaringsgerichte oefeningen - Thema s: Loterij, Dood, Dromen, Inspiratie (boeken, films, personen, uitspraken) - Balans opmaken: Belang vs Investering (waardengebieden / levensgebieden => specifieke waarden) Wat wil ik? Waarden De Praktijk 11
Metafoor: Waardenkompas Oefening: Waardensorteertaak Vriendschap Betrokkenheid Liefde Respect Integriteit Groei Ambitie Schoonheid Creativiteit Inspiratie Autonomie Gezondheid 1 = Zeer Belangrijk 2 = Belangrijk 3 = Niet zo Belangrijk Uitgebreide variant, gratis te downloaden op www.actinactie.nl 12
Oefening: Top 3 Dromen Oefening: Grafsteen 13
Oefening: Levenskompas Werk Vrije tijd Intieme relaties Sociale relaties Familie Gemeenschap Ouderschap Gezondheid Persoonlijke groei Spiritualiteit Oefening: Picture your Life 14
Terugblik: Wat wil ik? - Waarden zijn de dingen die echt belangrijk zijn voor je; waarden geven je richting in je leven. - Middels verschillende waardenexploratie oefeningen, kun je je eigen waarden weer helder krijgen. - Het is belangrijk om bij jouw waarden na te gaan, in hoeverre deze voldoende in je leven zijn. Verschillende oefeningen gratis te downloaden van de Time to ACT website (www.timetoact.nl) Samenvatting ACT & Authenticiteit: Wie ben ik? (authentiek zijn) - Ik BEN! Stap uit je keurslijf. Wat wil ik? (authentiek handelen) - Stilstaan bij wat JIJ belangrijk vindt -jouw waarden-, en hier actief mee aan de slag gaan. Samen vormen deze twee een stevige basis voor authenticiteit! 15
Time to ACT authentically! Time to ACT! Gijs Jansen & Tim Batink - Praktisch basisboek voor professionals. - Op basis van het laatste wetenschappelijk onderzoek. - Stap voor Stap programma. - Meer dan 150 oefeningen en metaforen (waarvan ruim 50 geïllustreerd). - Volledige ACT-vragenlijst beschikbaar. - DVD met illustratie materiaal. - Begeleidende website met meer dan 75 gratis oefeningen en hand-outs. - Met voorwoord van Steven Hayes, grondlegger van ACT. - Meer info: www.timetoact.nl 16
Gratis aanvullend ACT-materiaal! www.timetoact.nl (meer dan 75 gratis oefeningen en metaforen, en ruim 50 ACT-illustraties) www.actinactie.nl (meer dan 35 gratis oefeningen en metaforen, alsook 6 online ACT-vragenlijsten) www.hoeflexibelbenjij.nl (gratis online ACT-vragenlijst, ook vrij te downloaden) ACT-organisaties ACBS (http://contextualscience.org/) ACBS-BeNe (http://www.acbsbene.com/) ACT-vragenlijst: FIT-60 De Flexibiliteits Index Test (FIT-60) is ontwikkeld met als doel een overzicht te kunnen geven op de zes kerncomponenten van ACT, alsook uitspraken te kunnen doen over de Psychologische Flexibiliteit van een persoon (Batink, Jansen & De Mey, 2012). Beschrijving: - Zelfrapportagevragenlijst bestaande uit 60 stellingen. - Likert-schaal: 0=helemaal oneens, 6=helemaal eens. - 1 totaalscore: Psychologische flexibiliteit. - 6 subschaalscores: Acceptatie, Defusie, Zelf als Context, Hier en nu, Waarden & Handelen. - Hoe hoger de score, hoe vaardiger iemand is. Doelgroep: Volwassenen (18-75 jaar) Normgroepen: Algemene populatie (N=1087) & Student populatie (N=529). Afname: Invullen duurt 10-15 minuten, analoog & digitaal. Gratis te downloaden op www.hoeflexibelbenjij.nl! 17