Brochure Seniorencoachopleiding Inleiding De Academie voor Psychodynamica is de meest dynamische opleiding voor Psychodynamisch therapeuten en Coaches in Nederland. Door de individuele en specialistische inbreng van onze ervaren docenten hebben wij een opleiding samengesteld welke breed, vernieuwend, onderscheidend en compleet is. Onze Seniorencoachopleiding is de eerste opleiding op dit vlak in Nederland. Filosofie en Missie Het is onze filosofie en missie hoogwaardige Seniorencoaches op te leiden. Dit houdt in dat er zowel gewerkt wordt aan de persoonlijke ontwikkeling, als aan de opbouw van hoogwaardige theoretische en praktische kennis. Daartoe bieden wij een uitzonderlijk breed, gevarieerd en boeiend lesprogramma. De opleiding Seniorencoach is praktijkgericht. Naast de theorie wordt tijdens de lesdagen veel gewerkt met praktische technieken welke direct toepasbaar zijn. Ook werken wij, waar dat mogelijk is, met senioren als oefencliënten. Een succesvol Seniorencoach heeft het eigen proces voldoende doorgewerkt. Daarom richt onze opleiding zich op verdieping van jouw zelfinzicht en zelfbewustzijn. Oude maskers afwerpen en eindelijk jezelf worden. Als coach en mens zul je hierdoor gelukkiger en zelfbewuster in het leven staan. Docenten De ware kracht van een opleiding zit in de kwaliteit van de docenten. De Academie voor Psychodynamica prijst zich gelukkig met haar team van ervaren specialistische docenten. Elke docent heeft een eigen unieke specialisatie en werkwijze. Vanuit deze verschillende werkwijzen zul jij uiteindelijk jouw persoonlijke werkwijze ontwikkelen. Cor van Ewijk Nicole van Leeuwen Kirsten Schults Martine Bleeker Saskia Lemmens Christien Post Radjani Edel Martine Bleeker Communicatie en verslavingen Familieopstellingen Assen van Verandering Levensfase gerelateerde problematiek, omgaan met ziekte Ethische beroepscode, rouwverwerking, geweldloze communicatie en EFT Mindfulness Stervensbegeleiding en nazorg, oudermishandeling en weerbaarheid Levensfase gerelateerde problematiek, seksualiteit en intimiteit Versie (403) Pagina 1 van 14
Basisopleiding: Seniorencoach Een praktijkgerichte basisopleiding tot Seniorencoach, bedoeld voor hen die zich als zelfstandig coach willen vestigen of coachgericht binnen een organisatie willen werken. Het lesprogramma omvat alle basistechnieken welke nodig zijn om coachgerichte persoonlijke vraagstukken van senioren op effectieve wijze te begeleiden. Opleidingen Groep SC01 Seniorencoach Start opleiding 27 oktober, 2014 Locatie Studiedagen Studiebelasting Toelatingscriteria Koetshuis Scherpenzeel 20 maandagen, verdeeld over 11 maanden. Lesdagen van 10.00 17.00u. 4-6 uur per week Collegegeld 3.500,= Vroegboekkorting: HBO werk- en denkniveau. Openstaand voor zelfonderzoek en feedback. Als je minimaal drie maanden vóór de start van een opleiding inschrijft, krijg je 200,= korting op het lesgeld voor het eerste lesjaar. Opmerkingen : - Additionele kosten voor studieboeken (± 80,=), coachsessies (± 400,=) en supervisie (± 100,=) zijn in bovengenoemde kosten niet inbegrepen. - Wij bieden mogelijkheden tot betaling van het lesgeld in vier termijnen, tegen meerkosten. - Het collegegeld is aan een jaarlijkse prijsverhoging onderhevig. - Lesgroepen starten bij een minimum aantal van 10 inschrijvingen. Studiebelasting SBU s College (20 lesdagen) 140 Intervisie (4 u./mnd. X 11 mnd.) 44 Supervisie & theoretische toetsing 14 Leertherapie (4 sessies à 1,5 u.) 6 Praktijkontwikkeling (4 sessies à 1,5 u.) 6 Thuisstudie (syllabus, literatuur en verslagen) 180 Totaal 390 Versie (403) Pagina 2 van 14
