SBZW 10-4-2016 1
Reken doe-activiteiten en spelletjes Drs. Martin Ooijevaar - Onderwijsadviseur M.ooijevaar@sbzw.nl 0299-783422 @mooijevaar @sbzwtweet SBZW 10-4-2016 2
Start Maak binnen 1 minuut zoveel mogelijk sommen waar uitkomt Vergelijk de antwoorden als volgt met een duo: Om de beurt noem je een antwoord Indien de som niet op je eigen blad voorkomt, schrijf je het erbij Is de som ook door de ander bedacht, zet je er een cirkel omheen SBZW 10-4-2016 3
Uitgangspunten gekozen werkvormen Actief met de stof bezig zijn Alle kinderen aan het denken Uitdagende opdrachten Overleg met klasgenoten Zelf of samen doen Motivatie en leerrendement Leerkracht krijgt goed zicht op de ontwikkeling SBZW 10-4-2016 4
Handelingsmodel: SBZW 10-4-2016 5 5
Drieslagmodel: Kan 54 kloppen? Er zijn 2 dieren meer gebracht dan gehaald. 2 dieren meer dan 52. Dat is 54 Dit klopt! Brengen (erbij) Halen (eraf) Hoeveel dieren? (na halen en brengen) 52 + 14-12 52 + 14 12 = 52 + 2 = 54 SBZW 10-4-2016 6 6
Voorbeeld 1: Maak een verhaaltje bij de som: 7 + 4 We gingen voetballen. Er waren 7 jongens en 4 meisjes.en ze schoten er 11 in. Voorbeeld 2: 1 kaars kost 2 euro. Kelly koopt 3 kaarsen. Hoeveel moet zij betalen? 3 + 2 = 5 SBZW 10-4-2016 7
Vertaalcirkel (Ceciel Borghouts) Start met een kale som: 3 x 8 Laat een groepje leerlingen: een verhaal bedenken bij deze som een tekening of schets maken de som op de getallenlijn uitrekenen de handeling met behulp van blokjes of fiches uitvoeren. SBZW 10-4-2016 8
Opdracht: Zoek de valse Welke som is fout? A. Een megabyte is 1 miljoen bytes B. 1 km 2 = 100 ha C. Een ton is 100.000 kg D. De diameter van een cirkel is twee maal de straal Bedenk zelf 4 stellingen/sommen (binnen 1 rekendomein) die in de klas kunt gebruiken en leg deze voor aan een collega SBZW 10-4-2016 9
Rekendomeinen Getallen Getalbegrip, bewerkingen (met en zonder papier) Verhoudingen Breuken, procenten en verhoudingen Meten en Meetkunde Lengte, omtrek, oppervlakte, inhoud, gewicht, geld, tijd, samengestelde grootheden Verbanden Grafieken, tabellen, diagrammen SBZW 10-4-2016 10
Het rekenmuurtje (RUG) SBZW 10-4-2016 11
Een stevig fundament nodig SBZW 10-4-2016 12
Rekenen is stapelen én bouwen SBZW 10-4-2016 13
Drempels in basisvaardigheden Drempel 0 Getalbegrip tot 12 Getalbegrip tot 20 Drempel 1 Optellen onder 10 Aftrekken onder 10 Splitsen tot en met 10 Drempel 3 Optellen over de 10 Aftrekken over de 10 Drempel 4 Vlot rekenen onder 100 Optellen en aftrekken over tiental optellen en aftrekken met tientallen Drempel 5 Vermenigvuldigen kleine tafels Vermenigvuldigen grote tafels SBZW 10-4-2016 14
15 Signaleringsspelletjes Muizenrace Opzeggen van de telrij t/m 6 Tellen van stippen op de dobbelsteen t/m 6 Vergelijken en/of ordenen meer/minder/meeste/ minste/evenveel t/m 6 Verkort tellen met behulp van de dobbelsteenstructuur t/m 6 SBZW 10-4-2016 15
Rupsenrace Opzeggen van de telrij t/m 6 Tellen van hoeveelheden t/m 6 Oefenen synchroon tellen en leggen van 1-1 relatie vergelijken/ordenen op meer/ minder/meeste/minste/evenveel t/ m 6 Leren in 1 keer overzien dobbelsteenpatronen t/m 6 Redeneren over spelsituaties rond getalbegrip SBZW 10-4-2016 16
SBZW 10-4-2016 17
Rondje rekenspel tot 20 Oefenen van de volgorde van de getallen in de getallenrij tot 20; Vergelijken en ordenen van getallen tot en met 20; Inschatten hoe getallen in de getallenrij tot 20 ten opzichte van elkaar in de getallenrij liggen; Logisch denken en redeneren over getallen tot en met 20; Splitsen van 10. SBZW 10-4-2016 18
