ARBEIDSOVEREENKOMSTEN PRAKTIJKBOEK ONTSLAG uitgave 2012 Advocatenkantoor Claeys & Engels (bijgewerkt tot 27 februari 2012)
Verantwoordelijke uitgever: Hans Suijkerbuijk # 2012 Wolters Kluwer Belgium NV Ragheno Business Park Motstraat 30 B-2800 Mechelen Tel. 0800 40 300 www.kluwer.be info@kluwer.be ISBN 978-90-46-53999-6 D/2012/2664/355 BP/ONTPRB-YI12001 Behoudens de uitdrukkelijk bij wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever.
INHOUDSOPGAVE INH Voorwoord Inhoudsopgave III IX DEEL 1 1 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst ongeacht de wil van de partijen. Overmacht Overlijden Uitdrukkelijk ontbindend beding 7 Hoofdstuk 1. Overmacht 9 Afdeling 1. Inleiding en situering 9 Afdeling 2. Voorwaarden 9 1. Uitvoering volstrekt onmogelijk 9 2. Uitvoering definitief onmogelijk 9 3. Omstandigheden buiten de wil van de partijen om 10 4. Niet te voorziene overmacht 10 Afdeling 3. Wijze en ogenblik van de bee indiging van de arbeidsovereenkomst 10 Afdeling 4. Gevallen 11 1. Gevallen waarbij de overmacht werd aanvaard 11 1.1. Definitieve arbeidsongeschiktheid 11 1.2. Brand 12 1.3. Overheidsdaad 12 2. Gevallen waarbij de overmacht niet werd aanvaard 13 2.1. Faillissement of kennelijk onvermogen 13 2.2. Economische moeilijkheden 13 2.3. Sluiting van de onderneming wegens toepassing van de wetgeving op de vrijwaring van het leefmilieu 13 2.4. Gevangenschap 13 2.5. Staking 13 2.6. Schorsing of de afzetting uit het ambt 13 Hoofdstuk 2. Overlijden 15 Afdeling 1. Overlijden van de persoon van de werkgever 15 1. Principe 15 2. Uitzonderingen 15 2.1. Gevallen 15 2.2. Vergoeding 15 2.3. Tijdstip 16 Afdeling 2. Einde van de juridische persoon 16 1. Principe 16 2. Faillissement 16 2.1. De activiteit wordt door de curator niet verdergezet 16 2.2. De curator zet de activiteit verder 17 2.3. De curator draagt de onderneming over 17 3. Overdracht van de onderneming 17 Afdeling 3. Overlijden van de werknemer 17 1. Principe 17 2. Overlijden na de bee indiging van de arbeidsovereenkomst 18 2.1. Voor het van kracht worden van de opzegging 18 2.2. Tijdens het presteren van de opzegging 18 2.3. Na verbreking van de overeenkomst 18 3. Andere vergoedingen dan de opzeggingsvergoeding 18 Hoofdstuk 3. Ontbindende voorwaarde 19 Afdeling 1. Begrip 19 Afdeling 2. Voorwaarden 19 Afdeling 3. Gevallen 20 Kluwer IX
1. Door de wet verboden ontbindende voorwaarden 20 1.1. Celibaatsbeding 20 1.2. Beding inzake moederschap 20 1.3. Bereiken van de pensioenleeftijd 20 1.4. wettelijke schorsingsgronden 20 2. Bijzondere gevallen 20 2.1. Overheidsbeslissing 20 2.2. Werknemerspaar 20 2.3. Rendement van de werknemer 21 2.4. Slagen voor een examen 21 2.5. Beroepsuitoefeningsvoorwaarden 21 2.6. Medisch onderzoek 21 2.7. Uittreksel uit het strafregister 22 2.8. Faillissement 22 2.9. Stopzetting van de activiteiten 22 DEEL 2 23 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst bij onderlinge toestemming 27 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 29 Hoofdstuk 2. Modaliteiten 31 Afdeling 1. Modaliteiten betreffende het ogenblik van de bee indiging 31 1. Principes 31 2. Beperkingen 31 Afdeling 2. Financie le modaliteiten 31 Hoofdstuk 3. Vormvoorschriften en bewijsmiddelen 33 DEEL 3 35 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst van meerdere werknemers.meervoudig ontslag Sluiting van onderneming Collectief ontslag 39 Hoofdstuk 1. Meervoudig ontslag 41 Afdeling 1. Meervoudig ontslag: arbeiders 41 1. PC voor industriële metaalbewerking (111.01) 41 2. PC voor buitenmonteerders en metalen gebinten (111.03) 41 3. PC voor het garagebedrijf (112.00) 42 4. PSC voor de afhandeling op de luchthaven (140.08) 42 5. PSC voor de terugwinning van metalen (142.01) 