Lesprogramma Seniorencoach Lesdag Lesvak Inhoud Docent Lesdag 1 Intake / Ethiek en wetgeving Intake gesprek, beroepscode, ethiek en wetgeving SL Lesdag 2 Communicatie I Inleiding senioren, definities en werkveld Communicatieve basisvaardigheden CVE Lesdag 3 Communicatie II In theorie en oefeningen maak je kennis met - het onderscheid tussen waarnemen en oordelen, gedachten en gevoelens en de onderliggende wel of niet vervulde behoeften. - het verwoorden van eisen en verzoeken. - compassie voor jezelf en de ander om van daaruit te luisteren en verwoorden. SL Lesdag 4 Systemisch werk Basisbegrippen systemisch werk NVL Lesdag 5 Systemisch werk Familieopstellingen NVL Lesdag 6 Assen van Verandering Begeleiding van veranderingsprocessen KS Lesdag 7 Stervensbegeleiding Wat is stervensbegeleiding? Inzicht in het verliesproces, fasen en symptomen. De basishouding van de coach, aanwezig zijn en om kunnen gaan met angsten en emoties. Afscheid nemen. RE Lesdag 8 Rouwverwerking Theorieën in rouwbegeleiding en het eigen rouwproces. SL Lesdag 9 Rouwverwerking De Seniorencoach als begeleider bij rouw. Aan bod komt wat jou als begeleider dient, steunt en welke valkuilen op kunnen treden. SL Lesdag 10 Zingeving en levenskunst Mindfulness en meditatie CP Lesdag 11 Levensfase gerelateerde problematiek Onomkeerbaarheid van tijd en feiten MB Lesdag 12 Omgaan met ziekte / mantelzorg Alzheimer, Parkinson, reuma etc. MB Lesdag 13 Relatietherapie Vanuit de hechtingstheorie van Bowlby en het gedachtegoed van de geweldloze communicatie leer je het patroon van een relatie in kaart te brengen. Vanuit deze kaart werk je aan een nieuwe manier van verbinden. SL Lesdag 14 Weerbaarheid en mishandeling Weerbaarheid van senioren bevorderen. Signalen en signaleren van mishandeling Omgaan met grensoverschrijdende situaties Dader- en slachtofferschap Misplaatste loyaliteit RE Lesdag 15 Assen van verandering Begeleiding van veranderingsprocessen KS Versie (403) Pagina 3 van 14
Lesdag 16 Praktijkdag / supervisie Gespreksvoering met senioren CVE/NVL Lesdag 17 Verslavingen Praktijkopdrachten Herkennen van- en omgaan met verslavingen Voorbereiding praktijkopdrachten CVE Lesdag 18 Seksualiteit en intimiteit Seksualiteit, intimiteit en gesprekvoering MB Lesdag 19 Presentatie praktijkopdrachten Schenkingsrecht, nalatenschap, uitvaart, euthanasie CVE/NVL Lesdag 20 Examen Seniorencoach Theorie en praktijkexamen CVE/NVL Einddoelen: Als Seniorencoach speel je in op de meest fundamentele hulpvragen van senioren. Je bent in staat om senioren met persoonlijke problematiek, resultaatgericht te coachen vanuit een niet-hiërarchische positie. De Seniorencoach zet verstand en gevoel in, ten behoeve van een resultaatgericht coachproces. De Seniorencoach onderzoekt onderliggende problematiek die aan de coachvraag ten grondslag ligt. De Seniorencoach helpt de senior bij het ontdekken van de persoonlijke kracht biedt mogelijkheden om vanuit wensen en verlangens vorm en inhoud te geven aan wat de senior werkelijk wil in het leven. De Seniorencoach werkt op een persoonlijke manier en is betrokken bij haar cliënten en opdrachtgevers. De Seniorencoach is een gelijkwaardige gesprekspartner die denkt vanuit mogelijkheden en die de senior laat ontdekken wat deze wil en wat bij hem/haar past. De Seniorencoach helpt bij de rouwverwerking van verlies. Niet alleen het verlies van naasten, maar ook door het leven. Verlies van bijvoorbeeld werk, huwelijk, goede vriendschap of van gezondheid. De Seniorencoach begeleidt bij ervaren van de eigen eindigheid van het leven door de senior. De Seniorencoach onderzoekt de interactiepatronen tussen de senior en zijn/haar omgeving. De Seniorencoach herkent en benoemt interactiepatronen tussen de senior en zichzelf. De Seniorencoach geeft de senior feedback op gedrag- en denkpatronen en het effect daarvan. De Seniorencoach kent de grenzen en mogelijkheden als coach en kan indien nodig door verwijzen. Versie (403) Pagina 4 van 14
