MarketScan Duitsland 2008

MarketScan Duitsland 2008 Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Vestiging Keulen Augustus 2008 1

Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Het Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen (NBTC) is dé marketing- en promotieorganisatie van Holland. NBTC heeft tot doel het toeristisch en zakelijk reisverkeer naar en in Nederland te bevorderen. MarketScan Duitsland 2008 Kennis van de Duitse markt is essentieel om deze markt optimaal te kunnen bewerken. De MarketScan Duitsland 2008 van NBTC biedt organisaties in de reisindustrie en andere partijen relevante informatie over Duitsland en de Duitse markt. In deze MarketScan vindt u een beknopt overzicht van de Duitse reismarkt en relevante trends en ontwikkelingen. Deze MarketScan is gemaakt door NBTC Vestiging Keulen en NBTC Research. 2 Inhoud Duitsland in het kort Reismarkt Duitsland algemeen Duitse verblijven in Nederland Duitse vakanties naar Nederland Imago Nederland als vakantieland Duitse MICE markt naar Nederland Trends en Ontwikkelingen Destinatie Holland: Sterktes, Zwaktes, Kansen & Bedreigingen NBTC in Duitsland

Duitsland in het kort Duitsland 82,3 miljoen inwoners Waarvan 18 miljoen in Noordrijn-Westfalen en 8 miljoen in Nedersaksen, de twee deelstaten grenzend aan Nederland. Bevolking stabiel Duitse bevolking gaat de komende jaren licht afnemen naar 82,0 in 2014. De groep 50-59 jarigen neemt het meest in aantal toe. Economie In 2007 is de Duitse economie met 2,5% gestegen, hetgeen iets onder het gemiddelde voor de EU ligt. De komende jaren wordt een lagere groei verwacht. (Bron: Eurostat) BBP per hoofd van de bevolking: +/- $ 31.950 Vakantiedagen Duitse werknemers hebben ongeveer 25-30 vakantiedagen, plus tot 10 nationale feestdagen per jaar. De gemiddelde werkweek van 37,5 uren per week is één van de kortste in Europa. Vakanties zijn belangrijk in Duitsland, het is iets dat men niet snel opgeeft. Economische groei Duitsland en EU 3,0% 2,5% Duitsland 2,3% EU 2,9% 2,9% 2,7% 2,5% 2,0% 1,8% 1,8% 1,7% 1,5% 1,5% 1,5% 1,2% 1,1% 1,0% 0,8% 0,5% 0,0% -0,2% 2003-0,5% 2004 2005 2006 2007 2008 (f)2009 (f) Bron: Eurostat 3

Duitse reismarkt: binnen- en buitenland Totaal aantal buitenlandse reizen 74,5 mln. Duitsers hebben in totaal 74,5 miljoen reizen naar het buitenland gemaakt, waarvan 52,5 miljoen vakanties. De overige reizen betreffen zakenreizen, bezoek aan familie vrienden of kennissen, etc. (Bron: European Travel Monitor 2006) Aantal lange vakanties (totaal x mln.) Totale vakantieparticipatie: 81% van de Duitsers is in 2006 minstens 1 keer op vakantie geweest (53,2 miljoen Duitsers). In totaal zijn er 64,4 miljoen lange vakanties (5 dagen of meer) ondernomen door Duitsers. Dit is een lichte stijging (+1%) ten opzichte van 2005. 43,8 miljoen (68%) van deze lange vakanties gaan naar het buitenland. (Bron: RA, 2007). Naar binnenland 30,1 Naar buitenland 48,8 Totaal aantal lange vakanties 78,9 GfK-TravelScope Duitsland en Nederland zijn de Europese landen waar de vakantieparticipatie het hoogst ligt. 4

