BREAK-OUT SESSIE RISICO & RENDEMENT Sacha van Hoogdalem & Vandena van der Meer 20 juni 2016
Welkom! Leuk dat jullie je hebben ingeschreven voor deze sessie over Risico & Rendement bij APF-en! Voordat we starten: jullie hebben vast met een reden ingeschreven. Op welke vraag willen jullie antwoord in deze sessie? 2
Inhoud Over welke risico s hebben we het vandaag? Een APF en producten van APF-en Vergelijking APF: verschillen in premiestelling Hoe realistisch is de indexatie ambitie? 3
Over welke risico s hebben we het vandaag? Input: premie Pensioenuitvoerder: (Beleggings)beleid Output: indexatie/korting Hoeveel premie betalen werkgever en werknemers? Hoe wordt dit belegd? Wat betekent dit voor deelnemers? NB: we hebben het in deze sessie niet over DC-regelingen, daar is sprake van een individuele beleggingspot 4
Welke keuzes hebben veel invloed op het risico? Premie: Hoeveel premie ga je betalen? Op welke rekenrente is deze gebaseerd: Actuele rente. Middeling van rente van de afgelopen maanden/jaren. Een rekenrente op basis van het rendement dat je verwacht. Beleggingen: Wat voor beleggingsbeleid wil je voeren? Welk deel in zakelijke waarden? De keuzes hebben uiteindelijk invloed op de indexatieverwachting en de kans op korten 5
Hoe werkt dat nu dan? Bij een verzekeraar: Premie wordt vastgesteld door verzekeraar (rekenrente en risico- en kostenopslagen). Beleggingsbeleid onder restricties of niet van toepassing. Momenteel nauwelijks tot geen indexatie mogelijk. Pensioenaanspraken gegarandeerd: niet afstempelen (tenzij faillissement verzekeraar). Bij een pensioenfonds: Premie wordt vastgesteld door samenspel sociale partners en pensioenfonds. Beleggingsbeleid wordt vastgesteld door samenspel sociale partners en pensioenfonds. Pensioenaanspraken: delen van risico s in collectiviteit, afstempelen mogelijk, ook perspectief op indexatie. 6
Inhoud Over welke risico s hebben we het vandaag? Een APF en producten van APF-en Vergelijking APF: verschillen in premiestelling Hoe realistisch is de indexatie ambitie? 7
RINGFENCING RINGFENCING Hoe ziet een APF eruit? Administratie APF Vermogensbeheer Medezeggenschap Fiduciair management Middelloon DC Single cliënt Werkgever A t/m F Werkgever G & H Werkgever I 8
En wat wordt anders bij een APF? BO APF BO Multi-cliënt Single-cliënt Standaard invulling door APF Sociale partners kopen de risicohouding in (als een product) BO toetst en keurt goed bij wijzigingen Eigen invulling risicohouding binnen wettelijke kaders APF-bestuur moet opdracht wel aanvaarden Eigen BO toetst/keurt goed 9
En welke producten zijn er dan? Er komen 6 APF-en met producten. Per APF (meestal) meerdere kringen per kring is er een andere risicohouding. Er zijn dus véél nieuwe producten beschikbaar 10
Indexatieverwachting 100% APF 1 A 75% APF 5 A APF 1 B APF 2 C 50% APF 5 B APF 1 C 25% APF 2 A APF 5 C APF 4 B APF 3 Geen APF 4 A APF 2 B Actuele rente Gemiddelde RTS (1-5-10) Premiesystematiek Verwacht rendement
Inhoud Over welke risico s hebben we het vandaag? Een APF en producten van APF-en Vergelijking APF: verschillen in premiestelling Hoe realistisch is de indexatie ambitie? 12
De vragen. Hoe stabiel zijn mijn premies? Hoe zeker ben ik ervan dat mijn pensioen voldoende is? Hoe waarborgen we de bestaande aanspraken?.. 13
Verschillende premiemethodes Premieniveau heeft invloed op indexatieverwachtingen Drie vormen mogelijk: Zuiver kostendekkend: premie wordt berekend op basis van UFR rente curve plus opslag voor vereist eigen vermogen (VEV). Rente middeling: premie wordt berekend op basis van gemiddelde rente (maximaal 10- jaars middeling), plus opslag voor eigen vermogen (VEV). Verwacht rendement: premie wordt berekend op basis van verwacht rendement inclusief afslag voor toeslagverlening. Rente ontwikkeling vanaf 1999 14
Verschillende premiemethodes Premies in deze drie methodes verschillen m.b.t. Niveau van de premie; Mate waarin renteveranderingen invloed hebben op premieniveau; Mate waarin het beleggingsbeleid van invloed is op niveau van de premie. 15
Voorbeeld premiesystematiek Als ik kies voor, Is de gemiddelde rekenrente ongeveer.. En betaal ik Als de rente gaat stijgen/dalen merk ik dat Kostprijs 100% dekkingsgraad 1,9% 100 direct Actuele rente 1,9% 120 direct 60-maandsmiddeling 2,5% 102 Vertraagd in 60 maanden 120-maandsmiddeling 3,3% 96 Vertraagd in 120 maanden Verwacht (reëel) rendement* 1,9% 98 Niet gedurende de vastgestelde periode van 5 jaar * Bij een premie o.b.v. verwacht reëel rendement, is geen bufferopslag noodzakelijk, maar wordt er wel rekening gehouden met de verwachte indexatie 16
