Leerplichtverslag 2015-2016 Leerplichtverslag 2015-2016 1
2 Leerplichtverslag 2015-2016
Inleiding Onderwijs is de sleutel tot persoonlijke groei. Het biedt kinderen en jongeren de kans hun eigen mogelijkheden en talenten te ontdekken, te ontplooien en te gebruiken. Daarbij draagt een succesvolle schooltijd bij aan optimale kansen op meedoen in de maatschappij. Om deze kansen te beschermen kent Nederland een Leerplichtwet. De gemeente heeft de taak toezicht te houden op deze wet. De gemeente streeft er naar dat kinderen gezond opgroeien, hun schoolloopbaan goed doorlopen en deze afsluiten met een startkwalificatie: een diploma op minimaal HAVO-, VWO of MBO 2-niveau. Leerplichtverslag 2015-2016 3
1. Onze doelgroep De gemeente is verantwoordelijk voor al haar leer- en kwalificatieplichtige inwoners. De leerplicht geldt voor kinderen van 5 tot 16 jaar. Daarna geldt nog een kwalificatieplicht voor jongeren. Dit tot het moment dat ze een startkwalificatie behalen of 18 jaar worden. De ouder of verzorger zorgt ervoor dat zijn of haar kind op een school staat ingeschreven en deze geregeld bezoekt. Vanaf 12 jaar zijn jongeren zelf medeverantwoordelijk voor hun schoolbezoek. De leerplichtambtenaar van de gemeente Twenterand volgt de jongeren tot 18 jaar die onderwijs volgen binnen het primair- en voortgezet onderwijs, het speciaal- en voortgezet speciaal onderwijs actief. In het schooljaar 2015-2016 waren er 5904 leerplichtige- en kwalificatieplichtige jongeren. De jongeren in het MBO worden binnen de gehele subregio Almelo(Almelo, Hellendoorn, Rijssen-Holten, Tubbergen, Twenterand en Wierden) gevolgd door de regionale leerplichtambtenaar. Aansluitend worden alle jongeren tot 23 jaar en zonder startkwalificatie geregistreerd door het Regionaal Meld- en Coördinatiepunt (RMC). Het RMC helpt bij het vinden van een opleiding, een leerwerktraject en/of een passende baan. De gemeente Almelo is contactgemeente voor de RMC subregio Almelo. Zij voert deze taak voor onze gemeente uit en dragen zorg voor de jaarlijkse verantwoording en verslaglegging. 2014-2015 2015-2016 Primair onderwijs Totaal 3459 3254 Regulier Basisonderwijs 3246 3055 Speciaal Basisonderwijs* 124 117 Speciaal Basisonderwijs 89 82 Voortgezet Onderwijs 2396 2363 Regulier Voortgezet onderwijs 2102 1976 Leerwegondersteunend* 105 203 Praktijkonderwijs* 91 78 Voortgezet Speciaal onderwijs 106 107 Middelbaar Beroepsonderwijs 280 287 (16- en 17-jarigen) *Onderwijs wat valt onder het regulier onderwijs maar waar wel aan een aantal voorwaarden moet worden voldaan om ervoor in aanmerking te 2. Rol van de afdeling Leerplicht De kern van de gemeentelijke leerplichttaak ligt in het voorkomen van schoolverzuim en voortijdig schoolverlaten. De begrippen preventie, zorg en handhaven staan hierbij centraal. Het leerplichtbeleid is meer dan overtreders van de Leerplichtwet vermanend op de vingers tikken. Naast haar handhavingstaak is er ook veel aandacht voor de maatschappelijke zorgtaak. Het grootste deel van de tijd zijn leerplichtambtenaren bezig een oplossing te vinden voor problemen die de schoolloopbaan van een jongere in gevaar brengen. Binnen een integrale aanpak neemt de leerplichtambtenaar deel aan verscheidene overleggen binnen het gemeentelijke netwerk op het terrein van onderwijs, jeugdzorg en justitie. Belangrijke voorbeelden zijn de zorg- en adviesteams op scholen en het overleg met betrekking tot Jeugd, Wijk en Veiligheid. Ook is er regelmatig afstemming en nauwe samenwerking met de andere leerplichtambtenaren binnen de subregio Almelo en twee keer per jaar binnen de regio Twente. 4 Leerplichtverslag 2015-2016
Schoolverzuim 2.1. Preventie en schoolverzuim Om te komen tot een uniforme aanpak van schoolverzuim en voortijdig schooluitval is een regionaal verzuimprotocol 18- en 18+ en thuiszittersprotocol ontwikkeld. Dit in samenwerking met de scholen voor voortgezet- en beroepsonderwijs in de regio Twente en de GGD. Dit heeft geleid tot de regionale verzuimkaart Twente waarmee alle gemeenten binnen de Regio Twente werken. In dit protocol is ook aandacht voor preventie (beginnend schoolverzuim en zorg). Er is vaak vroegtijdig contact tussen de leerplichtambtenaar en de betrokken school. 