Duitse reismarkt: buitenland Spanje is het meest populaire land voor de lange vakantie, Oostenrijk voor korte vakanties. Nederland staat op de zesde plaats voor lange vakanties en op de derde plaats voor korte trips. (bron: Bron: GfK-TravelScope) Duitsers besteden in Nederland 3,5 mld Euro In 2006 hebben Duitse gasten in Nederland 3,5 mld Euro besteed. Ter opzichte van 2005 is dat een stijging van rond de 10%. De bestedingen zijn inclusief dagbezoek. Bestedingen van Duitsers in het buitenland* Top 5 Bestemmingen buitenlandse vakanties Lang (>3 nachten) Kort (1-3 nachten) 1. Spanje 1. Oostenrijk 2. Italië 2. Italië 3. Oostenrijk 3. Nederland 4. Turkije 4. Frankrijk Spanje Oostenrijk Italië Frankrijk Nederland Turkije USA Zwitserland Polen Tsjechië 4,00 3,50 3,00 2,50 2,40 2,15 2,10 6,20 6,70 6,70 5. Frankrijk 5. Zwitserland (Bron: GfK-TravelScope) 5 *geschatte jaarcijfers Bron: Deutsche Bundesbank, 2006 in mld Euro s

Duitsers en internet Ruim 6 op de 10 Duitsers heeft toegang tot internet (64,6%) Dit komt overeen met ruim 53 miljoen Duitsers. Het afgelopen jaar is het aantal Duitsers dat toegang heeft tot internet met 6% gestegen. (Bron: InternetWorldStats 2007) Gebruik van internet 39% Gebruik van het internet Internet wordt steeds meer gebruikt als het om informatie en boeken van vakanties gaat. In 2007 heeft 39% van de vakantiegangers het internet voor informatie gebruikt en 19% voor het boeken van een reis. In vergelijking met andere landen ligt Duitsland op een relatief laag niveau. 40% Informatie 33% 30% Boeking 27% 20% 19% 15% 15% 10% 9% 4% 0% 2001 2003 2005 2007 Ondanks het gestegen belang van het medium internet, blijft drukwerk een belangrijke bron voor het bepalen en plannen van een vakantie. Bron RA 2007 6

Duitse verblijven in Nederland (1) In 2007 bezochten 2.833.000 Duitsers Nederland Ten opzichte van 2006 is dit een stijging van 1%. Voor 2008 wordt wederom een lichte stijging verwacht. In bijgaande cijfers zijn niet meegenomen de Duitsers die hier voor de watersport komen, in een eigen huis en in een kleine B&B, etc. verblijven. (Bron: CBS) Gemiddeld blijft men 3,9 nachten in Nederland. Dit is de langste verblijfsduur van alle gasten in Nederland. (Bron: CBS) * gemeten bij accommodaties in Nederland (exclusief bezoek aan familie/vrienden) (X 1.000) Ontwikkeling inkomend toerisme vanuit Duitsland naar NL 12.000 11.482 11.350 10.612 10.171 10.630 10.981 10.000 8.000 6.000 4.000 2.755 2.803 2.650 2.812 2.609 2.833 2.000 Bron: CBS 0 2002 2003 2004 2005 2006 2007 gasten overnachtingen Vakantie is het voornaamste bezoekmotief Het overgrote deel van de Duitsers dat naar Nederland komt, bezoekt NL uit toeristisch oogpunt (ongeveer 77%). Ongeveer 20% bezoekt Nederland uit zakelijk oogpunt. (Bron: NBTC, Destinatie Holland) 77% toeristisch 20% zakelijk 7

Duitse verblijven in Nederland (2) Kust is belangrijkste bestemming Belangrijkste bestemming in Nederland voor de Duitse verblijfbezoekers blijft de kust. Het bezoek aan deze regio is gestegen met 4% in 2007. In totaal verblijft 38% van de Duitse gasten aan de Nederlandse kust. In de bos en heide gebieden in Nederland verbleven 798.000 Duitsers. Overig Nederland (incl. grote steden) Bos en Heide Zuid Nederland Watersportgebieden Bos en heide Noordoost Nederland Bos en heide Midden (Bron: CBS) 145 Nederland Bestemming in Nederland Kust 164 218 149 333 340 485 476 627 595 2007 2006 2005 1074 1038 Bron: CBS 0 200 400 600 800 1.000 1.200 (X 1.000) Amsterdam belangrijkste stad voor een stedenbezoek Van de verblijven in de vijf grote Nederlandse steden vindt tweederde in Amsterdam plaats. In 2007 verbleven er 264.000 Duitsers. Op afstand komt Den Haag met 44.000 Duitse verblijfsgasten. Het aandeel Duitsers dat in de grote steden verblijft bedraagt 14% van het totaal. (Bron: CBS) Amsterdam Den Haag Rotterdam Maastricht Utrecht Bezochte steden in Nederland 25 27 20 25 44 40 41 38 2007 2006 2005 264 0 50 100 150 200 250 300 Bron: CBS (X 1.000) 270 8

