Woonmonitor Limburg 2015

Woonmonitor 215 Factsheetboek september 216

Colofon Provincie Postbus 57 622 MA Maastricht Tel.: +31 ()43 389 99 99 Fax.: +31 ()43 361 8 99 E-mail: postbus@prvlimburg.nl Internet: www.limburg.nl laan 1 6229 GA Maastricht Cluster Wonen en Leefomgeving Etil BV Postbus 116 621 BA Maastricht Tel.: +31 ()43 35 62 8 Fax.: +31 ()43 35 62 81 E-mail: info@etil.nl Internet: www.etil.nl Wilhelminasingel 68C 6211 BK Maastricht S.A.G. (Sandra) van de Ven R.C.M. (Roger) Vaessens S.C.A. (Stéphanie) Knoors R. (Roy) van Zandvoort S.J.H. (Sven) Reulen Ruimtelijke Economie & Vastgoed (RE&V) Maastricht, september 216 Bronverantwoording Woonmonitor : - Bevolking & huishoudens - ontwikkeling CBS - Bevolking & huishoudens - prognoses Etil - Progneff - Woningvoorraad Etil - Centraal Vastgoedregister (CVR) - Voorraadontwikkeling Etil - Centraal Vastgoedregister (CVR) Plancapaciteitsmonitor - Sociale huursector Autoriteit Woningcorporaties van Inspectie Leefomgeving en Transport - Koopsector - aanbod Pasgoed (Woonplein ) - Koopsector - transacties Kadaster - Plancapaciteiten Etil - Plancapaciteitsmonitor - Wonen met Zorg Etil - Centraal Vastgoedregister (CVR) Plancapaciteitsmonitor Woonmonitor 215

VOORWOORD Op 12 december 214 is door Provinciale Staten het Provinciaal Omgevingsplan (POL214) vastgesteld. Dit POL214, een plan op hoofdlijnen, is in samenwerking met gemeenten en stakeholders opgesteld. Over het thema wonen staat in POL214 de volgende passage: Onze ambitie is te zorgen voor een voortreffelijk woon- en leefklimaat, waar mensen zich prettig voelen. De se woningmarkt biedt voldoende woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek. De woningvoorraad biedt voldoende mogelijkheden voor doorstroming, is toekomstbestendig en kan flexibel inspelen op (veranderende) woonwensen. Om dit te bewerkstelligen is het belangrijk om goed inzicht te hebben op de ontwikkelingen en processen op de woningmarkt. POL214 is van kracht geworden in januari 215. Voor het jaar 214 gold daarom de Provinciale Woonvisie uit 211 nog als uitgangspunt voor woonbeleid en was daarmee ook richtinggevend voor deze woonmonitor. Omdat de doelstellingen uit deze Provinciale Woonvisie vergelijkbaar zijn met de woonambitie van het POL214 is naar aanleiding van POL214 geen aanpassing in de opdracht voor de Woonmonitor doorgevoerd en wordt in dit Factsheetboek gekeken naar de Provinciale Woonvisie uit 211. In deze woonvisie zijn de kwantitatieve en kwalitatieve opgaven en de belangrijkste ontwikkelingen die van invloed zijn op het woonbeleid, nader belicht. Om eventuele negatieve ontwikkelingen om te kunnen buigen, dient tijdig actie te worden ondernomen. Om actie te kunnen ondernemen is het voor de Provincie en andere overheden van groot belang om tijdig inzicht te hebben in ontwikkelingen en processen op de woningmarkt. De Provincie wil daarnaast ook inzicht in de uitvoering van de regionale woonvisies. De Provincie voert daarom sinds 26 de provinciale woonmonitor uit, op basis waarvan het beleid tijdig aangepast of bijgestuurd kan worden. De voorliggende 'Woonmonitor ' gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de ontwikkeling per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het volgende overzicht wordt per gegevenscluster de actualiteitswaarde weergegeven: - Bevolkingsontwikkeling 215 - Huishoudensontwikkeling 214 - Verhuisstromen 214 - Woningvoorraad per 31-12-215 - Woningvoorraadontwikkeling 215 - Sociale huursector per 31-12-214 - Transacties koopwoningen 215 - Aanbod koopwoningen per 31-12-215 - Plancapaciteiten per 31-12-215 In het kader van de 'Woonmonitor ' worden de gegevens vanaf het laagst mogelijke schaalniveau geregistreerd. Zodoende zijn de ontwikkelingen op de se woningmarkt ook vanaf buurt-, wijk- en gemeenteniveau inzichtelijk te maken (1). Door het regionale karakter van de woningmarkt en het woningmarktbeleid is er in het kader van de woonmonitor voor gekozen de woningmarktontwikkelingen voor de drie se COROP-regio's en de Provincie structureel te rapporteren. Daarbij worden ieder jaar de volgende publicaties samengesteld: - Factsheetboek - Regionale factsheetboeken: - - - - Kaartenboek Woonmonitor - Bijlagenboek Woonmonitor De voorliggende publicatie betreft het Factsheetboek. Voor informatie over definities, afbakeningen en de methodologische aanpak wordt verwezen naar het bijlagenboek. Zo wordt sinds 212 de woningvoorraad en ontwikkeling in beeld gebracht middels een door Etil ontwikkelde nieuwe aanpak op basis van BAG, WOZ en de Etil-Woonlocatiekaart. De woonmonitor is in samenwerking met de 33 se gemeenten tot stand gekomen. Wij willen dan ook op deze plaats de gemeenten danken voor hun medewerking aan deze monitor. 1. Indien gewenst kunnen bij Etil gemeentelijke rapportages en factsheets opgevraagd worden. Ook kunnen maatwerkanalyses gemaakt worden. Zo is de informatie in de voorliggende publicatie voor een groot deel ook op wijk- en gemeenteniveau beschikbaar. Indien hieraan behoefte is, gelieve contact op te nemen met de Provincie of Etil. 1 Woonmonitor 215

2 Woonmonitor 215

INHOUD VOORWOORD 1 INHOUDSOPGAVE 3 SAMENVATTING & CONCLUSIES 5 FACTSHEET 13 1 BEVOLKING & HUISHOUDENS 15 Bevolking - ontwikkeling 16 Bevolking - verhuisstromen 17 Bevolking - prognose 18 Huishoudens - ontwikkeling 19 Huishoudens - leeftijd 2 Huishoudens - prognose 21 2 WONINGVOORRAAD 23 Eigendom en woningtype 24 Eigendom en woningtype - COROP-regio's 25 Eigendom en woningtype - bestaand bebouwd gebied 26 Bouwjaar en energielabel 27 WOZ-waarde 28 WOZ-waarde - COROP-regio's 29 Leegstand - COROP-regio's 3 Leegstand - woningtypen 31 Leegstand - leegstandsontwikkeling 32 Leegstand - leegstandsduur 33 Leegstand - leegstandssoort 34 Kwantitatieve Transformatie Opgave 35 3 WONINGVOORRAADONTWIKKELING 37 Netto - toevoegingen minus onttrekkingen 38 Nieuwbouw 4 Sloop 42 Grootste planrealisaties 44 Toevoegingen naar prijsklassen 45 4 HUURSECTOR 47 Sociale huursector - voorraad totaal 48 Sociale huursector - huurprijsklasse 49 Sociale huursector - woningtype 5 Sociale huursector - dynamiek 51 Sociale huursector - verblijfsgerechtigden 52 Particuliere huursector - indicatieve omvang 53 5 KOOPSECTOR 55 Woningtransacties - totaal 56 Woningtransacties - COROP-regio's 57 Aanbod - totaal 58 Aanbod - gemeenten 59 Theoretische Verkooptijd 6 6 PLANCAPACITEITEN 61 - toevoegingen en onttrekkingen 62 Grootste plancapaciteiten 63 Toevoegingen naar planhardheid 64 Toevoegingen naar verwacht realisatiejaar 65 Toevoegingen naar eigendom, type en prijs 66 7 WONEN MET ZORG 67 Voorraad 68 Vraag (prognoses) 69 Voorraadontwikkeling 7 Plancapaciteiten 71 3 Woonmonitor 215

4 Woonmonitor 215

SAMENVATTING & CONCLUSIES Algemeen Voor u ligt de Woonmonitor 215 - Factsheetboek. Onderstaand volgt een tekstuele beschrijving van de data gevisualiseerd in de factsheets. De tekst volgt dezelfde volgorde en opzet van de hoofdstukken. De COROP-regio s, en vormen samen de provincie. De COROP-regio bestaat uit een drietal subregio s: Maasduinen, Venlo e.o. en Venray e.o. COROP-regio bestaat uit de subregio. COROP-regio bestaat uit een drietal subregio s, te weten Parkstad, de Westelijke Mijnstreek en Maastricht-Heuvelland. 1. Bevolking en huishoudens In de provincie is in 215 de totale bevolking afgenomen met ruim -151 inwoners (,14%). Deze afname van de bevolking is echter kleiner dan afgelopen jaar. Het sterfteoverschot (-3.147) is gestegen tegenover een stijgend positief migratiesaldo (1.633). De verhouding tussen geboorte en sterftesaldo tussen 26 en 215 toont een geleidelijk oplopend sterfteoverschot. Het migratiesaldo is tussen 211 en 214 ieder jaar afgenomen; in 215 is het migratiesaldo echter weer positief toegenomen. De verhuismobiliteit in is groter geworden. Meer mensen verhuizen van en naar andere gemeenten en van en naar het buitenland. De hoogste aantallen immigranten in komen uit Duitsland, België, Polen en Syrië. Het hoge aantal Syrische immigranten wordt veroorzaakt door de problematiek van het land en is een actuele, maar niet structurele ontwikkeling. De emigranten uit verhuizen voornamelijk naar Duitsland en België. Er is een positief migratiesaldo met voornamelijk Polen en Syrië. Een negatief migratiesaldo kent vooral met Duitsland. De bevolkingsprognose voorspelt dat de bevolking in in toenemende mate afneemt tot en met 24. Tussen 21 en 24 wordt qua leeftijd verwacht dat de grootste daling zich zal voordoen in de categorie 15 tot 64 jaar, namelijk met een afname van -27,7%. Er wordt een afname van -19,4% verwacht betreffende jongeren ( tot 14 jarigen). Daarentegen wordt bij ouderen (65 jaar en ouder) een groei verwacht van 67,3%. De leeftijdsverdeling van de totale bevolking verschuift tussen 215 en 24 naar verwachting van 66% in de beroepsbevolking (15 tot 64 jarigen) naar 54% in dezelfde categorie. De categorie jongeren ( tot 14 jaar) verschuift naar verwachting van 13% in 215 naar 12% in 24 en de categorie ouderen (65 jaar en ouder) van 21% naar 33%. Bevolkingsontwikkeling, 26-215 97 448 5-74 -5-1. -1.11-1.184-1.5-1.514-1.885-2. -2.65-2.5-3. -3.5-4. -4.133-4.1-4.5 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215,8,6,4,2, -,2 -,4 -,6 -,8,5,5 2-25- 25 21,6 21-215 Prognose gemiddelde jaarlijkse huishoudensontwikkeling in %,3 215-22, 22-225 -,2 -,4 225-23- 23 235 -,5 235-24 5 Woonmonitor 215

Het aantal huishoudens is in 214 toegenomen, er heeft een huishoudensverdunning plaatsgevonden. De ontwikkeling van de leeftijdscategorieën van de huishoudens toont een vergrijzing. Huishoudens met een hoofdkostwinnaar in de leeftijd van 35 tot 5 jaar zijn het sterkst afgenomen in de periode 21 tot en met 214, terwijl de huishoudens in de leeftijden 5 tot 65 gelijk zijn gebleven. Huishoudens in de leeftijd 65 tot 95 jaar zijn in dezelfde periode toegenomen. De huishoudensprognose van voorspelt dat het aantal huishoudens in de nabije toekomst gaat afnemen. Net als bij de bevolkingsprognose zal de ontwikkeling van huishoudens geleidelijk dalen tussen nu en 24. De prognose indiceert dat huishoudens in de leeftijden van 15 tot en met 69 jaar tussen 216 en 24 afnemen met ruim 25%, terwijl huishoudens in de leeftijd van 7 jaar en ouder in dezelfde periode toenemen met 74%. Qua huishoudenstypes wordt in de periode 215-24 verwacht dat de meeste huishoudenstypes afnemen, alleen de eenpersoonshuishoudens stijgen met 1%. 2. Woningvoorraad Woningvoorraad naar eigendom per 31-12-215 Huur Koop Onbekend Aantal Aantal Aantal Aantal 42.44 35% 79.145 65% 192 % 121.777 1% 35.57 33% 7.636 67% 17 % 15.8 1% 128.66 44% 159.738 55% 388 % 288.192 1% 25.563 4% 39.519 6% 687 % 515.769 1% Op 31-12-215 waren er bijna 516. woningen in. Hiervan is 25% een appartement, 23% een 2 onder een kap, 21% een vrijstaande woning, 18% een tussenwoning en 11% een hoekwoning. De overige 3% is onbekend qua woningtype. Verdeeld over de COROP-regio s ligt 56% van de woningvoorraad in, 24% in en 21% in. Verder is 6% van alle woningen een koopwoning en 4% een huurwoning. kent verhoudingsgewijs meer huurwoningen en minder koopwoningen dan Noord en. De gemiddelde WOZ-waarde van een woning is 183.5. Verhoudingsgewijs valt bij de COROP-regio s op dat de laagste gemiddelde WOZ-waarde heeft, zowel voor de huur 115.8 als koopwoningen 197.1. De leegstand van de woningvoorraad is afgenomen van 3,8% naar 3,6%. Gezien het aanpakken van leegstand een aandachtspunt is dat ook benoemd wordt in het Provinciaal Omgevingsplan (POL) 214 is dit een welkome ontwikkeling. Deze afname vindt in zowel de hele provincie als in alle COROP-regio s plaats. Kijkend naar de COROP-regio s is de leegstand het hoogst in, al is deze afgenomen ten opzichte van 214. De meeste leegstaande woningen zitten in de laagste waardeklasse < 148.. Daarnaast tonen de data dat de woningtypen appartementen het hoogste percentage leegstand kennen in alle COROP-regio s. 6 Woonmonitor 215