Lesvakken: Communicatie Geweldloze communicatie Familieopstellingen De Assen van Verandering Rouwverwerking Relatietherapie (EFT) Stervensbegeleiding en nazorg Mindfulness Levensfase gerelateerde problematiek Omgaan met ziekte, mantelzorg Verslavingen / Praktijkopdrachten Oudermishandeling en weerbaarheid Seksualiteit en intimiteit Beroepsethiek Communicatie Communiceren doe je altijd. De hele dag. Maar wanneer doe je het nu goed? Hoe verloopt het communicatieproces? Welke wetmatigheden kunnen we daarin onderscheiden? Goede communicatieve vaardigheden zijn essentieel om optimaal als mens te functioneren. Binnen dit blok leer je bewuster om te gaan met mondelinge communicatieve vaardigheden en gedragskenmerken. Hierbij wordt niet alleen gekeken naar de verbale en non verbale aspecten, maar ook naar de mechanismen die wij hanteren bij communicatie. Door deze mechanismen te ontdekken en waar nodig te veranderen wordt u een prettige gesprekspartner. We staan stil bij non-verbale communicatie en het belang van goed waarnemen. Je gaat leren goed te observeren in plaats van onmiddellijk te interpreteren? Je leert ook hou je krachtiger communiceert door je boodschap non-verbaal te ondersteunen. Ook vragen als; Welke signalen zenden we naar elkaar uit?; Wat is belangrijk als ik luister?; Hoe vat ik het best samen?; Welke vragen moet ik stellen?; Hoe kan mijn gesprekspartner het best met mijn feedback uit de voeten?; En hoe ontvang ik zelf feedback, zonder me aangevallen te voelen? Geweldloze communicatie Gevoelens en behoeften kleuren in hoe we communiceren. Met woorden, gebaren en houding geven we uitdrukking aan wat we denken, voelen en willen. De manier van communiceren is niet altijd duidelijk. We verwarren wat we waarnemen met wat we ervan vinden. We halen gedachten en gevoelens door elkaar. Als we wat vragen doen we dat vaak eisend. We komen niet over zoals we willen of bedoelen. Omgekeerd horen we niet altijd wat de ander bedoelt. Deze lesdag gebruiken we het gedachtegoed van Geweldloze Communicatie van Marshall Rosenberg om onze communicatie te onderzoeken. Je ervaart hoe het is de aspecten van dit gedachtegoed in jouw manier van uiten en luisteren te integreren. De uitdaging van geweldloze communicatie is het je eigen maken van het gedachtegoed en dit te verweven in jouw authentieke manier van communiceren. Versie (403) Pagina 5 van 14
Systemisch werken (Familie opstellingen) De bedenker van familieopstellingen Bert Hellinger ontdekte dat het mogelijk is om oude pijn en onbegrepen reactiepatronen te ontrafelen zonder alle betrokkenen zelf erbij te halen. Door willekeurige mensen als representant voor familieleden (door generaties heen) op te stellen in een ruimte, wordt duidelijk voelbaar hoe men zich tot elkaar en de vrager (degene wiens familie wordt opgesteld) verhoudt en hoe men elkaar beïnvloedt. Bovendien is het mogelijk om helend te werken door bewust te schuiven met de opstelling en daardoor tot verwerking van oude pijn te komen. De Assen van Verandering De Assen van Verandering is een praktisch model dat is ontwikkeld voor professionals die veranderingsprocessen begeleiden. Het is van oorsprong bedoeld voor coaches maar is ook zeer goed bruikbaar voor therapeuten en trainers. Het model maakt een belangrijk deel uit van een van de meest vooraanstaande coachopleidingen ter wereld (the Meta-Coach Training System ) en is nu voor het eerst toegankelijk in Nederland. De Assen van Verandering is bedacht door de Amerikaanse cognitief psycholoog en NLP/Neurosemantiek trainer Michael Hall. Het is gebaseerd op onderzoek dat Hall heeft gedaan naar mensen, die uit zichzelf (dus zonder professionele hulp) een belangrijke verandering in hun leven succesvol hebben behaald. Hall heeft van al deze 'veranderingsexperts' de achterliggende structuur van hun succesvolle gedrag in kaart gebracht. Uit het onderzoek blijkt dat iedereen die succesvol verandert acht dezelfde aspecten benoemt, die eveneens naar voren komen als fasen binnen het veranderingsproces. Deze aspecten zijn: 1. Ergens weg van willen, iets willen vermijden 2. Ergens naartoe willen, iets willen bereiken 3. Inzicht in de gedachten en gevoelens die het ongewenste gedrag sturen 4. Het besluit nemen te veranderen 5. Binnen jezelf nieuwe, effectieve gedachten en gevoelens creëren 6. Nieuw, effectief gedrag ontwikkelen en dit gedrag uitvoeren. 