Jaarverslag Leerplicht

Transcriptie

1 Kerkplein 2 T (0343) Postbus 200 F (0343) AE Doorn E [email protected] Jaarverslag Leerplicht Schooljaar verslag Thema Samenleving Auteur Alies Oprel, Dick van Rijn

2 Inhoud Inleiding Verzuim... 3 Algemeen... 3 Relatief verzuim... 3 Proces verbaal... 4 Absoluut verzuim... 4 Overige dossiers Vrijstellingen... 6 Extra verlof Innovatie... 7 Passend onderwijs... 7 Pilot thuiszitters /18-?

3 Inleiding Een goede startkwalificatie is de beste waarborg voor een toekomst met werk en (financiële) stabiliteit. We streven daarom naar een ononderbroken schoolloopbaan voor elk kind. Maar het behalen van een startkwalificatie is niet altijd even makkelijk. Als een kind uitvalt of verzuimt is er iets mis: de opleiding sluit niet aan bij wensen of capaciteiten, jongeren kunnen hun draai niet vinden of er speelt iets anders, misschien thuis. Als gemeente hebben we de ambitie om een zo samenhangend mogelijk aanbod van opvoeding, onderwijs en hulp mogelijk te maken. Onze leerplichtmedewerkers hebben in deze ambitie een belangrijke taak. De Leerplichtwet 1969 en de wetgeving rond de Regionale Meld- en Coördinatiefunctie bieden het kader voor de bewaking en bescherming van het recht op onderwijs. Als doelstelling geldt het behalen van een startkwalificatie voor de arbeidsmarkt, dat wil zeggen een diploma op minimaal niveau 2 van het middelbaar beroepsonderwijs (MBO). Voor ons gaat leerplicht verder dan alleen het uitvoeren van een wettelijke taak. We proberen signalen op te pikken, te schakelen met partners en als er meer speelt werken we samen met andere partijen zoals de Sociale Dorpsteams en het RMC. Zo komen we tot passende vormen van ondersteuning voor de kinderen, maar in het verlengde daarvan ook voor het gezin. Het huidige opdracht voor leerplicht is daarmee veel meer dan vaststellen welke kinderen en jongeren leerplichtig zijn, het controleren of zij daadwerkelijk naar school gaan en het geven van een waarschuwing of het opmaken van een procesverbaal wanneer dit niet het geval is. Het is meer dan controleren. De nadruk komt steeds meer te liggen op het preventieve en zorgmaatschappelijke deel. In dit verslag beschrijven we onze doelstellingen en in hoeverre we deze gehaald hebben. Als gemeente hebben we de opdracht om goede preventie te bieden zodat we uitval voorkomen. We beschrijven de manier waarop de leerplichtmedewerkers meedoen in dit netwerk van verschillende partijen. We gaan ook nader in op de vernieuwing die we tot stand willen brengen om leerlingen met extra zorgbehoefte adequaat te ondersteunen. In dit jaarverslag zijn de inspanningen en resultaten van de leerplicht uiteengezet. Leerlingen van 18 tot 23 jaar maken geen onderdeel uit van het jaarverslag, omdat ze niet leerplichtig zijn. In 2016 zijn we definitief overgestapt naar een nieuw registratiesysteem. Ons nieuwe registratiesysteem maakt het ons mogelijk om signalen eerder te verwerken en sneller te schakelen met partners. Het nieuwe systeem is tegelijk een nieuw startpunt voor de verslaglegging. In het schooljaar waren we dermate door de overgang naar een nieuw systeem in beslag genomen dat we onvoldoende betrouwbare cijfers konden leveren voor een tijdig jaarverslag. We hebben eerder de beschikbare gegevens gedeeld via onze P&C cyclus. Maar met dit verslag voldoen we aan de plicht om jaarlijks een verslag op te leveren. De resultaten van voorgaande jaren zijn niet op dezelfde wijze te vergelijken. Vanaf volgend schooljaar gaan we aan de hand van de cijfers trends ontdekken en beschrijven. In dit jaarverslag bieden we een overzicht van het aantal leerlingen in onze gemeente en in schooljaar We beschouwen dit jaarverslag als nulmeting. 2