De leegstandsduur is voor iets minder dan de helft van de woningen (49%) korter dan een jaar. De initiële leegstand (woningen nog nooit bewoond) bedraagt 4% van de totale leegstand. Deze initiële leegstand is het laagst in. Leegstand per 31-12-215, in % van de woningvoorraad Ontwikkeling leegstand per deelregio, in periode 212-215 4,1% 4,5% 4,% 1. 8 959 2,6% 3,2% 3,5% 3,% 2,5% 2,% 1,5% 1,% 6 4 2-2 -4-6 146-212 -36-336 375-127 -144-195 263 247,5%,% -8-1. -882 De kwantitatieve transformatieopgave wordt berekend door de huidige woningvoorraad en leegstand (minus 2% frictieleegstand) te vergelijken met de huishoudensprognoses. De opgave in toont dat er in 216 een overschot van 8.24 woningen is. In de periode 216-22 is er sprake van een positieve opgave in Noord- en van respectievelijk 2.45 en circa 1.47 woningen. In is de opgave negatief, namelijk ruim -6.63. De prognose van 23 indiceert dat er tegen die tijd ten opzichte van nu 11.5 woningen te veel zijn. De prognose van 24 toont zelfs een overschot van 37.61 woningen. 3. Woningvoorraadontwikkeling De woningvoorraad in is in 215 toegenomen met 651 woningen (,1%). Het saldo tussen woningtoevoegingen en onttrekkingen is geleidelijk afgenomen tussen 28 en 215. De toevoegingen van woningen aan de voorraad betreffen voornamelijk nieuwbouw en de onttrekkingen voornamelijk sloop. Het grootste aandeel van de nieuwbouwwoningen in 215 is qua woningtype 'eengezins' en qua eigendom bijna gelijk verdeeld over 'koop' en 'huur'. Werden voorheen meer nieuwe huurwoningen gebouwd, in 215 is de verdeling tussen huur en koop nagenoeg even groot. Ook de verhouding tussen eengezins en meergezinswoning is de laatste jaren veranderd. In 215 werden meer eengezinswoningen gebouwd ten opzichte van eerdere jaren. Opmerkelijk is dat het aantal nieuwbouwwoningen vanaf 28 ieder jaar is afgenomen. Relatief gezien kent een toevoeging van,3% aan woningen, wat een stuk minder is dan de woningtoevoegingen in heel Nederland welke 1% is. kent echter ook minder onttrekkingen (,2%) dan heel Nederland (,3%). De COROP-regio kent in 215 de meeste sloop, hier wordt,2% van de woningvoorraad gesloopt (55 woningen). Van de gesloopte woningen in behoren de meeste woningen tot de bouwjaarcategorie 1945-196. Woningvoorraadontwikkeling in 215 Saldo voorraadontwikkeling in 215 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 425-166 259 524-43 481 578-667 -89 1.527-876 651 175 125 75 25-25 -75-125 -175 259 481 Noord- Midden- -89 Zuid- 7 Woonmonitor 215

De data tonen dat de grootste planrealisaties, zowel in woning toevoegingen en onttrekkingen, aanzienlijk lager zijn dan in 214. De twee grootste woningtoevoegingen van de planrealisaties (Beganegrond Usulacomplex Begijnhofstraat en Roerdelta 1e fase) zijn gerealiseerd in Roermond. Het grootste aantal woningonttrekkingen is te vinden in Maastricht (Musketruwe). Gelet op de prijsklasse van de woningtoevoegingen valt op dat de huurwoningen (57%) voornamelijk in de prijscategorie 618-71 vallen en de koopwoningen (74%) in de categorie 185. - 27.. 4. Huursector De woningvoorraad van woningcorporaties is met 957 woningen afgenomen in 214 (-,7%). Wat opvalt is dat het aantal goedkope en betaalbare huurwoningen sinds 212 afneemt en het aantal dure huurwoningen toeneemt. Deze ontwikkeling is tegenstrijdig ten opzichte van het provinciaal beleid, genoemd in het POL 214 en Agenda se Woningmarkt 216-219. Hierin wordt namelijk gericht op het beantwoorden van de toenemende vraag naar (betaalbare) huurwoningen. In de klasse Duur boven huurtoeslaggrens neemt het aantal woningen met 16,7% toe, wat absoluut gezien een toename van 669 huurwoningen betreft. Het aantal huurwoningen is ongeveer gelijk verdeeld over eengezinswoningen (49%) en meergezinswoningen (51%). Het aandeel eengezinswoningen neemt sinds 212 licht af. Uitbreiding van de huurvoorraad bij woningcorporaties vindt voornamelijk plaats door middel van nieuwbouw. De huurwoningen welke onttrokken zijn aan de woningvoorraad zijn voornamelijk verkocht en gesloopt. Bijna alle gesloopte huurwoningen van de woningcorporatie vallen in de prijsklassen Goedkoop en Betaalbaar. Van de nieuw gebouwde woningen behoort 69% tot de dure huurprijsklasse. Van de huurwoningen welke zijn verkocht door woningcorporaties zijn de meeste verkocht aan 'overigen' of aan corporaties. Dit houdt in dat de meeste woningen niet verkocht zijn aan eigen huurders en verbindingen of beleggers. Betreffende de huisvesting van verblijfsgerechtigden in 215 valt op dat alle COROP-regio s te weinig plaatsingen hebben gerealiseerd in verhouding tot de taakstellingen. Dit is niet verrassend gezien de explosief toegenomen taakstelling. Opmerkelijk is dat alle COROP-regio s een tekort aan realisaties hadden in de 1ste helft van 215 terwijl in de tweede helft van 215 alle COROP-regio s meer dan de in dat half jaar benodigde taakstellingen gerealiseerd hebben. Realisaties en taakstellingen, per halfjaarsperiode 1ste helft 212 2de helft 212 1ste helft 213 2de helft 213 1ste helft 214 2de helft 214 1ste helft 215 2de helft 215 Realisatie Taakstelling Verschil 274 155 283 358 417 66 84 1191 26 13 3 438 438 625 933 992 68 52-17 -8-21 35-129 199 De totale (indicatieve) omvang van de particuliere huursector is 13% ten opzichte van de totale woningvoorraad, de corporatie-woningen betreffen 27% van de woningvoorraad. 8 Woonmonitor 215

5. Koopsector De data van de koopwoningtransacties laten zien dat de woningmarkt aantrekt, in 214 en 215 zijn meer koopwoningtransacties geweest (214: 3% en in 215 12,3%). Daarbij is de gemiddelde koopsom van een woning ook toegenomen in de afgelopen twee jaar. In alle COROP-regio s zijn de koopwoningtransacties toegenomen. Koopwoningtransacties naar COROP-regio in de periode 214-215 Aantal transacties 215 Ontwikkeling 214-215 Abs. Gemiddelde koopsom naar COROP-regio in de periode 214-215 Gemiddelde koopsom Ontwikkeling 214-215 215 Abs. 2.385 323 16 M 2.346 4.24 2 2.22 196 1 i N 2.65 5.166 3 5.566 596 12 o Z u 184.682 6.287 4 1.171 1.115 12,3% 191.8 5.4 2,9% Het aanbod van koopwoningen ten opzichte van de totale woningvoorraad is in de afgelopen vier jaar gedaald. Van het aanbod koopwoningen valt op dat de meeste woningen vrijstaande woningen zijn. In alle COROP-regio s neemt het aanbod ten opzichte van de totale woningvoorraad af. De Theoretische Verkoop Tijd (TVT) is in de afgelopen twee jaar afgenomen van 25 maanden in 213 naar 15 maanden in 215, wat inhoudt dat woningen sneller verkocht worden dan voorheen. Bij alle woningtypen en prijsklassen van woningen is de TVT afgenomen. Vrijstaande woningen en woningen duurder dan 37. blijven net als in de voorgaande jaren het langst op de markt. 6. Plancapaciteiten Plancapaciteiten per 31-12-215 'Harde' plancapaciteiten Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 8.618-595 8.23 9.251-418 8.833 14.99-4.21 9.889 31.968-5.223 26.745 7. 6. 5. 4. 3. 2. 1. 4.13 Noord- 5.113 Midden- 6.334 Zuid- Het saldo van geplande toevoegingen en geplande onttrekkingen in toont dat er 26.745 woningen, 5,2% van de totale woningvoorraad, gepland is toe te voegen. Bij dit gegeven is het belangrijk kennis te nemen dat van de 31.968 geplande woningen er 15.51 onherroepelijk vastgesteld zijn (49%). Dit houdt in dat het merendeel van de pannen nog 'zacht' is. Dit saldo is lager dan in de voorgaande jaren. Vanaf 21 is ieder jaar het saldo van geplande toevoegingen en geplande onttrekkingen gedaald. In de ranglijst van de 15 grootste geplande woningtoevoegingen zijn de meeste plannen terug te vinden in Maastricht en Roermond. Voor Maastricht is dit ook het geval bij de ranglijst geplande woningonttrekkingen. 9 Woonmonitor 215

Het overgrote deel van de geplande toevoegingen is net als in het voorgaande jaar onherroepelijk vastgesteld of zit in de ideefase. Een klein percentage zit in de overige fasen, welke Onbekend, Vastgesteld en Ontwerp zijn. Ontwikkeling plancapaciteiten in periode 211-215 211 215 * maximaal aantal te realiseren woningen op basis van onherroepelijke bestemmingsplannen 14. 12. 1. 8. 6. 4. 2. Van de verwachte woningtoevoegingen is het opvallend dat er in 216 een relatief laag aantal toevoegingen verwacht wordt (8%). Het realisatiejaar van een groot deel van de geplande toevoegingen is onbekend (46%). In de hele provincie zijn voornamelijk koopwoningen ingepland, 42% is namelijk koop ten opzichte van 19% huur en 39% onbekend. Deze data zijn tegenstrijdig met het beleid van de provincie, genoemd in het POL 214 en Agenda se Woningmarkt 216-219. Hierin wordt gericht op een toenemende behoefte aan (betaalbare) huurwoningen. De meeste ingeplande huurwoningen vallen onder de huurtoeslaggrens van 71. De meeste geplande koopwoningen zitten in de prijsklasse 27. euro en hoger. Verder zijn het voornamelijk eengezinswoningen. 7. Wonen met zorg De totaal geschikte zorgwoningvoorraad voor ouderen telt 49.95 wooneenheden, verder zijn er ongeveer 57.63 potentieel geschikte woningen. De prognoses waarin rekening gehouden wordt met het actueel beleid laten voor de periode 215-225 zien dat er in bij ouderenzorg behoefte is aan meer extramurale woningen (37%). Intramuraal wordt voor de ouderenzorg een toename voorzien van 13%. In de gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg wordt verwacht dat de behoefte aan intramurale woningen zal afnemen in de periode 215-225 (met repectievelijk -14% en -1%). Dit volgt de landelijk ingezette trend van extramuralisering. Ouderenzorg: voorraad naar type, per 31-12-215 Ouderenzorg; voorraad naar type, aandeel in % Aantal Index Intramuraal 11.492 4,8 Verzorgd Geschikt overig 11.738 26.72 4,9 11,3 23% Geschikt totaal 49.95 21, 53% 23% Potentieel geschikt ggb Potentieel geschikt gestapeld 25.99 31.722 1,9 13,4 Potentieel geschikt totaal Index: aantal per 1 ouderen (65-plussers) ggb: grondgebonden 57.631 24,3 Intramuraal Verzorgd Geschikt overig 1 Woonmonitor 215

In de planrealisaties van 'wonen met zorg' valt op dat de woningvoorraad met betrekking tot gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg toegenomen zijn. Deze realisaties betreffen intramurale woningen. Bij ouderenzorg zijn de intramurale woningen in 215 afgenomen en de extramurale geschikte woningen toegenomen (met 312 woningen, voornamelijk in ). De plancapaciteiten tonen dat er een toename van zorgwoningen is gepland. De planning is dat dit voornamelijk zelfstandige woningen voor ouderen zullen zijn. Er zijn 2.892 woningen gepland voor Ouderenzorg. Van deze woningen zijn er 1.382 in gepland, 997 in en 513 in. 11 Woonmonitor 215

12 Woonmonitor 215

SAMENVATTEND FACTSHEET Woningvoorraadontwikkeling in 215 Saldo voorraadontwikkeling in 215 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 425-166 259 524-43 481 578-667 -89 1.527-876 651 175 125 75 25-25 -75-125 -175 259 481 Noord- Midden- -89 Zuid- Woningvoorraad naar eigendom per 31-12-215 Huur Koop Onbekend Aantal Aantal Aantal Aantal 42.44, 35% 79.145, 65% 192, % 121.777 1% 35.57, 33% 7.636, 67% 17, % 15.8 1% 128.66, 44% 159.738, 55% 388, % 288.192 1% 25.563 4% 39.519 6% 687 % 515.769 1% Woningvoorraad per 31-12-215, naar type in % Leegstand per 31-12-215, in % van de woningvoorraad Ontwikkeling leegstand per deelregio, in periode 212-215 81% 82% 71% 1% 8% 6% 2,6% 3,2% 4,1% 4,5% 4,% 3,5% 3,% 2,5% 55 45 325 2 146 75 375 263 959 247 Noord- 19% 18% Midden- 29% Zuid- 4% 2% % Noord- Midden- Zuid- 2,% 1,5% 1,%,5%,% -5-175 -3-425 -55-212 -36 Noord- -336-127 -144-195 Midden- Zuid- -882 Eengezins Meergezins Plancapaciteiten per 31-12-215 'Harde' plancapaciteiten * Toevoegingen Onttrekkingen Saldo 8.618-595 8.23 9.251-418 8.833 14.99-4.21 9.889 31.968-5.223 26.745 7. 6. 5. 4. 3. 2. 1. 4.13 Noord- 5.113 Midden- 6.334 Zuid- Ontwikkeling plancapaciteiten in periode 211-215 211 215 * maximaal aantal te realiseren woningen op basis van onherroepelijke bestemmingsplannen 14. 12. 1. 8. 6. 4. 2. 13 Woonmonitor 215

14 Woonmonitor 215

Bevolking & huishoudens 1 De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het voorliggende hoofdstuk komen de volgende onderwerpen aan bod, waarbij per gegevenscluster wordt aangegeven wat de actualiteitswaarde is: - Bevolkingsontwikkeling 215 - Verhuisstromen 214 - Huishoudensontwikkeling 214 15 Woonmonitor 215

Bevolking : ontwikkeling Bevolkingsontwikkeling in de afgelopen vijf jaar Bevolking per 1 januari Migratiesaldo Geboorteoverschot Vestiging Vertrek Bevolkingsgroei Bevolking per 31 december 211 1.122.627-1.154 48.514 46.934 1.58 448 1.123.75 212 1.123.75-1.882 49.283 48.565 718-1.184 1.121.891 213 1.121.891-2.48 48.84 48.645 159-1.885 1.12.6 214 1.12.6-2.82 51.824 51.779 45-2.65 1.117.941 215 1.117.941-3.147 55.25 53.617 1.633-1.514 1.116.427 1. inclusief administratieve correcties. 215 zijn voorlopige cijfers Bevolkingsontwikkeling in de afgelopen vijf jaar, in % Bevolking per 1 januari Vestiging Vertrek (1) Bevolkingsgroei Geboorteoverschot Migratiesaldo Bevolking per 31 december 211 1.122.627 -,1% 4,32% 4,18%,14%,4% 1.123.75 212 1.123.75 -,17% 4,39% 4,32%,6% -,11% 1.121.891 213 1.121.891 -,18% 4,35% 4,34%,1% -,17% 1.12.6 214 1.12.6 -,19% 4,63% 4,62%,% -,18% 1.117.941 215 1.117.941 -,28% 4,94% 4,8%,15% -,14% 1.116.427 Bevolkingsontwikkeling, vanaf 26 97-74 448 5-1.11-1.184-1.885-2.65-1.514-5 -1. -1.5-4.133-4.1-2. -2.5-3. -3.5-4. 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215-4.5 Geboorte-overschot, vanaf 26 Migratiesaldo, vanaf 26 2. -634-797 -1177-725 -17-1154 -1882-248 -282-5 -1. -161 625 144 158 718 159 45 1633 1. -3147-1.5-1. -2. -2.5-3877 -344-2. -3. -3. 26 215 26-3.5 215-4. 16 Woonmonitor 215