Duitse verblijven in Nederland (3) Duits bezoek naar kwartaal (gasten) Bezoek vanuit Duitsland verspreid over hele jaar Vergeleken met andere landen is het bezoek vanuit Duitsland verspreid over het gehele jaar, met een daling in het eerste kwartaal en een piek in het derde kwartaal (zomer). Het voorjaar en het najaar zijn zeer belangrijk voor het Duitse bezoek aan Nederland. 4de kwartaal 18% 3de kwartaal 35% 1ste kwartaal 14% 2de kwartaal 33% Bron CBS 2007 Gasten en overnachtingen naar logiesvorm Hotel belangrijkste accommodatie qua gasten, bungalowparken qua overnachtingen. De meeste Duitse gasten verblijven in een hotel in Nederland, echter door het langere verblijf in een bungalowpark en op een camping (gemiddeld 6 nachten) streven deze accommodatievormen de hotels (gemiddeld 2 nachten) qua overnachtingen voorbij. (Bron: CBS) hotel 2.977 1.416 bungalow 4.909 862 camping 2.706 493 groepsacco 389 overnachtingen 62 gasten 0 1.000 2.000 3.000 4.000 5.000 Bron: CBS 2007 (X 1.000) 9

Duitse verblijven in Nederland (4) Duitsland neemt qua totale bestedingen in Nederland de tweede plaats in na Groot-Brittannië Door Duitsers wordt gemiddeld 244 Euro per verblijf besteed. Per dag komt dit neer op 99 Euro. (Bron: NBTC, Destinatie Holland 2005) Bestedingen Duitse verblijfsgasten Per persoon per dag 99 Per persoon per verblijf 244 NBTC, Destinatie Holland 2005 5% Auto meest populaire vervoermiddel voor bezoek aan Nederland Het overgrote deel van de Duitsers komt naar Nederland met de auto. Het aandeel trein en vliegtuig is klein, maar neemt beide wel toe. (Bron: NBTC, Destinatie Holland 2005) 3% 88% 10

Duitse vakanties in Nederland (1) 5% 2-4 dagen Korte vakanties 20% 34% 5-8 dagen 9-15 dagen Lange vakanties 42% 16 dagen en meer Bron: GfK TravelScope 2007 Basis: vakanties van min. 1 overnachting (3,5 miljoen totaal) 11 vakantie inclusief watersport, verblijf in kleine accommodaties en eigen vakantiewoningen (deze worden bij CBS niet meegeteld)

Duitse vakanties in Nederland (2) Vakantiemotief De meeste vakanties worden aan de kust doorgebracht. Korte vakanties zijn ook vaak een stedentrip. (Bron GfK TravelScope 2007) Korte vakanties (2-4 dagen) Lange vakanties ( 5 dagen) Strandvakantie Stedentrip Bungalowvakantie / vakantiepark Evenement Vakantie in het groen Bootsvakantie Anders 28% 23% 13% 9% 9% 4% 14% 48% 14% 7% 6% 4% 3% 18% 1,2 miljoen vakanties 2,3 miljoen vakanties 12

Duitse vakanties in Nederland (3) Accommodatie: De meest favoriete accommodaties zijn vakantiehuizen/-woningen en bungalowparks. Korte vakanties (2-4 dagen) Lange vakanties ( 5 dagen) 1,4 3,7 11,3 20,7 Appartement Bungalowpark 6,3 Vakantiewoning/-huis Eigen vakantiewoning/-huis / bezoek aan vrienden Schip / boot / jacht Anders 17,7 2,7 18,1 28,8 12,6 5,6 15,8 1,2 miljoen vakanties 2,3 miljoen vakanties 13 Bron: GfK-TravelScope 2007