7. De behaalde verandering erkennen en waarderen 8. De nieuwe strategie kritisch bekijken en testen om deze te verbeteren. Deze acht aspecten heeft Hall onderverdeeld in vier assen: As 1: Motivatie (aspect 1 en 2) As 2: Beslissen (aspect 3 en 4) As 3: Creëren (aspect 5 en 6) As 4: Versterken (aspect 7 en 8) Samen vormen deze vier assen met ieder twee polen de Assen van Verandering. Dit model is een uitstekende kapstok waarlangs een coach of therapeut een veranderingsproces kan begeleiden. Tijdens de lessen leer je: Te herkennen in welke fase van verandering een persoon, groep of organisatie zich bevindt. De juiste vragen te stellen zodat alle fasen van verandering worden uitgediept. Het model toe te passen zodat je nog sneller en effectiever tot goede resultaten kunt komen. Rouwverwerking Inherent aan leven is dat we met verliezen te kampen krijgen. Verliezen in de breedste zin van het woord: verlies van werk (door ontslag of pensionering), verlies van inwonende kinderen, verlies van je partner, familie, vrienden (door de dood of anders), verlies van gezondheid, verlies van perspectief omdat we gaande door het leven dichter bij de dood komen. Versie (403) Pagina 6 van 14
Iedereen gebruikt gedurende zijn leven manieren om met verliezen om te gaan. Soms is dat om maar net te doen of het niet zo erg is. Maar gaande het leven stapelen de verliezen zich op, vallen er steeds meer mensen weg en komt de eigen eindigheid dichterbij. Om mensen die rouwen te begeleiden is het van belang je eigen manier van rouwen te kennen. Naast je eigen rouwproces komen verschillende werkwijzen die je kunt inzetten bij rouwbegeleiding aan bod, er is aandacht voor individuele begeleiding en groepsbegeleiding. Relatietherapie (EFT) De hechtingstheorie van Bowlby geeft aan dat de behoefte aan veilige hechting, je veilig en vertrouwd weten bij een ander mens, zowel voor kinderen als voor volwassenen geldt. Die behoefte aan veiligheid en vertrouwen is soms moeilijk direct te verwoorden, bijvoorbeeld als de verbinding met de ander niet als veilig ervaren wordt. Om de kwetsbaarheid te verbergen of beschermen gaan mensen zich terugtrekken of worden boos. Zo ontstaan er in relaties patronen waarin de partners elkaar niet meer kunnen vinden en niet meer samen gelukkig zijn. Deze lesdag staat in het teken van het herkennen van die patronen en op zoek te gaan naar die onderliggende onvervulde behoeften. Er is ook aandacht voor stellen die pas op oudere leeftijd samenkomen: Hoe doe je dat, als je nooit eerder een relatie gehad hebt of als je voor deze relatie als dertig of veertig jaar samen was met een ander? Stervensbegeleiding en nazorg Denkend aan de dood kan ik niet slapen, En niet slapend denk ik aan de dood (Insomnia - J.C. Bloem) Naarmate we ouder worden komen we dichter bij het definitieve afscheid van het leven. Komen we dichter bij het moment waarop we van alles en allen die ons dierbaar zijn afscheid moeten nemen. Voor sommigen komt de dood plotseling, voor anderen is er tijd om afscheid te nemen. Weer anderen verkiezen een zelfgekozen dood. Hoewel we niet kunnen generaliseren is het sterven voor een oudere en ook voor een ernstig zieke een realiteit. Vaak veel meer dan voor de mensen in de naaste omgeving, waarvoor de dood vaak nog een taboe is en het praten erover vermeden wordt. Afscheid nemen doen we op onze eigen manier, op basis van onze ervaringen, overtuigingen, verantwoordelijkheden en gevoelens. In het proces van afscheid nemen worden we geconfronteerd met verschillende gedachten, gevoelens en wensen die belangrijk zijn. Als seniorencoach faciliteer je de mogelijkheid om