Sectorrapport Containerteelt Seizoen 01/013
Inhoudsopgave Terugblik op seizoen 01/013 Terugblik op seizoen 01/013...3 Seizoen 01/013 in cijfers... Verwachtingen najaar 013...7 Van Oers Agro op bezoek bij......8 Van Oers Agro Hofdreef 881 DR Zundert Seizoen 01/013 is een lastig jaar geweest voor de pot- en containerteelt. Na de vorstschade in het vorige seizoen had de sector dit jaar te maken met slechte weersomstandigheden en een dalende vraag naar boomkwekerijproducten als gevolg van de economische omstandigheden. Dit heeft geresulteerd in lagere prijzen en een grote hoeveelheid niet afgeleverde planten. Alhoewel de rendementen nog positief zijn wordt de marge kleiner. Het werkkapitaal staat onder druk, veelal door de financieringslast op investeringen uit het recente verleden en door het trage betalingsgedrag dat in de sector wordt gehanteerd. Bedrijven die een geleidelijke groei hebben doorgemaakt en een duidelijke strategie toepassen doorstaan deze periode echter relatief eenvoudig. Boomkwekers werken steeds marktgerichter. Het sortiment wordt meer en meer bepaald op basis van de vraag naar de boomkwekerijproducten. Daarnaast wordt er meer geld uitgegeven aan verkoopkosten, zoals deelname aan beurzen. Kleine containertelers geven gemiddeld 3 euro per ha uit aan verkoopkosten, bij grote containertelers loopt dit bedrag op tot 153 euro per ha. Naast de stijging van de verkoopkosten vallen ook de kostenstijging voor gewasbescherming op, evenals de kosten voor ingehuurd personeel. Ondernemers kiezen vaker voor een flexibele invulling van hun arbeidsbehoefte, zoals inhuur via een uitzendbureau of oproepkrachten. Postbus 88 880 AB Zundert T: +31 7 597 88 00 F: +31 7 597 88 99 E: agro@vanoers.nl www.vanoers-agro.nl 3
Seizoen 01/013 in cijfers De weersomstandigheden in combinatie met het slechte consumentenvertrouwen hebben geleid tot een omzetdaling in de containerteelt. Kleine bedrijven wisten door specialisatie de omzetdaling nog te beperken tot %, grote bedrijven hebben tot 9% ingeleverd. Met name in het voorjaar is de omzet achtergebleven. Enerzijds veroorzaakt door het winterweer, anderzijds door de economische situatie waarbij consumenten de hand op de knip houden. Tuincentra hebben zware klappen gehad, hoveniers kampten met lege orderportefeuilles. Het gevolg is dat kwekers hun planten hebben moeten vernietigen, overpotten of terugmaaien. Vooral grote bedrijven die grote partijen leveren hebben dit ondervonden. Ondanks de teruglopende omzet zijn de kosten voor arbeid over het algemeen gestegen. De oorzaak van deze stijging houdt verband met de omzetdaling: het vernietigen, overpotten of terugmaaien van de planten is arbeidsintensief. Hierdoor hebben containertelers niet kunnen besparen op arbeidskosten. Opvallend is dat de arbeidskosten per m² voor middelgrote bedrijven gedaald zijn en daarmee lager zijn dan de arbeidskosten op bedrijven met een oppervlakte van meer dan 3,5 hectare. In deze opstelling is een arbeidsvergoeding van 0.000 euro per ondernemer opgenomen. Omzetontwikkeling containerteelt Arbeidskosten 1 010/011 7 010/011 1 011/01 011/01 10 01/013 5 01/013 8 3 1 0 0-15.000 m 15.000-35.000 m > 35.000 m 0 0-15.000 m 15.000-35.000 m > 35.000 m 5
Verwachtingen najaar 013 Onder de kritische opbrengstprijs verstaan we de opbrengst per m² die een bedrijf minimaal moet ontvangen om aan alle uitgaven, verplichtingen en privé-onttrekkingen te kunnen voldoen. Kritische opbrengstprijs 1 1 Met de omzetdaling is ook de kritische opbrengstprijs gedaald, wat betekent dat ondernemers in mindere tijden anticiperen door te snijden in kosten en investeringen uit te stellen. De investeringen in maatregelen tegen de vorst, zoals doek en beregening, hebben hun vruchten afgeworpen, er wordt nauwelijks vorstschade gemeld in vergelijking met 011/01. 