Bevolking : verhuisstromen Verhuizingen binnen, van en naar in 214 Abs. Aandeel in % In % Binnengemeentelijke verhuizingen 55.187 Inkomende verhuizingen tussen gemeenten binnen Nederland* 38.631 Inkomende verhuizingen vanuit het buitenland 13.193 Uitgaande verhuizingen tussen gemeenten binnen Nederland* 41.615 Uitgaande verhuizingen naar het buitenland 1.164 35% 24% 8% 26% 6% 49,3 34,5 11,8 37,2 9,1 Verhuismobiliteit 158.79 1% 141,8 95.31 85,1 * Het betreft het totaal aantal verhuizingen tussen Nederlandse gemeenten; zowel naar c.q. vanuit gemeenten in andere provincies in Nederland alsook verhuizingen tussen gemeenten binnen de regio. = ten opzichte van de totale bevolking. De verhuismobiliteit is het totaal van de verhuizingen binnen de provincie plus de halve som van vestiging in en vertrek uit de provincie. Hoe hoger de waarde van de verhuismobiliteit, hoe meer verhuizingen er gemiddeld per inwoner hebben plaatsgevonden. Top 5 Verhuizingen naar vanuit gemeenten in andere regio's in 214 Vestiging vanuit Abs. Eindhoven 885 7,5% Nijmegen 85 6,8% Amsterdam 653 5,5% Tilburg 66 5,1% Rotterdam 374 3,2% Overige gemeenten 8.58 71,9% 11.831 1,% Top 5 Verhuizingen vanuit naar gemeenten in andere regio's in 214 Vertrek naar Abs. Eindhoven -1.59 1,2% Nijmegen -1.213 8,2% Amsterdam -1.42 7,% Tilburg -8 5,4% Utrecht (gemeente) -678 4,6% Overige gemeenten -9.573 64,6% -14.815 1,% Top 5 immigratie naar land van herkomst in 214 Top 5 emigratie naar land van bestemming in 214 Migratiesaldo met België, Duitsland en Polen in de afgelopen 1 jaar Duitsland België Polen Syrië Groot-Brittannië Top 5 positief migratiesaldo naar land in 214 Aantal 2.215 1.586 1.497 99 376 Aantal Duitsland België Polen Groot-Brittannië Turkije Aantal -2.553-1.633-449 -44-312 Top 5 negatief migratiesaldo naar land in 214 Aantal België Duitsland 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 Polen 1.48 Duitsland -338 Syrië Italië Eritrea China 99 179 172 152 Zwitserland Groot-Brittannië Zweden België -65-64 -49-47 Polen -1.6-1.2-8 -4 4 8 1.2 25 26 27 28 29 21 211 212 213 214 Op te merken is dat de migratiegegevens betrekking hebben op de in het GBA (gemeentelijke basisadministratie) geregistreerde migratie. Zo zijn de migratiebewegingen van met name Polen slechts voor een klein deel terug te vinden in de officiële/geregistreerde cijfers. Een migrant hoeft namelijk alleen te worden ingeschreven als hij langer dan vier maanden in een tijdsbestek van 6 maanden in Nederland verblijft. Poolse aspergestekers bijvoorbeeld die hier drie maanden werken, hoeven niet te worden geregistreerd bij de gemeente. 17 Woonmonitor 215

Bevolking : prognose Bevolkingsprognose ontwikkeling 2-215 en prognose tot 24 Stand per 1-1 Ontwikkeling Abs., -,1 -,1 Bevolkingsprognose, gemiddelde jaarlijkse ontwikkeling per periode in % -,1 -,1 2 25 21 215 22 225 23 235 24 1 9 9 5 2 2 5 2 1.141.19 1.136.7 1.122.7 1.117.94 1.112.14 1.96.28 1.75.75 1.49.97 1.17.7 1 9 9 5 2 2-4.5-13.99-4.76-5.8-15.86-2.53-25.78-32.9 1 9 9 5 2 2 -,4% -1,2% -,4% -,5% -1,4% -1,9% -2,4% -3,1% -,2 -,3 -,4 -,5 -,6 -,7 2-25 -,2 25-21 21-215 215-22 -,3 22-225 -,4 225-23 -,5 23-235 -,6 235-24 Bevolkingsprognose, aantal inwoners 2-24 1.16. 1.14. 1.12. 1.1. 1.8. 1.6. 1.4. 1.2. 1.. 2 25 21 215 22 225 23 235 24 Bevolkingsprognose naar leeftijdscategorie Stand per 1-1 Ontwikkeling in % Leeftijdsverdeling 215 2 25 21 215 22 225 23 235 24 1 9 9 5 2 2 5 2-14 183.66 174.223 156.67 141.918 134.85 133.526 136.36 134.59 126.319 15-64 65 e.o. 791.51 781.217 763.323 738.623 711.464 667.33 616.36 574.873 551.555 166.31 181.255 22.78 237.4 266.589 295.424 323.48 34.591 339.199 1 9 9 5 2 2-14 15-64 65 e.o. -5,1% -1,1% -9,4% -5,5% -,4% 1,9% -1,1% -6,1% -1,3% -2,3% -3,2% -3,7% -6,2% -7,6% -6,7% -4,1% 9,2% 11,8% 17,1% 12,3% 1,8% 9,5% 5,3% -,4% Ontwikkeling 21-24 19-19,4% -27,7% 67,3% 21% 13% 66% Leeftijdsverdeling 24 33% 12% 54% -14 15-64 65 e.o. -14 15-64 65 e.o. 18 Woonmonitor 215

Huishoudens : ontwikkeling Huishoudens 21-214 (per 31 december) Huishoudenstructuur 31-12-214 huishoudens Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens Abs. Ontw. Abs. Ontw. Abs. in % in % Ontw. in % 36% 21 21 211 57.692 174.99 333.593 512.426,6 179.157 1,6 333.269,2 64% 211 212 516.194 1, 183.642 2,9 332.552,1 212 213 516.595, 184.147,1 332.448, 213 214 519.289,7 188.19 2,7 331.99 -,2 Eenpersoons Meerpersoons Ontwikkeling van huishoudens 21-214, in % Huishoudens totaal Eenpersoonshuishoudens 1,% 3,2% Meerpersoonshuishoudens,3%,8% 2,8% 2,4%,2%,6% 2,%,1% 1,6%,%,4% 1,2% -,1%,2%,8%,4% -,2% 21 211 212 213 214,% 21 211 212 213 214,% 21 211 212 213 214 -,3% Huishoudens 21-214 (per 31 december), samenstelling Eenouderhuishoudens Eenpersoonshuishoudens Meerpersoonshuishoudens zonder kinderen Meerpersoonshuishoudens met 1 kind Meerpersoonshuishoudens met 2 kinderen Meerpersoonshuishoudens met 3 kinderen e.m. 21 211 212 213 214 174.99 32.231 163.1 55.857 61.69 18.345 179.157 32.999 163.75 55.52 6.685 17.921 183.642 33.512 164.28 55.333 59.586 17.421 184.147 34.394 165.37 55.229 58.36 16.865 188.19 34.766 165.531 54.958 57.154 16.42 Aantal huishoudens naar aantal personen per huishouden 1 persoon 2 personen 3 personen 19. 187.5 65.4 4 personen e.m. 86. 188. 186. 184. 182. 18. 178. 187. 186.5 186. 185.5 185. 184.5 184. 65.35 65.3 65.25 65.2 65.15 65.1 76. 66. 56. 46. 36. 176. 183.5 65.5 26. 21 174. 183. 65. 214 21 214 21 214 21 16. 214 19 Woonmonitor 215

Huishoudens : leeftijd Huishoudensontwikkeling in % naar leeftijd, periode 21-214 Leeftijdsstructuur per 31-12-214 21 211 212 213 214 Gemiddeld Abs. 15 tot 2 jaar 2 tot 25 jaar 25 tot 3 jaar 3 tot 35 jaar 35 tot 4 jaar 4 tot 45 jaar 45 tot 5 jaar 5 tot 55 jaar 55 tot 6 jaar 6 tot 65 jaar 65 tot 7 jaar 7 tot 75 jaar 75 tot 8 jaar 8 tot 85 jaar 85 tot 9 jaar 9 tot 95 jaar 95 jaar of ouder -7,3 3,2 1,5,9-6,7-2,4 -,1 1,5,5 2, 3,1 3,,5 4,8 3,7 14,4 8,1,6 1,6 4, 2,5,9-4,3-2,8-1, 1,7,9 -,3 5,8 1,7 2, 3,4 4,8 1,4 18,4,9 3,5 2,4 2,8 1,1-4,1-3,2-1,3 1,,6 -,2 5,3 2,5,8 3,4 3,7 8,3 11,5,7 6,5 -,8,4 -,4-1,3-5,1-1,9,4,8 -,6 3,8 1,5 2,4 1,7 2,1 6,3-1,7,1 8,6 -,5,8,8 -,6-5,7-2,2,2 1,5 -,5 3,8 2,6 2, 3,2 4,9 1,5 1,8,5 2,6 1,6 1,6,7-3,5-3,8-1,3,9,9,1 4,4 2,3 1,5 3,3 3,8 9,7 9,,6 15 tot 2 jaar 2 tot 25 jaar 25 tot 3 jaar 3 tot 35 jaar 35 tot 4 jaar 4 tot 45 jaar 45 tot 5 jaar 5 tot 55 jaar 55 tot 6 jaar 6 tot 65 jaar 65 tot 7 jaar 7 tot 75 jaar 75 tot 8 jaar 8 tot 85 jaar 85 tot 9 jaar 9 tot 95 jaar 95 jaar of ouder 4.134,8% 19.95 3,8% 29.597 5,7% 31.766 6,1% 32.338 6,2% 4.17 7,7% 5.63 9,6% 54.73 1,4% 51.561 9,9% 49.76 9,5% 47.946 9,2% 37.31 7,2% 3.773 5,9% 23.349 4,5% 12.49 2,4% 4.28,8% 593,1% 519.289 1,% Aantal huishoudens naar leeftijdscategorie, 31-12-214 593 4.134 4.28 12.49 19.95 23.349 29.597 31.766 32.338 3.773 37.31 4.17 5.63 54.73 51.561 49.76 47.946 15 tot 2 jaar 2 tot 25 jaar 25 tot 3 jaar 3 tot 35 jaar 35 tot 4 jaar 4 tot 45 jaar 45 tot 5 jaar 5 tot 55 jaar 55 tot 6 jaar 6 tot 65 jaar 65 tot 7 jaar 7 tot 75 jaar 75 tot 8 jaar 8 tot 85 jaar 85 tot 9 jaar 9 tot 95 jaar 95 jaar of ouder 1. 2. 3. 4. 5. 6. Huishoudensontwikkeling naar leeftijdscategorie, in 214-2.414-1.17-19 -238-11 327 234 259 12 4 58 748 596 729 584 93 1.777 15 tot 2 jaar 2 tot 25 jaar 25 tot 3 jaar 3 tot 35 jaar 35 tot 4 jaar 4 tot 45 jaar 45 tot 5 jaar 5 tot 55 jaar 55 tot 6 jaar 6 tot 65 jaar 65 tot 7 jaar 7 tot 75 jaar 75 tot 8 jaar 8 tot 85 jaar 85 tot 9 jaar 9 tot 95 jaar 95 jaar of ouder -2.5-2. -1.5-1. -5 5 1. 1.5 2. 2 Woonmonitor 215

Huishoudens : prognose Huishoudensprognose per 31-12-215 Stand per 1-1 Ontwikkeling van het jaar... Abs.,6,4,5 Gemiddelde jaarlijkse ontwikkeling in %,5,6 2 25 21 215 22 225 23 235 24 1 9 9 5 2 2 5 2 481.6 492.391 54.423 519.289 526.47 525.269 519.588 59.321 495.42 1.791 12.32 14.866 7.181-1.21-5.681-1.267-13.919 2,2% 2,4% 2,9% 1,4% -,2% -1,1% -2,% -2,7%,2, -,2 -,4,3, -,2 -,4 -,5 -,6 2-25 25-21 21-215 215-22 22-225 225-23 23-235 235-24 Huishoudensprognose naar leeftijd Stand per 1-1 Ontwikkeling Leeftijd 215 Leeftijd 24 15-29 jaar 3-39 jaar 4-49 jaar 215 24 53.636 35.193 64.14 57.213 9.17 7.695 Abs. -18.443-34,% -6.891-11,% -19.475-22,% 1% 13% 7% 12% 19% 21% 18% 15% 7% 12% 21% 15% 16% 14% 5-59 jaar 15.634 69.12-36.622-35,% 6-69 jaar 7-79 jaar 8 jaar e.o. 97.22 74.122 68.83 99.488 4.64 89.678 519.289 495.42-22.9-24,% 31.45 46,% 49.38 121,% -23.887-5,% 29 jaar en jonger 3-39-jarigen 4-49-jarigen 5-59-jarigen 6-69-jarigen 7-79-jarigen 8 jaar en ouder Huishoudensprognose naar samenstelling Stand per 1-1 Ontwikkeling Samenstelling 215 Samenstelling 24 Eenpersoons 215 24 188.19 26.153 Abs. 17.963 1,% % 32% 36% % 29% 42% Paar zonder kinderen Paar met kinderen 165.531 143.95 128.532 111.11-21.581-13,% -17.521-14,% 25% 7% 22% 6% Eenoudergezin Overige huishoudens 34.766 32.17 2.27 2.18 519.289 495.42-2.659-8,% -9-5,% -23.887-5,% Eenpersoons Eenoudergezin Paar met kinderen Paar zonder kinderen Overige huishoudens 21 Woonmonitor 215