Duitse vakanties in Nederland (4) Duits herhaalbezoek aan Nederland Veel herhaalbezoek vanuit Duitsland Het overgrote deel van de Duitse verblijfsgasten is eerder in Nederland geweest. Ruim tweederde zelfs nog de afgelopen 3 jaar. Een Duitse toerist heeft Nederland gemiddeld 3,3 keer bezocht voor een verblijf in de afgelopen 3 jaar. (Bron: NBTC, Destinatie Holland, obv CBS gasten) nee, nooit eerder in Nederland geweest 17% ja, langer dan 3 jaar geleden 16% ja, gedurende afgelopen 3 jaar 67% Bron: NBTC, Destinatie Holland Ondanks dat Duitsers steeds later gaan boeken, boeken ze hun vakantie in vergelijking met andere nationaliteiten nog aan de vroege kant. Bijna een kwart van de Duitsers boekt echter niets voordat ze naar Nederland komen. Ondanks de opkomst van internet, blijven traditionele kanalen belangrijk bij het boeken van een reis naar Nederland. Bron: NBTC, Destinatie Holland, obv CBS gasten Hoe lang van te voren geboekt? max. 1 week 7% tot 1 maand 21% 1 tot 3 maanden 21% 3-6 maanden 18% meer dan 6 maanden 8% niets van te voren geboekt 23% 0% Bron: NBTC, Destinatie Holland 5% 10% 15% 20% 25% 30% 14

Duitse vakanties in Nederland (5) Boekingsgedrag Bijna tweederde van alle korte vakanties wordt minder dan 2 maanden van tevoren geboekt. Lange vakanties worden vroeger geboekt: Bijna eenderde van alle lange vakanties wordt minder dan 2 maanden van tevoren geboekt. (Bron GfK TravelScope 2007) Korte vakanties (2-4 dagen) Lange vakanties ( 5 dagen) 10,2 minder dan 2 weken 2 tot minder dan 4 weken 1 tot minder dan 2 maanden 2 tot minder dan 4 maanden 5 tot minder dan 6 maanden 6 maanden of meer 25,8 7,6 14,3 16,1 26,3 23,0 21,3 27,1 20,3 1,6 6,4 697.000 vakanties 1,778 miljoen vakanties 15 Bron: GfK-TravelScope. Basis: vooraf geboekte reizen naar Nederland (2.475.000)

Duitse vakanties in Nederland (6) Gebruik van internet Duitsers gebruiken het internet met name ter informatie voor een vakantie in Nederland, minder sterk voor een boeking. Opvallend is dat bijna de helft van alle Duitse vakantiegangers in Nederland het internet helemaal niet voor hun vakantieplanning gebruikt. (Bron GfK TravelScope 2007. Meerdere antwoorden mogelijk.) Korte vakanties (2-4 dagen) Lange vakanties ( 5 dagen) internet - info 50,8 40,5 internet - boeking geen internet gebruikt 25,8 35,8 46,7 47,5 1,2 miljoen vakanties 2,3 miljoen vakanties 16 Bron: GfK-TravelScope

Duitse vakanties in Nederland (7) Profiel Duitse vakantieganger Bijna de helft van de Duitse vakantieganger in Nederland betreft gezinnen met kinderen. Vooral gezinnen, waarbij het jongste kind 12 jaar of jonger is zijn goed vertegenwoordigd (33% van alle Duitse vakantiegangers). (Bron: NBTC, Destinatie Holland) Duitse vakantiegangers voornamelijk afkomstig uit Noordrijn-Westfalen en Niedersaksen In totaal betreft dit bijna 70% van alle Duitse vakantiegangers. Hessen volgt als herkomstregio met 6,9% van de vakantiegangers. (Bron: GfK-TravelScope) SL: 1,1 1,0 % van alle Duitse vakanties NS /HB /BR : 10,3 10,2 NRW: 22,4 22,5 60,3 RPF: 5,1 5,2 4,5 2,3 SH /HB: 5,7 8,9 MP: 1,4 0,2 SAA: 2,3 HES: 8,1TH: 2,6 6,9 1,4 BW: 13,3 4,2 1,3 BAY: 17,0 4,8 BRB/ BER: 6,6 3,4 SAC: 4,4 1,0 % van vakanties naar NL Bron Gfk-TravelScope 2007 17