4 1. Verzuim Algemeen De leerplichtambtenaar helpt regelmatig bij problematiek waarbij niet direct sprake is van meldwaardig schoolverzuim, bijvoorbeeld als er een conflict is tussen school en de leerling of ouders. Dat kan ook gebeuren als er hulp nodig is bij het vinden van een andere opleiding. Dit jaar is er een lichte stijging van deze acties. In het overgrote deel van de gesprekken gaat het om preventieve acties. Leerplichtambtenaren spreken dan met leerlingen of ouders voordat er sprake is van zodanig veel verzuim, dat de school moet melden. Wanneer de leerling of ouders/verzorgers zich niet houden aan de Leerplichtwet, kan de leerplichtambtenaar proces-verbaal opmaken. Bij extra verlof en absoluut verzuim gebeurt dit tegen de ouders. Bij relatief verzuim kan er een proces-verbaal worden opgemaakt tegen de ouders, maar ook tegen de leerling als deze twaalf jaar of ouder is. Als een leerling ouder is dan 12 jaar is zij/hij mede verantwoordelijk voor de schoolgang. Het OM koppelt niet alle uitkomsten terug. In het geval van een proces-verbaal luxe verzuim wordt vaak gebruik gemaakt van een administratieve afdoening via het Centraal Justitieel Incasso Bureau. De afdeling leerplicht analyseert komende periode de uitkomsten van de processen-verbaal. leerlingen Nog niet leerplichtig t/m 16 jarigen jarigen t/m 22 jarigen 790 Startkwalificatie behaald Participatie 104 Totaal Relatief verzuim Wanneer een leerling ingeschreven staat bij een opleiding, maar zonder toestemming wegblijft van school, is er sprake van relatief verzuim (spijbelen). Vakantie nemen zonder toestemming van school en buiten de reguliere schoolvakanties om staat bekend als luxe verzuim. Als de school vermoedt dat er sprake is van luxeverzuim, wordt er melding gemaakt bij de leerplichtambtenaar. De afgelopen jaren zijn onze leerplichtambtenaren steeds strenger gaan controleren op luxeverzuim. Verzuimmeldingen van het primair onderwijs (PO) Luxe verzuim 21 Relatief verzuim 5 3

5 Verzuimmeldingen van het voortgezet onderwijs (VO) Luxe verzuim 184 Relatief verzuim 11 Verzuimmeldingen van het voortgezet speciaal onderwijs (VSO) Relatief verzuim 19 Verzuimmeldingen van het middelbaar beroepsonderwijs (MBO) Relatief verzuim 105 Verzuim 18+ Relatief verzuim Voortgezet onderwijs 15 Relatief verzuim MBO 210 Proces verbaal Scholen hebben een meldplicht als een leerling drie dagen achter elkaar heeft gespijbeld, of meer dan een achtste deel van het totaal aantal lesuren gedurende vier aaneengesloten weken heeft verzuimd. Onze leerplichtambtenaren houden toezicht op schoolverzuim. Dat kan betekenen dat er tegen leerlingen die meerdere malen ongeoorloofd aanwezig zijn proces verbaal kan worden opgemaakt. Ouders riskeren dus een boete als er sprake is van veel schoolverzuim. Voor leerlingen die regelmatig afwezig zijn is er de mogelijkheid om door te verwijzen naar bureau HALT (Het ALTernatief). Halt is een instantie die kortlopende interventies organiseert om jeugdcriminaliteit te voorkomen, bestrijden en bestraffen. De Halt-regeling is bedoeld voor leerlingen met beginnend verzuim, die wel duidelijk zijn aangesproken en gewaarschuwd door de school en waarbij de school zelf maatregelen heeft genomen en ten minste de ouders heeft gewaarschuwd. Bepalend is dus of er al meerdere keren is verzuimd en tegelijkertijd dat er nog geen sprake is van langdurig structureel zorgelijk verzuim. In onze gemeente wordt regelmatig verwezen naar Halt Proces Verbaal Relatief verzuim Luxe verzuim HALT Verwijzingen 9 waarvan: - 4 VO - 5 MBO 12 waarvan: - 7 BO - 5 VO 8 waarvan: - 5 VO - 3 MBO Absoluut verzuim Men spreekt van absoluut verzuim als kinderen of jongeren niet zijn ingeschreven bij een onderwijsinstelling, terwijl zij niet zijn vrijgesteld van deze verplichting. Naar aanleiding van vermoedelijk absoluut verzuim start de leerplichtambtenaar een onderzoek hiernaar. (Leerplicht komt tijdig in actie bij bijvoorbeeld verlenging van een vrijstelling en met de overstapmomenten van basis 4