het afscheid nemen hanteerbaar te maken. Deze studiedag richt zich op diverse aspecten die te maken hebben met sterven en afscheid nemen. Als seniorencoach krijg je handvatten vanuit Hoofd (kennis en inzicht) Handen (vaardigheden) en Hart (waarden en verbinding) om met anderen in gesprek te gaan over de (naderende) dood en om naast mensen te staan in de laatste fase van hun leven. Tijdens deze dag komen de volgende onderwerpen aan de orde: Wat betekent sterven en wat betekent stervensbegeleiding? Inzicht in het verliesproces, fasen en symptomen Afscheid nemen Aanwezig zijn Communicatie en omgangskundige interventies Versie (403) Pagina 7 van 14
Mindfulness I Dit is een vorm van aandachttraining met als uitgangspunt dat lichaam en geest één zijn. Mindfulness is gebaseerd op eeuwenoude oosterse meditatietechnieken uit het Zen Boeddhisme. Jon Kabat-Zinn de bedenker van Mindfulness, heeft deze technieken vertaald naar onze westerse denkwijze en heeft onderzoek verricht naar de praktische toepasbaarheid. In medisch onderzoek ontdekte hij dat meditatie ofwel aandachttraining een zeer effectieve methode is om stress en pijn te bestrijden. Momenteel wordt in Amerika veel gewerkt met deze benadering in Stress-reductie klinieken. We hebben van onze ouders meegekregen dat, om gezond te leven, we goed moeten eten, sporten en voldoende nachtrust nodig hebben. Gezien de maatschappij steeds meer eisen stelt en de druk om te presteren hoog is, komen we steeds minder toe aan deze basisvoorwaarden. We hebben niet echt geleerd wat ervoor nodig is om verantwoord met grote druk om te kunnen gaan en tegelijkertijd onze vaardigheden in te blijven zetten en ons verder te ontwikkelen. Veel coachingcliënten hebben stressproblemen of bevinden zich in een crises, waardoor zij zingeving zoeken. Je zou kunnen zeggen dat er een chronisch tekort is aan flow; werkelijk kunnen genieten van wat je doet. Gebleken is dat er drie manieren zijn om nieuwe neurologische verbindingen in de hersenen aan te maken: - Aerobisch sporten; hierdoor wordt veel zuurstof naar je lichaamscellen gestuurd - Aandachttraining/meditatie - Uitdagende nieuwe dingen doen. Met deze nieuwe neurologische verbindingen kunnen we onze emotionele reactierespons wat oprekken en leren we meer flexibel met situaties om te gaan. Door vaardigheid te ontwikkelen in focussen op de aandacht en de adem, komen we meer in contact met ons innerlijke leiderschap. We ontwikkelen van reactief naar pro-actief en op deze wijze komen we in contact met ons Authentieke Zelf. Het wil niet zeggen dat onze emoties er niet meer zijn, maar ze zullen niet langer onze keuzes bepalen. Je gaat voelen dat je kan kiezen voor wat je werkelijk wilt. Je komt zogezegd in contact met wie je in wezen bent, wat je wilt en wat je kunt. Levensfase gerelateerde problematiek Op deze lesdag maak je kennis met de ontwikkelingspsychologie van de laatste levensfasen. Welke thema s spelen er in deze fasen? We gaan hierbij uit van de theorie van Erik Erikson, die meent dat elke levensfase een specifieke uitdaging biedt. In de fase die doorgaans voorafgaat aan pensionering, is de uitdaging openstaan voor verandering versus stagnatie. In deze periode moeten mensen zich leren verhouden met jongere generaties die nieuwe ideeën hebben. Die stroken vaak niet met de ideeën waarmee de oudere generaties zijn opgegroeid. Tegelijk hebben die oudere generaties de levenservaring die jongeren missen en willen ze deze overdragen. Inmiddels lijkt er een tussenfase te ontstaan waarin veel mensen niet meer werkzaam zijn, maar nog wel de energie hebben om actief in het leven te staan. Soms stoppen mensen noodgedwongen - al vroeg met werken. Het kan mensen zwaar vallen om in deze fase invulling te geven aan hun leven. In de laatste levensfase, wanneer de lichamelijke beperkingen toenemen en de echte ouderdom intreedt, is ego-integriteit de uitdaging. Dit houdt in dat men terugkijkt op het leven en de balans opmaakt. Heb ik het goed gedaan? is de vraag die gesteld dient te worden. Versie (403) Pagina 8 van 14