22 Woonmonitor 215

2 Woningvoorraad Let op! De woningvoorraad wordt bepaald aan de hand van een koppeling tussen de WOZ en de BAG. Deze bronbestanden zijn voortdurend in ontwikkeling; er vinden ieder jaar administratieve correcties plaats. Hierdoor zijn de gegevens in dit hoofdstuk niet te vergelijken met de woningvoorraad in de rapportage van vorig jaar of met de woningvoorraadontwikkeling in hoofdstuk 3 in de Woonmonitor 215. De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het voorliggende hoofdstuk komt de woningvoorraad aan bod. Hiervan zijn de gegevens actueel per 31-12-215. 23 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : eigendom en woningtype Woningvoorraad 31-12-215, naar woningtype en eigendom (aantal) Huur Koop Onbekend Appartement 2^1 kap woning Hoekwoning Tussenwoning Vrijstaande woning Overige/onbekend 13.368 2.364 23.4 42.355 9.354 7.82 25.563 23.395 99.557 32.773 51.21 96.393 6.191 39.519 86 17 12 16 48 58 687 126.849 119.938 55.825 93.581 15.795 13.781 515.769 Woningvoorraad 31-12-215, naar woningtype en eigendom (in %) Huur Koop Onbekend Appartement 2^1 kap woning Hoekwoning Tussenwoning Vrijstaande woning Overige/onbekend 81% 17% 41% 45% 9% 51% 4% 18% 83% 59% 55% 91% 45% 6% % % % % % 4% % 25% 23% 11% 18% 21% 3% 1% Onbekend betreft leegstaande woningen, bedrijfswoningen, boerderijen/winkels met woongedeelte, woonwagens en woningen waarvan het woningtype of de eigendomsituatie onbekend is. Woningvoorraad, naar woningtype (in %) Woningvoorraad, naar eigendom (in %) 2,5% 2,7% 24,6%,1% 18,1% 1,8% 23,3% Appartement 2^1 kap woning Hoekwoning Tussenwoning Vrijstaande woning Overige/onbekend 6,% 39,9% Onbekend Huur Koop Woningvoorraad 31-12-215, naar COROP-regio Woningvoorraad 31-12-215, naar eigendom (in %) Aantal Huur Koop Onbekend 121.777 24% 15.8 21% 288.192 56% 515.769 1% 35% 33% 44% 4% 65% 67% 55% 6% % % % % 1% 1% 1% 1% 24 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : eigendom en woningtype - COROP-regio's Woningvoorraad 31-12-215, naar COROP-regio en woningtype 2/1 kap woning Tussenwoning Appartement Hoekwoning Vrijstaand e woning Overig 23.39 19.189 84.621 126.849 29.16 27.7 63.132 119.938 12.982 9.549 33.294 55.825 22.41 14.661 56.51 93.581 3.218 31.41 44.167 15.795 4.22 3.291 6.468 13.781 121.777 15.8 288.192 515.769 Woningvoorraad 31-12-215, naar COROP-regio en woningtype (in %) 2/1 kap woning Hoekwoning Appartement Tussenwoning Vrijstaande woning Overig 19 18 29 25% 24 26 22 23% 11 9 12 11% 18 14 2 18% 25 3 15 21% 3 3 2 3% 1 1 1 1% Overig betreft met name bedrijfswoningen, boerderijen/winkels met woongedeelte, woonwagens en woningen waarvan het woningtype onbekend is. Woningvoorraad 31-12-215, naar COROP-regio (aantal woningen) 15.8 121.777 288.192 4. 8. 12. 16. 2. 24. 28. 32. 25 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : eigendom en woningtype - bestaand bebouwd gebied (BBG) De afbakening van het Bestaand Bebouwd Gebied (BBG) wordt door Etil in opdracht van de Provincie periodiek geactualiseerd op basis van de beslisregels zoals beschreven in het metadataboek. Woningvoorraad 31-12-215, binnen BBG versus buiten BBG, naar COROP-regio Woningvoorraad 31-12-215 binnen BBG versus buiten BBG Aantal Binnen BBG 11.15 23% 98.58 2% 278.926 57% 487.134 1% 6% Buiten BBG 11.627 41% 7.742 27% 9.266 32% 28.635 1% 94% 515.769 1% Binnen BBG Buiten BBG Woningvoorraad 31-12-215, eigendom binnen BBG versus buiten BBG Woningvoorraad 31-12-215, samenstelling binnen BBG versus buiten BBG Binnen BBG 59% 41% Binnen BBG 73% 26% Buiten BBG 81% 18% Buiten BBG 94% Koop Huur Onbekend % Eengezins Meergezins Onbekend 3% 1% 3% Woningvoorraad 31-12-215, binnen BBG versus buiten BBG, naar COROP-regio Binnen BBG Buiten BBG Aantal Aantal Aantal 11.15 9% 98.58 93% 278.926 97% 487.134 94% 11.627 1% 7.742 7% 9.266 3% 28.635 6% 121.777 1% 15.8 1% 288.192 1% 515.769 1% 26 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : bouwjaar en energielabel Op basis van de WOZ-monitor wordt de woningvoorraad in in beeld gebracht. Op te merken is dat in het kader van deze monitor niet voor alle woningen het bouwjaar bekend is. Woningen waarvan het bouwjaar niet bekend is, zijn in de voorliggende analyse buiten beschouwing gelaten. Woningvoorraad 31-12-215, naar bouwjaar Woningvoorraad 31-12-215 naar bouwjaar (in %) <1945 1945-196 196-197 197-198 198-199 199-2 2-21 > 21 Aantal 85.7 16% 8.243 16% 86.285 17% 93.926 18% 73.663 14% 5.752 1% 36.19 7% 9.322 2% 515.217 1% < 1945 16,5% 9,9% 7,% 1,8% 1945-196 196-197 197-198 14,3% 15,6% 198-199 199-2 2-21 > 21 18,2% 16,7% Woningvoorraad 31-12-215, naar bouwjaar vanaf 1945 9.322 18.453 18.32 17.699 23.942 26.815 26.81 34.975 38.18 39.298 37.133 36.53 48.15 54.628 1945-195 195-1955 1955-196 196-1965 1965-197 197-1975 1975-198 198-1985 1985-199 199-1995 1995-2 2-25 25-21 21 en later 1. 2. 3. 4. 5. 6. Woningvoorraad 31-12-215, gemiddeld bouwjaar per COROP-regio 1.962 1.971 1.968 191 192 193 194 195 196 197 198 199 2 21 A B C D E F G Onbekend Woningvoorraad 31-12-215, naar energielabel * Aantal 5.889 1% 17.74 3% 45.221 9% 39.1 8% 22.196 4% 14.19 3% 5.36 1% 366.343 71% 515.769 1% * Het energielabel voor woningen geeft met klassen (A++ tot en met G) en kleuren (donkergroen tot en met rood) aan hoe energiezuinig een huis is, in vergelijking met soortgelijke huizen. Energielabel A++ (donkergroen) is zeer zuinig, energielabel G (rood) is zeer onzuinig. Het gaat hierbij niet om automatisch gegenereerde energielabels, maar om energielabels die daadwerkelijk aan de betreffende woningen worden toegekend. Dit heeft tot gevolg dat niet van alle woningen het energielabel bekend is. 27 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : WOZ-waarde Gemiddelde WOZ-waarde 1-1-214, naar woningtype Aantal In Gemiddelde WOZ-waarde 1-1-214, naar waardecategorie Appartement 2^1 kap woning Hoekwoning Tussenwoning Vrijstaande woning Bedrijf met woning Woonwagen Onbekend 123.87 115. 119.653 182.2 55.315 149.2 92.938 141.3 15.282 294.2 7.373 41.1 983 96.4 98 31.4 54.729 183.5 21% 16% 64% De gegevens hebben betrekking op de gemiddelde WOZ-waarde per 1-1-214 op basis van de woningvoorraad van 31-12-215. Woningen waarvan de WOZ-waarde niet is vrijgegeven, zijn buiten beschouwing gelaten. < 184. 184. - 27. > 27. De totale omvang van de gemiddelde waarde van de woningvoorraad in bedraagt per 1-1-214: Gemiddelde waarde woningvoorraad 1-1-214, per COROP-regio Aantal In 94.159.53. Berekend op basis van objecten waarvan de (gemiddelde) waarde is vrijgegeven. Aantal objecten waarvan de waarde per 1-1-214 niet is vrijgegeven: 11.4 119.42 27.544.494. 13.371 2.885.38. 282.316 45.729.521. 54.729 94.159.53. Gemiddelde WOZ-waarde 1-1-214, naar soort woning (in ) 41.68 Bedrijf met woning 31.36 Onbekend 294.159 Vrijstaande woning 182.185 2^1 kap woning 149.22 Hoekwoning 141.333 Tussenwoning 115.43 Appartement 96.44 Woonwagen 5. 1. 15. 2. 25. 3. 35. 4. 45. 28 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : WOZ-waarde - COROP-regio's De onderstaande gegevens betreffen de gemiddelde WOZ-waarde per 1-1-214 op basis van de woningvoorraad van 31-12-215. Woningen waarvan de WOZ-waarde onbekend is, zijn buiten beschouwing gelaten. Gemiddelde WOZ-waarde 1-1-214 naar COROP-regio en woningtype (in ) App. 2^1 kap Hoek Tussen Vrijstaand Overige 124.9 14.2 17.2 115. 197. 178.8 176.8 182.2 16. 155.3 143.4 149.2 146.7 141.7 139.1 141.3 319.3 289.6 28.1 294.2 447.2 391.7 287.3 369.2 28.6 26.6 164.3 183.5 Overige betreft met name bedrijfswoningen, boerderijen/winkels met woongedeelte, woonwagens en woningen waarvan het woningtype onbekend is. Gemiddelde WOZ-waarde 1-1-214 naar COROP-regio (in ) 28.62 26.645 164.272 4. 8. 12. 16. 2. 24. Gemiddelde WOZ-waarde 1-1-214 per COROP-regio, naar eigendom (in ) 238.57 228.768 197.62 24. 2. 16. 141.595 146.5 115.763 12. 8. 4. Huur Koop 29 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : leegstand - COROP-regio's Leegstand naar COROP-regio en woningtype (31-12-215) (in %) App. 2^1 Hoek Tussen Vrij Bedrijf Wwagen Onb. 4,7 5,6 7,1 6,4 1,5 2,2 2,5 2,2 1,9 2,6 2,7 2,5 2, 2,6 2,8 2,6 2,6 2,9 3,3 3, 2,9 4,6 6,5 4,7 13,3 8,1 16,7 14,5 1,9 1,9,6 1,1 2,6 3,2 4,1 3,6 = het aantal leegstaande woningen ten opzichte van het totaal aantal woningen in de desbetreffende gemeente/woningtype. App. = Appartementen 2^1 = 2^1-kapwoningen Hoek = Hoekwoningen Wwagen = Woonwagens Tussen = Tussenwoningen Vrij = Vrijstaande woningen Bedrijf = Bedrijf met woning Onb. = Onbekend Top 1 Leegstand 31-12-215, naar gemeente (aantal en in % voorraad) Leegstand 31-12-215, naar COROP-regio (leegstandspercentage) Vaals Valkenburg Kerkrade Gulpen-Wittem Maastricht Heerlen Sittard-Geleen Brunssum Simpelveld Schinnen Aantal 315 6,1% 487 6,1% 1.38 5,8% 312 4,6% 2.619 4,6% 1.913 4,2% 1.741 3,9% 551 3,8% 191 3,8% 215 3,7% 2,6 3,2 4,1, 1, 2, 3, 4, 5, 6, Leegstand naar COROP-regio en woningtype (31-12-215) App. 2^1 Hoek Tussen Vrij Bedrijf Wwagen Onb. 1.94 1.72 6.4 8.17 431 615 1.558 2.64 251 245 894 1.39 457 376 1.596 2.429 789 918 1.45 3.157 85 1 24 389 14 26 162 22 18 15 14 47 3.139 3.367 11.882 18.388 3 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : leegstand - woningtypen en eigendom Leegstand 31-12-215, naar woningtype en eigendom Appartement 2^1 kap woning Hoekwoning Tussenwoning Vrijstaande woning Bedrijf met woning Woonwagen Onbekend Huur Aantal 6.486 6 934 5 73 3 1.32 3 895 1 21 8 187 15 21 1 1.774 5,2% Koop Aantal 1.624 7 1.657 2 656 2 1.1 2 2.223 2 187 3 13 8 19 5 7.479 2,4% Onbekend Aantal 6 7 13 76 4 33 9 56 39 81 1 25 2 67 7 1 135 19,6% Aantal 8.17 6 2.64 2 1.39 2 2.429 3 3.157 3 389 5 22 14 47 1 18.388 3,6% = het aantal leegstaande woningen ten opzichte van het totaal aantal woningen in de desbetreffende woningtype. Op te merken is dat uitgegaan wordt van een frictieleegstand van 2% ten behoeve van de dynamiek op de woningmarkt. Leegstand 31-12-215 naar woningtype 8% 3% Leegstand 31-12-215 naar eigendom 1% 13% 44% 41% 14% 59% 17% Appartement 2^1 kap woning Hoekwoning Vrijstaande woning Tussenwoning Overige Huur Koop Onbekend Leegstand 31-12-215, naar WOZ-waardeklasse (waardeklasse in euro's x 1) < 148 148-184 184-219 219-27 27-37 > 37 Aantal Aantal Aantal Aantal Aantal Aantal 1.57 38 948 34 6.262 63 8.267 53% 548 2 723 26 1.457 15 2.728 18% 317 11 361 13 768 8 1.446 9% 261 9 36 11 664 7 1.231 8% 46 15 381 14 574 6 1.361 9% 178 6 92 3 28 3 55 4% Niet van alle leegstaande woningen is de WOZ-waarde bekend. Deze woningen zijn in het bovenstaande overzicht buiten beschouwing gelaten. 31 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : leegstand - leegstandsontwikkeling Leegstand 211-215 naar COROP-regio, aantal woningen Leegstand in % 211 212 213 214 215 211 212 213 214 215 3.577 3.723 3.511 3.475 3.139 3.458 3.833 3.689 3.562 3.367 11.295 11.558 12.517 12.764 11.882 18.33 19.114 19.717 19.81 18.388 No Mi Zu 3,3 3,11 2,92 2,87 2,58 3,37 3,68 3,51 3,38 3,18 3,95 4,1 4,34 4,42 4,12 3,6 3,7 3,8 3,8 3,6 Leegstand in % 3,8 3,8 3,7 3,6 3,6 4 3,5 Leegstandsontwikkeling, abs. 784 63 8 4 Leegstandsontwikkeling, in % 4,3 6, 4, 3 2,5 2 84-4 3,2,4 2,, 1,5 1-8 -2, -4,,5-1.413-12 -7,1-6, 211 212 213 214 215 211-212 212-213 213-214 214-215 -16 211-212 212-213 213-214 214-215 -8, Leegstand 211-215 (per 31 december), naar woningtype 2^1 kap woningen Appartementen Hoekwoningen Tussenwoningen Vrijstaande woningen Overige woningen 211 8.7 2.631 1.473 2.574 3.74 571 18.33 212 8.234 2.68 1.591 2.696 3.192 72 19.114 213 8.711 2.652 1.518 2.472 3.249 1.115 19.717 214 215 8.519 8.17 2.734 2.64 1.552 1.39 2.68 2.429 3.258 3.157 1.58 638 19.81 18.388 Overige woningen betreffen met name bedrijfswoningen, boerderijen/winkels met woongedeelte, woonwagens en woningen waarvan het woningtype onbekend is. 32 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : leegstand - leegstandsduur Leegstand 31-12-215, naar leegstandsduur > 5 jaar 2-5 jaar 1-2 jaar < 1 jaar Aantal De gemiddelde leegstandsduur per 31-12-215 in bedraagt: 889 dagen. 3.14 17% 3.49 19% 2.76 15% 9.41 49% 18.314 1% Leegstand 31-12-215, > 2 jaar leeg Leegstandverdeling 31-12-215, naar jaar van leegstand > 2 jaar < 2 jaar 1% 34% 36% 36% 36% 66% 64% 64% 64% 49% 2% 4% 4% 6% Leegstand 31-12-215, initiële leegstand 9% Aantal Initiële leegstand Overige leegstand 718 4% 17.596 96% 18.314 1% Initiële leegstand betreft leegstaande woningen die nog nooit zijn bewoond (het leegstandsjaar is gelijk aan het bouwjaar). Overige leegstand betreft leegstaande woningen die reeds zijn 15% < 29 29 21 211 212 213 214 215 Gemiddelde leegstandsduur 31-12-215, naar COROP-regio (in dagen) 87 874 898 2 4 6 8 1. 33 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : leegstand - leegstandssoort Leegstand 31-12-215, naar leegstandsoort Leegstand 31-12-215 naar leegstandsoort (aandeel in %) Aantal Sloopplan Nieuwbouwplan Incidentele nieuwbouw Stadscentrum Overige leegstand 94 5% 68 3% 67 % 63 3% 16.17 88% 18.388 1% De volgende soorten leegstand worden onderscheiden: Sloopplan: Leegstand in het kader van een plan, waarbij sloop aan de orde is. Nieuwbouwplan: Leegstaande nieuwbouwwoningen die in de afgelopen twee jaar zijn gerealiseerd in het kader van nieuwbouwplannen. Sloopplan Incidentele nieuwbouw Overige leegstand Nieuwbouwplan Stadscentrum Incidentele nieuwbouw: Nieuwbouwwoningen in de afgelopen twee jaar gerealiseerd en die niet reeds in het kader van een (grootschalig) nieuwbouw- of een sloopplan geregistreerd staan. Leegstand 31-12-215, Top 5 leegstand in het kader van bouwplannen Stadscentrum: Het betreft leegstaande 'bovenwoningen' en 'bedrijfspanden met woongedeelte' in een winkelgebied (zoals de stadscentra van o.a. Venlo, Venray, Weert, Roermond, Sittard- Geleen, Heerlen en Maastricht). Overige leegstand: Deze leegstand is ook wel als marktleegstand te zien (en valt niet in een van de eerder genoemde categoriën). Plannaam Leegstandsoort Hoogbouwflats Bleijerheide A Hornehoof (fase 2 en 3) A Op de Logte A Europaln zz, Leenheerstr 1-79 A TLV A A = Sloopplan B = Nieuwbouwplan Gemeente Kerkrade Weert Gennep Brunssum Voerendaal Aantal 276 66 52 44 44 Leegstand 31-12-215, leegstand in het kader van sloopplannen 78 11 752 1 2 3 4 5 6 7 8 34 Woonmonitor 215