6 naar voortgezet onderwijs. Ook in de overstap vmbo/mbo heeft leerplicht de zorgleerlingen in een vroeg stadium in beeld, waardoor ze begeleid kunnen naar een vervolgopleiding). Absoluut verzuim 1 Overige dossiers Onze opdracht aan leerplicht is erop gericht om jongeren te ondersteunen in de weg naar sociale, emotionele en economische zelfstandigheid. Dat vertaalt zich voor de invulling van de leerplichttaak bijvoorbeeld in een accent op preventie en zorg. Bij de uitvoering van de leerplichttaak werken we toe naar een sluitende aanpak, waarin verschillende organisaties, betrokken zijn bij de zorg rond leerlingen, in samenhang met elkaar samenwerken. In deze netwerken in de dorpen rondom basisscholen zijn naast scholen en de Sociale Dorpsteams, de leerplichtambtenaar, het algemeen maatschappelijk werk en de politie belangrijke partners. De leerplichtambtenaren nemen deel aan de ZAT s (ZorgAdviesTeams) netwerken en bezoeken de scholen om preventief melden te stimuleren. Zorg/preventie Informatie/advies Nazorg leerplicht Schorsing Verlof gewichtige omstandigheden 105 waarvan: - 13 PO - 74 VO - 18 MBO 54 waarvan: - 15 PO - 20 VO - 19 MBO 15 waarvan: - 6 VO - 9 MBO 11 waarvan: - 1 PO - 9 VO - 1 MBO 2 waarvan: - 1 PO - 1 MBO 5

7 2. Vrijstellingen Vrijstelling De leerplichtwet kent een drietal gronden voor vrijstelling van de Leerplichtwet. Ouders kunnen een beroep op doen op vrijstelling van de verplichting tot schoolinschrijving, als: - Er sprake is van lichamelijke of psychische klachten: als kinderen door psychische of lichamelijke klachten niet in staat is om onderwijs te volgen kunnen de ouders vrijstelling aanvragen op het volgen van onderwijs (art 5 onder a Leerplichtwet); - Vanwege levensbeschouwelijke bezwaren: als ouders bezwaar hebben tegen de levensbeschouwelijke richting van scholen in de buurt, dan kunnen zij vrijstelling aanvragen vanwege richtingsbedenking. Voor deze vrijstelling moet u een verklaring afleggen. Gemeenten hebben hiervoor een speciaal formulier. (art 5 onder b Leerplichtwet); - Het kind in het buitenland naar school gaat: de leerling staat ingeschreven bij een Nederlandse gemeente, maar volgt onderwijs in het buitenland. In dat geval moeten de ouders elk jaar bij onze gemeente een vrijstelling aanvragen voor inschrijving in Nederland ( art 5 onder c Leerplichtwet). De afgelopen drie jaar zijn er onderstaande aantallen vrijstellingen verleend in de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Vrijstellingsgronden Vrijstelling op basis van artikel 5 onder a Leerplichtwet: De jongere is lichamelijk of psychisch niet in staat een school te bezoeken Vrijstelling op basis van Artikel 5 onder b Leerplichtwet: levensbeschouwelijke bezwaren Vrijstelling op basis van artikel 5 onder c Leerplichtwet: kind gaat in het buitenland naar school x afgewezen 2 5 Extra verlof Wanneer de leerling wegens bijzondere omstandigheden tijdelijk niet naar school kan, moeten de ouders hier toestemming voor vragen. Op basis van artikel 11 zijn er enkele reden mogelijk om verlof toe te kennen, variërend van ziekte, een tijdelijke schorsing of andere gewichtige omstandigheden. Bij verlof van tien dagen of minder behandelt de school deze aanvraag op basis van de Leerplichtwet. De leerplichtambtenaar behandelt een aanvraag voor extra verlof van meer dan tien schooldagen. In onze gemeente komt deze vorm van verlof slechts zeer zelden voor. Leerplicht kan een gedoogbeschikking afgegeven als een jongere in het laatste deel van het schooljaar stopt met zijn opleiding en er geen mogelijkheid is om op dat moment in te stromen in een nieuwe opleiding. Hiermee wordt de periode tot de start van het nieuwe schooljaar overbrugd. Voorwaarden voor een dergelijke beschikking zijn dat de jongere aantoonbaar werk of een dagbesteding heeft voor minimaal 20 uren per week én een inschrijving kan overleggen bij een andere opleiding. De leerplichtambtenaar gedoogt het schoolverzuim dan tijdelijk en bewaakt of de leerling daadwerkelijk aankomt op de nieuwe opleiding. De leerplichtambtenaar geeft een zgn. gedoogbeschikking af waarmee de leerling door de school of instelling kan worden uitgeschreven. De gedoogbeschikking is in onze gemeente een enkele keer verstrekt. Vrijstellingsgronden Artikel 11 1 Gedoog 6 6