42 6. PSC voor de elektriciens: installatie en distributie (149.01) 43 7. PSC voor het koetswerk (149.02) 43 8. PSC voor edele metalen (149.03) 43 9. PSC voor de metaalhandel (149.04) 44 Afdeling 2. Meervoudig ontslag: bedienden 44 1. PC voor de bedienden der metaalfabrikatennijverheid (209.00) 44 2. PC voor de erkende controleorganismen (219.00) 44 3. PC voor de bedienden van de non-ferro metalen (224.00) 45 4. PC voor de bedienden uit de internationale handel, het vervoer en de aanverwante bedrijfstakken (226.00) 45 5. PSC voor de luchtvaartmaatschappijen (315.02) 45 Hoofdstuk 2. Sluiting van onderneming 47 Afdeling 1. Inleiding en situering 47 Afdeling 2. Onderneming en afdeling met minstens 20 werknemers 48 1. Onderneming 48 2. Afdeling 49 3. Drempel van minstens 20 werknemers 49 Afdeling 3. Sluiting van een onderneming 50 1. Voorwaarden 50 2. Overgang van onderneming 50 3. Tijdstip van de sluiting 50 4. Gelijkstellingen 51 4.1. In geval van verplaatsing van de exploitatiezetel of fusie van de onderneming 51 X Praktijkboek Ontslag 2012
4.2. In geval van herstructurering van een onderneming 51 Afdeling 4. Verplichtingen van de werkgever 51 1. Bijdragebetaling 51 2. Informatieplicht 51 2.1. Procedure van de informatieplicht 51 2.2. Sanctie 54 3. Sluitingsvergoeding 54 3.1. Recht op de sluitingsvergoeding 54 3.2. Bedrag van de sluitingsvergoeding 56 3.3. Termijn waarin de vergoeding moet betaald worden 57 3.4. Cumul van de sluitingsvergoeding met andere vergoedingen 57 3.5. Verjaring 57 3.6. Sluitingsvergoeding en sociale zekerheid 58 3.7. Fiscale behandeling van de sluitingsvergoeding 58 Afdeling 5. Waarborg van de door de werkgever verschuldigde betaling van lonen, vergoedingen en bijdragen bij sluiting van onderneming door het Sluitingsfonds 58 1. Algemeen 58 2. Tussenkomst van het Sluitingsfonds 59 2.1. Sluitingsvergoeding 59 2.2. Lonen, vergoedingen en voordelen 59 2.3. De overbruggingsvergoeding 61 2.4. Tegemoetkoming bij overmacht 62 2.5. Bijkomende vergoeding verschuldigd aan sommige beschermde werknemers 62 2.6. Aanvullende vergoeding bij werkloosheid met bedrijfstoeslag 62 2.7. Tijdelijke werkloosheid 63 3. Toekenningsprocedure voor de tussenkomst van het Sluitingsfonds 63 4. Verplichtingen van de werkgever 63 INH Hoofdstuk 3. Collectief ontslag 65 Afdeling 1. Inleiding en situering 65 Afdeling 2. Procedure van inlichting en raadpleging van de werknemersvertegenwoordigers betreffende het collectief ontslag (CAO nr. 24, KB 24 mei 1976 en wet 13 februari 1998) 68 1. Onderneming en afdeling met minstens 20 werknemers 68 1.1. Minimumaantal werknemers 68 1.2. Onderneming 68 1.3. Afdeling 69 1.4. Uitsluitingen 70 2. Begrip collectief ontslag 70 2.1. Definitie 70 2.2. Termijn van 60 dagen 71 2.3. Ontslagen die betrekking hebben op de persoon van de werknemer 71 3. Informatie en raadpleging van de werknemersvertegenwoordigers over het voornemen tot collectief ontslag 72 3.1. Informatie en raadpleging 72 3.2. Kennisgeving van de schriftelijke mededeling betreffende het voornemen tot collectief ontslag 73 3.3. Bee indiging van de procedure van informatie en raadpleging 73 3.4. Sancties in geval van nietnaleving van de informatieverplichting door de werkgever 74 4. Kennisgeving van het collectief ontslag 75 5. Wachttermijn vooraleer tot collectief ontslag over te gaan 76 Afdeling 3. Vergoeding in geval van collectief ontslag (CAO nr. 10) 77 1. Onderneming met minstens 20 werknemers 77 1.1. Minimumaantal werknemers 77 1.2. Onderneming 77 1.3. Uitsluitingen 77 2. Begrip collectief ontslag 78 3. Vergoeding 78 3.1. Rechthebbenden 78 3.2. Bedrag 78 3.3. Periode van toekenning 79 3.4. Cumulatie 80 Kluwer XI