2.2. Aanpak schoolverzuim In de aanpak van schoolverzuim gaan handhaving en zorg hand in hand. Een jongere met spijbelgedrag wordt bekeken in zijn totaliteit. Elke jongere is anders en heeft zijn eigen specifieke situatie. Dat vraagt van leerplicht om maatwerk. Er is sprake van. een oplossingsgerichte benadering. Verschillende maatregelen worden genomen of voorzieningen aangereikt om het verzuim te stoppen. In het schooljaar 2015-2016 heeft de afdeling leerplicht opnieuw een plan gemaakt om binnen de twee scholen voor Voortgezet Onderwijs het preventieproject opnieuw leven in te blazen. Na overleg met de directie van het Noordik in Vroomshoop is besloten dat op deze locatie het project met ingang van het schooljaar 2016-2017 wordt opgepakt. Daarna zal ook geprobeerd worden om de locatie Vriezenveen hierbij te betrekken. Overzicht verzuim 2015 2016 (peildatum 31-7-2016) Onderwijssoort Ongeoorloofd verzuim Absoluut verzuim Relatief verzuim Absoluut verzuim Processen verbaal Relatief verzuim Totaal Waarvan weer ingeschr. totaal Waarvan art.13a* Waarvan thuiszitters Totaal Totaal Waarvan art. 13a* Basisonderwijs en Speciaal Basisonderwijs 0 0 11 1 1 0 1 1 VSO 0 0 2 0 3 0 0 0 VO 1 1 56 0 1 0 4 0 Beroepsonderwijs 0 0 63 0 0 0 2 0 Relatief verzuim Er zijn 133 meldingen geweest van relatief verzuim. Van deze 133 meldingen zijn er 63 meldingen van leerlingen op het MBO. Deze meldingen zijn doorgegeven en afgehandeld door de regionale leerplichtambtenaar. De overige 70 meldingen zijn opgepakt door de leerplichtambtenaar. Naar aanleiding van deze meldingen is er in de meeste gevallen een persoonlijk gesprek geweest om eventuele (dieper gelegen) problematiek duidelijk te krijgen en om daarna een plan te kunnen maken om het verzuim te verminderen of te stoppen. Van deze 133 meldingen was er 1 melding van luxe verzuim. Hiervan is een proces-verbaal opgemaakt. Deze is door het OM afgedaan met een schikkingsvoorstel. Er is 6 keer een proces-verbaal opgemaakt voor relatief verzuim. Deze zaken zijn allemaal eerst door de raad van de kinderbescherming opgepakt waarna ze door de kinderrechter zijn behandeld. Er is in het schooljaar 2015-2016 geen Halt-verbaal opgemaakt omdat geen van de meldingen aan de criteria voor een dergelijk verbaal voldeed. Leerplichtverslag 2015-2016 5
Absoluut schoolverzuim Dit type verzuim heeft vaak een administratieve oorzaak, gelegen in een vertraging in het proces van een schoolinschrijving; de leerling is al uitgeschreven terwijl de inschrijving bij de nieuwe school nog niet afgehandeld is. Na onderzoek bleken de meeste kinderen onderwijs aan een erkende school te volgen. Bij het ontbreken van een schoolinschrijving wordt handmatig een werkproces aangemaakt. Bij één situatie is in het schooljaar 2014-2015 één proces aangemaakt. Na verder onderzoek bleek dit kind toch een school te bezoeken. Thuiszitters Met ingang van het schooljaar 2013-2014 wordt het aantal thuiszitters bijgehouden. Een thuiszitter is een leerplichtige jongere tussen de 5 en 16 jaar of een jongere van 16 of 17 jaar die valt onder de kwalificatieplicht en die ingeschreven staat op een school of onderwijsinstelling en die zonder geldige reden meer dan 4 weken verzuimt, zonder dat hij/zij ontheffing heeft van de leerplicht resp. vrijstelling van geregeld schoolbezoek wegens het volgen van ander onderwijs. In de gemeente Twenterand zijn, in het schooljaar 2015-2016, 5 thuiszitters geadministreerd. Dit is het bij de leerplichtambtenaar bekende aantal. Het is niet uitgesloten dat het werkelijke aantal thuiszitters hoger is. Binnen het Voortgezet Speciaal Onderwijs waren er 4 thuiszitters, 1 in het Primair Onderwijs (PO). Eén leerling gaat aan het begin van het nieuwe schooljaar 2016-2017 nog steeds niet naar school. Deze leerling heeft nog steeds de aandacht van de leerplichtambtenaar en diverse andere instanties. 