Communicatie Structuurvisie De Wolden A. INTERACTIEF PLANPROCES De gemeente De Wolden is gestart met het opstellen van een Structuurvisie voor het hele grondgebied van de gemeente. Het college en de raad zijn al verschillende keren bijeen geweest om over de toekomst van de gemeente na te denken en er is een groot aantal gesprekken met sleutelpersonen binnen de gemeente gevoerd. Verder zijn de bestaande nota s en beleidsdocumenten geïnventariseerd en geanalyseerd. Dat heeft geleid tot het ambitiedocument: een document waarin de gemeente de gewenste ontwikkelingen op hoofdlijnen beschrijft en deze ter discussie voorlegt aan de inwoners. Nu is het tijd om de inwoners van de gemeente aan het denken te zetten over de toekomst van hun gemeente. Het college en de raad zijn benieuwd naar deze toekomstbeelden en zij willen deze graag betrekken bij de uiteindelijke inhoud van de structuurvisie. De gemeente wil de inwoners, de organisaties, de regio en andere partijen betrekken bij het opstellen van de Structuurvisie. De werkwijze richt zich op het voeren van een open, zogenaamd interactief planproces. Daarbij gaat het om de deelname van (vertegenwoordigers van) inwoners en ondernemers in de gemeente en andere partijen die belang hebben bij de ontwikkelingen. Doelstelling van de communicatie is te komen tot een grotere acceptatie en meer draagvlak voor de uiteindelijke inrichtingskeuzes voor De Wolden. Daarmee wordt bereikt dat er draagvlak ontstaat voor de visie en dat de voorgestelde ontwikkelingen ook zoveel mogelijk daadwerkelijk gaan leven en in de komende jaren tot stand worden gebracht. Alle denkbeelden tezamen vormen bouwstenen voor de te ontwikkelen gebiedsvisie. Op sommige punten zullen ideeën en denkbeelden overeenkomen, op andere punten juist niet. Dat betekent dat er afwegingen gemaakt zullen moeten worden. Om gelet op de toekomst een goede visie te ontwikkelen, is het belangrijk inzicht te krijgen in de onderliggende argumenten van de denkbeelden. Zo kan een samenhangende ruimtelijke structuurvisie tot stand worden gebracht, die gericht is op de toekomst van De Wolden, van de bewoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties. Een toekomst waarbij mensen en organisaties zich betrokken (blijven) voelen bij De Wolden. De verschillende communicatiestappen en vormen zullen in een (beknopt) communicatieplan worden uitgewerkt. Deze notitie vormt een eerste aanzet voor dit communicatieplan. Onderstaand wordt ingegaan op de doelstellingen, de strategie en de uitwerking op hoofdlijnen. Het communicatieplan geeft nadere instructies voor de agenda van het participatietraject: op welke wijze en met welke partijen wordt op welke momenten in het planproces gecommuniceerd. B. DOEL De structuurvisie heeft als doel, een integrale visie te bieden op hoofdlijnen, waarbij het te voeren gemeentelijk beleid kan worden afgestemd op de toekomstige behoefte onder de inwoners aan maatschappelijke en economische functies en voorzieningen en de ruimtelijke vertaling hiervan. Hierop afgestemd heeft het communicatieplan als doelen: 1. komen tot een betere inhoudelijke visie, omdat alle betrokkenen kennis kunnen inbrengen over ideeën, knelpunten en gewenste oplossingen; 2. streven naar constructieve communicatie met de inwoners, waardoor het wederzijds begrip toeneemt en er een grotere consensus over het eindresultaat kan worden verwacht. 1
C. BEOOGD RESULTAAT De gemeente krijgt inzicht in de belangen en ideeën van de inwoners van De Wolden; Een deel van de ideeën en voorstellen kan worden gebruikt als input (bouwstenen) voor de structuurvisie. Bruikbare bouwstenen, die een bron vormen voor het opstellen van de visie en een steun vormen bij het maken van de definitieve keuzes; Het interactief proces vergroot het kennisniveau van De Woldenaren over de toekomstige ruimtelijke ontwikkelingen van de gemeente, over gemeentelijke processen, etc. Het zorgt voor een eerste inbedding van de structuurvisie in de gemeenschap. De inwoners van De Wolden zijn tevreden over het proces; D. STRATEGIE PARTICIPATIETRAJECT Omvang participatie Ieder participatietraject kent zijn beperkingen. Niet alle inwoners worden bereikt, niet iedereen heeft de mogelijkheid om een bijdrage te leveren, de kosten en de middelen zijn beperkt, etc. De strategie moet erop gericht zijn om binnen de gegeven beperkingen een zo goed mogelijk resultaat te boeken. Voor De Wolden komt daaraan worden toegevoegd, dat in het afgelopen jaar