NBTC product-markt-partnercombinaties Door aanbod te clusteren, zorg je dat specifieke markten en doelgroepen kunnen kiezen voor dat ene stukje Holland dat bij hun beleving en reisbehoefte past. Deze clustering wordt voor het voetlicht gebracht door een krachtige bundeling van middelen, die het NBTC product-markt-partnercombinaties (PMPC s) noemt. De indeling in PMPC s is niet alleen functioneel, maar ook emotioneel, in die zin dat rekening gehouden wordt met reismotieven van de potentiële reiziger. Er zijn 5 toeristische PMPC s. Naar volgorde van belang voor de Duitse markt zijn dit: Holland Beach Life Het gevarieerde en familievriendelijke aanbod langs de kust. Zee, strand, duinen en strandtenten in combinatie met entertainment, wellnesscentra en (familie)attracties achter de kust, zoals Madurodam, Duinrell en Neeltje Jans. Overnachtingen in alle typen accommodaties. 48% van alle toeristen (totale uitgaven in NL: 218,7 miljoen) Holland Country Fun Overnachtingen vinden met name plaats in bungalowparken. Veelzijdige entertainmentproducten midden in de natuur van de groene omgeving langs de oost- en zuidgrens van Nederland zijn aan deze accommodatievorm gekoppeld. Het aanbod bestaat uit fietsen, wandelen en bezoek aan (familie)attracties als dierentuinen, themaparken en speeltuinen. 22% van alle toeristen (totale uitgaven in NL: 91,1 miljoen) 18 Holland City Style Het veelzijdige (culturele en trendy) Nederlandse stadleven. Shoppen, wining & dining, cultuur en het beleven van de Nederlandse gezelligheid staat voorop. Amsterdam, Rotterdam, Utrecht, Den Haag en Maastricht zijn de belangrijkste steden. Meestal een korte vakantie met verblijf in de stad. 11% van alle toeristen (totale uitgaven in NL: 72,8 miljoen)

NBTC product-markt-partnercombinaties (2) Holland The Good Life Genieten (ontspannen en actief zijn) van onder meer lekker eten en drinken, wandelen en fietsen en bezoeken van wellnesscentra. Meestal korte vakanties in voor- en najaar met een verblijf in midden-/hogere klasse hotels, bungalowparken en de betere B&B s. 4% van alle toeristen (totale uitgaven in NL: 24,4 miljoen) Holland Classics Het veelzijdige en sterke Nederlandse aanbod van iconen als tulpen, klompen, windmolens en kaas. Ook: het culturele erfgoed uit de Gouden Eeuw, Rembrandt, de VOC, grachtenpanden en klassieke locaties als Volendam en de Zaansche Schans, Kinderdijk en de Keukenhof. 4% van alle toeristen (totale uitgaven in NL: 23,8 miljoen) Zakelijke PMPC s Daarnaast onderscheidt het NBTC 2 zakelijke PMPC s 1. Holland Let s meet: de vergadermarkt, internationale bijeenkomsten met een zakelijk doel. 2% van alle zakenreizigers (totale uitgaven in NL: 3,5 miljoen) 2. Holland Be Inspired: de congresmarkt. 2% van alle zakenreizigers (totale uitgaven in NL: 2,5 miljoen) 19 De overige zakenreizigers uit Duitsland, de overgrote meerderheid, zijn individuele zakenreizigers.

Imago Nederland als vakantieland 20 Imago Nederland Ondanks dat Duitsers het meest van alle nationaliteiten een langere vakantie in Nederland doorbrengen, zien zij Nederland toch ook vooral als een land voor een korte vakantie. Goed bereikbaar, gastvrij en ontspannen zijn termen die tevens voor hen aansluiten bij Nederland als vakantieland. Duitsers zien Nederland meer als vernieuwend dan de overige landen, hetgeen in redelijk belangrijke mate bepalend is voor de attractiviteit van Nederland als vakantieland. De kwaliteit en service zijn voor verbetering vatbaar en het feit dat Nederland veel biedt op korte afstand van elkaar wordt niet als zodanig ervaren. Daarnaast vinden zij Nederland weinig verrassend en ervaren sommige Duitsers een negatieve houding ten opzichte van hen als bevolking. Duitsers zien Nederland vooral als land voor een kustvakantie, hetgeen tevens naar voren komt in de unieke eigenschappen van Nederland als vakantieland (strand en zee). (Bron: NBTC 2004, Imago Onderzoek Kernmarkten:Duitsland) Duitsland Unieke eigenschappen 1. Strand/zee/water 25% Verbeterpunten 1. Goedkoper 8% 2. Amsterdam 13% 3. (Vlak) landschap 9% 2. Verkeer/parkeren 7% 3. Benadering Duitsers 5% 4. Grachten 6% Schoner 5% 5. Dichtbij 5% Bron: Imago Onderzoek kernmarkten NBTC Imago Nederland als vakantieland vooral tulpen, molens en klompen multicultureel op korte afstand van elkaar veel architectuur & design meer dan Amsterdam gevarieerdheid korte vakanties 100% 80% 60% 40% 20% gastvrij duur goed bereikbaar verrassende bestemming easy going, ontspannen traditioneel goede kwaliteit vernieuwend goede service bezoekers niet-bezoekers