Tijdens de lesdag bestuderen we de problemen die mensen hierin kunnen tegen komen. Onderwerpen als spijt, rouw en afhankelijkheid worden besproken en uitgediept. Vanzelfsprekend kijken we ook hoe je als coach de cliënt kunt ondersteunen in deze uitdagingen. Je gaat met oefeningen aan de slag om feeling te krijgen met deze onderwerpen. Omgaan met ziekte / mantelzorg Naarmate mensen ouder worden, neemt de kans op ziekte toe. Het omgaan met een chronische en/of progressieve ziekte kan zeer moeilijk zijn. Als seniorencoach zal je waarschijnlijk ook regelmatig te maken krijgen met mantelzorgers. Het zorgen voor een zieke partner kan een zware last zijn, die veel mensen graag goed willen volbrengen, maar die zo zijn specifieke levensvragen met zich mee brengt. Dementie is een snel groeiend fenomeen in onze vergrijzende samenleving. Om mantelzorgers goed te kunnen ondersteunen, is het noodzakelijk om hierover enige basiskennis te hebben. Op deze lesdag besteden we daarom veel aandacht aan de verschillende soorten dementie. Verder wordt stil gestaan bij de ziekte van Parkinson en CVA s (herseninfarcten). Je leert wat deze ziektes in grote lijnen met zich mee brengen en welke psychische/emotionele problemen dat kan veroorzaken bij zowel patiënten zelf, als bij mensen in de omgeving. We besteden aandacht aan de valkuilen waar mantelzorgers in kunnen stappen en welke ondersteuning kan helpen. Verslavingen Ouderen hebben de toekomst in de verslavingszorg. Deze kreet valt op meerdere manieren uit te leggen. Op de eerste plaats blijken steeds meer ouderen de laatste jaren met verslavingsproblemen geconfronteerd te worden, althans als we kijken naar ouderen die daadwerkelijk hulp zoeken in de verslavingszorg. En op de tweede plaats zal door vergrijzing van de Nederlandse bevolking de cliëntenpopulatie van de verslavingszorg verhoudingsgewijs steeds meer uit ouderen bestaan. Daardoor zal de aandacht zich automatisch ook meer op deze doelgroep gaan richten. Hoe gaan senioren om met verslavingen? Hoe kun jij als Seniorencoach verslavingen herkennen en wat doe je er mee? Binnen dit lesblok leer je welke soorten verslavingen er zijn, de verslavingsfases en behandelvormen. Praktijkopdrachten Dit lesblok wordt gebruikt als voorbereiding op het uitvoeren van de praktijkopdrachten. Binnen de lesgroep zal een aantal teams gevormd worden, elk team krijgt een opdracht om op een specifiek onderdeel van seniorenproblematiek een onderzoek te verrichten. De uitkomsten van dit onderzoek zal Door het team gepresenteerd worden op de lesdag Presentatie praktijkopdrachten. Oudermishandeling en weerbaarheid Een bewoner die zegt dat hij niet gewassen wil worden, zet ik als eerste onder de douche, onder een lekkere koude douche. Je moet ze leren wie de baas is. Uit: In de wachtkamer van de dood van Anne Mei Thé. Er is sprake van ouderenmishandeling wanneer een oudere moedwillig en herhaaldelijk schade (emotioneel, financieel en/of fysiek) wordt toegebracht door iemand die in een persoonlijke of professionele relatie staat tot de oudere. Jaarlijks krijgen één op de twintig ouderen in Nederland te maken met mishandeling door partners, familie, huisvrienden of zorgverleners. Versie (403) Pagina 9 van 14