een uitgebreide discussie heeft plaatsgevonden over de strategische toekomstvisie van de gemeente. Daarbij zijn vele inwoners betrokken geweest. Om die reden kiest de gemeente ervoor om de discussie over de structuurvisie heel gericht en minder omvangrijk te voeren: De denkbeelden en ideeën over de strategische toekomstvisie kunnen ook worden betrokken bij de structuurvisie; Een uitgebreid traject zou waarschijnlijk leiden tot een geringe belangstelling, omdat er dan een zekere vermoeidheid gaat optreden. Basisvoorwaarden voor participatie 1. Participatie moet leiden tot meer kwaliteit en meer draagvlak 2. Voorwaarde voor participatie is betrokkenheid vanuit de inwoners Randvoorwaarden voor betrokkenheid Creëren van betrokkenheid Persoonlijke benadering (mensen aanspreken, en dergelijke) Persoonlijk belang naar voren brengen Energie opwekken: je mag je niet missen, aantrekkelijke werkvormen Positieve factoren voor betrokkenheid Mond-op-mond reclame, bijv.dorpsraden vragen om de achterban te mobiliseren Niet te veel andere trajecten/evenementen, concurrentie met andere projecten vermijden Eenvoudige heldere communicatie; begrijpelijk, niet te complex, beperken aantal onderwerpen Erkenning, mensen en hun inbreng serieus nemen Ruimte voor interactie en inbreng, ruimte voor discussie Negatieve factoren voor betrokkenheid Angst voor mening geven in het openbaar, dus: veilige werkvormen bijeenkomsten Te grote fysieke afstand, dus: bijeenkomsten spreiden over gemeente, Gebrek aan tijd, dus: ook mogelijkheid voor digitaal reageren, vragen met korte antwoorden formuleren 2
Voorstel voor aanpak Het participatietraject sluit zoveel mogelijk aan bij persoonlijke belangen van de inwoners van De Wolden Het traject wordt op verschillende manieren zichtbaar gemaakt en biedt via verschillende kanalen gelegenheid om mee te denken en te praten De gemeente laat duidelijk blijken, dat wordt geluisterd naar de diverse geluiden en de resultaten worden teruggekoppeld Organisaties worden gevraagd om hun leden en hun achterban op te roepen mee te denken en we nodigen enkele essentiële organisaties uit een actieve rol in dit traject te spelen. E. MOGELIJKE INSTRUMENTEN Onderstaand wordt een overzicht gegeven van mogelijke instrumenten. De beschreven middelen zijn zodanig gekozen, dat alle groepen inwoners binnen de gemeente aan bod kunnen komen. 1. Bijeenkomst besturen dorpsbelang Verspreid over de gemeente worden enkele bijeenkomsten voor dorpsbelangen georganiseerd. In de eerste plaats worden de verenigingen op de hoogte gebracht van de stand van zaken en wordt hun visie op de toekomst gevraagd De bijeenkomsten worden tevens gebruikt om via dorpsbelangen de inwoners te vragen een bijdrage te leveren aan de discussie 2. Overleg met organisaties De meest betrokken organisaties worden geselecteerd en vervolgens uitgenodigd voor een bespreking van de gemeentelijke ambities Voorgesteld de thema s samen te voegen en in te delen naar aanverwante thema s De organisaties worden opgeroepen hun achterban op te roepen om ook deel te nemen aan de discussie en ideeën en denkbeelden naar vore te brengen 3. De persoonlijke mening van.. Inzet is om de plaatselijke krant te vragen elke week aandacht te besteden aan de structuurvisie door een kort (straat)interview De interviews kunnen worden ingedeeld naar thema Via de gemeente wordt de krant wekelijks voorzien van informatie over het betreffende thema / onderwerp 4. Ansichtkaarten GROETEN UIT DE WOLDEN 2020 Er worden ansichtkaarten gedrukt, waarop op de voorkant ideeën of beelden/foto s kunnen worden gezet over de toekomst van De Wolden. Aan de achterzijde wordt het proces van de structuurvisie kort toegelicht. De ansichtkaarten worden huis-aan-huis bezorgd. Ingezonden kaarten worden samengevat op inhoud. Selectie van mooie/bijzondere kaarten komen in de hal van het gemeentehuis (bord) te hangen en worden gescand op de website. Via persbericht kan info over de opbrengst worden gepubliceerd. 3
