Risicomanagement in Scrum Egbert Bouman Valori thema avond, 24 juni 2014 1 Agenda vanavond 18:15 Welkom en Inleiding Egbert Bouman, Valori 18:30 Risicomanagement zonder Scrum te frustreren Presentatie en hands-on. Egbert Bouman 19:30 Pauze 19:50 Risico s vinden met het Taste Wheel Derk-Jan de Grood 20:40 Jullie ervaringen, discussie 21:00 Afsluiting, naborrelen 2
?? Requirements = Product Backlog?? Bedrijfseisen, gebruikerseisen Systeem eisen?? SCRUM?? Acceptatie test Keten test Valori thema avonden Een begrip in Grip op IT! Geweest, o.a.: Depersonaliseren productiedata Creëren Maskeren Migreren Beheren Converteren Integreren Tools en toolsupport Datakwaliteit en (Big) data Aceptatieregie en SmartACCEPT SMART requirements en slim testen ISO9126, 25010 en Security Grip op MsDynamics De nieuwe generatie testtools Test Data Management Getting Things Done Solvency II Scrum en onafhankelijk testen Tools voor Test Management Stretch & Move (met KPN) Moderne systeemontwikkeling: RUP, agile Risicomanagement in de echte wereld Model Based Testen Politiek op de werkvloer Testen en auditing SOA en ketentesten Bevindingenbeheer en SmarTRACK Zorg en ICT Performance testen Usability, met Leonard Verhoef SEPA Datawarehousing en BI De Vrijgavekaart Wat bracht Eurostar Zorgverzekeraars Etcetera Over Valori Proces Tools Proces Tools Syner gie Al 25 jaar Testen PLUS Test & Acceptatie, Test Tool Services Business Analyse & Requirements High Performance Maintenance People People 150 professionals Top-200 klanten RABO, Achmea, Interpolis, ING, NIBC, ASR, SNS, Menzis, KPN, Randstad, Tweede Kamer, Prov. Utrecht, etc. SmarTEST aanpak, EXIN-preferred www.valori.nl, www.smartest.nl
Wie is Egbert Bouman? Gecertificeerd risico auditor Auteur SmarTEST Geaccrediteerd CAT trainer egbertbouman@valori.nl Practice manager Test & Acceptatie Agenda vanavond 18:15 Welkom en Inleiding Egbert Bouman, Valori 18:30 Risicomanagement zonder Scrum te frustreren Presentatie en hands-on. Egbert Bouman 19:30 Pauze 19:50 Risico s vinden met het Taste Wheel Derk-Jan de Grood 20:40 Jullie ervaringen, discussie 21:00 Afsluiting, naborrelen 6
Valori verbeterkaarten 7 Onze ambitie Breng risicoanalyse en management in Scrum zonder de eenvoud van Scrum te frustreren 8
Jullie ambitie? Voor je organisatie? Voor jezelf? Wat wil je vanavond meenemen? 9 Ontstaansgeschiedenis Aanpak in 2014 gemaakt samen met: Valori experts Klantwerkgroep Verrijkt n.a.v. workshop ervaringen (TestNet, ) Bestaande Scrum practices: Scrum guide aangehouden (www.scrum.org) Plus enkele breed geaccepteerde practices Uitgangspunt: maak Scrum niet topzwaar 10
Risico s zijn leuk (bijna) elk risico is beheersbaar
Risico s verdampen terwijl je kijkt 13 Project- en productrisico s Risicomanagement Analyse en mitigatie Handig! Projectrisico s Planning, voortgang, budget, politiek, people issues, etc. Productrisico s Voor het eindresultaat, als het project er niet meer is. Dit interesseert vooral project managers en scrum masters Dit interesseert vooral product owners, business users en testers
Scrum in een notendop 15 15 Scrum in een notendop (2) Functies, Epics, Thema s,... User stories met Acceptatiecriteria Spikes, bugs Product owner DoD HIP sprints Demo (Sprint Review) Retro spective Scaling Agile: all levels in your organisation Improvement backlog
Risico analyse is een risico op zichzelf Hoe zorg je voor precies genoeg aandacht voor risico s? Van een agile forum 18