3.5. Compensatie met de andere voordelen 80 3.6. Bijzondere vergoeding en sociale zekerheid 80 3.7. Fiscale behandeling van de collectieve ontslagvergoeding 80 DEEL 4 81 Tegen ontslag beschermde werknemers 85 Hoofdstuk 1. Werkzekerheidsbedingen 87 Afdeling 1. Inleiding en situering 87 Afdeling 2. Geldigheid 87 Afdeling 3. Binding 87 1. In welke mate is de werkgever gebonden? 87 2. Hoe lang is de werkgever gebonden? 88 Afdeling 4. Waar zijn werkzekerheidsbedingen te vinden? 88 Afdeling 5. Sanctie 91 Hoofdstuk 2. Personeelsafgevaardigde in de ondernemingsraad of in het comite voor preventie en bescherming op het werk en kandidaat voor de sociale verkiezingen 93 Afdeling 1. Inleiding en situering 93 Afdeling 2. Bescherming 93 1. Principe 93 2. Bijzondere gevallen 94 2.1. Arbeidsovereenkomst met proefbeding 94 2.2. Reeds betekende opzeggingstermijn 94 2.3. Probleem met de verkiezingen 94 2.4. De beschermde werknemer wil akkoord gaan met het ontslag 94 3. Beschermingsperiode 94 3.1. Begin van de beschermingsperiode 94 3.2. Einde van de beschermingsperiode 96 Afdeling 3. Onterecht ontslag tijdens de beschermingsperiode 100 Afdeling 4. Ontslag door opzegging wegens economische of technische redenen 100 1. Het begrip «economische of technische redenen» 100 1.1. Geen wettelijke definitie 100 1.2. De bijzondere-ontslagregelingswet 101 1.3. Paritair orgaan 101 1.4. Sluiting van een onderneming of een afdeling ervan 101 1.5. Het ontslag van een welbepaalde personeelsgroep 102 2. Bewijslast 103 3. Raadpleging van het paritair comite of de Nationale Arbeidsraad 103 3.1. Procedure 103 3.2. Beslissing 104 3.3. Controle 104 3.4. Sluiting van de onderneming bij faillissement 105 3.5. Beroep tegen de beslissing van het paritair orgaan 105 4. Tussenkomst van het arbeidsgerecht 106 4.1. Sluiting van de gehele onderneming of sluiting van een afdeling van de onderneming 106 4.2. Ontslag van een welbepaalde personeelsgroep 107 4.3. Beoordeling van de reden door de arbeidsgerechten 108 5. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst 109 Afdeling 5. Ontslag wegens dringende reden 109 1. Principe 109 2. Dringende reden 109 3. Voorafgaande erkenning 110 4. Voortzetting van de arbeidsrelatie 110 5. Procedure 110 5.1. Voornemen tot ontslag 110 5.2. Gevolgen van de uitspraak 120 5.3. Voorziening in cassatie 121 5.4. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst door de beschermde werknemer tijdens de procedure 121 Afdeling 6. Sanctie in geval van een onregelmatig ontslag 122 1. Gevallen van onregelmatig ontslag 122 1.1. Economische of technische redenen 122 XII Praktijkboek Ontslag 2012
1.2. Dringende reden 122 1.3. Impliciet ontslag ingevolge een belangrijke wijziging van essentie le arbeidsvoorwaarden 123 2. Beschermingsvergoeding 123 2.1. Re-integratie 123 2.2. Vergoeding 126 Afdeling 7. Beschermingsvergoeding en sociale zekerheid 128 1. Socialezekerheidsbijdragen 128 2. Werkloosheid 128 3. Ziekte- en invaliditeitsuitkeringen 128 4. Gezinsbijslagen 128 5. Pensioen 128 Afdeling 8. Fiscale behandeling 128 INH Hoofdstuk 3. Europese ondernemingsraad 129 Afdeling 1. Inleiding en situering 129 Afdeling 2. Bescherming 130 Afdeling 3. Beschermingsperiode 130 1. Begin van de beschermingsperiode 130 2. Einde van de beschermingsperiode 130 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 130 Afdeling 5. Sanctie 130 Afdeling 6. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 131 Afdeling 7. Fiscale behandeling 131 Hoofdstuk 4. Vakbondsafgevaardigde 133 Afdeling 1. Inleiding en situering 133 Afdeling 2. Bescherming 133 1. Bescherming op basis van de CAO nr. 5 133 1.1. Leden van de vakbondsafvaardiging 133 1.2. Plaatsvervangende leden 134 2. Leden van de vakbondsafvaardiging die tevens werknemersafgevaardigde zijn 134 3. Leden van de vakbondsafvaardiging die belast zijn met de opdrachten van het CPBW. 134 4. Conventionele uitbreiding van de bescherming 134 Afdeling 3. Beschermingsperiode 135 1. Begin van de beschermingsperiode 135 2. Einde van de beschermingsperiode 135 Afdeling 4. Beperking aan de bescherming 136 1. Ontslagprocedure 136 2. Ontslag wegens dringende reden 137 Afdeling 5. Bewijslast 137 Afdeling 6. Sanctie 137 1. Onregelmatig ontslag 137 2. Betaling van een beschermingsvergoeding 137 2.1. Omvang van de vergoeding 137 2.2. Berekening van de vergoeding 138 2.3. Cumulatie met andere vergoedingen 138 Afdeling 7. Beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 138 1. Socialezekerheidsbijdragen 138 2. Werkloosheid 138 3. Ziekte- en invaliditeitsuitkeringen 138 4. Gezinsbijslagen 138 5. Pensioen 138 Afdeling 8. Fiscale behandeling 139 Afdeling 9. Bijzonder geval: een vakbondsafgevaardigde belast met de opdrachten van het comite voor preventie en bescherming op het werk 139 1. Bescherming 139 2. Beschermingsperiode 139 2.1. Begin van de beschermingsperiode 139 2.2. Einde van de beschermingsperiode 140 3. Ontslagprocedure 140 4. Sanctie 140 4.1. Reı ntegratie 140 4.2. Vergoeding 140 Kluwer XIII
4.3. Cumulatie met andere vergoedingen 141 Hoofdstuk 5. Moederschapsbescherming 143 Afdeling 1. Inleiding en situering 143 Afdeling 2. Bescherming 143 1. Algemeen 143 2. Proeftijd 143 3. Impliciet ontslag 143 Afdeling 3. Beschermingsperiode 144 1. Algemeen 144 2. Begin van de beschermingsperiode 144 3. Einde van de beschermingsperiode 144 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 145 1. Dringende reden 145 2. Redenen vreemd aan de lichamelijke toestand als gevolg van de zwangerschap of van de bevalling 145 Afdeling 5. Bewijslast 145 Afdeling 6. Sanctie 146 1. Nietigheid van de opzegging 146 1.1. Betekening van een opzeggingstermijn 146 1.2. Betaling van een opzeggingsvergoeding 146 2. Betaling van een bijzondere beschermingsvergoeding 146 2.1. Omvang van de vergoeding 146 2.2. Berekening van de vergoeding 146 2.3. Cumulatie met andere vergoedingen 146 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 147 Afdeling 8. Fiscale behandeling 147 Afdeling 9. Parallel met het vaderschapsverlof 147 Hoofdstuk 6. De vader die de moeder vervangt 149 Afdeling 1. Inleiding en situering 149 Afdeling 2. Bescherming 149 Afdeling 3. Beschermingsperiode 149 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 150 1. Dringende reden 150 2. Redenen vreemd aan het vaderschapsverlof 150 Afdeling 5. Bewijslast 150 Afdeling 6. Sanctie 150 1. Forfaitaire schadevergoeding 150 2. Berekening 150 3. Cumulatie met andere vergoedingen 150 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 151 Afdeling 8. Fiscale behandeling 151 Hoofdstuk 7. Borstvoedingspauze 153 Afdeling 1. Inleiding en situering 153 Afdeling 2. Bescherming 153 Afdeling 3. Beschermingsperiode 153 1. Begin van de beschermingsperiode 153 2. Einde van de beschermingsperiode 153 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 153 1. Dringende reden 153 2. Redenen vreemd aan de fysieke toestand als gevolg van de borstvoeding en/of het afkolven van melk 154 Afdeling 5. Bewijslast 154 Afdeling 6. Sanctie 154 1. Forfaitaire schadevergoeding 154 2. Berekening 154 3. Cumulatie met andere vergoedingen 154 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 154 Afdeling 8. Fiscale behandeling 154 Hoofdstuk 8. Adoptieverlof 155 Afdeling 1. Inleiding en situering 155 XIV Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 2. Bescherming 155 Afdeling 3. Beschermingsperiode 155 1. Begin van de beschermingsperiode 155 2. Einde van de beschermingsperiode 155 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 