5. Jongeren Het is belangrijk om ook de meningen en ideeën van de jongeren in de gemeente te inventariseren Voor de uitvoering kunnen de scholen worden ingeschakeld. Gedacht kan worden aan het maken van tekeningen of (voor de oudere leerlingen) een speciale les hieraan te besteden. De resultaten worden verzameld en in het gemeentehuis opgehangen. Centraal thema: hoe ziet De Wolden er over 10 jaar uit Een andere mogelijkheid is om in het gemeentehuis een jongerendebat te organiseren 6. Inspraakbijeenkomsten Verspreid over de gemeente worden een viertal discussiebijeenkomsten georganiseerd, waarvoor de inwoners van De Wolden worden uitgenodigd (via website gemeente, krant, ansichtkaarten) Als werkvorm wordt ingezet op gesprekken in groepen over de verschillende thema s Per thema wordt de vraagstelling toegespitst op de belangrijkste keuzemogelijkheden: op welke ontwikkeling moet worden ingezet, welke plaatsen zijn hiervoor het meest geschikt, etc 7. Discussie via internet Via de gemeentelijke website worden de ambities gepubliceerd Op basis hiervan worden een aantal kernvragen gesteld, die kunnen worden beantwoord Via de website worden de resultaten van de reacties zichtbaar gemaakt Via de website wordt ook een oproep gedaan om aan andere inspraakmogelijkheden deel te nemen 8. Straatinterviews Raadsleden, collegeleden, ambtenaren nemen korte straatinterviews af De interviews worden afgenomen op drukke, strategische punten in de gemeente (dorpsplein, bij supermarkt of bibliotheek, etc) Iedere interviewer krijgt een korte, vrij algemene vragenlijst mee De reacties worden genoteerd en betrokken bij de verdere uitwerking van de visie 4
9. Structuurvisiekrant Op basis van het ambitiedocument (en de uitgevoerde inventarisatie) wordt een speciale krant uitgebracht In de krant worden de ambities toegelicht en wordt het planproces inzichtelijk gemaakt De wethouder/het college doet een oproep: denk mee, wat is uw beeld, wat vindt u? De krant geeft een duidelijk overzicht van de mogelijkheden om te reageren Een variant is om in de plaatselijke krant een pagina over het ambitiedocument op te nemen 10. Organiseren Slotbijeenkomst Als afsluiting van het participatietraject wordt een slotbijeenkomst georganiseerd in het gemeentehuis De hoofdlijnen van de ontvangen reacties worden gepresenteerd en ter discussie voorgelegd Een deel van de avond kan een inloopkarakter krijgen, waarbij de resultaten van alle ontvangen reacties zichtbaar worden gemaakt F. VOORSTEL PARTICIPATIETRAJECT Op basis van de voorgaande overwegingen wordt onderstaand een voorstel gedaan voor de communicatie. 1. Vaststellen Ambitiedocument Het Ambitiedocument zal op korte termijn aan het college worden voorgelegd. Vervolgens zal het Ambitiedocument aan de raad worden voorgelegd met de vraag om deze vrij te geven voor het participatietraject 2. Participatietraject Na vaststelling van het Ambitiedocument door de raad start het participatietraject. Voorgesteld wordt de volgende middelen daarbij in te zetten: a. Ansichtkaarten versturen naar alle adressen in de gemeente b. Bijeenkomsten met dorpsbelangen c. Overleg met sleutelorganisaties d. Discussie en vragenlijst via internet 5
e. Organiseren jongerendebat, in samenwerking met de scholen f. In gesprek met..: kort wekelijks interviews in de plaatselijke krant g. Afnemen straatinterviews door raadsleden, collegeleden, betrokken ambtenaren h. Slotdebat in het gemeentehuis 3. Samenvatten resultaten participatie De resultaten van alle bijeenkomsten en ontvangen reacties worden verzameld in samengevat in een reactienota. Na bespreking in de projectgroep wordt bepaald welk delen als bouwstenen voor de structuurvisie zullen worden gebruikt 4. Structuurvisiedag met gemeente De reactienota wordt besproken tijdens een werkatelier met de gemeente, waarbij de raad, het college en de betrokken ambtenaren aanwezig zijn. Doel is tweeledig: a. De reacties bespreken b. Keuzes maken ten aanzien van de ambities en verder verdiepen Tijdens dit werkatelier worden de ingrediënten van de structuurvisie bepaald 5. Concept-structuurvisie Vervolgens wordt door Buro Vijn de concept-structuurvisie opgesteld. Het concept wordt ter beoordeling vervolgens aan het college voorgelegd. Wanneer het college akkoord is, zal de concept-structuurvisie aan de raad worden voorgelegd. Mogelijk wil de raad daarbij ook een eerste bespreking van de inhoud. Doel van het voorleggen aan de raad is, dat de structuurvisie wordt vrij gegeven voor de ter inzage legging. Voorgesteld wordt tijdens de ter inzage legging een informatieavond te organiseren, waarbij de ontwerp structuurvisie op hoofdlijnen wordt toegelicht en er ruimte is voor reacties vanuit de aanwezigen. 6. Vast te stellen structuurvisie De laatste stap is om de ontvangen reacties te bespreken en een reactie te bepalen. De reacties worden vervolgens verwerkt in de structuurvisie en de visie wordt gereed gemaakt voor de vaststelling. 6