010/011 011/01 In het voorjaar 013 is bij gelijkblijvend areaal de omzet gedaald. Veel voorraad is blijven staan, overgepot of teruggemaaid, ook bij tuincentra. Deze planten zullen samen met de nieuwe aanwas de markt op gaan, wat naar verwachting de prijs niet ten goede komt. Ondernemers zijn op zoek naar nieuwe geldstromen. In de afgelopen jaren hebben veel kwekers de tak containerteelt er bij genomen. De opstartkosten zijn vaak laag, toetreden tot de markt is relatief gezien eenvoudig. Toch zijn dit niet per definitie succesvolle verhalen. Een ondernemer die het er bij doet slaagt doorgaans niet in zijn opzet. Hetzelfde geldt voor ondernemers die er externe handel bij zijn gaan doen. Veel van hen zijn hier op teruggekomen, omdat ze niet de handelsrisico s willen lopen. Het is goed om jezelf een spiegel voor te houden. De afzet via de veiling is iets toegenomen, ondanks dat de prijsstelling doorgaans lager is. Het snel en zeker zijn van geld overtuigt ondernemers ervan om dit afzetkanaal te blijven bedienen. Investeringsplannen zijn er nog voldoende. Deze zijn met name gericht op het optimaliseren van het arbeidsproces, maar ook de aanleg van containervelden en het investeren in duurzame, innovatieve machines worden gepland. Op het gebied van automatisering blijft de boomkwekerijsector een buitenbeentje. Online boekhouden en e-mail wordt weliswaar de standaard, maar er wordt nog maar mondjesmaat online gefactureerd. De boomkwekerijsector is dan ook een van de laatste sectoren waar de fax nog steeds van grote waarde is. En het ziet er niet naar uit dat dit gaat veranderen. 10 01/013 8 0 0-15.000 m 15.000-35.000 m > 35.000 m 7
Van Oers Agro op bezoek bij Boomkwekerij De Witte Moeren Van Oers Agro op bezoek bij Boomkwekerij De Witte Moeren. Hoe kijkt een vooruitstrevende ondernemer uit de containerteelt op dit moment tegen de sector aan? Van Oers Agro vroeg het aan Ardy en Ria Goorden-van Overveld van Boomkwekerij de Witte Moeren in Schijf. Hoe is jullie bedrijf ontstaan? Wij zijn zelf 0 jaar geleden gestart als contractkweker met een areaal van een halve hectare volle grond. De uitbreiding van het bedrijf in containerteelt heeft 8 jaar geleden plaatsgevonden. Nu bestaat het bedrijf uit,5 hectare potten waaronder een gedeelte in foliekassen staat en hectare volle grond bestaande uit spillen en bomenteelt. Waaruit bestaat jullie sortiment? Het sortiment wat wij telen bestaat uit hoofdzakelijk onderstammen in P9 als potmaat. Het totale sortiment bestaat uit 111 verschillende plantensoorten. De meest voorkomende plantensoorten in ons sortiment zijn: de Acer palmatum, Viburnum opulus en Hamamelis virg. Op de volle grond staan bij ons voornamelijk spillen, zoals de Fagus sylvatica Atrop. en Robinia ps. Nyirseg. Wat heeft seizoen 01-013 gebracht? Waar liggen de verschillen in vergelijking met het seizoen 011-01? Over de afzet en prijzen van de boomkwekerijproducten van het afgelopen seizoen zijn we tevreden. In seizoen 011-01 hebben we wel te maken gehad met een strenge vorstperiode wat schadelijk voor het plantmateriaal is geweest. Hierdoor is veel plantmateriaal verloren gegaan. 8 9
In het seizoen 01-013 hebben we hier gelukkig een stuk minder last van gehad. Het afgelopen seizoen is het bedrijf hard gegroeid. Met name de teelt in onderstammen gaat heel goed. Daarnaast hebben we in 01 op de IPM-beurs in Essen gestaan wat heeft bijgedragen in de stijging van export van de boomkwekerijproducten. Ook de handel in ons sortiment is toegenomen. Wij telen een breed sortiment wat meer kansen op de markt met zich meebrengt. Waar zijn jullie momenteel druk mee? Het zuiver houden van de planten. Werkzaamheden waar we op dit moment mee bezig zijn, is het oppotten van de eigen zaailingen, het uitleveren van plantgoed en onkruid wieden. Ook zijn we nog bezig met de aanschaf van een snoeimachine. Wat kan er beter in de sector? Het betalingsgedrag in de sector moet beter. De betalingstermijnen worden steeds langer wat tot onzekerheid in de sector kan leiden. Verder zou het weer wat meer voorspelbaar mogen zijn. Hier hebben we echter geen invloed op, maar het kan er wel voor zorgen dat bedrijven te maken krijgen met flinke schadeposten wat de stabiliteit van de sector niet ten goede komt. Hoe zien jullie de toekomst? Als de ontwikkelingen die in ons bedrijf gaande zijn zich in deze lijn voortzetten dan zien we de toekomst positief tegemoet. Er zit nog steeds een stijgende lijn in de vraag naar onze boomkwekerijproducten. In de toekomst willen we gestaag groeien en het sortiment zoals we nu telen behouden. We zijn optimistisch over de toekomst van ons bedrijf. De communicatie en samenwerking met andere bedrijven verloopt goed. We vormen met ons personeel een sterk team en door ons brede sortiment kunnen we blijven voldoen aan de vraag van de markt. 10 11
Van Oers Agro Hofdreef 881 DR Zundert Postbus 88 880 AB Zundert T: +31 7 597 88 00 F: +31 7 597 88 99 E: agro@vanoers.nl www.vanoers-agro.nl