MICE markt vanuit Duitsland Ongeveer 20% van alle Duitse verblijfsgasten zijn hier uit zakelijk oogpunt Dit betekent ongeveer 560.000 zakelijke Duitse verblijfsbezoekers. Het overgrote deel hiervan komt naar Nederland voor een individueel zakelijk bezoek (ongeveer 90%). De rest zijn MICE-bezoekers (meetings, incentives, conventions and exhibitions). Bron: NBTC, Destinatie Holland 2005/CBS 2006 Duitse corporate meetingplanners letten bij keuze van de bestemming vooral op de bereikbaarheid Daarnaast zijn ook de mate van professionaliteit en een goede kwaliteit van de faciliteiten van belang. Uiteraard tegen een goede prijs/kwaliteit verhouding. De informatie voor de bestemming haalt deze groep voornamelijk uit famtrips (familiarisation trips), van beurzen voor meetingplanners en van andere collega s. Ook de MICE vakbladen en het internet zijn belangrijke informatiebronnen voor deze beslissers. Bron: TMF/IMEX study 2006 21

Trends en ontwikkelingen (1) Voorkeur Er wordt steeds later besloten waar men op vakantie gaat en dus steeds later geboekt. Dit heeft een aantal gevolgen voor Nederland: Steeds meer concurrentie (ook van last minute aanbiedingen) Het weer wordt belangrijker bij de keuze. Indien het een tijdje geen mooi weer is geweest in het voorjaar, neemt het aantal boekingen naar de zon toe. Dit verschilt echter wel per doelgroep: families met kinderen zijn minder flexibel in hun vakantieperiode en zullen daarom vaak eerder boeken dan andere doelgroepen. Dit zijn ook vaak de langere vakanties. De planning van de marketingactiviteiten moeten worden aanpast aan het beslissingsmoment van de betreffende doelgroep. Er wordt steeds meer rechtstreeks bij accommodatie geboekt. Dit komt mede door de toename van het gebruik van internet. Consumenten zijn steeds meer op zoek naar ontspanning en belevenis (authenticiteit). 22

Trends en ontwikkelingen (2) Doelgroep Doelgroep van 50-plussers groeit. Deze zijn tevens steeds makkelijker te bereiken via internet en zijn over het algemeen zeer actief. Het voordeel van deze doelgroep is tevens dat zij flexibeler zijn in hun vakantieplanning en steeds meer koopkracht krijgen. Families blijven een belangrijke doelgroep voor Nederland. Zelf voor 2015 wordt het aantal vakanties van Duitse families nog op 11,4 miljoen geschat. Tegenover de 12,6 miljoen van 2006. Aanbod Steeds meer aanbod van low fare aanbieders naar (zon)bestemmingen en naar steden. Internet krijgt een steeds belangrijkere rol, zowel in het zoeken naar informatie als in het boeken van een reis. 23

Trends en ontwikkelingen MICE Europese destinaties vertonen een duidelijke groei in de laatste jaren ten opzichte van long-haul destinaties. Deze ontwikkeling wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de behoefte aan tijdbesparing (kortere reistijden), en vooral de sterk toegenomen selectie criteria veiligheid. Bereikbaarheid is evenwel één van de belangrijkste criteria. Ook dit heeft weer indirect met de behoefte te maken, tijd te besparen. Diverse trend studies hebben uitgewezen, dat Duitse meetingplanners versterkt zakelijke evenementen in eigen land houden (tijd- en kostenbesparing). Als zij voor een buitenlandse destinatie kiezen, komen Zuid-Europese landen op de 1 e plaats, gevolgd door destinatiekeuzes in Midden- en Noord-Europa. Er wordt steeds meer gebruik gemaakt van telephone en video conferences. Tweederde van de bedrijven maakt hier reeds gebruik van. De boekings- en planningsfases worden steeds korter en ook steeds dichter bij het evenement ingezet. Er is een groeiende interesse voor minder bekende en minder ontwikkelde destinaties (Oostbloklanden doen vaak b.v. mee bij het bid-proces) echter op moment van boeking kiest men steeds voor een betrouwbare destinatie, omdat men niet bereid is risico s te nemen. Het is gebleken dat eigen ervaringen bij een destinatiekeuze (b.v. via fam-trips) het meest doorslaggevend werkt m.b.t. de toegepaste marketing instrumenten. 24

