WORKSHOP Over trauma gesproken Praten met mensen met psychosen over hun trauma s, de gevolgen ervan en mogelijkheden voor hulp. De workshop is ontwikkeld door David van den Berg, Paul de Bont en Berber van der Vleugel
Vijf belangrijke weetjes Clienten vinden praten over nare ervaringen meer zinnig en nuttig dan moeilijk. Clienten vertellen makkelijker en meer over nare ervaringen als er aktief naar gevraagd wordt. Clienten met psychosen zijn net zo betrouwbaar in hun verslag van nare ervaringen als andere mensen. Ernstige trauma s zijn mede-veroorzakers van veel verschillende lichamelijke en psychische klachten, waaronder ook: psychosen. Getraumatiseerde mensen met ernstige psychiatrische aandoeningen weten meestal heel goed of trauma s bij hun medeoorzaak van de EPA zijn; of ze er nu over praten of niet.
So, let s talk about trauma
Demonstructie 1
Demonstructie 2
Twee rollenspellen Doelen: overwin het taboe/de schroom/angst/gêne en spreek over trauma s alsof dat de normaalste zaak is. Oefening in 2-tallen i. kies oefenpartner (buurman of buurvrouw) ii. Spreek af: wie begint als Hv en wie als Cl? iii. Wissel Hv en Cl-rollen om na de eerste oefening
Rollenspel 1 Een goed gesprek over poep TH bevraagt Cl op diens stoelgang: zijn er ooit problemen geweest met de vorm, de geur en/of kleur van de poep?
Vraag 1: heb je ooit last gehad van stoelgang type X (zie onder)? Zo ja, vraag 2: Vraag 2: was de kleur of geur ook niet normaal? Was dat een enkel keertje of kwam dat vaak voor? Was het hinderlijk (medisch riskant, pijnlijk, sociaal belemmerend bv)?
Rollenspel 2 gesprek over traumatische ervaringen Wissel van rol. Cl-rol: kiest een eigen client met (enige) trauma s. Hv vraagt van vier typen trauma na bij Cl of die voorkwamen in diens kindertijd.
Een empathische en zakelijke inleiding bijvoorbeeld Ik wil je enkele vragen stellen. Het zijn vragen die wij voorleggen, omdat we weten dat het voor mensen lastig kan zijn om er zelf over te beginnen. Maar waarvan mensen achteraf wel vonden dat t goed was dat er naar gevraagd werd. De vragen zijn best belangrijk omdat ze met uw klachten te maken kunnen maken. Vind je dat goed?
TYPE TRAUMA in de kindertijd Seksueel misbruik Korte inleiding maken: ik wil je wat vragen stellen, die. Te stellen vragen Heeft iemand ooit seksuele handelingen bij/met u verricht waarbij u zich als kind ongemakkelijk of naar hebt gevoeld? Lichamelijke mishandeling Heeft een ouder of andere volwassene je ooit lichamelijk pijn gedaan of zodanig gestraft dat je verwondingen hebt opgelopen? Emotionele/ psychische mishandeling Ernstige verwaarlozing Heeft een ouder u ooit bedreigd, uitgescholden, bang gemaakt, vernederd, wreed gestraft of beledigd toen u klein was? Heeft u op belangrijke momenten in uw jeugd of in zijn algemeenheid liefde en steun gemist? Heeft u op weleens noodzakelijke medische hulp, voeding, of bescherming tegen warmte of kou gemist?
TYPE TRAUMA in de kindertijd Seksueel misbruik Korte inleiding maken: ik wil je wat vragen stellen, die. Te stellen inventarisatievragen [+ z.n. Heeft u daarvan vandaag de dag nog last, psychisch of lichamelijk? ] Heeft iemand ooit seksuele handelingen bij/met u verricht waarbij u zich als kind ongemakkelijk of naar hebt gevoeld? Lichamelijke mishandeling Heeft een ouder of andere volwassene je ooit lichamelijk pijn gedaan of zodanig gestraft dat je verwondingen hebt opgelopen? Emotionele/ psychische mishandeling Ernstige verwaarlozing Heeft een ouder u ooit bedreigd, uitgescholden, bang gemaakt, vernederd, wreed gestraft of beledigd toen u klein was? Heeft u op belangrijke momenten in uw jeugd of in zijn algemeenheid liefde en steun gemist? Heeft u weleens noodzakelijke medische hulp, voeding, of bescherming tegen warmte of kou gemist?
Nabespreking Geeft de oefening handvatten? Tekst kennen is belangrijk! Eigen weerstand overwinnen? Ieder z n grens, en dat geldt ook voor de client. Misschien iemand nog lastige reacties opgemerkt bij Hv of Cl??
hoe reageer je op trauma? blijf kalm, reageer professioneel en empathisch goed dat je dit vertelt! Belangrijk is om globaal te weten of een bepaald type trauma (bv vaak hard op hoofd geslagen) vandaag de dag nog moeilijkheden oplevert volgens client (bv gescheurd trommelvlies/slecht gehoor; nachtmerries) doorverwijzen, een vervolg aan dit gesprek geven.
Ieder zijn vak -gevraagd naar trauma s en wat dan?- Vertel Cl dat, als die dat wil, er later op terug gekomen wordt! Bespreek met client en in het team wat een zinvolle verwijzing is psycholoog voor trauma/ptss onderzoek/-behandeling (huis)arts voor lichamelijk onderzoek (letsel) Ervaringsdeskundige Slachtofferhulp, politie (voortgaande traumatisering) MW, verslavingszorg, e.d. Overige hulp voor trauma gerelateerde EPA.
take home messages wees traumasensitief vraag actief naar traumatische ervaringen reageer professioneel neem trauma mee in behandelplan en verwijs door WEL professioneel werken aan trauma s is bewezen betere hulp dan er NIET aan werken, óók bij mensen met psychosen
dank voor je aandacht! www.ttip.nl Met dank aan Agnes van Minnen & Petra Bervoets