Vroegtijdige Zorg Planning: Waarover maak jij je zorgen? M. Van de Wiele Lid RVB / Ethicus VZW Rusthuizen Zr. Van Berlaar Ethicus RZ H Hart Tienen Psychotherapeut/seksuoloog 1. Inleiding Enkele casussen 1
2. Over grondhoudingen Je oogst wat je gezaaid hebt? Wiens communicatieve onmacht komt in het vizier Ruimte laten voor het dragen, bereidheid om te gidsen, aandacht voor de verhalenverteller een wederzijds verkennen. 3. Charter VZP 1.Wij willen in onze huizen vertrekken vanuit het levensverhaal van de bewoner dat de zorgthematiek kleurt. 2.We willen oog hebben voor de diversiteit binnen de bewonerspopulatie. 2.1. Het verlangen om zo lang mogelijk te kunnen leven met de hulp van een zorgcultuur die alle mogelijkheden van het leven garandeert 2.2. Het behoud van levensfuncties met als doel het leven leefbaar en aangenaam te maken 2.3. Het comfort van leven en sterven dat van bij de start in de focus staat 2
3. Charter VZP 3. We kiezen voor een onderhandelde zorg. 4.Wij willen garant staan voor een grondhouding die ruimte laat voor het verhaal van bewoners, die ruimte laat voor stille aanwezigheid, die ruimte biedt aan gidsen om bewoners keuzes te helpen maken. 5.We willen resoluut kiezen voor een interdisciplinaire werking. 3. Charter VZP 6.We willen het juridische kader bewaken ter bescherming van de bewoner : Rechten van de Patiënt 2002, Wet op Palliatieve zorg 2002, Wet op euthanasie 2002, Grondrechten van de Europese unie 2000, Kwaliteitsdecreet en het Woonzorgdecreet van 2010). 7.We willen reflecteren vanuit een menswaardige ethische bewogenheid. 8.We willen zorg verlenen op maat vanuit een voortdurende aandacht voor onze kwaliteitscirkels 9. Wij willen dit doen met aandacht voor de economische realiteit 3
4. Waarover maak jij je zorgen? - Het ACP model vraagt: Het bepalen van doelstellingen: wil je het leven verlengen moeten functies behouden blijven moet hier maximaal comfort geboden worden 4. Waarover maak jij je zorgen? Verlengen (VL) Behouden van Functies(BF) Comfort Bieden Hospitalisatie Ja: Max Zorg ZH Ja: Beperkte Zorg ZH nee: Max Zorg RVT nee: Pal Zorg RVT 4
4. Waarover maak jij je zorgen? A= alles doen B = behoud van functie B1 met hospitalisatie B2 in het WZC en ambulante zorg C = Comfortzorg 5. Dat heet dan gelukkig zijn 5.1. Leven voorbij de deur Rusthuisboek Leen Plessers & Linda Gerrits Gelukkig zijn in het rusthuis Gelukkige momenten in het rusthuis Tevreden zijn in het rusthuis Gelaten tevredenheid 5
5. Dat heet dan gelukkig zijn 5.2. Het empoweren van ouderen Mensen helpen zichzelf te helpen Definitie: Het proces van zelfversterking (individueel en collectief) met de bedoeling ongewenste achterstelling in rechten, plichten en kansen ongedaan te maken en ruimte te scheppen voor het ontwikkelen en demonstreren van competenties en voor het beleven van een zinvol bestaan. Prof. dr. D.J. van der Horst, hoogleraar sociaal beleid en organisatie aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht 6. Welke zorgen? Dimensies van het bestaan Uit: Psychotherapie van de ziel Mia Leyssen Psychopraxis jaargang 11 nummer 2 april 2009 6
6. Welke zorgen? 6.1. Fysieke dimensie De zelfbeleving wordt vooral verwoord in termen van dingen (niet) kunnen of hebben 6.2. De sociale dimensie De zelfbeleving wordt hier verwoord in termen van moeten of verwachten 6. Welke zorgen? 6.3. De psychische dimensie De zelfbeleving wordt hier verwoord in termen van willen en verlangen 6.4. De spirituele of transcendente dimensie De zelfbeleving wordt hier verwoord in termen van mogen en ontvangen. 7
7. Wilsverklaringen negatieve wilsverklaring is bindend. positieve wilsverklaring is enkel richtinggevend. Niet alleen de periode van het levenseinde, ook gezondheidszorg in situaties buiten het levenseinde. 8. MEDISCH BEGELEID STERVEN: BEGRIPPENKADER Bert Broeckaert 1. (AFZIEN VAN) CURATIEF EN/OF LEVENSVERLENGEND HANDELEN Het opstarten of voortzetten van een curatieve of levensverlengende behandeling Niet-behandelbeslissing het staken of nalaten van een curatieve of levensverlengende behandeling omdat deze behandeling in de gegeven situatie als niet langer zinvol of doeltreffend wordt beoordeeld Weigering van behandeling het staken of nalaten van een curatieve of levensverlengende behandeling omdat de patiënt deze behandeling weigert 8
8. MEDISCH BEGELEID STERVEN: BEGRIPPENKADER 2. PIJN- EN SYMPTOOMCONTROLE Pijnbestrijding het toedienen van analgetica en/of andere medicatie in doseringen en combinaties vereist om pijn en/of andere symptomen op adequate wijze te controleren. Palliatieve sedatie het toedienen van sedativa in doseringen en combinaties die vereist zijn om het bewustzijn van een terminale patiënt zoveel te verlagen als nodig om één of meerdere refractaire symptomen op adequate wijze te controleren 8. MEDISCH BEGELEID STERVEN: BEGRIPPENKADER 3. ACTIEVE LEVENSBEËINDIGING Euthanasie opzettelijk en actief levensbeëindigend handelen door een andere dan de betrokkene, op diens verzoek Hulp bij zelfdoding opzettelijk meewerken aan een opzettelijk en actief levensbeëindigend handelen door de betrokkene Actieve levensbeëindiging zonder verzoek opzettelijk en actief levensbeëindigend handelen door een andere dan de betrokkene, niet op diens verzoek 9