Iets minder extreem 19 Hoe expliciet wil je het hebben? Scrum: risico management is impliciet Het Scrum proces is gericht op risico s vroegtijdig elimineren Ook als je niet over risico s praat Hamvraag: Wil je het ook expliciet? Scrumdamentalisten: nee! Valori: soms niet, vaak wel, mits just enough! 20
Waarom expliciet? Auditability en Compliance De organisatie verwacht het van je Geen risico, geen test Aantoonbaar serieus nemen van stakeholders Omdat het waarde heeft Interne en externe auditors verwachte traceerbare risico aanpak Men denkt (nog) klassiek in PRINCE2, MSP, PMBOK termen Testers komen (terecht) niet in beweging als er geen risico s zijn Uw zorg is onze zorg Tegen tunnelvisie en group think de requirements van de pessimist 21 Nu even samen Scrummen Laten we eens aannemen dat je: meestal concrete risico s hebt bij systeemontwikkeling die wil adresseren in je Scrum team minimale overhead wilt toevoegen 22
Case: SmartACCEPT 4.3 Echt project, echte risico s!! Ik ben product owner 23 Case SmartACCEPT: vier risico s 1. Video Capture 2. Back-up & restore 3. Eenvoud Voice over optie geeft technische complicaties Onvoldoende ingericht zowel technisch als proces De GUI wordt te ingewikkeld Waardoor slechtere user experience 4. Productiviteit Kan gehinderd worden door productie incidenten 24
Aan de slag! Lees de hand-out met 4 risico s. Wat zou jouw agile strategie zijn bij deze risico s? Bepaal met je buurman/vrouw per risico hoe je die inpast in Scrum. Doe dat zodanig dat aandacht en opvolging verzekerd is. 25 Onze risicostrategie, per type! 1. Detail productrisico gekoppeld aan 1 of enkele backlog items 2. Breed productrisico eenmalig, niet te koppelen aan bestaand backlog item 3. Generiek productrisico dat voor langere tijd aandacht vraagt 4. Projectrisico niet direct gerelateerd aan de deliverables Neem op als acceptatiecriterium Maak een spike, HIP item of nieuwe user story Voeg toe aan de Definition of Done (of DoR, DoS) Behandel als Impediment of Improvement item Dit is de kern van deze presentatie! 26
Gebruik product en sprint backlog! Stop risico s in de backlog items Als onderdeel user story of epic als een spike of als expliciet risk item of Slechts 1 attribuut extra Hou actueel: Backlog grooming Backlog heeft al value (belang) Voeg failure probability toe Dan heb je de input voor de risicoplot AKA backlog refinement, story time Continue, verplicht in sprint review, Ken Schwaber: 5% van je tijd 27 Gebruik product en sprint backlog! Stop risico s in de backlog items Als onderdeel user story of epic als een spike of als expliciet risk item of Slechts 1 attribuut extra Hou actueel: Backlog grooming Backlog heeft al value (belang) Voeg failure probability toe Dan heb je de input voor de risicoplot AKA backlog refinement, story time Continue, verplicht in sprint review, Ken Schwaber: 5% van je tijd 28
Wat heb je hieraan? Expliciet en controleerbaar risicomanagement In een agile / Scrum setting En de aanname was dat we dat willen Met borging van elk risicotype Stelling: elk risico is te mappen op 1 van deze 4 Hybride risico s knip je op Zonder Scrum te frustreren We hebben niets extra s toegevoegd Behalve (eventueel) een risicolijst 29 Wat hebben we verder nodig? Visualisatie Geef je risico s kleur en gezicht! Sluit aan bij het referentiekader van het team Aanpak (te) grote risico s Wat doe je als de risico s (te) groot zijn? Hier helpt Scrum je ook! Risk trawling: hoe vind ik de risico s Klassieke technieken: PRA, PRIMA, PRISMA Nieuwe, agile technieken: risk poker, taste wheel 30