Woningvoorraad : kwantitatieve transformatie opgave Transformatie Opgave 216-24 Aantal woningen huidige voorraad 216 216-22 216-23 216-24 -8.24-2.72-11.5-37.61-1,6% -,5% -2,2% -7,3% De kwantitatieve transformatieopgave is berekend op basis van de huidige woningvoorraad en leegstand, een frictieleegstand van 2% en de Progneff prognoses 216 van Etil. Deze opgave is kwantitatief en gaat niet in op de kwalitatieve transformatieopgave; zoals de behoefte/opgave naar woningtype, huur/koop, prijsklasse en/of grootte van de woning. De aantallen zijn afgerond op tientallen. Transformatieopgave 216-24 216 22 23 24-5. -1. -15. -2. -25. -3. -35. -4. Leegstandseffect 216 Huidige woningvoorraad - bewoond - leegstaand (3,6%) frictieleegstand overige leegstand (opgave) 515.77 497.38 18.39 1.15-8.24 Leegstandseffect 216-22 Leegstandseffect Huishoudenseffect Transformatie Opgave -1. -8. -6. -4. -2. 2. 4. 6. 216-23 Huishoudenseffect Huishoudenseffect 216-24 Transformatie Opgave -12. -1. -8. -6. -4. -2. 216-24 216-22 5.52 216-23 -3.26 216-24 -29.37 Leegstandseffect Huishoudenseffect Transformatie Opgave -4. -35. -3. -25. -2. -15. -1. -5. Transformatieopgave 216-22 naar gemeente Transformatie Opgave Omgevingsvergunningen Opgave (incl. vergunningen) 2.45 758 1.692 1.465 85 66-6.634 2.197-8.831-2.72 3.76-6.48 35 Woonmonitor 215

36 Woonmonitor 215

3 Woningvoorraadontwikkeling Let op! De woningvoorraadontwikkeling in dit hoofdstuk betreft de fysieke ontwikkeling zoals die zich in de praktijk heeft voorgedaan. Het verschil tussen de woningvoorraad 31-12-214 en 31-12-215 bevat ook administratieve correcties in de WOZ en BAG waardoor dit verschil niet gelijk is aan de woningvoorraadontwikkeling die in dit hoofdstuk wordt beschreven. De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het voorliggende hoofdstuk komt de woningvoorraadontwikkeling aan bod. De meest actuele gegevens hebben betrekking op het jaar 215. 37 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : netto - toevoegingen minus onttrekkingen Woningvoorraadontwikkeling in de afgelopen 1 jaar 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 Toevoegingen Onttrekkingen Saldo Abs. Abs. Abs. 4.883 1,% -1.224 -,2% 3.659,7% 4.41,9% -1.242 -,3% 3.159,6% 4.864 1,% -1.372 -,3% 3.492,7% 4.86,8% -1.225 -,2% 2.861,6% 3.179,6% -844 -,2% 2.335,5% 3.23,6% -719 -,1% 2.511,5% 2.686,5% -941 -,2% 1.745,3% 1.993,4% -83 -,2% 1.19,2% 2.58,4% -1.18 -,2% 878,2% 1.527,3% -876 -,2% 651,1% Woningvoorraadontwikkeling vanaf 199 7. 6. 5. 4. 3. 2. 1. 199 1992 1994 1996 1998 2 22 24 26 28 21 212 214 1991 1993 1995 1997 1999 21 23 25 27 29 211 213 215 Toevoegingen en onttrekkingen in naar reden (215 en in de afgelopen 1 jaar) Abs. 215 26-215 Abs. Toevoeging Nieuwbouw Functiewijziging Woonruimtesplitsing Subtotaal 1.253 82% 72 5% 22 13% 1.527 1% 28.223 9% 1.67 3% 2.9 7% 31.38 1% Onttrekking Sloop Functiewijziging Woonruimtesamenvoeging Subtotaal -727 83% -9 1% -59 7% -876 1% -8.411 88% -599 6% -54 6% -9.55 1% 651 1% 21.83 1% 38 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : netto - toevoegingen minus onttrekkingen Woningvoorraadontwikkeling 215; de regio versus Nederland en Abs. Toevoegingen Abs. Onttrekkingen 215 425,3% -166,1% 259,2% 524,5% -43,% 481,5% 578,2% -667,2% -89,% 215 1.527,3% -876,2% 651,1% Nederland 78.396 1,% -25.524,3% 53.359,7% Abs. Saldo Woningvoorraadontwikkeling van COROP-regio in in 215-166 425-43 524-667 578-8 -7-6 -5-4 -3-2 -1 1 2 3 4 5 6 7 8 Top 1 gemeenten (woningvoorraadontwikkeling 215) Woningvoorraadontwikkeling 215 en in de afgelopen 1 jaar - bestaand bebouwd gebied (BBG) Abs. 215 26-215 Roermond,6% 17 Weert,7% 154 Horst aan de Maas,8% 121 Eijsden-Margraten 1,1% 112 Venray,4% 75 Meerssen,8% 68 Echt-Susteren,4% 48 Stein,4% 44 Nederweert,6% 42 Peel en Maas,2% 4 Binnen BBG Buiten BBG Abs. 551, 1, 651 Abs. 21.887, 97% 594, 3% 22.481 1% 39 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : nieuwbouw Nieuwbouw van woningen in de afgelopen 1 jaar, naar eigendom en woningtype Nieuwbouw Eigendom Woningtype Huur Koop Eengezins Meergezins Abs. Abs. Abs. Abs. Abs. 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 4.42,9% 1.592 36% 2.81 64% 2.69 61% 1.712 39% 4.149,8% 1.98 26% 3.51 74% 2.84 68% 1.39 32% 4.467,9% 1.436 32% 3.31 68% 2.59 58% 1.877 42% 3.728,7% 1.537 41% 2.191 59% 1.884 51% 1.844 49% 2.794,6% 1.382 49% 1.412 51% 1.23 37% 1.771 63% 2.89,6% 1.587 55% 1.33 45% 1.475 51% 1.415 49% 2.363,5% 1.34 57% 1.23 43% 1.122 47% 1.241 53% 1.719,3% 1.115 65% 64 35% 781 45% 938 55% 1.711,3% 1.75 63% 636 37% 816 48% 895 52% 1.253,2% 614 49% 639 51% 864 69% 389 31% Nieuwbouw vanaf 199 7. Nieuwbouw naar eigendom Nieuwbouw naar woningtype 7. 6. 6. 5. 5. 4. 4. 3. 3. 2. 2. 1. 1. 199 215 199 Koop Huur 215 199 215 Meergezins Eengezins Nieuwbouw in naar eigendom en woningtype in 215 en in de afgelopen 1 jaar Abs. 215 26-215 Abs. Huurwoningen Eengezins 287 47% 2.659 2.946 22% 23% Meergezins 327 53% 9.53 9.83 78% 77% Subtotaal 614 1% 12.162 12.776 1 1 % % Koopwoningen Eengezins Meergezins Subtotaal 577 9% 62 1% 639 1% 12.562 13.139 78% 79% 3.499 3.561 22% 21% 16.61 16.7 1 1 % % 1253 1% 28223 29.476 1 1 % % 4 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : nieuwbouw Nieuwbouw in 215; de regio versus Nederland en Nieuwbouw Eigendomsverhouding Huur Koop Eengezins Woningtype Meergezins Abs. Abs. Abs. Abs. Abs. Nederland 392,3% 113 29% 279 71% 336 86% 56 14% 436,4% 233 53% 23 47% 286 66% 15 34% 425,1% 268 63% 157 37% 242 57% 183 43% 1.253,2% 614 49% 639 51% 864 69% 389 31% 48.381,6% Nieuwbouw 215 en in de afgelopen 1 jaar; bestaand bebouwd gebied (BBG) 1,8 Nieuwbouw in % van de woningvoorraad - Nederland vanaf 199 215 Abs. 26-215 Abs. 1,6 1,4 1,2 Nederland 1 Binnen BBG Buiten BBG 1.125 9% 128 1% 27.463 28.588 97 97 % 76 888 3 3%,8,6,4 1.253 1% 28.223 29.476 1 %,2 199 1992 1994 1996 1998 2 22 24 26 28 21 212 214 1991 1993 1995 1997 1999 21 23 25 27 29 211 213 215 Ranglijst Top 1 gemeenten (nieuwbouw in 215) Nieuwbouw in % van de woningvoorraad naar COROP-regio Abs. Weert 156,7% Horst aan de Maas 125,8% Venlo 17,2% Eijsden-Margraten 11 1,% Maastricht 11,2% Roermond 1,4% Venray 79,4% Echt-Susteren 7,5% Brunssum 53,4% 214 215 Stein 45,4%,,1,2,3,4,5,6,7 Nieuwbouw in 215, naar COROP-regio Nieuwbouw Abs. Eigendomsverhouding Huur Koop Abs. Abs. Woningtype Eengezins Meergezins Abs. Abs. 392,3% 113 29% 279 71% 336 86 56 14% 436,4% 233 53% 23 47% 286 66 15 34% 425,1% 268 63% 157 37% 242 57 183 43% 1.253,2% 614 49% 639 51% 864 69% 389 31% 41 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : sloop Sloop in de afgelopen 1 jaar 26 27 28 29 21 211 212 213 214 215 Abs. -993 -,2% -1.168 -,2% -1.28 -,3% -1.37 -,2% -798 -,2% -599 -,1% -783 -,2% -7 -,1% -1.53 -,2% -727 -,1% -2-4 -6-8 -1-12 Sloop sinds 199-14 199 1992 1994 1996 1998 2 22 24 26 28 21 212 214 1991 1993 1995 1997 1999 21 23 25 27 29 211 213 215 Sloop naar eigendomsverhouding en woningtype 215 en in de afgelopen 1 jaar Koopwoningen Huurwoningen Eengezins Meergezins Subtotaal Eengezins Meergezins Subtotaal 215 Abs. -253 35% -46 56% -659 91% -59 8% -9 1% -68 9% -727 1% 26-215 Abs. -2675-2.928 32 32 %% -4632-5.38 55 55 %% -737-7.966 8687 %% -173-1.132 1312 %% -88-97 1% 1% -1161-1.229 1413 %% -8.468-9.195 1 1 %% Sloop naar type woning -2-4 -6-8 -1. -1.2-1.4 26 28 21 212 214 27 29 211 213 215 Meergezinswoningen Eengezinswoningen Sloop in 215 naar COROP-regio Sloop in 214 en 215 in % van de woningvoorraad, naar COROP-regio Abs. -136 -,1% -41,% -55 -,2% -727 -,1 % -,2 -,16 -,12 -,8 -,4, 42 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : sloop Sloop in 215 COROP-regio versus Nederland en Sloop in % van de woningvoorraad - Nederland vanaf 199 Abs. -,4 Nederland -136 -,1% -41,% -55 -,2% 215-727 -,1% -11.519 -,2% -,3 -,2 -,1, 199 215 Nederland Sloop naar bouwjaar; 215 en in de afgelopen 1 jaar 215 26-215 Abs. Abs. -2 Sloop 214 en 215, bestaand bebouwd gebied (BBG) -47-32 <1945-42 6% -748-79 9 % 1945-196 196-197 197-198 198-199 199 en jonger Onbekend -376 52% -246 34% -23 3% -7 1% -17 2% -16 2% -727 1% -3.13-2637 31 33 % -1.842-1596 19 2 % -829-852 19 % -2-27 2 % -1.221-124 14 13 % -1.27-1254 15 14 % -8.468-9.195 1 % -4-6 -8 1-1.54-695 12 214 215 Binnen BBG Buiten BBG Top 1 gemeenten, sloop in 215 Sloop 215 naar bouwperiode van de gesloopte woningen Abs. onbekend -16 Maastricht -185 -,3% Kerkrade -157 -,7% Venlo -116 -,3% Brunssum -94 -,7% Sittard-Geleen -76 -,2% Echt-Susteren -22 -,2% Heerlen -19,% Landgraaf -12 -,1% Bergen Lb -7 -,1% Weert -7,% <1945 1945-196 196-197 197-198 198-199 > 1989-376 -246-42 -23-7 -17-4 -35-3 -25-2 -15-1 -5 43 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : grootste planrealisaties In de onderstaande overzichten is het aantal woningen per plan weergegeven dat in 215 aan de woningvoorraad is toegevoegd en/of onttrokken. In de onderstaande ranglijsten zijn niet alle planrealisaties opgenomen, maar alleen woningtoevoegingen en -onttrekkingen van 5 woningen en meer (solitaire realisaties c.q. éénpitters zijn buiten beschouwing gelaten). Verder zijn niet alleen nieuwbouw en sloop in de onderstaande overzichten opgenomen, maar eventueel ook toevoegingen en onttrekkingen als gevolg van woonruimtesplitsing/-samenvoeging of functieverandering (bijvoorbeeld van woning naar kantoor, winkel of studentenhuisvesting). Top 15 Ranglijst planrealisaties woningtoevoegingen Plannaam Gemeente Aantal beganegrond Ursulacomplex Begijnhofstraat Roermond 58 Roerdelta 1e fase Roermond 56 Centrumplan Stein Stein 44 Masterplan Treebeek Brunssum 44 Oolderveste Roermond 39 Poelveld Eijsden-Margraten 39 Centrumplan Eijsden Eijsden-Margraten 38 Belvédère Nuts Maastricht 37 Beukeloord Meerssen 37 La Cour Bleue (Wilhelminaplein) Weert 36 LTS schoollocatie Kerkveldsweg Echt-Susteren 34 De Afhang Horst aan de Maas 31 Johanna van Meursstraat Weert 3 Willibrordushof Weert 3 De Wiejerd Roerdalen 27 Ranglijst planrealisaties woningonttrekkingen Plannaam Gemeente Aantal Er Musketruwe zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -144 Er Heilust zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Kerkrade sloopplannen. -14 Er Poorterstraat zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Brunssum sloopplannen. -86 Er TASs zijn -geen Achtbunder woningen onttrokken in het kader van grootschalige Sittard-Geleen sloopplannen. -61 Er Venlo-Noord zijn geen woningen (fase II) onttrokken in het kader van grootschalige Venlo sloopplannen. -51 Er Burg. zijn Dohmenplein geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Kerkrade sloopplannen. -48 Er Dautzenbergstraat zijn geen woningen / Stadhoudersstraat onttrokken in het (fase kader I) van grootschalige Venlo sloopplannen. -44 Er Blok zijn Kast geen Neubourgwg-Kast woningen onttrokken Oostpln in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -28 Er Graaf/Prins zijn geen Bernhardstraat woningen onttrokken in het kader van grootschalige Echt-Susteren sloopplannen. -2 Er Q4zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Venlo sloopplannen. -18 Er Op zijn de Logte geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Gennep sloopplannen. -14 Er Herstr. zijn geen Trichterveld woningen onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -12 Er Nieuwenhagerheidestraat zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Landgraaf sloopplannen. -12 Er Bouwbergstraat zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Brunssum sloopplannen. -6 Er Keulerstraat zijn geen woningen 32-5 onttrokken in het kader van grootschalige Bergen sloopplannen. LB -6 44 Woonmonitor 215