Destinatie Holland: kansen en bedreigingen Sterktes +++ Zwaktes - - - - Brede kuststrook met afwisselend achterland - dichtbij, korte reisafstand, goede bereikbaarheid - Nederland wordt als (kind-)vriendelijk en gastvrij gewaardeerd. - Gezellige sfeer/bevolking - Nederland wordt als vrij duur gezien - Verkeer (files en parkeren) - voor een kustbestemming heeft Nederland niet het beste klimaat - Gevarieerd aanbod: zowel kust, als steden, groene omgeving, attractieparken etc. Kansen - Groeiende doelgroep 50-plussers - de vakantieparticipatie van Duitsers is al jaren hoog en stabiel, de frequentie stijgt nog steeds, dit komt voornamelijk door de groei in de kortere vakanties (1-3 nachten). - groeiende bestedingen voor vooral korte vakanties - Goede geografische liggen van Nederland t.o.v. van de dichtbevolkte gebieden. Bedreigingen - steeds meer concurrentie door low fare verbindingen en treinverbindingen. Hierdoor zijn steeds meer bestemmingen ook voor een korte vakantie bereikbaar. - Beschikbaarheid betaalbare hotelaccommodatie in Amsterdam - kwaliteit accommodaties (aan de NL kust) - prijs/kwaliteitsverhouding in de horeca. 25

NBTC in Duitsland: vestiging Keulen NBTC Keulen: uw partner op de Duitse markt De Duitse vestiging van NBTC promoot Duits toerisme en zakelijk reisverkeer naar Nederland met doel-gerichte marketing- en communicatieactiviteiten op de Duitse markt. Hierbij ligt de focus, gezien de zojuist beschreven marktsituatie op de volgende PMPCs: - Holland Country Fun Leisure - Holland Beach Life - Holland City Style - Holland the Good Life - Let s Meet in Holland (Internationale meetingmarkt) Business Voor de marktbewerking worden verschillende media ingezet, zoals online activiteiten, (e) DM acties, special interestbladen, radio, advertenties, Pers en PR activiteiten etc. 26

Contact Vestigingsmanager: Lothar Peters E-mail: lpeters@holland.com Toegevoegde waarde NBTC NBTC Keulen kan uw organisatie van dienst zijn met tailormade advies over de lokale markt: marktkansen netwerk ter plekke op gebied van marketing, communicatie, media, marketing PR inzicht in de travel trade ter plekke Voor meer informatie en advies kunt u contact opnemen met: Niederländisches Büro für Tourismus & Convention Hohenstaufenring 30-32 50674 Köln Tel.: 0049 221 925 717 0 Fax: 0049 221 925 717 39 Consumenten marketing: Kristine Honig E-mail: khonig@holland.com Martin Pohl E-mail: mpohl@holland.com Anja Seidenkranz (online-marketing) E-mail: aseidenkranz@holland.com MICE bewerking Karin Predeek E-mail: kpredeek@holland.com Trade bewerking Michael Siebers E-mail: msiebers@holland.com Pers & PR: Alexandra Klaus E-mail: aklaus@holland.com 27

Referenties CBS, 2006/2007, www.cbs.nl ETC new media review 2007. www.etcnewmedia.com Eurostat, 2007. ec.europa.eu/eurostat Enigma-GfK, 2006. ENIGMA GfK s Online Shopping Survey 2007 GfK TravelScope 2007. Internet World Stats, 2008. www.internetworldstat.com IPK International, European Travel Monitor 2006 NBTC, 2004. Imago Onderzoek kernmarkten NBTC, 2006. Destinatie Holland 2005 Reise-Analyse 2005/2006 TMF/IMEX study 2006 28

MarketScan Duitsland 2008 Nederlands Bureau voor Toerisme & Congressen Vestiging Keulen Augustus 2008 29