Visualisatie: Risk Burndown Chart Bron: Agile Body of Knowledge (AgileBOK.org) Kan, maar is bewerkelijk en niet gelinkt aan Scrum referentiekader 31 Download van www.smartest.nl 32
Betere visualisatie: Risicoplot Risicoplot visualiseert de risico s bij de user stories. Download van www.smartest.nl Omvang (story points) apart gevisualiseerd, dus geen onderdeel van Impact. Sluit aan bij referentiekader Scrum team 33 Risico daalt (als het goed is) Dag 1 Wat klopt hier niet overigens? Dag 12 34
Als de risico s (te) groot zijn De risico s zijn Te groot, onverantwoord Groot, misschien té groot Significant, maar beheersbaar Maatregel Blaas het project of de release af. Herzie de sprint backlog: kies minder riskante items Verkort de sprints. Dan gooi je in het ergste geval geen hele maand weg. Test grondig maar lever op in de A-omgeving Gevolgd door een onafhankelijke acceptatietest (testen boven de streep in het W-model) Plan ruimte voor (tussentijdse) inspectie en demo s Begroot voldoende tijd voor testen Zorg voor adequate test-expertise in het team Beperkte onafhankelijke acceptatietest (als hierboven, maar hou hem kort) Klein Test grondig, maar praat niet teveel over risico s Focus op kansen, kwaliteit en productiviteit 35 Risk trawling: Breed of concreet? Deze twee staan op gespannen voet! Breed en concreet allebei nodig. Daarom: Breed (klassiek): grote kans op vaagheid Geen blinde vlekken en tunnelvisie Start met brede risicoanalyse Concreet (agile): grote kans op tunnelvisie Zo concreet mogelijk Manage concrete risico s in de sprint 36
Brede risicoanalyse Start een traject met meerdere (parallelle) sprints altijd met een brede risicoanalyse. Bv met de PRIMA aanpak. 37 Samenvattend Maak je keuze: risico s impliciet of expliciet Het is nooit een doel op zichzelf, voorkom waste Zorg dat de risico s meeliften met Scrum Met de 4 risicotypen Visualiseer de risico s op het Scrum bord Met de risicoplot Vergeet de brede risicoanalyse niet En hanteer die als geweten 38
Neem het risicoperspectief serieus, ook in een agile setting! Kom naar de workshop op de TestNet summerschool, 9 juli. Kijk op www.smartest.nl voor tools, o.a. de risicoplot tool. Blijf denken in mogelijkheden. Laat ons weten wat je ervan vond. Valori denkt graag met je mee! 39 Bedankt voor jullie aandacht egbertbouman@valori.nl 06-22708910 www.valori.nl www.smartest.nl 40
Extra Slides 41 Stammenstrijd is zinloos Stammenstrijd tussen twee culturen Agile aan voorkant (front-end) Waterval aan de achterkant (back-end) Vooral in grotere organisaties met complexe IT landschappen 42 42
En deze gaat ons helpen 43 DoD mag specifiek zijn 44
Voorbeeld: het SmarTEST W-model Requirements, acceptatiecriteria en risico s Architectuur en high level Ontwerp Onafhanke lijk testen Niet- Scrum. Ontwerp, bouw en testen Scrum. Door TestNet gekozen als de agile opvolger van het V-model Een persoonlijke risico ervaring 46
Voordelen brede risicoanalyse Verbinding tussen en met stakeholders, PO, test mgr, team Samen benader je de waarheid het beste: The Wisdom of Crowds Risico s kennen als basis voor testtraject Breed perspectief: Informatie, Proces, Systeem Out-of-the-box: Beperk je niet tot (sprint) backlog Weten wat je niet weet Risicomatrix: PRIMA of PRA Twee dimensies: Onderdelen + (kwaliteits)eigenschappen Risicoworkshop vaak goed idee 47 Wat doe je met de uitkomsten? 1. Hanteer de risicomatrix als geweten 2. Breng zoveel mogelijk in de backlog 3. Vertaal door in de release en sprint planning 4. Benut het voortschrijdend inzicht in de sprints 48