Codex gezondheidsrecht 2012
Codex gezondheidsrecht 2012 Tom BALTHAZAR Hoofddocent gezondheidsrecht UGent Tom GOFFIN Doctor-assistent, Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht KU Leuven Erna GULDIX Hoofddocent Faculteit Rechtsgeleerdheid VUB, advocaat Herman NYS Gewoon hoogleraar Centrum voor Biomedische Ethiek en Recht KU Leuven, adviseur bioethiek Europese Commissie Thierry VANSWEEVELT Gewoon hoogleraar Rechtsfaculteit UA, advocaat Dewallens & partners
Dit wetboek is bijgewerkt tot en met het BS van 20 januari 2012. Verantwoordelijke uitgever: Hans Suijkerbuijk # 2012 Wolters Kluwer Belgium NV Ragheno Business Park Motstraat 30 B 2800 Mechelen Tel.: 0800 14 500 Fax: 0800 17 529 www.kluwer.be E-mail: info@kluwer.be Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever. D/2012/2664/522 ISBN 978-90-4654-374-0 BP/WETGEZ-BI12001 voor bulklevering: D/2012/2664/545 ISBN 978-90-4654-403-7 BP/WETGEZB-BI12001
Voorwoord Dit boek bundelt de belangrijkste wetteksten m.b.t. het gezondheidsrecht. Deze verzameling is een selectie uit een zeer omvangrijk en disparaat pakket wetteksten die verband houden met medische hulpverlening en gezondheidszorg. Bij deze selectie werd voornamelijk rekening gehouden met deze wetteksten die rechtstreeks de beroepsuitoefening in de gezondheidszorg raken. Financiering en organisatie van die zorg zijn nagenoeg niet opgenomen. Deze bundel is in de eerste plaats bestemd als studiemateriaal bij de colleges Medisch recht of Gezondheidsrecht voor de studenten van de Vlaamse universiteiten (KULeuven, UA, UGent & VUB). Studenten zijn evenwel niet het enige doelpubliek. Artsen, andere hulpverleners, juristen en ziekenhuizen met interesse voor het gezondheidsrecht kunnen in deze basisverzameling een handig werkinstrument vinden. Dit wetboek is bijgewerkt tot en met het BS van 20 januari 2012. Op die wijze kon de Wet van 30 november 2011 tot wijziging van de wetgeving wat de verbetering van de aanpak van seksueel misbruik en feiten van pedofilie binnen een gezagsrelatie betreft, nog verwerkt worden (wijziging van art. 458bis Sw. m.b.t. het beroepsgeheim). Ook de wijziging van art. 422bis Sw. (BS 23 januari 2012) werd op de valreep nog verwerkt. Kluwer Codex gezondheidsrecht 2012 (20 januari 2012) V
Algemene inhoud I. UITOEFENING VAN DE GEZONDHEIDSZORGBEROEPEN 1 I.A. Gemeenschappelijke bepalingen 3 Koninklijk besluit nr. 78 [betreffende de uitoefening van de gezondheidszorgberoepen] 10 november 1967........................................................................ 5 Wet betreffende de niet-conventionele praktijken inzake de geneeskunde, de artsenijbereidkunde, de kinesitherapie, de verpleegkunde en de paramedische beroepen 29 april 1999... 41 I.B. Uitoefening van de geneeskunde 45 Koninklijk besluit nr. 79 betreffende de Orde der geneesheren 10 november 1967......... 47 Code van geneeskundige plichtenleer 19 november 1975................................. 53 Wet betreffende de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen 10 juli 2008 [art. 1-30, 132-167]................................................................................. 71 Koninklijk besluit tot vaststelling van de regels met betrekking tot de samenstelling en de werking van de medische raad in uitvoering van de artikelen 24, 25 en 26 van de wet van 23 december 1963 op de ziekenhuizen 10 augustus 1987................................ 84 Koninklijk besluit houdende uitvoering van de artikels 13 tot en met 17 van de wet op de ziekenhuizen, zoals gecoördineerd door het koninklijk besluit van 7 augustus 1987 15 december 1987.............................................................................. 89 Koninklijk besluit houdende de lijst van bijzondere beroepstitels voorbehouden aan de beoefenaars van de geneeskunde, met inbegrip van de tandheelkunde 25 november 1991...... 91 Wet betreffende de controlegeneeskunde 13 juni 1999................................... 