155 1. Dringende reden 156 2. Redenen vreemd aan de opname van het adoptieverlof 156 Afdeling 5. Bewijslast 156 Afdeling 6. Sanctie 156 1. Forfaitaire schadevergoeding 156 2. Berekening 156 3. Cumulatie met andere vergoedingen 156 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 156 Afdeling 8. Fiscale behandeling 156 INH Hoofdstuk 9. De onder de wapens geroepen of wederopgeroepen werknemer 157 Afdeling 1. Inleiding en situering 157 Afdeling 2. Bescherming 157 Afdeling 3. Beschermingsperiode 157 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 158 1. Dringende reden 158 2. Voldoende reden 158 Afdeling 5. Bewijslast 158 Afdeling 6. Sanctie 158 1. Nietigheid van de opzegging 158 1.1. Betekening van een opzeggingstermijn 158 1.2. Betaling van een opzeggingsvergoeding 159 2. Betaling van een bijzondere beschermingsvergoeding 159 2.1. Voorwaarden 159 2.2. Bedrag van de beschermingsvergoeding 159 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 159 Afdeling 8. Fiscale behandeling 159 Hoofdstuk 10. Politiek mandataris 161 Afdeling 1. Inleiding en situering 161 Afdeling 2. Bescherming 161 Afdeling 3. Beschermingsperiode 161 1. Begin van de beschermingsperiode 161 2. Einde van de beschermingsperiode 162 2.1. De werknemer deelt het voornemen om kandidaat te zijn wel mee, doch is uiteindelijk geen kandidaat 162 2.2. De werknemer is kandidaat, doch niet verkozen 162 2.3. De werknemer is verkozen 162 Afdeling 4. Beperkingen van de bescherming 162 1. Dringende reden 162 2. Redenen vreemd aan de kandidatuur of het politiek mandaat van de werknemer 163 Afdeling 5. Bewijslast 163 Afdeling 6. Sanctie 163 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 163 2. Berekening van de vergoeding 163 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 163 Afdeling 8. Fiscale behandeling 163 Hoofdstuk 11. Educatief verlof 165 Afdeling 1. Inleiding en situering 165 Afdeling 2. Bescherming 165 Afdeling 3. Beschermingsperiode 165 1. Begin van de beschermingsperiode 165 2. Einde van de beschermingsperiode 165 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 166 1. Dringende reden 166 2. Redenen vreemd aan de aanvraag tot educatief verlof 166 Afdeling 5. Bewijslast 166 Afdeling 6. Sanctie 166 Kluwer XV
1. Bijzondere beschermingsvergoeding 166 2. Berekening van de vergoeding 166 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 166 Afdeling 8. Fiscale behandeling 166 Hoofdstuk 12. De werknemer die opmerkingen heeft gemaakt bij de wijziging van het arbeidsreglement 167 Afdeling 1. Inleiding en situering 167 Afdeling 2. Bescherming 167 Afdeling 3. Beschermingsperiode 167 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 167 1. Dringende reden 167 2. Redenen vreemd aan het inschrijven van de opmerkingen 168 Afdeling 5. Bewijslast 168 Afdeling 6. Sanctie 168 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 168 2. Berekening van de vergoeding 168 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 168 Afdeling 8. Fiscale behandeling 168 Hoofdstuk 13. Invoering van nieuwe technologiee n 169 Afdeling 1. Inleiding en situering 169 Afdeling 2. Bescherming 169 Afdeling 3. Beschermingsperiode 170 Afdeling 4. Beperking aan de bescherming 170 1. Dringende reden 170 2. Redenen vreemd aan de invoering van de betrokken nieuwe technologie 170 Afdeling 5. Bewijslast 170 Afdeling 6. Sanctie 171 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 171 2. Berekening van de vergoeding 171 3. Cumulatie van deze vergoeding met andere vergoedingen 171 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 171 Afdeling 8. Fiscale behandeling 171 Hoofdstuk 14. Werknemer die verzoekt een einde te maken aan zijn tewerkstelling met nachtprestaties