Generiek Testplan Usability & Accessibility Datum: 19 Januari 2009 Module: GMTIMP06 Docent: Bob Pikaar Studenten: - Milo Meulenkamp (0770572) - (0765676)
Versiebeheer Versie Datum Auteur Omschrijving 0.1 20-1-2009 GMTIMP6 Initieel document 0.2 20-1-2009 GMTIMP6 Voortgang document 0.3 20-1-2009 GMTIMP6 Verbetering opmaak en spellingscontrole 0.4 21-1-2009 GMTIMP6 Verbetering content Distributielijst Versie Datum Aan 0.2 20-1-2009 0.3 20-1-2009 Milo Meulenkamp 0.4 21-1-2009 Pagina: 2
Inhoudsopgaven Inleiding... 4 Quickscan/eerste indruk... 5 Doelgroepanalyse... 5 Taakanalyse... 5 Validators... 6 Normen en webrichtlijnen... 6 Expert review... 6 Testplan... 7 Uitvoering tests... 7 Adviesrapport... 7 Pagina: 3
Inleiding In dit document worden een stappenplan omschreven zoals deze gebruikt zou moeten worden voor het testen van onze overheidswebsite www.gemeentewestland.nl. Dit plan zal dus richting geven aan de te nemen tests om er zeker van te zijn dat alle aspecten duidelijk zijn omtrent de usability en accessibility van deze website. De volgende hoofdstukken geven elke een stap weer van het totale testplan. Pagina: 4
Quickscan/eerste indruk Dit is de eerste stap in het gehele testplan, hier komen vaak meteen de meest op het oog springende zaken meteen aan het licht. Bij de quickscan wordt de website doorgenomen als gewone gebruiker. Zo ontstaat kennis van de indeling van de site. Daarnaast word gekeken naar nu al zichtbare fouten op het gebied van accessibility en usability. De fouten die hier al aan het daglicht gekomen zijn komen veelal terug in de wat uitgebreidere tests die uitgevoerd zullen worden. Doelgroepanalyse Bij deze stap kijken we naar de doelgroep van de website. Uiteindelijk levert deze stap een lijst met eisen voor de website op. Beantwoord de volgende vragen over de doelgroep: - Wie is de doelgroep? - Wat kan de doelgroep op het gebied van gebruik van computers en internet? - Wat kan men verwachten van het gebruik van de doelgroep? - Wat wil de doelgroep met de website? - Wat is het einddoel van de doelgroep? Als de doelgroep bekend is kan er kritisch gekeken worden naar het product. Hiervoor kunnen de volgende vragen beantwoord worden: - Voldoet de website aan de eindverwachting van de doelgroep? o NEE: schrijf uit welke functionele eisen er minimaal moeten zijn om aan de eisen van de doelgroep te voldoen. - Is de website toegespitst op het kennen en kunnen van de doelgroep? o NEE: schrijf uit welke accessibility- en usability eisen de website minimaal zou moeten hebben Na het beantwoorden van bovenstaande vragen is er een doelgroepanalyse en een pakket van eisen. Taakanalyse In deze analyse wordt bekeken wat de taken zijn die de betreffende website moet vervullen. Dit kan beknopt, maar ook volledig en uitgebreid. Het ligt aan de klant en de afspraken die gemaakt zijn hoe deze analyse te volbrengen. De meest voor de hand liggende is de hiërarchische boomstructuur. Hierin zijn er hoofdtaken die einddoelen zijn. Deze hoofdtaken worden vervuld door subtaken die weer uit taakhandelingen bestaan. Deze methode kan uiteindelijk behoorlijk uitgebreid worden en het overzicht kwijtraken. De diepgang is dus afhankelijk van de gemaakte afspraken hierover. De sitemap van de website kan hier een handig hulpmiddel zijn, aangezien deze alle hoofdpunten gecategoriseerd weergeeft. Het pakket van eisen die hiervoor gemaakt is kan ook nuttig worden gebruikt in deze analyse, want hier zit vaak ook het doel van de gebruikers in verwerkt. Na deze analyse is er dus duidelijkheid over de doelgroep, de eisen en de taken van de betreffende testsite. Pagina: 5
Validators De code van een website heeft een soort van syntax/grammatica, deze kan dus net als gewone taal fout geschreven worden. Om dit te toetsen zijn er controle programma s (beter bekend als validators). Deze kijken de code na die achter de website staat, en controleert deze op fouten op verschillende gebieden (HTML/CSS). Afhankelijk van de taken en eisen die bij de website horen, moeten er validators gekozen worden om te testen. Aangezien niet alle validators hetzelfde controleren, zal er ook door meerder validators getest moeten worden. Nadat de website door de validators heengegaan is kan men de uitkomsten vergelijken en adresseren in welk deel van de website fouten bevinden. Normen en webrichtlijnen De website wordt vervolgens getoetst volgens een set van richtlijnen. Deze variëren van grote en toepasselijkheid, en dus dient deze gekozen te worden. Met behulp van doelgroep- en taakanalyse kan dit gebeuren. Uiteraard kunnen ook meerdere richtlijnlijsten worden gebruikt. Expert review Deze stap levert een expert review op waarin de gevonden problemen staan aangegeven op basis van de richtlijnen die gebruikt zijn. Dit is een soort van handmatige controle op basis van de webrichtlijnen die in de stap hiervoor werden getoetst. Als aanvulling komen er omschrijvingen bij de problemen Pagina: 6
Testplan Deze stap levert een testplan op. Met dit document kan later een test uitgevoerd worden onder de doelgroep. Er wordt een stappenplan opgesteld voor de usability test die zal worden verricht om te onderzoeken of de website inderdaad bij de doelgroep de verwachte problemen geeft. Belangrijke punten die opgenomen moeten worden in de testplan zijn: Planning: de duur van de test, de locatie, welke apparatuur? Met wie ga je testen? Hoe wil je gaan testen: met welke test methode? Wat zijn de criteria: wat mag de testpersoon doen en wat niet? Welke taken? Welke data dient er verzameld te worden? Dit is nog enkel het plan, de uitvoering ervan volgt hierna. Uitvoering tests De website zal moeten worden getest. De tests gebeuren zonder invloed op de testpersonen van buitenaf, zodat de uitkomst geldig blijft. Met de informatie die is opgedaan (uit het onderzoek in het testplan van de vorige stap), kan getest worden op verschillende manieren. Enquêtes en vragenlijsten, Eye-trackers, camera opstellingen, er is van alles mogelijk om de data te krijgen waarnaar gezocht wordt. Adviesrapport Deze stap levert een adviesrapport op dat aan de klant kan worden overhandigd. Verwerk alle gevonden gegevens in een duidelijk rapport. Verwerk hierin niet alleen resultaten maar ook de onderbouwingen voor verschillende keuzes. In het adviesrapport staat in eerste instantie in welke categorie de website zich bevindt qua usability en accessibility. Als een klant dat wil kan hij/zij ook de punten ontvangen die uit de usability en accessibility onderzoeken kwamen, zodat hij/zij de website kan verbeteren. Pagina: 7