3. Vrijstellingen In de Leerplichtwet staat omschreven wanneer een jongere de school niet kan of hoeft te bezoeken. Er zijn grofweg drie categorieën vrijstelling van schoolbezoek te onderscheiden. Vrijstelling van geregeld schoolbezoek. Hierbij blijft de leerling wel ingeschreven staan bij de school, maar kan tijdelijk geen (volledig)onderwijs volgen. Dit vanwege ziekte van de leerling, schorsing, plichten voortvloeiend uit godsdienst of levensovertuiging, vakantie(in relatie tot seizoensgebonden werk opvoeders) of andere gewichtige omstandigheden. Op een verlofaanvraag voor de duur van maximaal 10 schooldagen beslist de schooldirecteur. Deze vorm van vrijstelling wordt niet bijgehouden in de gemeentelijke administratie omdat het toezicht hierop bij de Onderwijsinspectie ligt. Bij meer dan 10 verlofdagen beslist de leerplichtambtenaar. Om te komen tot een zorgvuldig besluit is er vaak overleg tussen de betrokken school en leerplichtambtenaar. In het schooljaar 2015-2016 is er geen aanvraag voor deze vorm van vrijstelling gedaan. Vervangende leerplicht. Als een jongere vanaf 14 jaar niet geschikt is volledig dagonderwijs te volgen wordt vervangende leerplicht verleend. Deze leerplichtige staat bij een school ingeschreven en wordt toegestaan naast onderwijs ook praktijktijd te krijgen. In het schooljaar 2015-2016 is er geen aanvraag voor deze vorm van vrijstelling gedaan. Vrijstelling van de inschrijvingsplicht. Soms kunnen kinderen op lichamelijke of psychische gronden worden vrijgesteld van de leerplicht. De mogelijkheid tot vrijstelling van de inschrijvingsplicht bestaat ook als er overwegende bedenkingen zijn tegen de richting van het onderwijs. Dit op alle binnen redelijke afstand van de woning gelegen scholen. Tot slot kunnen kwalificatieplichtigen van de inschrijvingsplicht worden vrijgesteld als zij op een andere wijze voldoende onderwijs genieten. 6 Leerplichtverslag 2015-2016
Actuele vrijstellingen 2015-2016 Onderwijssoort Vrijstellingen Art. 15 Toepassing art. 5 onder Totaal a b c Bao en SBao - 5 - - VSO - 8 - - VO 1 - - - Beroepsonderwijs - - - - 4. Ontwikkelingen schooljaar 2015-2016 Permanente scholing Buitengewoon Opsporingsambtenaar Om haar taak goed uit te oefenen is de leerplichtambtenaar in Twenterand tevens buitengewoon opsporingsambtenaar (BOA). De functie van toezichthouder BOA kent een permanent en sinds vorig jaar een meer tijdsintensief scholingstraject. Om haar opsporingsbevoegdheid te behouden moet de leerplichtambtenaar binnen een tijdvak van vijf jaar vier modules met goed gevolg afleggen. In het afgelopen schooljaar heeft de leerplichtambtenaar de 4 examens met succes afgelegd en is de BOA bevoegdheid voor 5 jaar verlengd. Thuiszittersproblematiek Een thuiszitter is een leer- of kwalificatie plichtige die als leerling staat ingeschreven op een school en die zonder geldige reden meer dan vier weken verzuimt. Sinds 2014 wordt door de gemeenten binnen de subregio Almelo in samenwerking met het Samenwerkingsverband geprobeerd deze leerlingen in beeld te krijgen en tot oplossingen te komen. Twenterand kende in huidig verslagjaar vijf thuiszitters waarvan er vier weer ingeschreven zijn op een school en de school ook daadwerkelijk bezoeken. Regionale verzuimkaart De 14 gemeenten in Twente hebben, in samenspraak met het onderwijs en de afdeling Jeugdgezond-heidszorg van GGD Twente (GGD-JGZ), een digitale verzuimkaart gerealiseerd. Daarin staat schematisch weergegeven hoe men dient te handelen bij (signaal)verzuim. In voorgaande jaren werden in Twente verschillende verzuimkaarten gebruikt. Om de regionale uniformiteit in handelen te realiseren, zijn de verschillend verzuimkaarten samengevoegd tot één regionale verzuimkaart. Passend Onderwijs en de decentralisatie jeugdzorg De stelselwijzigingen voor Passend onderwijs en die voor de zorg voor jeugd hebben veel raakvlakken. Afstemming is belangrijk omdat de afzonderlijke transities vaak gevolgen hebben voor dezelfde individuen of gezinnen. Op dit moment wordt de samenwerking rond de inbedding van de Wet op het Passend Onderwijs en de Jeugdwet in de gemeentelijke organisatie steeds verder vorm gegeven. We zijn op de goede weg maar er moet ook nog steeds veel gebeuren om uiteindelijk alle transities en de transformatie in het sociaal domein volledig te laten slagen. De leerplichtambtenaar van de gemeente Twenterand heeft zeer regelmatig contact met de jeugdhulp-consulenten en situaties rondom kinderen en gezinnen worden zoveel mogelijk integraal aangepakt. Dit betekent in de praktijk dat de leerplichtambtenaar naast het justitieel handelen in het kader van de leerplicht zich steeds meer bezig houdt met de zorg om kinderen. Zij heeft daarbij een signalerende functie en is een schakel tussen onderwijs en jeugdhulp. Leerplichtverslag 2015-2016 7
Leerplichtverslag 2015-2016 8