om terug te keren naar een regime met dagprestaties 173 Afdeling 1. Inleiding en situering 173 Afdeling 2. Bescherming 173 Afdeling 3. Beschermingsperiode 173 1. Begin van de beschermingsperiode 173 2. Einde van de beschermingsperiode 173 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 174 1. Dringende reden 174 2. Redenen vreemd aan het verzoek om een einde te stellen aan de tewerkstelling in een nachtregime 174 Afdeling 5. Bewijslast 174 Afdeling 6. Sanctie 174 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 174 2. Berekening van de vergoeding 174 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 174 Afdeling 8. Fiscale behandeling 175 Hoofdstuk 15. Tijdskrediet, loopbaanvermindering en vermindering van prestaties tot een halftijdse betrekking 177 Afdeling 1. Inleiding en situering 177 1. Algemeen 177 2. Recht op voltijds tijdskrediet 177 3. Recht op tijdskrediet met vermindering van de arbeidsprestaties tot een halftijdse betrekking 177 4. Recht op 1/5-loopbaanvermindering 178 5. Loopbaanvermindering voor werknemers van 50 jaar en ouder 178 6. Gemeenschappelijke procedure tot aanvraag 179 Afdeling 2. Bescherming 179 XVI Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 3. Beschermingsperiode 179 1. Begin van de beschermingsperiode 179 2. Einde van de beschermingsperiode 180 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 180 1. Dringende reden 180 2. Redenen vreemd aan het tijdskrediet of de vermindering van de arbeidsprestaties 180 Afdeling 5. Terugkeer in dezelfde of een gelijkwaardige functie 180 Afdeling 6. Bewijslast 181 Afdeling 7. Sanctie 181 1. Volledige schorsing 181 1.1. Beschermingsvergoeding 181 1.2. Berekening 181 2. Vermindering van de arbeidsprestaties 181 2.1. Vergoeding 181 2.2. Berekening 182 3. Cumulatie met andere vergoedingen 182 Afdeling 8. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 182 Afdeling 9. Fiscale behandeling 182 INH Hoofdstuk 16. Loopbaanonderbreking 183 Afdeling 1. Inleiding en situering 183 Afdeling 2. Bescherming 183 Afdeling 3. Beschermingsperiode 183 1. Begin van de beschermingsperiode 183 2. Einde van de beschermingsperiode 183 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 183 1. Dringende reden 184 2. Voldoende reden 184 Afdeling 5. Bewijslast 184 Afdeling 6. Sanctie 184 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 184 2. Berekening van de vergoeding 184 3. Cumulatie met andere vergoedingen 184 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 184 Afdeling 8. Fiscale behandeling 185 Hoofdstuk 17. Recht op deeltijdse arbeid na uitputting van het recht op loopbaanonderbreking 187 Afdeling 1. Inleiding en situering 187 Afdeling 2. Bescherming 187 Afdeling 3. Beschermingsperiode 187 1. Begin van de beschermingsperiode 187 2. Einde van de beschermingsperiode 187 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 187 1. Dringende reden 188 2. Voldoende reden 188 Afdeling 5. Bewijslast 188 Afdeling 6. Sanctie 188 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 188 2. Berekening van de vergoeding 188 3. Cumulatie met andere vergoedingen 188 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 188 Afdeling 8. Fiscale behandeling 189 Hoofdstuk 18. Loopbaanonderbreking voor palliatieve verzorging en loopbaanonderbreking met het oog op bijstand of verzorging van een zwaar ziek gezins- of familielid 191 Afdeling 1. Beroepsloopbaanonderbreking voor palliatieve verzorging 191 Afdeling 2. Loopbaanonderbreking met het oog op bijstand of verzorging van een zwaar ziek gezins- of familielid 191 Hoofdstuk 19. Ouderschapsverlof 193 Afdeling 1. Inleiding en situering 193 Afdeling 2. Bescherming 193 Afdeling 3. Beschermingsperiode 193 1. Begin van de beschermingsperiode 193 Kluwer XVII