Woningvoorraadontwikkeling : prijsklassen Aantal gerealiseerde huurwoningen in 215, naar prijs Aantal < 618 618-71 > 71 onbekend 87 485 117 157 846 1% 57% 14% 19% 1% 14% 19% 1% 57% -------------------- < 618 -------------------- 618-71 -------------------- > 71 --------------------- onbekend De aantallen betreffen het totaal aan woningtoevoegingen (nieuwbouw + overige toevoegingen, zoals bestemmingswijzigingen en woningsplitsingen). Aantal gerealiseerde koopwoningen in 215, naar prijs Aantal < 185. 185. - 27. > 27. onbekend 155 285 215 19 674 23% 42% 32% 3% 1% De aantallen betreffen het totaal aan woningtoevoegingen (nieuwbouw + overige toevoegingen, zoals bestemmingswijzigingen en woningsplitsingen). 32% 3% 42% 23% -------------------- < 185. -------------------- 185. - 27. -------------------- > 27. --------------------- onbekend Aantal gerealiseerde huurwoningen in 215 naar prijs (huurprijs per maand), naar COROP-regio (in % van totale gerealiseerde huurwoningen) < 618 618-71 > 71 Prijsklasse onbekend Abs. Abs. Abs. Abs. Abs. 26 16 61 44 41 29 12 11 14 1 31 1 234 76 36 12 8 3 39 1 3 8 19 48 4 1 137 35 397 1 87 1% 485 57% 117 14% 157 19% 846 1% Aantal gerealiseerde koopwoningen in 215 naar prijs (koopprijs per maand), naar COROP-regio (in % van totale gerealiseerde koopwoningen) < 185. 185. - 27. Abs. > 27. Prijsklasse onbekend Abs. Abs. Abs. Abs. 38 13 156 55 81 29 7 2 282 1 5 24 74 35 89 42-2 211 1 67 37 55 3 45 25 14 8 181 1 155 23% 285 42% 215 32% 19 3% 674 1% 45 Woonmonitor 215

46 Woonmonitor 215

4 Huursector De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het voorliggende hoofdstuk komt de huursector aan bod. Hiervan zijn de gegevens actueel per 31-12-214. 47 Woonmonitor 215

Sociale huursector : woningcorporaties - voorraad totaal Woningcorporaties, huurwoningen 29 21 211 212 213 214 Per 31-12 Abs. Verandering Abs. 139.937-51 -,4% 139.757-249 -,2% 139.931 173,1% 139.952 19,% 139.675-277 -,2% 138.718-957 -,7% 139.757 21 Ontwikkeling huurwoningvoorraad 139.931 139.952 139.675 138.718 211 212 213 214 14. 139.8 139.6 139.4 139.2 139. 138.8 138.6 bezit woningcorporaties, naar soort Bezit woningcorporaties, naar soort 31-12-214 5,4% Huurwoningen Overige (onzelfst.) wooneenheden Per 31-12-214 Abs. 138.718 94,65% 7.842 5,35% 146.559 1,% 94,6% Huurwonigen Overige woongelegenheden Top 1 woningcorporaties, per 31-12-214 Huurwoningen Overige onzelfstandige wooneenheden bezit Wonen 23.91 1.724 25.625 Stichting Woonpunt 16.98 1.582 17.679 Stichting ZO Wonen 13.381 575 13.956 Stichting Wonen Zuid 13.856 89 13.945 Woningstichting Servatius 1.232 712 1.944 Woningstichting HEEMwonen 9.964 448 1.412 Stichting Weller Wonen 9.422 144 9.566 Woningstichting WoonWENZ 7.473 279 7.752 Stichting Antares Woonservice 5.394 121 5.515 Stichting WoonGoed 2-Duizend 4.427 256 4.683 Voor een volledige lijst van de in actieve woningcorporaties, zie het bijlagenboek 48 Woonmonitor 215

Sociale huursector : woningcorporaties - huurprijsklasse Corporatiewoningen naar huurprijsklasse, per 31-12-214 Goedkoop Betaalbaar Duur tot huurtoeslaggrens Duur boven huurtoeslaggrens Abs. 16.598 98.748 18.78 4.664 138.718 Goedkoop = maandhuur < 389 Betaalbaar = maandhuur 389-594 Duur tot huurtoeslaggrens = maandhuur 594-699 Duur boven huurtoeslaggrens = maandhuur > 699 12,% 71,2% 13,5% 3,4% 1,% Corporatiewoningen naar huurprijsklasse, per 31-12-214 (in %) 13% 3% 71% 12% Goedkoop 12% Betaalbaar 71% Duur tot huurtoeslaggrens 13% Duur boven huurtoeslaggrens 3% : 1% Goedkoop 24. Betaalbaar 12. Duur tot HTG 2. Duur boven HTG 5. 21.987 19.385 16.598 2. 16. 12.29 99.699 98.748 1. 8. 12.35 16.596 18.78 16. 12. 3.721 3.995 4.664 4. 3. 12. 6. 8. 2. 8. 4. 4. 2. 4. 1. 212 213 214 212 213 214 212 213 214 212 213 214 Ontwikkeling van corporatiewoningen naar huurprijsklasse, abs. Ontwikkeling van corporatiewoningen naar huurprijsklasse, in % 212-213 213-214 212-213 213-214 Goedkoop -2.63-2.787 Goedkoop -11,8% -14,4% Betaalbaar -2.51-951 Betaalbaar -2,5% -1,% Duur tot huurtoeslaggrens 4.561 2.111 Duur tot huurtoeslaggrens 37,9 % 12,7% Duur boven huurtoeslaggrens 274 669 Duur boven huurtoeslaggrens 7,4 % 16,7% -277-957 -,2% -,7% 49 Woonmonitor 215

Sociale huursector : woningcorporaties - woningtype Corporatiewoningen naar woningtype, per 31-12-214 Abs. Eengezins Meergezins zonder lift Meergezins met lift Hoogbouw (met lift) 68.18 32.278 23.257 15.75 138.718 49% 23% 17% 11% 1% Corporatiewoningen naar woningtype, per 31-12-214 (in %) 17% 23% 11% 49% Eengezins = eengezinswoningen Meergezins = meergezinswoningen t/m 4 bouwlagen Hoogbouw = meergezinswoningen vanaf 5 bouwlagen Eengezins Meergezins zonder lift Meergezins met lift Hoogbouw (met lift) Eengezins 69.741 69.45 68.18 7. 6. Meergezins zonder lift 31.218 31.726 32.278 35. 3. Meergezins met lift 22.594 22.647 23.257 24. 2. Hoogbouw (met lift) 16.399 15.897 15.75 18. 16. 14. 5. 25. 16. 12. 4. 3. 2. 15. 12. 1. 8. 2. 1. 8. 6. 4. 1. 5. 4. 2. 212 213 214 212 213 214 212 213 214 212 213 214 Corporatiewoningen naar woningtype (212-214), abs. Corporatiewoningen naar woningtype (212-214), in % 212-213 213-214 212-213 213-214 Eengezins -336-1.297 Eengezins -,5% -1,9% Meergezins zonder lift Meergezins met lift 58 552 53 69 Meergezins zonder lift Meergezins met lift 1,6 % 1,7%,2 % 2,7% Hoogbouw (met lift) -52-822 Hoogbouw (met lift) -3,1% -5,2% -277-957 -,2% -,7% 5 Woonmonitor 215

Sociale huursector : woningcorporaties - dynamiek Dynamiek sociale huursector 27 28 29 21 211 212 213 214 Nieuwbouw Aankoop Sloop Verkoop Abs. Abs. Abs. Abs. Ov. mutaties Abs. Saldo Abs. 1.57,7% 15.632 11,1% -887 -,6% -16.185-11,5% -96 -,1% -479 -,3% 1.92,8% 11.548 8,2% -769 -,5% -12.372-8,8% -1,% -511 -,4% 1.226,9% 4.447 3,2% -1.145 -,8% -5.2-3,7% 162,1% -51 -,4% 1.633 1,2% 13,1% -551 -,4% -991 -,7% -443 -,3% -249 -,2% 1.834 1,3% 176,1% -747 -,5% -1.15 -,7% -75 -,1% 173,1% 1.455 1,% 57,% -675 -,5% -797 -,6% -21,% 19,% 1.445 1,% 1.7,7% -31 -,2% -1.855-1,3% -573 -,4% -277 -,2% 1.66,8% 547,4% -1.8 -,8% -1.673-1,2% 183,1% -957 -,7% Een deel van de aankoop en verkoop van huurwoningen in de periode 27-29 betreft aan- en verkoop tussen corporaties onderling en tussen corporaties en haar verbindingen. Deze verbindingen zijn door de corporaties zelf opgerichte vastgoedbeheerders c.q. -ontwikkelaars, waarbij deze vebindingen als dochterondernemingen fungeren (woningcorporatie is veelal 1% aandeelhouder). In de afgelopen jaren hebben deze 'juridische' mutaties de aan- en verkoopcijfers vertekend, met name bij de woningcorporaties Serviatius, Woonpunt, Zo Wonen en Land van Rode. Nieuwbouw 214 naar huurprijsklasse 19% 2% Aankoop 214: Sloop 214 naar huurprijsklasse % 1% % Verkoop 214: 11% 3% In het afgelopen jaar zijn door woningcorporaties geen nieuwbouwwoningen opgeleverd. In het afgelopen jaar zijn door woningcorporaties geen woningen aangekocht. 37% In het afgelopen jaar zijn door woningcorporaties geen woningen gesloopt. 63% 35% In het afgelopen jaar zijn door woningcorporaties geen 32% woningen verkocht. 5% 99% 21% Goedkoop 23 2% Betaalbaar 315 3% Duur tot HTG 53 5% Duur boven HTG 198 19% : 166 1% van verbindingen 3 1% van corporaties 542 99% van gemeenten % van overigen 2 % : 547 1% Goedkoop 678 63% Betaalbaar 398 37% Duur tot HTG 4 % Duur boven HTG % : 18 1% aan huurders 183 11% aan corporaties 542 32% aan verbindingen % aan beleggers 355 21% aan overigen 593 35% : 1673 1% Huurprijsklassen: - Goedkoop = maandhuur < 389 - Betaalbaar = maandhuur 389-594 - Duur tot huurtoeslaggrens (HTG) = maandhuur 594-699 - Duur boven huurtoeslaggrens (HTG) = maandhuur > 699 51 Woonmonitor 215

Sociale huursector : huisvesting verblijfsgerechtigden In de Nederlandse opvangcentra verblijven asielzoekers die, na screening, een verblijfsvergunning hebben gekregen. Deze verblijfsgerechtigden moeten zo snel mogelijk de opvangcentra kunnen verlaten om reguliere woonruimte te betrekken. De Staatsecretaris van Justitie maakt ieder half jaar op basis van artikel 6b van de Huisvestingswet (HVW) een prognose bekend van het aantal te huisvesten verblijfsgerechtigden en op basis hiervan wordt aan alle gemeenten een taakstelling van het aantal te huisvesten verblijfsgerechtigden opgelegd. De halfjaarlijkse taakstelling wordt naar inwonertal over de afzonderlijke gemeenten verdeeld. De gemeenten zijn op grond van de Huisvestingswet verplicht om deze taakstelling binnen de wettelijk vastgelegde termijn van een half jaar te realiseren. Bij de berekening van de voorsprong/achterstand zoals deze in het overzicht hieronder is weergegeven is rekening gehouden met de taakstellingen en realisaties sinds het begin van de regeling in 1995. Voorsprong/achterstand, stand per eind 215 (saldo realisaties - taakstellingen in de periode 1995-215) * -5 Midden-Limb -63 Noord-Limbu -31-6 -5-4 -3-2 -1 * Het diagram laat het verschil tussen realisaties en taakstellingen in de periode 1995-215 zien. Een positief cijfer betekent dan ook dat een COROP-regio per 31-12-215 voor op schema ligt. Een negatief cijfer daarentegen betreft een achterstand. Realisaties en taakstellingen in het jaar 215 Realisatie Taakstelling Verschil Realisatie in % 445 483-38 92 428 45 23 16 1.122 1.37 85 18 1.995 1.925 7 13,6% Saldo van realisaties minus taakstellingen, per halfjaarsperiode 1ste helft 212 2de helft 212 1ste helft 213 2de helft 213 1ste helft 214 2de helft 214 1ste helft 215 2de helft 215 21 13-27 -44 15 12-66 28-11 -1-28 -2-12 17-6 83 58 4 38-34 -24 6-3 88 68 52-17 -8-21 35-129 199 52 Woonmonitor 215