Ouderenmishandeling vindt in de beslotenheid van het contact plaats achter de voordeur. Ouderenmishandeling slaat letterlijk en figuurlijk diepe wonden in het persoonlijke leven van slachtoffers, plegers en hun omstanders. Voor veel ouderen, zorg- en hulpverleners is het een moeilijk onderwerp om over te praten. Gelukkig wordt het taboe rondom ouderenmishandeling de laatste tijd meer en meer doorbroken en komt er steeds meer aandacht voor het onderwerp. De seniorencoach is bij uitstek een professional die in staat is om (vermoeden van) ouderenmishandeling te signaleren en met ouderen, zorg- en hulpverleners in gesprek te gaan en doortastend op te treden wanneer de situatie dit vraagt. Tijdens deze lesdag staan we stil bij de verschillende vormen van ouderenmishandeling. Daarnaast krijg je handvatten om vanuit Hoofd (kennis en inzicht) Handen (vaardigheden) en Hart (waarden en verbinding) contact te maken met ouderen, zorg- en hulpverleners over dit onderwerp en te handelen bij (vermoeden van) ouderenmishandeling. Tijdens deze dag komen de volgende onderwerpen aan de orde: Wat wordt verstaan onder ouderenmishandeling? Hoe herken je ouderenmishandeling; symptomen, patronen en dilemma s De dynamiek tussen daders en slachtoffers Juridisch kader en valkuilen Communicatie en omgangskundige interventies Seksualiteit en intimiteit Beroepsethiek Deze lesdag gaat over ethiek en wetgeving rondom het coachschap. Hier wordt aandacht gegeven aan de ethische gedragscode voor coaches van de Academie voor Psychodynamica en worden de belangrijkste regels en wetten besproken. Naast het tuchtrecht, klachtrecht en beroepsgeheim worden hier tevens dossiervorming, inzage, civiel- en strafrechtelijke aansprakelijkheid, gezondheidsrecht en werken met senioren besproken. Toepassingsgebieden Na de beroepsopleiding bestaat de mogelijkheid je te vestigen als zelfstandig Seniorencoach, individueel of aangesloten bij een groepspraktijk, als deel- of voltijd coach. Ben je reeds werkzaam als coach, dan kun je de geleerde technieken goed benutten als aanvulling op je bestaande werkwijze. Erkenning: Onze coachopleiding is erkend door de Nederlandse Orde van Beroepscoaches (NOBCO). Dit betekent dat studenten van onze coachopleiding erkend worden als beroepscoach en zich kunnen aansluiten bij het NOBCO. Versie (403) Pagina 10 van 14
Toetsing en certificering Persoonlijk Ontwikkelthema POP Aan het begin van de opleiding bepaalt de student een persoonlijk ontwikkelthema waaraan tijdens de opleiding gewerkt gaat worden. Dit thema zal verder uitgediept worden tijdens de lesdagen, in de intervisiegroep en tijdens de leercoaching. Aan het eind van het opleidingsjaar stuurt de student een jaarthema- of POPverslag op naar de mentor van twee pagina s op A4 formaat. Deelopdracht van de POP is het schrijven van een grafrede. Het schrijven van de grafrede bij de start van dit lesjaar kan je helpen om je POP scherp te stellen. De grafrede stuur je op naar je mentor. Intervisie Aan het begin van de opleiding worden intervisiegroepen samengesteld van vier of meer personen. Doel van deze groepen is het in klein verband oefenen van technieken die op de lesdagen gedoceerd worden. De intervisiegroepen komen minimaal eens per maand samen. Van elke bijeenkomst schrijft één van de deelnemers een verslag, gebruik makend van het intervisieformulier (zie deel III). Dit verslag stuurt de schrijver per e-mail aan de mentor en intervisiegenoten. Noteer altijd de datum en wie er aanwezig waren tijdens de bijeenkomst. Je bent verplicht om tijdens de opleiding tenminste tien intervisiebijeenkomsten bij te wonen. Als er vragen ontstaan tijdens de intervisie dan kun je deze inbrengen tijdens de eerstvolgende lesdag. Tijdens de opleiding dienen twee van de tien intervisiebijeenkomsten plaats te vinden onder supervisie van een coach uit ons supervisieteam. Uit de lijst supervisoren kun je zelf een supervisor kiezen. In het totaal dient een intervisiegroep tien verslagen in. Examen De opleiding wordt afgesloten met een schriftelijk examen over de gedoceerde lesstof en de verplichte literatuur. Tevens laat je middels een praktijksessie zien dat je een coachingsessie kunt leiden met de geleerde technieken. Beoordeling van de praktijksessie geschiedt door een ervaren coach/supervisor. Om voor het diploma Seniorencoach in aanmerking te komen, dien je zowel het schriftelijk examen als de