Voorbeeld premiesystematiek Premiemethodiek VEV opslag Actuele rente Verwacht rendement reken rente 20% aandelen 11% 111 128 1,1% 40% aandelen 20% 120 98 1,9% 60% aandelen 32% 132 59 2,8% Bij een premie op marktrente neemt de premie toe als er meer in zakelijke waarden belegd wordt -> oorzaak hogere buffer moet worden ingekocht. Bij een premie op basis van verwacht rendement, neemt de premie af als er meer in zakelijke waarden belegd wordt -> er mag gerekend worden met een hoger verwacht rendement. 17
Inhoud Over welke risico s hebben we het vandaag? Een APF en producten van APF-en Vergelijking APF: verschillen in premiestelling Hoe realistisch is de indexatie ambitie? 18
Hoe realistisch is de indexatie ambitie We bekijken een aantal APF-kringen Deze kringen verschillen in: Premiemethodiek: de 3 varianten. Beleggingsbeleid: 20%, 40% en 60% zakelijke waarden. Fondsstructuur: opstartende kring en kring met bestaande aanspraken.?? Toeslag in APF kring is afhankelijk van de dekkingsgraad. Alleen indexatie bij voldoende hoge dekkingsgraad Conform FTK 19
Hoe realistisch is de indexatie ambitie? Opstartende kring, premie op marktrente Afhankelijk van de gekozen beleggingsmix is een indexatieresultaat mogelijk tussen 50% en 100%. 20
Hoe realistisch is de indexatie ambitie? Opstartende kring, 3 premiemethodes Voor een opstartende kring leidt een premie op basis van verwacht rendement tot een te laag indexatie resultaat en te hoge kansen op korten van aanspraken 21
Indexatieverwachting Waar liggen de bekeken APF producten? Opstartende kringen Gelijk verwacht rendement bij een opstartende kring brengt teveel risico met zich mee (Q&A DNB). Dit kan alleen als er andere risicoverlagende maatregelen getroffen worden. Markt rente gedempte rente Verw. rendement Premiesystematiek 22
Stelling Als reeds opgebouwde aanspraken toegevoegd worden in een multi-clientkring, is dat gunstig voor de deelnemers van deze kring. Eens of oneens? 23
Waar liggen de bekeken APF en? Kring met bestaande aanspraken Indien er bestaand rechten ingebracht worden in een kring nemen kan er wel een premie op basis van verwacht rendement worden afgesproken. kortingskansen blijven dan beperkt Premie wordt van minder invloed op indexatieresultaat. Assetmix keuze wordt belangrijker!! Impact van premiemethodiek (mn verwacht rendement) blijft significant aanwezig) 24
Indexatieverwachting Waar liggen de bekeken APF producten? Markt rente gedempte rente Verw. rendement Premiesystematiek Structuur van APF kring is van grote invloed op indexatieambitie 25
Conclusie Er zijn een groot aantal APF producten mogelijk. Bij een APF koop je een product met een risicohouding. De manier waarop je je premie bepaalt grote invloed op je indexatiekansen. (bij een lege kring is deze invloed groter) Bij een lege kring is niet toegestaan om een te lage premie te vragen. Een premie op basis van verwacht rendement leidt al snel tot hoge kortingsrisico s. Elke nieuwe toetreding tot een kring kan invloed hebben op de indexatierisico s. Belangrijk dat dit risico gemanaged wordt. Hier ligt een rol voor BO en APF bestuur. 26
Stelling Het is alleen solidair als de inkoop plaatsvindt bij een premiedekkingsgraad gelijk aan de actuele dekkingsgraad! Eens of oneens? 27
Contact Sacha van Hoogdalem Managing Director 06 558 52 145 Sacha.vanhoogdalem@ortec-finance.com 070 010 30 7004250900 www.montae.nl www.ortec-finance.com 28
Contact Vandena van der Meer Senior Adviseur 06 293 49 128 Vandena.van.der.meer@montae.nl 070 30 42 900 www.montae.nl 29
Premiedekkingsgraad Op basis premiesystematiek Feitelijke premie 100% = premiedekkinsgraad Actuarieel benodigde premie Op basis van rentestand op moment van inkoop Als het premievolume in relatie tot de voorziening in de kring groot is (groot premiestuur), is de invloed van de premiedekkingsgraad groot op de dekkingsgraad van het fonds 30
Invloed premiedekkingsgraad Opstartende kring Fonds dekkingsgraad = 80% Premie + dekkingsgraad = = 120% Fonds dekkingsgraad = 100% Bestaande kring Fonds dekkingsgraad = 80% + = Premie dekkingsgraad = 120% Fonds dekkingsgraad = 81% 31
Invloed fondsstructuur Naarmate het fonds rijper is, wordt de positieve invloed van een hoge premie minder. Idem voor de negatieve invloed van een lage premie. 32
www.apfcongres.nl