93 Wet betreffende de medische onderzoeken die binnen het kader van de arbeidsverhoudingen worden uitgevoerd 28 januari 2003...................................................... 95 Koninklijk besluit betreffende het Algemeen Medisch Dossier 3 mei 1999................ 97 Koninklijk besluit houdende bepaling van de algemene minimumvoorwaarden waaraan het medisch dossier, bedoeld in artikel 15 van de wet op de ziekenhuizen, gecoördineerd op 7 augustus 1987, moet voldoen 3 mei 1999.............................................. 98 Wet tot instelling van een verbod op reclame voor ingrepen van medische esthetiek en tot regeling van de informatie over dergelijke ingrepen 6 juli 2011.......................... 99 I.C. Uitoefening van de tandheelkunde 101 Koninklijk besluit houdende reglement op de beoefening der tandheelkunde 1 juni 1934.. 103 Wet betreffende de publiciteit inzake tandverzorging 15 april 1958....................... 105 I.D. Uitoefening van het beroep van vroedvrouw 107 Koninklijk besluit betreffende de uitoefening van het beroep van vroedvrouw 1 februari 1991 109 I.E. Uitoefening van de verpleegkunde 111 Koninklijk besluit [houdende vaststelling van de lijst van de technische verpleegkundige verstrekkingen en de lijst van de handelingen die door een arts aan beoefenaars van de verpleegkunde kunnen worden toevertrouwd, alsmede de wijze van uitvoering van die verstrekkingen en handelingen en de kwalificatievereisten waaraan de beoefenaars van de verpleegkunde moeten voldoen] 18 juni 1990.......................................................... 113 I.F. Verzorgende beroepen 119 Koninklijk besluit tot vaststelling van de verpleegkundige activiteiten die de zorgkundigen mogen uitvoeren en de voorwaarden waaronder de zorgkundigen deze handelingen mogen stellen 12 januari 2006.................................................................. 121 Kluwer Codex gezondheidsrecht 2012 (20 januari 2012) Inhoud 1
ALGEMENE INHOUD II. MEDISCH HANDELEN DOOR BIJZONDERE WETGEVING GEREGELD 123 II.A. Behandeling met vervangingsmiddelen 125 Wet [betreffende het verhandelen van giftstoffen, slaapmiddelen en verdovende middelen, psychotrope stoffen, ontsmettingsstoffen en antiseptica en van de stoffen die kunnen gebruikt worden voor de illegale vervaardiging van verdovende middelen en psychotrope stoffen] 24 februari 1921 [art. 2bis-4]... 127 II.B. Donatie van bloed en bloedderivaten van menselijke oorsprong 131 Wet betreffende bloed en bloedderivaten van menselijke oorsprong 5 juli 1994........... 133 II.C. Wegnemen en transplanteren van organen, weefsels en cellen 139 Wet betreffende het wegnemen en transplanteren van organen 13 juni 1986............... 141 Wet inzake het verkrijgen en het gebruik van menselijk lichaamsmateriaal met het oog op de geneeskundige toepassing op de mens of het wetenschappelijk onderzoek 19 december 2008 145 Koninklijk besluit tot regeling van de wijze waarop de donor of de personen bedoeld in artikel 10, 2, van de wet van 13 juni 1986 betreffende het wegnemen en transplanteren van organen hun wil te kennen geven 30 oktober 1986............................................... 155 Koninklijk besluit tot regeling van de wijze waarop de toestemming tot het wegnemen van organen en weefsels bij levenden wordt uitgedrukt 30 oktober 1986...................... 157 Koninklijk besluit tot vaststelling van een vergoeding toe te kennen aan de levende donor, bedoeld in artikel 4, 2 van de wet van 13 juni 1986 betreffende het wegnemen en transplanteren van organen 27 februari 1987................................................. 158 II.D. Zwangerschapsafbreking 159 Strafwetboek 8 juni 1867 [art. 348-352]................................................ 161 II.E. Medisch-wetenschappelijk onderzoek 163 Wet inzake experimenten op de menselijke persoon 7 mei 2004.......................... 165 Wet betreffende het onderzoek op embryo s in vitro 11 mei 2003........................ 178 II.F. Euthanasie 181 Wet betreffende de euthanasie 28 mei 2002.............................................. 