KLAAR VOOR DE GROTE TRANSITIES? EFFECTIEF BESTUREN EN VERANDEREN TWEEDAAGSE INEEN - BUNNIK 18 SEPTEMBER 2014 DR. WOUTER TEN HAVE www.tenhavecm.com www.veranderkracht.com
2
3 WAAROM MISLUKKEN VERANDERINGEN? Analyse van Webb 2013 (85 studies): Wie zijn wetenschappelijke huiswerk doet, boekt betere resultaten. Veranderinterventies die zijn gebaseerd op een wetenschappelijke theorie, lijken stelselmatig effectiever dan interventies die - zoals maar al te vaak gebeurt enkel gebaseerd zijn op ideeën, intuïties en ervaringen van betrokkenen.
4 TE WEINIG DENKWERK, TE WEINIG ONDERBOUWING Idealiter zou de nulhypothese bij een verandertraject moeten luiden dat veranderen niet nodig is. Daarmee wordt de bewijslast gelegd bij degenen die moeten veranderen. Dat vereist automatisch een gedegen analyse over het waarom van de verandering (Van Witteloostuijn, 2002)
7 CIRKEL VAN MISLUKKING Afspraken niet nakomen Te druk Geen sturing (Vrijblijvendheid) Nieuwe opdracht + Waan van de dag Resultaten niet opleveren
8 CIRKEL VAN SUCCES Haalbare opdrachten Prioriteiten Sturen op afspraak Evalueren & Leren Resultaat
9 IN CONTROL: THE ABILITY TO MANAGE OR DIRECT In control heeft veel meer met leren dan met controleren te maken In control wordt nog teveel financieel ingestoken en is daarmee teveel gericht op verantwoording in plaats van op het effectief managen van organisaties Managers die in termen van organisatieonderdelen of afdelingen blijven denken en handelen sub-optimaliseren het resultaat van de organisatie Zolang feedbackloops niet gesloten zijn blijven managers rijden in de mist en schade veroorzaken Management is een functie Systematisch besturen is noodzakelijk om organisatorisch in control te komen en te blijven
10 VERANDEREN BEHELST HET CONTINU EN CYCLISCH DOORLOPEN VAN VIER FASEN Denken Definiëren Vasthouden Doen
11 PURPOSIVE CHANGE: INGREDIËNT 1 IS VERANDERVISIE RATIONALE What it should be EFFECT
12 PURPOSIVE CHANGE: INGREDIËNT 2 IS VERANDERCAPACITEIT FOCUS ENERGIE How it should be accomplished
13 ALS DE DRIE THEORIES MET ELKAAR IN VERBINDING STAAN, IS ER SPRAKE VAN PURPOSIVE CHANGE Verandervisie: What it should be Verandercapaciteit: How it should be accomplished PURPOSIVE CHANGE
14 SLAAG- EN FAALFACTOREN RATIONALE FOCUS VERBINDING ENERGIE EFFECT
16 SLAAG- EN FAALFACTOREN RATIONALE RATIONALE Rationale - slaagfactoren: 1. Articuleren van een toekomstvisie 2. Accurate missie 3. Logische ambitie of noodzaak 4. Lerend vermogen ( strategic learning ) FOCUS VERBINDING EFFECT ENERGIE Rationale - faalfactoren: 1. Inactief leiderschap 2. Myopia 3. Niet geïdentificeerde trauma s 4. Conflicterende veranderdoelen 5. Future Shock
17
18 SLAAG- EN FAALFACTOREN EFFECT FOCUS RATIONALE VERBINDING ENERGIE Effect - slaagfactoren: 1. Obligation 2. Informatie, aard en omvang 3. Yield 4. Het communiceren van hoge prestatieverwachtingen EFFECT Effect - faalfactoren: 1. Geen self-efficacy 2. Directe kosten van de verandering 3. Korte termijn denken 4. Fallacy of the exception 5. Chauvinistische conditionering
19
20 SLAAG- EN FAALFACTOREN FOCUS FOCUS RATIONALE VERBINDING ENERGIE Focus - slaagfactoren: 1. Prevailing circumstances 2. Het modeleren van passend en gewenst gedrag 3. Veranderbaarheid hoog: structuur, technologie EFFECT Focus - faalfactoren: 1. Diep verankerde routines 2. Institutionalisme 3. Homeostase 4. Ideologie 5. Organisatorisch stilzwijgen
21
22 SLAAG- EN FAALFACTOREN ENERGIE FOCUS RATIONALE VERBINDING ENERGIE Energie - slaagfactoren: 1. Veranderkennis en vaardigheden, ervaring 2. Veranderbewustzijn 3. Het stimuleren van de acceptatie van groepsdoelen 4. Bij de verandering passende waarden 5. Ondersteunend leiderschapsgedrag 6. Het voorzien in intellectuele stimulatie EFFECT Energie - faalfactoren: 1. Individueel onvermogen ( coping ), capabilities gap 2. Reactieve mindset 3. Te weinig resources, bevoegdheden 4. Schending psychologisch contract 5. Sneeuwblindheid (groupthink) 6. Gebrek aan zelfvertrouwen 7. Cynisme
23
24 SLAAG- EN FAALFACTOREN VERBINDING FOCUS RATIONALE VERBINDING ENERGIE Verbinding - slaagfactoren: 1. Totaaloverzicht 2. Hanteren afhankelijkheden (synergie, trade-off) 3. Balans forecasting en backcasting 4. Systematisch en methodisch werken 5. Hard en zacht kunnen verbinden 6. Leiderschap EFFECT Verbinding - faalfactoren: 1. Hokjesgeest, kannibalisatiekosten 2. Comfort van de kruissubsidie 3. Problemen om tot collectieve actie te komen 4. Interne politiek en machtsstrijd 5. Onverenigbare overtuigingen, emotionele loyaliteit 6. Communicatie-barrières
25
26 OM MEE TE NEMEN?! Het begint bij een duidelijk waarom (betekenisgeving) Weerstand betekent vaak dat in het veranderproces iets vergeten is Leren is essentieel en moet mogelijk worden gemaakt Running en changing moeten vanuit één punt bestuurd worden Kiezen en prioriteren is noodzakelijk Cultuur is geen programma maar maak je samen (elke dag) (Vermeende) inconsistenties vragen om actie Purposive: doelbewust, doelgericht en doelmatig werken geldt voor de primaire taak maar ook voor het werken aan veranderingen