Ervaringen vanuit onze Koala Birgit Devaere: Verantwoordelijke zorgeenheid Terp Liesbeth Dockx: Verpleegkundig specialist cluster langdurige zorg
Inhoud 1. Voorstelling zorgeenheid 2. Visie seclusion area 3. Enkele cijfers 4. Ervaring patiënten 5. Getuigenissen collega s 6. Uitdagingen toekomst
1. Voorstelling zorgeenheid Terp = gesloten opname-eenheid binnen de langdurige zorg, waar we een aanbod organiseren voor mensen die omwille van een stijgende zorgnood of veranderingen in de zorgomgeving waarin ze leven, opvang en begeleiding nodig hebben om hun leven binnen de maatschappij opnieuw haalbaar te maken. De vermindering/stabilisering van symptomen en het situeren van de huidige crisis binnen de ziekte- en levensgeschiedenis van de patiënt staan centraal. De aandacht gaat uit naar het terug voeling krijgen met de eigen mogelijkheden, het stimuleren van contacten met anderen en het exploreren van zorgmogelijkheden, zodat de patiënt opnieuw zijn rol kan opnemen in de hem bekende (zorg-)omgeving. We werken intensief samen met de mensen die de patiënt omringden voor de (her)opname met het oog op een snelle herinschakeling als dat mogelijk is.
1. Voorstelling zorgeenheid Voor volwassenen die langduriger kampen met een psychiatrische problematiek. Vaak hebben ze al vele behandelingen achter de rug. Het lukte hen echter niet of onvoldoende om te herstellen en opnieuw hun plaats te heroveren in de context die voor hen zo betekenisvol is. Binnen een omgeving die veiligheid en voorspelbaarheid biedt, staat het ontmoeten centraal. We gaan op zoek naar het unieke in de ander en proberen in onze visie op zorg zo maximaal mogelijk met de wensen en ideeën van de patiënt rekening te houden. We helpen de patiënt op zijn manier opnieuw aansluiting te vinden zodat hij er in lukt een rol op te nemen binnen een voor hem zinvolle context. Al gebeurt dat soms op andere manieren dan verwacht werd en al verloopt dat soms aarzelend, twijfelend en moeizaam.
2. Visie Seclusion area Algemeen Afzonderen/fixeren wordt wereldwijd in vraag gesteld trauma geen therapeutische waarde Nood aan ALTERNATIEVEN
2. Visie seclusion area Warme huiselijke, aangepaste prikkels VS koude prikkelarme kamers Nabijheid en therapeutisch klimaat VS eenzame afzondering en controle overnemen minder afzonderingen meer humane zorg kwaliteit van onze zorg vergroten
Seclusion area Beveiligde kamer Standaard kamer Gang + gemeenschappelijke voorzieningen Tuin AK Open AK Leefruimte + voorzieningen Sas + douche Verpleegpost
2. Visie seclusion area Patiënt mag nooit alleen gelaten worden Er moet extra voor gezorgd worden Mini intensieve -afdeling Een milieu creëren waarin patiënten zich ondersteund en begrepen voelen
Holding environment Veiligheid Structuur Ondersteuning Betrokkenheid Erkenning 2. Visie seclusion area
3. Enkele Cijfers afzonderingen afdeling Terp 80 70 60 50 40 30 totaal <24uur >24uur 20 10 0 2012* 2013 2014 2015
3.Enkele cijfers 180 aantal dagen 160 140 120 100 80 aantal dagen 60 40 20 0 2012 2013 2014 2015
3. Enkele cijfers Seclusion area totaal aantal dagen N=31 <1=12 >1=19 indien >1 gem 9,736842 max 30 min 2 med 6
4. Ervaringen patiënten Patiënten worden bevraagd naar hun ervaringen in vergelijking met afzonderen separeren fixeren
4. Ervaringen Patiënten Vernedering Geen vergeetput Comfort (ruimte, tv, ) Tuin Roken 1 vpk (minder invasief) Bezoek Privacy Rust Zinvol invullen (schilderen) Nood aan eenzaamheid Vbm - Te weinig aanwezigheid Meer nood aan transparantie Meer empowered worden
4. Ervaringen patiënten Wat niet expliciet verteld wordt - Minder weerstand van groep wanneer iemand op seclusion zit - Meer betrokkenheid - Vragen er zelf naar - Mond aan mond reclame - Opgenomen willen worden omdat er een seclusion area is
5. Getuigenissen collega s Een ervaring Het is daar aarts- maar dan ook aartsmoeilijk om overeind te blijven. Je kunt sommige frustraties, irritaties, angsten bezorgdheden niet wegmoffelen in de afwasmachine of achter de linnenkar. Je moet daar zijn, en kunnen verdragen dat jouw aanwezigheden allerlei ongemakkelijkheden oproept bij jezelf. Wat moet ik doen, ik ben verpleegster, ik heb altijd wel een excuus om superdruk door de gang te draven met 2 plateaus en mijn dect tussen mijn tanden. Daar niet, daar heb ik niets, alleen mezelf. Met al mijn onzekerheden, gebrek aan kennis en onbegrip, mijn angst, mijn tekortkomingen. Maar ook mijn empathie, mijn ogen, mijn warmte. En dat hebben we allemaal. Dat kunnen we allemaal aanwenden. Het gaat daar moeilijk blijven, maar hoe moeilijk met het voor de getroffene wel niet zijn. Moeten we altijd zoveel van onszelf verwachten, als wij daar naar binnen gaan? In het begin dat ik, oh, ik ga daar uren zitten, luisteren. Ik ga die persoon redden. Na anderhalf uur was ik leeggezogen. Ik dacht voortdurend oh nee, hij mag niet alleen zijn. Waarschijnlijk hoeft dat niet. Waarschijnlijk was mijn patient op het eind van mijn bezoek net zo moe. Maar hoe ga je om met de leegte, hoe ga je gewoon ergens zitten, zonder écht iets te doen? Het contact is zo intens, dat je na een tijdje de mens volledig in beeld hebt, je kent zijn nies, hoe hij zijn sokken aandoet, soms erg intieme dingen, een beetje ongemakkelijk eigenlijk. Nog dichterbij, wanneer de persoon een erg subtiel trekje van de hulpverlener benoemt hier, grijze blaadjes, ik weet dat jij niet graag die dikke hebt. (Clemence Lebbe, verpleegkundige, afdeling terp).
5. Getuigenissen collega s - Gevoel te weinig personeel om aanwezigheid te garanderen - Infrastructuur nog niet helemaal zoals gewenst - Angst om jezelf kwetsbaar op te stellen, persoonlijke ruimte wordt betreden - Leegte van patiënt komt dichtbij, wat moet ik daar doen? afhankelijk van de casus - Moeilijk om nabijheid te bieden wanneer patiënt ervoor kiest om op zichzelf te zijn - Psychisch zeer vermoeiend wegens groot apèl van patiënt
5. Getuigenissen collega s - Laat ons nadenken omdat er verschillende mogelijkheden zijn - Meer aandacht voor het menselijk aspect - Communiceren is een groot leerproces - Angst om collega s op de zorgeenheid alleen te laten - Te voorzichtig (veiligheid primeert), durven proberen - Eigen grenzen kunnen worden aangegeven, intervisie - Mooi alternatief voor zeer kwetsbare mensen
6. Uitdagingen toekomst - Huiselijkheid - Warme zorg - Onderzoek naar effectiviteit - Dalende trend afzonderingen verderzetten - Communiceren