183 Koninklijk besluit houdende vaststelling van de wijze waarop de wilsverklaring inzake euthanasie wordt opgesteld, herbevestigd, herzien of ingetrokken 2 april 2003................. 187 Koninklijk besluit tot regeling van de wijze waarop de wilsverklaring inzake euthanasie wordt geregistreerd en via de diensten van het Rijksregister aan de betrokken artsen wordt meegedeeld 27 april 2007..................................................................... 189 II.G. Autopsie bij kind van minder dan 18 maanden 191 Wet houdende regeling van de autopsie na het onverwachte en medisch onverklaarde overlijden van een kind van minder dan achttien maanden 26 maart 2003..................... 193 II.H. Medisch begeleide voortplanting 195 Wet betreffende de medisch begeleide voortplanting en de bestemming van de overtallige embryo s en de gameten 6 juli 2007..................................................... 197 III. BURGERRECHTELIJKE EN STRAFRECHTELIJKE BEPALINGEN 209 III.A. Burgerrechtelijke bepalingen 211 Burgerlijk Wetboek 21 maart 1804 [art. 56, 81, 901, 909, 1382-1384, 2262bis, 2277bis] 213 Wet betreffende de bescherming van de persoon van de geesteszieke 26 juni 1990........ 216 Inhoud 2 Codex gezondheidsrecht 2012 (20 januari 2012) Kluwer
ALGEMENE INHOUD Wet op de landverzekeringsovereenkomst 25 juni 1992 [art. 1, 5-8, 77-95]............... 225 Wet tot bescherming van de persoonlijke levenssfeer ten opzichte van de verwerking van persoonsgegevens 8 december 1992 [art. 1, 7, 10]....................................... 230 Wet betreffende de palliatieve zorg 14 juni 2002......................................... 232 Wet betreffende de rechten van de patiënt 22 augustus 2002............................. 233 Koninklijk besluit tot regeling van de samenstelling en de werking van de Federale Commissie Rechten van de Patiënt ingesteld bij artikel 16 van de wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt 1 april 2003 [art. 7-15]............................... 237 Koninklijk besluit houdende vaststelling van de voorwaarden waaraan de ombudsfunctie in de ziekenhuizen moet voldoen 8 juli 2003.................................................. 239 Basiswet betreffende het gevangeniswezen en de rechtspositie van de gedetineerden 12 januari 2005 [art. 87-101]................................................................... 241 Koninklijk besluit tot vaststelling van het maximumbedrag per gekopieerde pagina dat de patiënt mag worden gevraagd in het kader van de uitoefening van het recht op afschrift van het hem betreffende patiëntendossier 2 februari 2007..................................... 244 Koninklijk besluit houdende vaststelling van afwijkende regels met betrekking tot de vertegenwoordiging van de patiënt bij de uitoefening van het klachtrecht zoals bedoeld in artikel 11 van de wet van 22 augustus 2002 betreffende de rechten van de patiënt 15 februari 2007. 245 Wet betreffende de internering van personen met een geestesstoornis 21 april 2007 [art. 5] 246 Wet betreffende de vergoeding van schade als gevolg van gezondheidszorg 31 maart 2010 247 III.B. Bepalingen in het Strafwetboek 255 Strafwetboek 8 juni 1867 [art. 100ter, 203-204, 377, 383, 410bis, 418, 422bis-422ter, 425-426, 458-458bis]... 257 IV. EUROPEES VERDRAG MENSENRECHTEN EN BIOGENEESKUNDE 261 Convention for the Protection of Human Rights and Dignity of the Human Being with regard to the Application of Biology and Medicine: Convention on Human Rights and Biomedicine 4 april 1997.............................................................................. 263 V. WETTELIJKE ADVIESORGANEN INZAKE BIO-ETHIEK 267 Wet betreffende de ziekenhuizen en andere verzorgingsinrichtingen 10 juli 2008 [art. 70]. 269 Koninklijk besluit tot bepaling van de normen die door de ziekenhuizen en hun diensten moeten worden nageleefd 23 oktober 1964 [Bijlage A.III. Organisatorische normen]...... 270 Chronologisch register Alfabetisch register Kluwer Codex gezondheidsrecht 2012 (20 januari 2012) Inhoud 3