SBZW 10-4-2016 19
Haaibaai SBZW 10-4-2016 20
Haaibaai 13-5 SBZW 10-4-2016 21
Canadees rekenen SBZW 10-4-2016 22
Geheim Getal Tweetallen 4 minuten Wie raadt het getal in de minste beurten? Spreek af hoe moeilijk je het maakt: Drie cijfers zonder dubbelen Drie cijfers met dubbelen Vier cijfers zonder dubbelen Vier cijfers met dubbelen Vier cijfers met een komma SBZW 10-4-2016 23
Speler 1 schrijft een getal op en houdt het verborgen voor speler 2. Dit is het geheime getal. Speler 2 mag raden en schrijft een getal op. Speler 1 reageert op het getal van speler 2: Een pijl omhoog als het geheime getal hoger is Een pijl omlaag als het geheime getal lager is Een rondje om elk cijfer dat goed is en precies op de goede positie staat Een streepje onder elk cijfer dat in het geheime getal voorkomt, maar op een andere positie. Speler 2 mag opnieuw raden en speler 1 reageert weer. Als speler 2 het geheime getal geraden heeft, draaien de rollen om. Nu bedenkt speler 2 een nieuw geheim getal en mag speler 1 raden. SBZW 10-4-2016 24
Hoeveelheden herkennen en representeren SBZW 10-4-2016 25
Keersommen zoeken SBZW 10-4-2016 26
Ordenen van getallen De kaarten worden verdeeld. De eerste speler legt zijn bovenste kaart op tafel. De volgende speler pakt twee kaarten en kiest welk kaartje ernaast wordt gelegd. Er ligt nu bijvoorbeeld: 1/8 en 3/6. De volgende speler pakt twee kaarten en maakt een keuze. SBZW 10-4-2016 27
Ordenen van getallen Er zijn drie mogelijkheden: De speler kan het straatje langer maken De speler heeft een kaartje met een waarde die gelijk is aan de waarde van een van de kaarten die al op tafel ligt. De speler zelf krijgt in dit geval de kaarten die op tafel liggen. Met zijn nieuwe kaartje begint hij een nieuw straatje. De speler heeft een kaartje dat tussen de andere kaarten thuishoort. De vorige speler krijgt de kaarten die op tafel liggen. Deze kaarten doen niet meer mee. De speler die aan de beurt is, begint een nieuw straatje SBZW 10-4-2016 28
Scrabble a e i r u k s p t m 2 1 3 2 3 4 2 5 3 4 SBZW 10-4-2016 29
Scrabble a e i r u k s p t m 20 10 30 20 30 40 20 50 30 40 SBZW 10-4-2016 30
Scrabble a e i r u k s p t m 0,2 0,1 0,3 0,2 0,3 0,4 0,2 0,5 0,3 0,4 Opdracht in een duo: Kies uit een van de onderstaande opdrachten: Wie heeft de meeste woorden bedacht binnen 1 minuut (en heeft natuurlijk uitgerekend wat de woorden waard zijn?) Wie kan het woord maken met het grootste getal? Wie kan een woord maken waar precies 1,2 uit komt? SBZW 10-4-2016 31
Getallenlijn Sprintspel (om de beurt kaartjes ophangen) Springen en huppen op de getallenlijn (ook fysiek) Estafette-tellen SBZW 10-4-2016 32
Meer voorbeelden: Sommenbingo Tafelbingo Burenbingo Flitskaartjes Dobbelsteenspelletjes SBZW 10-4-2016 33
Verhoudingmemory SBZW 10-4-2016 34
Een toren van bekers SBZW 10-4-2016 35
Schat zoeken Een schat in de klas verstoppen Leerling gaat bij de deur staan en gaat de schat zoeken m.b.v. meetkunde begrippen zet vier stappen vooruit loop rechtdoor naar de tafel loop om de tafel heen Ook voor elkaar verstoppen en aanwijzingen geven (niet wijzen) vooruit, achteruit, rechtdoor, naast, rechts, links SBZW 10-4-2016 36
Posters met referentiematen SBZW 10-4-2016 37
SBZW 10-4-2016 38
SBZW 10-4-2016 39
Klokkijkbelspel SBZW 10-4-2016 40
Eurospel SBZW 10-4-2016 41
Kansen grijpen en creëren Begrippen Meetactiviteiten Grafieken SBZW 10-4-2016 42
Meer activiteiten? De vertaalcirkel Actief met rekenen en wiskunde uitgeverij Coutinho Rekenspel.slo.nl SBZW 10-4-2016 43