praktijksessie met een voldoende af te sluiten. Leercoaching Tijdens het opleidingsjaar volgt de student minimaal vier coachsessies bij een gediplomeerd coach/therapeut. Doel is het persoonlijk jaarthema (POP) uit te diepen en bekend te raken met de praktische werkwijze van coaches. De student verwerkt de ervaringen in het verslag van het jaarthema. De keuze van de coach wordt vooraf gemeld aan de mentor o.v.v. naam en telefoonnummer. Praktijkontwikkeling Tijdens de opleiding begeleidt de student met één cliënt van buiten de opleiding minimaal vier coachsessies. Het doel hiervan is dat je door de praktijkervaring je eigen leerpunten als coach duidelijk krijgt. Meteen na elke sessie stuur je een verslag via e-mail naar de mentor voor feedback (zie sessieformulier deel III in deze syllabus). Deze feedback gebruik je voor de volgende sessie. Lever je twee verslagen tegelijk in, dan telt dit voor één verslag. Voor vakgerichte vragen kun je contact opnemen met de desbetreffende docent, bij voorkeur tijdens de lesdagen. Na afronding van de vier sessies wordt een samenvatting van 2 pagina s op A4 formaat ingeleverd bij de mentor (zie samenvattingsformulier deel III van deze syllabus). Op het samenvattingsverslag wordt geen feedback gegeven. Versie (403) Pagina 11 van 14
Literatuurlijst Lessen voor levenden Elisabeth Kubler-Ross ISBN 9789026319648 Afscheid nemen Riekje Boswijk Hummel ISBN 9789060207796 Renske van Berkel Mindfulness in coaching ISBN 90 24401542 Manu Keirse Helpen bij verlies en verdriet ISBN 9789020950519 Irvin Yalom Tegen de zon inkijken ISBN 9789460033889 Examen & Supervisie Aan het eind van de opleiding wordt een schriftelijk examen afgenomen over de gedoceerde lesstof, de syllabus en de verplichte literatuur. Tevens laat je middels een supervisiesessie zien dat je een coachsessie kunt leiden met de geleerde technieken. Je krijgt daarbij feedback op drie aspecten: kennis van de lesstof, vaardigheid in het toepassen van geleerde technieken en de houding als coach. Om voor het diploma Seniorencoach in aanmerking te komen dienen het tentamen en de supervisiesessie met een voldoende afgesloten te worden. Examenregels: * Schriftelijk examen met voldoende afgesloten * Supervisiesessie met voldoende afgesloten * Studieboeken gelezen * Vier coachsessies met oefencliënt van buiten de opleiding * Vier leercoachingsessies ondergaan bij een erkend coach * Alle verslagen ingediend * Minimaal 18 lesdagen bijgewoond * Minimaal 10 intervisiebijeenkomsten bijgewoond Bij een onvoldoende is één herkansing mogelijk middels een herexamen. Certificering Wanneer de Seniorencoachopleiding met goed gevolg wordt voltooid, wordt dit bekroond met een diploma Seniorencoach. Pas na het behalen van het diploma mag u zichzelf Seniorencoach noemen. Syllabus & literatuur De syllabus vormt het basisdocument behorend bij de opleiding. De syllabus omvat per lesdag en lesvak separate lesstof. Daarnaast wordt de student geacht tijdens de opleiding de studieboeken te lezen zoals aangegeven in de literatuurlijst. Vrijstellingen Vanwege de specifieke inhoud van het lesprogramma voor de coachopleiding, worden in principe geen vrijstellingen verleend. Zorg voor onze studenten Elke lesgroep word begeleidt door een mentor en assistent(en), om zeker te stellen dat wij elke student voldoende persoonlijke begeleiding kunnen geven. Wij bieden een prettige, veilige plek om te experimenteren en te leren, goed verzorgd en uitgebreid lesmateriaal, deskundige studiebegeleiding en we creëren een sfeer waarin iedereen tot zijn of haar recht kan komen. Versie (403) Pagina 12 van 14
Aantekeningen: Versie (403) Pagina 13 van 14
Contact Onze opleidingslocatie en administratieadres is : Academie voor Psychodynamica Burgemeester Royaardslaan 3 3925 GG Scherpenzeel Tel. 033-2778873 E-mail : info@psychodynamica.nl Website: www.psychodynamica.nl Versie (403) Pagina 14 van 14