Particuliere huursector : indicatieve omvang Om een indicatie van de particuliere huursector te kunnen geven is deze in omvang en aandeel van de totale woningvoorraad op indirecte wijze berekend. Op basis van de WOZ-monitor (gemeentelijke WOZ-registraties) is de totale woningvoorraad bekend en - voor het bewoonde deel - de verdeling tussen huur en koop. Gegevens van de Autoriteit Woningcorporaties van de Inspectie Leefomgeving en Transport geven inzicht in de sociale huursector. Op te merken is dat daarbij het totale woningbezit van woningcorporaties en hun verbindingen als uitgangspunt is genomen (ongeacht huurprijsniveau). De meest actuele gegevens over de sociale huursector betreffen 214, derhalve ook voor de gegevens omtrent de particuliere huursector. Tot slot is op te merken dat binnen de particuliere sector zowel huurwoningen in bezit van commerciële alsook particuliere verhuurders vallen. Er wordt hierbij van uitgegaan dat indien de eigenaar een andere is dan de gebruiker de woning een huurwoning is. Woningvoorraad 31-12-214 naar eigendom (aantal woningen) Corporatiewoningen Particuliere huur Koop Onb. Abs. Abs. Abs. Abs. 3.35 25 11.345 9 79.158 65 148 12.956 23.26 22 11.79 11 7.753 67 22 15.24 85.27 3 41.966 15 16.724 56 595 288.492 138.718 27% 64.39 13% 31.635 6% 945 % 514.688 Woningvoorraad 31-12-214 naar eigendom Particuliere huurwoningvoorraad naar gemeente per 31-12-214 in % van de totale woningvoorraad % 27% 1 6% 6 13% Corporatiewoningen Particuliere huur Koop Onbekend 9 2 4 6 8 1 Totale voorraad huurwoningen 31-12-215, naar energielabel en huur/koop * A B C D E F G Abs. Huur 5.533 4% 15.812 12% 4.743 % 31 34.492 26% 19.372 15% 12.143 % 9 4.188 3% 132.283 1% * Deze tabel geeft de woningvoorraad weer per 31-12-215. Huurwoningen in deze tabel betreffen zowel huurwoningen in het bezit van corporaties als particuliere huurwoningen. Deze data is niet afkomstig van de Autoriteit Woningcorporaties, maar van het Centraal Vastgoedregister (CVR). De Autoriteit Woningcorporaties levert de data van corporatiewoningen aan op gemeenteniveau, met een peildatum van 31-12-214. Het energielabel hebben we wel op adresniveau, waardoor hier recentere gegevens kunnen worden gepubliceerd dan in de rest van dit hoofdstuk. Omdat nu nog niet bekend is welke woningen corporatiewoningen zijn en welke adressen particuliere huur kunnen we de energielabels op dit moment nog niet uitsplitsen naar sociale huur en particuliere huur. Het gaat hierbij niet om automatisch gegenereerde energielabels, maar om energielabels die daadwerkelijk aan de betreffende woningen worden toegekend. Dit heeft tot gevolg dat niet van alle woningen het energielabel bekend is. 53 Woonmonitor 215

54 Woonmonitor 215

5 Koopsector De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het voorliggende hoofdstuk komen de volgende onderwerpen aan bod, waarbij per gegevenscluster wordt aangegeven wat de actualiteitswaarde is: - Transacties koopwoningen 215 - Aanbod koopwoningen per 31-12-215 55 Woonmonitor 215

Koopsector : woningtransacties - totaal Koopwoningtransacties 211-215 Gemiddelde koopsom 211-215 Aantal transacties Aantal Ontwikkeling Abs. Gemiddelde koopsom In Ontwikkeling Abs. 211 7.379 211 198.2 212 7.558 179 2,4% 212 189.8-8.4-4,2% 213 6.964-594 -7,9% 213 179.4-1.4-5,5% 214 9.56 2.92 3,% 214 186.4 7. 3,9% 215 1.171 1.115 12,3% 215 191.8 5.4 2,9% Koopwoningtransacties 211-215 Gemiddelde koopsom in 211-215 1.5 2. 1.171 1. 196. 198.2 9.5 9.56 9. 8.5 192. 188. 189.8 191.8 8. 186.4 184. 7.558 7.5 7.379 18. 7. 6.964 179.4 6.5 176. 211 212 213 214 215 211 212 213 214 215 Koopwoningtransacties naar woningtype in de periode 214-215 Gemiddelde koopsom in naar woningtype in de periode 214-215 Aantal transacties Ontwikkeling 214-215 gemiddelde koopsom Ontwikkeling 214-215 215 Abs. 215 Abs. Appartementen 2^1-kap woningen Hoekwoningen Tussenwoningen Vrijstaande woningen Onbekend 1.454 186 14,7% 1.81 222 14,% 1.74 191 12,6% 3.323 326 1,9% 1.719 258 17,7% 161-68 -29,7% Appartementen 2^1-kap woningen Hoekwoningen Tussenwoningen Vrijstaande woningen Onbekend 145.3 3.8 2,7% 185.3 4.3 2,4% 175.3 6.8 4,% 172. 4. 2,4% 292.9 12.8 4,6% 189.6-43.4-18,6% 1.171 1.115 12,3% 191.8 5.4 2,9% Ontwikkeling per maand, gemiddelde koopsom in (251 = januari 25, etc.) 251 254 257 251 261 264 267 261 271 274 277 271 281 284 287 281 291 294 297 291 211 214 217 211 56 2111 2114 2117 2111 2121 2124 2127 2121 2131 2134 2137 2131 2141 2144 2147 2141 2151 2154 2157 2151 24. 23. 22. 21. 2. 19. 18. 17. 16. 15. Woonmonitor 215

Koopsector : woningtransacties - COROP-regio's Koopwoningtransacties naar COROP-regio in de periode 214-215 Aantal transacties 215 Ontwikkeling 214-215 Abs. Gemiddelde koopsom naar COROP-regio in de periode 214-215 Gemiddelde koopsom Ontwikkeling 214-215 215 Abs. 2.385 323 Midd 16 2.346 4.24 2 2.22 196 en-li Noor 1 2.65 5.166 3 5.566 596 d-li Zuid- 12 Limb 184.682 6.287 4 1.171 1.115 12,3% 191.8 5.4 2,9% Koopwoningtransacties in % van de koopwoningvoorraad naar COROP-regio, 215 Gemiddelde koopsom in naar COROP-regio, 215 2.,2% 16. 12.,3% 8.,3% 4.,%,4%,8%,12%,16%,2%,24%,28%,32% 57 Woonmonitor 215

Koopsector : aanbod koopwoningen - totaal Aanbod koopwoningen aantal koopwoningen, per 31 december 16. Aanbod koopwoningen, per 31 december Aanbod Ontwikkeling Abs. Aandeel 15.5 15. 14.5 15.618 15.226 14.764 29 21 211 212 213 214 215 11.342 13.329 15.618 15.226 14.764 14.83 12.836 1.987 2.289-392 -462-681 -1.247 17,5% 17,2% -2,5% -3,% -4,6% -8,9% Aandeel = in % van het totaal aantal koopwoningen per 31 december 3,9% 4,5% 5,2% 5,2% 4,9% 4,5% 4,1% 14. 13.5 13. 12.5 12. 11.5 11. 14.83 13.329 12.836 11.342 29 21 211 212 213 214 215 Aanbod koopwoningen 31-12-215 naar woningtype (aantal) Aanbod koopwoningen 31-12-215 naar prijsklasse (aantal) 2.13 App. < 145 2.876 2.265 2^1-kap 145-184 2.313 1.488 Hoek 184-215 1.356 215-27 1.91 2.764 Tussen 27-37 2.3 4.152 Vrijst. >37 2.246 37 Onb. POA* 141 5 1. 1.5 2. 2.5 3. 3.5 4. 4 8 1.2 1.6 2. 2.4 2.8 3.2 *POA = Prijs op aanvraag Aanbod koopwoningen 31-12-215 naar woningtype (aantal en in %) Aanbod koopwoningen 31-12-215 naar prijsklasse (aantal en in %) Aantal Aantal Appartementen 2^1-kapwoningen Hoekwoningen Tussenwoningen Vrijstaande woningen Onbekend 2.13 2.265 1.488 2.764 4.152 37 12.836 17% 18% 12% 22% 32% % 1% < 145. 145. - 184. 184. - 215. 215. - 27. 27. - 37. > 37. Prijs op aanvraag 2.876 2.313 1.356 1.91 2.3 2.246 141 12.836 22% 18% 11% 15% 16% 17% 1% 1% 58 Woonmonitor 215

Koopsector : aanbod koopwoningen - COROP-regio's Aanbod koopwoningen per 31 december Aantal 214 215 Aantal = aandeel van het totaal aantal koopwoningen per 31 december. 3.98 5,% 3.413 4,8% 6.69 4,2% 14.83 4,5% 3.684 4,7% 3.48 4,3% 6.14 3,8% 12.836 4,1% Aanbod koopwoningen (in % van het totaal aantal koopwoningen), per 31 december 215 4,7 4,3 3,8, 1, 2, 3, 4, 5, 59 Woonmonitor 215

Koopsector : theoretische verkooptijd De theoretische verkooptijd (TVT) is een door "Woningmarktcijfers.nl" ontwikkeld instrument om de gemiddelde verkooptijd van woningen te bepalen. Het actuele woningaanbod wordt vergeleken met het aantal transacties van de laatste 12 maanden. Indien bijvoorbeeld in de laatste 12 maanden 12. woningen zijn verkocht en thans eveneens 12. woningen te koop staan, dan bedraagt de TVT 12 maanden. Aanbod, transacties en theoretische verkooptijd (TVT) Aanbod koopwoningen (per 31-12) Transacties koopwoningen Theoretische verkooptijd (TVT in mnd) 212 213 214 215 15.226 7.558 24 14.764 6.964 25 14.83 9.56 19 12.836 1.171 15 Theoretische verkooptijd (TVT) in maanden 24 212 25 213 19 214 15 215 4 8 12 16 2 24 28 Theoretische verkooptijd (TVT) naar woningtype (in mnd) Theoretische verkooptijd (TVT) naar prijsklasse ( in mnd) 213 214 215 213 214 215 Appartementen Tussenwoningen Halfvrijstaande woningen Vrijstaande woningen 32 15 21 57 25 24 1 16 39 19 18 1 13 29 15 < 145. 145. - 184. 184. - 215. 215. - 27. 27. - 37. > 37. 15 15 32 25 48 116 25 12 14 16 18 29 76 19 11 11 11 14 23 54 15 Theoretische verkooptijd, naar woningtype (in mnd) Theoretische verkooptijd, naar prijsklasse (in mnd) 6 12 5 1 4 8 3 6 2 4 1 2 A T HA V TOT 1 2 3 4 5 6 TOT 212 213 214 215 212 213 214 215 A T HA V Tot = Appartementen = Tussenwoningen = Halfvrijstaande woningen (hoek- en 2^1-kapwoningen) = Vrijstaande woningen = 1 = < 145. 2 = 145. - 184. 3 = 184. - 215. 4 = 215. - 27. 5 = 27. - 37. 6 = > 37. Tot = 6 Woonmonitor 215

6 Plancapaciteiten De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 31-12-214. In het voorliggende hoofdstuk komen de plancapaciteiten aan bod. Hiervan zijn de gegevens actueel per 31-12-215. 61 Woonmonitor 215

Plancapaciteiten : totaal - toevoegingen en onttrekkingen Plancapaciteiten (geplande toevoegingen en onttrekkingen), per 31-12-215 Geplande toevoegingen Geplande onttrekkingen Saldo Abs. Abs. Abs. 8.618 7,1% -595 -,5% 8.23 6,6% 9.251 8,8% -418 -,4% 8.833 8,4% 14.99 4,9% -4.21-1,5% 9.889 3,4% 31.968 6,2% -5.223-1,% 26.745 5,2% = in % van de woningvoorraad. Ontwikkeling plancapaciteiten vanaf 28 (saldo van geplande toevoegingen en onttrekkingen) 49.461 31-12-28 41.2 31-12-29 41.987 31-12-21 37.384 31-12-211 32.812 31-12-212 3.789 31-12-213 27.716 31-12-214 26.745 31-12-215 1. 2. 3. 4. 62 Woonmonitor 215

Plancapaciteiten : grootste plancapaciteiten In de onderstaande overzichten van de plancapaciteiten (aantal woningen) zijn de 15 grootste plannen weergegeven per 31-12-215. Op te merken is dat niet alleen nieuwbouw en sloop in de onderstaande overzichten zijn opgenomen, maar eventueel ook toevoegingen en onttrekkingen als gevolg van woonruimtesplitsing/-samenvoeging of functieverandering (bijvoorbeeld van woning naar kantoor, winkel of studentenhuisvestiging). Top 15 Ranglijst plancapaciteiten woningtoevoegingen Plannaam Gemeente Aantal De Haese C Sittard-Geleen 7 A2-ontwikkelplekken restant Maastricht 641 Belvédère Sphinx Maastricht 5 Melickerveld Roermond 468 Laarveld Weert 41 Roerdelta overig Roermond 4 Bramert Noord Stein 36 Oolderveste Roermond 351 Q4 Venlo 331 Hoogveld Heerlen 33 Jazz-city Roermond 33 Servaashof Venray 33 A2 Zuid-oost Maastricht 321 Geusseltpark Maastricht 3 Roerdelta 1e fase Roermond 299 Top 15 Ranglijst plancapaciteiten woningonttrekkingen Plannaam Gemeente Aantal Er Hoogbouwflats zijn geen woningen Bleijerheide onttrokken in het kader van grootschalige Kerkrade sloopplannen. -3 Er TASs zijn -geen Thienbunder woningen onttrokken in het kader van grootschalige Sittard-Geleen sloopplannen. -231 Er Widelanken zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -195 Er Masterplan zijn geen Treebeek woningen onttrokken in het kader van grootschalige Brunssum sloopplannen. -18 Er Herstr. zijn geen Trichterveld woningen onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -165 Er Pijperstraat zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Sittard-Geleen sloopplannen. -156 Er Stadhoudersstraat/Tillystraat zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -151 Er Div. zijn particulier geen woningen onttrekkingen onttrokken in het kader van grootschalige Venlo sloopplannen. -148 Er Herstructurering zijn geen woningen restant onttrokken Malberg in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -145 Er Mesdagstr. zijn geen / woningen G. Flinckstr. onttrokken (65+) in het kader van grootschalige Heerlen sloopplannen. -127 Er Jan zijn Steenstraat geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Sittard-Geleen sloopplannen. -111 Er Caberg-Zuidoost zijn geen woningen onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -11 Er Portiekflats zijn geen Terra woningen Cottalaan onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -18 Er Paul zijn Guillaumestraat geen woningen / onttrokken Maasveldstraat in het kader van grootschalige Venlo sloopplannen. -14 Er A2-ontwikkelplekken zijn geen woningen restant onttrokken in het kader van grootschalige Maastricht sloopplannen. -13 63 Woonmonitor 215