8 3. Innovatie Als gemeente hebben we in de eerste plaats een verantwoordelijkheid voor het regisseren en faciliteren van voldoende preventie. De uitdaging ligt er in om de samenwerking van alle partners rond die ene taak goed te organiseren. Afgelopen jaar is er geïnvesteerd in een vernieuwende vormen van samenwerking. We wilden daarmee bereiken dat het normaal wordt dat scholen, Sociale Dorpsteams, de regionale sociale dienst en leerplicht elkaar goed kennen en vroegtijdig met leerlingen, hun ouders én met elkaar afstemmen en komen tot een gedragen plan van aanpak. Passend onderwijs Elk kind heeft recht op goed onderwijs. Ook kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Op 1 augustus 2014 werd de invoering van Passend Onderwijs een feit. Met de invoering van Passend Onderwijs en de decentralisatie van de Jeugdzorg werden schoolbesturen en gemeenten verantwoordelijk voor de onderwijsondersteuning en zorg voor kinderen en jongeren die dat nodig hebben, zowel in als buiten het onderwijs. Passend onderwijs legt een zorgplicht bij scholen. Dat betekent dat zij verantwoordelijk zijn om alle leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, een goede onderwijsplek te bieden. Daarvoor werken reguliere en speciale scholen samen in regionale samenwerkingsverbanden want zo hebben ze de beste kansen op een vervolgopleiding en doen deze kinderen mee midden in de samenleving. Kinderen die het echt nodig hebben kunnen, net als nu, naar het speciaal onderwijs. Thuiszitters Scholen moeten ervoor zorgen dat alle leerlingen een passende onderwijsplaats hebben. Ondanks de zorgplicht zien we dat er toch nog leerlingen zijn die langdurig uitvallen of thuiszitten. Soms nemen ouders noodgedwongen hun toevlucht tot particulier onderwijs. Ouders die dat niet kunnen betalen doen dan vaak een beroep op de gemeente om de particuliere school te financieren. Dat zou oneigenlijk gebruik zijn van de zorggelden dus de gemeente kan daar niet in voorzien. Omdat de gemeente thuiszitters onacceptabel vindt heeft zij opdracht gegeven om vanuit de gemeente in samenwerking met de scholen naar passende oplossingen te zoeken voor de thuiszittersproblematiek. Thuiszitters Beroepsonderwijs 1 Voortgezet onderwijs /18-? Wanneer jongeren 18 jaar worden verandert er veel in hun leven. Vanaf hun 18 de jaar worden jongeren van de ene op de andere dag als volwassenen gezien. Voor jongeren die gebruik maken van jeugdhulp, treden er daarnaast ook veranderingen op in het wettelijke kader van hulp en ondersteuning. Deze jongeren en hun ouders kunnen deze veranderingen niet altijd bijbenen waardoor het essentieel is om hen in deze levensfase de juiste zorg te bieden. Regionaal starten we daarom met een project om ondersteuning ook na de 18 e verjaardag te garanderen. Daarbij is de samenhang tussen inkomen, wonen, werk en onderwijs van wezenlijk belang. Hiervoor maken we vroegtijdig met de jongere, eventueel samen met een informele steunfiguur (een maatje of buddy, bijvoorbeeld een oom, tante, opa, leraar, etc) een toekomstplan en voeren daar de regie op. We startten met deze aanpak in 2017 op en in 2018 volgen wij de resultaten hiervan. 7