Plancapaciteiten : toevoegingen naar planhardheid Plancapaciteiten toevoegingen naar bestemmingsplanfase, per 31-12-215 Abs. 17% Onbekend Ideefase Ontwerp Vastgesteld Onherroepelijk 5.511 7.853 1.89 1.137 15.577 31.968 17% 25% 6% 4% 49% 1% 49% 4% 6% 25% Onbekend Ideefase ontwerp Vastgesteld Onherroepelijk Plancapaciteiten toevoegingen naar bestemmingsplanfase en deelregio, per 31-12-215 4.13 189 335 2.938 1.26 5.113 153 629 2.586 77 6.334 795 926 2.329 3.715 2. 4. 6. 8. 1. 12. 14. Onherroepelijk Vastgesteld ontwerp Ideefase Onbekend 'Harde' plancapaciteiten toevoegingen naar gemeente, per 31-12-215 Abs. van toevoegingen totaal van woningvoorraad totaal waarvan met bouwvergunning Abs. * 4.13 48 3 758 9 5.113 55 5 85 9 6.334 45 2 2.197 16 15.577 49 % 3,% 3.76 12% 'Harde' plancapaciteiten: plancapaciteiten waaraan een onherroepelijk bestemmingsplan ten grondslag ligt. * van het totaal aantal plancapaciteiten c.q. geplande woningtoevoegingen. 64 Woonmonitor 215

Plancapaciteiten : toevoegingen naar verwacht realisatiejaar Plancapaciteiten toevoegingen naar verwacht realisatiejaar, per 31-12-215 Abs. 8% 216 217 218 219 22 e.v. Onbekend 2.611 4.266 3.129 2.25 5.27 14.76 8% 13% 1% 6% 16% 46% 46% 13% 6% 1% 216 217 218 219 22 e.v. onbekend 31.96 1% 16% Plancapaciteiten woningtoevoegingen naar verwacht realisatiejaar en COROP-regio, per 31-12-215 794 1.355 1.27 63 778 4.61 75 1.399 1.82 1.36 1.551 3.478 1.112 1.512 1.2 386 2.878 7.191 2. 4. 6. 8. 1. 12. 14. 216 217 218 219 22 e.v. onbekend Plancapaciteiten woningtoevoegingen met verwachte realisatie in 216 naar gemeente, per 31-12-215 Abs. van toevoegingen totaal van de huidige woningvoorraad 794 9 1 75 8 1 1.112 8 2.611 8 %,5% 65 Woonmonitor 215

Plancapaciteiten : toevoegingen naar eigendom, type en prijs Plancapaciteiten woningtoevoegingen, naar eigendom (per 31-12-215) Abs. 3% 17% 39% 11% Huurwoningen 6.154 19% 53% 5% Koopwoningen 13.444 42% Onbekend 12.37 31.968 39% 1% 44% 26% 3% 39% 19% 42% Huurwoningen Koopwoningen Onbekend Plancapaciteiten woningtoevoegingen, naar type woning (per 31-12-215) Eengezinswoningen Abs. 13.141 41% 3% 17% 53% 39% 11% 5% Meergezinswoningen 6.81 21% Onbekend 12.26 31.968 38% 1% 41% 28% 31% 38% 21% 41% Plancapaciteiten woningtoevoegingen, huurwoningen naar prijs (per 31-12-215) Eengezinswoningen Meergezinswoningen Onbekend < 618 Abs. 1.311 21% 18% 37% 12% 33% 26% 17% 16% 41% 618-71 2.84 34% > 71 Onbekend 1.22 1.557 6.154 2% 25% 1% 28% 17% 23% 32% 25% 2% 21% 34% Som < 618 618 - van @H1 Som van @H2 71 > Som 71 van @H3 onbekend Som van @Honb Plancapaciteiten woningtoevoegingen, koopwoningen naar prijs (per 31-12-215) < 185. Abs. 1.32 1% 27% 6% 25% 42% 21% 13% 32% 34% 185. - 27. 4.418 33% > 27. Onbekend 4.667 3.57 13.444 35% 23% 1% 21% 9% 27% 43% 23% 1% 33% 35% Som < 185. van @K1 185. - Som van @K2 27. > Som 27. van @K3 onbekend Som van @Konb 66 Woonmonitor 215

7 Wonen met Zorg De Woonmonitor 215 gaat in op de ontwikkelingen in 215 en de stand van zaken per 31-12-215. Op te merken is dat niet voor alle onderwerpen de stand van zaken per 31-12-215 bekend is. Voor een aantal gegevens betreffen de meest actuele gegevens het jaar 214. In het voorliggende hoofdstuk komt de woningvoorraadontwikkeling aan bod. Hiervan zijn de gegevens actueel per 31-12-215. 67 Woonmonitor 215

Wonen met Zorg : Voorraad In het kader van "Wonen met Zorg" wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende woningtypes: Intramuraal: onzelfstandige wooneenheden ten behoeve van de doelgroep (ouderen, gehandicapten en ggz-cliënten) in verzorgings-/verpleeghuizen en groepswoningen 'in de wijk' (beschermd wonen). Verzorgd: zelfstandige woningen, specifiek bestemd en geschikt voor ouderen die in de gemeentelijke WOZ-registraties als senioren- c.q. aanleunwoningen zijn geregistreerd en waarbij door een zorgpartij zorg geleverd wordt (kan worden). Daarbij heeft een normcorrectie plaatsgevonden op basis van geschiktheid volgens WoonKeur (Parkstad/ROW-onderzoek). Geschikt overig: zelfstandige woningen geschikt voor de doelgroep, zoals (een deel van) appartementen en bungalows. Potentieel geschikt: middels een (kleine) verbouwing geschikt te maken zelfstandige woningen voor de doelgroep. Ouderenzorg; voorraad naar type, per 31-12-215 Ouderenzorg; voorraad naar type, aandeel in % Aantal Index Intramuraal Verzorgd Geschikt overig 11.492 11.738 26.72 4,8 4,9 11,3 53% 23% Geschikt totaal 49.95 21, 23% Potentieel geschikt ggb Potentieel geschikt gestapeld 25.99 31.722 1,9 13,4 Potentieel geschikt totaal 57.631 24,3 Intramuraal Verzorgd Geschikt overig Index: aantal per 1 ouderen (65-plussers) ggb: grondgebonden Ouderenzorg; Voorraad naar COROP-regio Gehandicaptenzorg; Voorraad naar COROP-regio 2. 4. 6. 8. 1. 12. 14. 4 8 1.2 1.6 2. 2.4 2.8 Intramuraal Extramuraal Intramuraal Extramuraal Ouderenzorg; Intramurale voorraad naar zorgaanbieder Gehandicaptenzorg; Intramurale voorraad naar zorgaanbieder 19% 18% 57% 13% 51% 17% 11% 15% De Zorggroep Orbis Sevagram Overige partijen Dichterbij Daelzicht Koraal Groep Overige aanbieders 68 Woonmonitor 215

Wonen met Zorg : Vraag Wonen met Zorg prognoses; op basis van het Etil prognosemodel 'Progneff', trends en kengetallen voor de zorg heeft Etil voor de ouderenzorg, gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg de woningbehoefte van deze doelgroepen berekend. Daarbij worden drie scenario's betracht: Scenario : op basis van demografische ontwikkelingen Scenario 1: rekening houdende met het actuele beleid Scenario 2: versterkte extramuralisering Prognose 'Wonen met Zorg', naar doelgroep en scenario 215 225 215-225 (in %) Scenario Scenario 1 Scenario 2 Scenario Scenario 1 Scenario 2 Ouderenzorg intramuraal extramuraal 1.364 3.934 41.298 13.75 4.21 53.96 11.77 42.1 53.78 1.95 43.38 54.33 33% 3% 31% 13% 37% 31% 6% 38% 3% Gehandicaptenzorg 6.872 6.38 5.92 5.57-8% -14% -2% Geestelijke gez.zorg 2.69 2.44 2.35 1.6-6% -1% -38% Intramuraal: beschut en beschermd wonen (onzelfstandige wooneenheden) Extramuraal: zelfstandige geschikte woningen Gehandicaptenzorg en geestelijke gezondheidszorg; intramurale onzelfstandige wooneenheden Prognoses afgerond op 1-tallen Ouderenzorg Scenario : 215-225 45. Ouderenzorg Scenario 1: 215-225 45. Ouderenzorg Scenario 2: 215-225 45. 4. 4. 4. 35. 35. 35. 3. 3. 3. 3.934 4.24 25. 2. 15. 3.934 42.4 25. 2. 15. 3.934 43.4 25. 2. 15. 1.364 13.75 1. 5. 1.364 11.77 1. 5. 1.364 1.95 1. 5. 215 225 215 225 215 225 Extramuraal Intramuraal Extramuraal Intramuraal Extramuraal Intramuraal Prognose 'Wonen met Zorg', Ouderenzorg - scenario Intramuraal Extramuraal 215 225 ontw. 215-225 Abs. 215 225 ontw. 215-225 Abs. 1.856 2.636 779 42 2.14 2.919 815 39 6.43 8.192 1.789 28 1.364 13.748 3.384 32,6% 6.827 9.399 2.572 38 6.121 8.276 2.155 35 17.986 22.534 4.548 25 3.934 4.21 9.276 3,% 69 Woonmonitor 215

Wonen met Zorg : Planrealisaties In het kader van "Wonen met Zorg" wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende woningtypes: Intramuraal: onzelfstandige wooneenheden ten behoeve van de doelgroep (ouderen, gehandicapten en ggz-cliënten) in verzorgings-/verpleeghuizen en groepswoningen 'in de wijk' (beschermd wonen). Verzorgd: zelfstandige woningen, specifiek bestemd en geschikt voor ouderen die in de gemeentelijke WOZ-registraties als senioren- c.q. aanleunwoningen zijn geregistreerd en waarbij door een zorgpartij zorg geleverd wordt (kan worden). Geschikt overig: zelfstandige woningen geschikt voor de doelgroep, zoals (een deel van) appartementen en bungalows. Potentieel geschikt: middels een (kleine) verbouwing geschikt te maken zelfstandige woningen voor de doelgroep. Planrealisaties 'Wonen met Zorg' in 215, Saldo van toevoegingen en onttrekkingen naar doelgroep 8 Planrealisaties 'Wonen met Zorg', toevoegingen / onttrekkingen in 215 OZ GZ GGZ Intramuraal -149-149 177 177216 6 216 Verzorgd Geschikt overig -13 325-13 325 18 18 4 665 geschikt 163 163 195 195216 216 OZ = Ouderenzorg GZ = Gehandicaptenzorg GGZ = Geestelijke gezondheidszorg 2 195 158 Planrealisaties 'Wonen met Zorg' in 215, Saldo van toevoegingen en onttrekkingen naar COROP-regio OZ GZ GGZ -2-52 -3 66 12 38 57 1 128 72 136 163 195 158-4 -6 OZ GZ GGZ Top 5 Planrealisaties Toevoegingen 'Wonen met Zorg' in 215, Ouderenzorg Intramuraal Verzorgd Geschikt overig Geen Plangebied toevoegingen Dammerich Klevarie Larisa beganegrond Ursulacomplex Begijnhofstraat Centrumplan Stein Voerendaal Maastricht Maastricht Roermond Stein 112-4 116 9 - - 9 9 - - 9 - - 58 58 - - 44 44 Top 5 Planrealisaties Onttrekkingen 'Wonen met Zorg' in 215, Ouderenzorg Intramuraal Verzorgd Geschikt overig Geen Molenhof onttrekkingen Maastricht -151 - - -151 Hornehoof (fase 2 en 3) Weert -137 - - -137 Vroenhof Valkenburg -96 - - -96 Plangebied Dammerich Voerendaal -91 - - -91 Op de Logte Gennep - -14 - -14 7 Woonmonitor 215

Wonen met Zorg : Plancapaciteiten In het kader van "Wonen met Zorg" wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende woningtypes: Intramuraal: onzelfstandige wooneenheden ten behoeve van de doelgroep (ouderen, gehandicapten en ggz-cliënten) in verzorgings-/verpleeghuizen en groepswoningen 'in de wijk' (beschermd wonen). Verzorgd: zelfstandige woningen, specifiek bestemd en geschikt voor ouderen die in de gemeentelijke WOZ-registraties als senioren- c.q. aanleunwoningen zijn geregistreerd en waarbij door een zorgpartij zorg geleverd wordt (kan worden). Geschikt overig: zelfstandige woningen geschikt voor de doelgroep, zoals (een deel van) appartementen en bungalows. Potentieel geschikt: middels een (kleine) verbouwing geschikt te maken zelfstandige woningen voor de doelgroep. Plancapaciteiten 'Wonen met Zorg' per 31-12-215, Saldo van toevoegingen en onttrekkingen naar doelgroep 3.5 Plancapaciteiten 'Wonen met Zorg', toevoegingen versus onttrekkingen OZ GZ GGZ 3. Intramuraal -91 164-91 164-4 -4 Verzorgd Geschikt overig geschikt 214 2.78 2.93 214 41 2.78 6 2.93 265 41 6 76 265 36 2.5 76 2. 36 3.427 OZ = Ouderenzorg GZ = Gehandicaptenzorg GGZ = Geestelijke gezondheidszorg 1.5 1. Plancapaciteiten 'Wonen met Zorg' per 31-12-215, Saldo van toevoegingen en onttrekkingen naar COROP-regio 5 OZ GZ GGZ 214 116-8 513 45 46 1.382 122 997 47-1 2.892 214 36-5 -1. -535 OZ GZ GGZ Top 5 Planlijst Toevoegingen 'Wonen met Zorg' per 31-12-215, Ouderenzorg Intramuraal Verzorgd Geschikt overig Geen Jazz-city plannen Hornehoof (fase 2 en 3) Klevarie Het Ei Tegelarijeveld Roermond Weert Maastricht Brunssum Roermond - - 33 33 66 9-156 - 5 78 128 - - 121 121 - - 12 12 Top 5 Planlijst Onttrekkingen 'Wonen met Zorg' per 31-12-215, Ouderenzorg Intramuraal Verzorgd Geschikt overig Geen Klevarie plannen Maastricht -249 - - -249 Pijperstraat Sittard-Geleen - - -156-156 Hornehoof (fase 2 en 3) Weert - -63 - -63 Gebiedsvisie Pronkhof Venlo - - -2-2 Henri Dunantstraat Venlo - - -11-11 71 Woonmonitor 215

72 Woonmonitor 215