2. Einde van de beschermingsperiode 194 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 194 1. Dringende reden 194 2. Voldoende reden 194 Afdeling 5. Bewijslast 194 Afdeling 6. Sanctie 194 1. Bijzondere beschermingsvergoeding 194 2. Berekening van de vergoeding 195 3. Cumulatie met andere vergoedingen 195 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 195 Afdeling 8. Fiscale behandeling 195 Hoofdstuk 20. Preventieadviseur 197 Afdeling 1. Inleiding en situering 197 Afdeling 2. Bescherming 197 Afdeling 3. Beperkingen aan de bescherming 198 1. Geen procedure 198 2. Procedure 198 2.1. Bescherming tegen ontslag 198 2.2. Bescherming van preventieadviseur tegen verwijdering uit zijn functie 202 2.3. Vervanging van de preventieadviseur van een externe dienst 202 Afdeling 4. Sanctie 203 1. In geval van bee indiging van de arbeidsovereenkomst 203 1.1. Schending van de procedure 203 1.2. Vergoeding 203 2. In geval van verwijdering uit de functie 204 2.1. Schending van de procedure 204 2.2. Vergoeding 204 Afdeling 5. Cumulatie met andere vergoedingen 204 Afdeling 6. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 204 Afdeling 7. Fiscale behandeling 204 Hoofdstuk 21. Vertrouwenspersoon die de preventieadviseur bijstaat inzake geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk 205 Afdeling 1. Inleiding en situering 205 Afdeling 2. Bescherming 205 Afdeling 3. Beschermingsperiode 205 Afdeling 4. Sanctie 205 Hoofdstuk 22. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van de milieucoo rdinator Vlaanderen 207 Afdeling 1. Inleiding en situering 207 Afdeling 2. Bescherming van de milieucoo rdinatorwerknemer 207 Afdeling 3. Beschermingsperiode 208 Afdeling 4. Sanctie 208 Afdeling 5. Geldigheid van de bescherming 208 Hoofdstuk 23. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van de ophaler en vervoerder van gevaarlijke afvalstoffen Wallonie 209 Afdeling 1. Inleiding en situering 209 Afdeling 2. Bescherming 209 Afdeling 3. Beschermingsperiode 210 Afdeling 4. Sanctie 210 Afdeling 5. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 210 Afdeling 6. Fiscale behandeling 210 Afdeling 7. Nietigheid van de bescherming 210 Hoofdstuk 24. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van een adviserend geneesheer bij het ziekenfonds 211 Afdeling 1. Inleiding en situering 211 Afdeling 2. Bescherming 211 Afdeling 3. Ontslag door de adviserend geneesheer 212 Hoofdstuk 25. Indiener van een klacht of rechtsvordering wegens de niet-naleving van de evenredige participatie op de arbeidsmarkt Vlaanderen 213 XVIII Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 1. Inleiding en situering 213 Afdeling 2. Bescherming 213 Afdeling 3. Beschermingsperiode 213 1. Begin van de beschermingsperiode 213 2. Einde van de beschermingsperiode 213 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 214 1. Dringende reden 214 2. Redenen vreemd aan de klacht of de rechtsvordering 214 Afdeling 5. Bewijslast 214 Afdeling 6. Sanctie 214 1. Re-integratie 214 2. Forfaitaire schadevergoeding 215 2.1. Omvang 215 2.2. Berekening 215 2.3. Cumulatie met andere vergoedingen 215 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 215 Afdeling 8. Fiscale behandeling 215 INH Hoofdstuk 26. Indiener van een klacht of rechtsvordering inzake gelijke behandeling van mannen en vrouwen 217 Afdeling 1. Inleiding en situering 217 Afdeling 2. Bescherming 217 Afdeling 3. Beschermingsperiode 217 1. Begin van de beschermingsperiode 217 2. Einde van de beschermingsperiode 218 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 218 1. Dringende reden 218 2. Redenen vreemd aan de klacht of de rechtsvordering 218 Afdeling 5. Bewijslast 218 Afdeling 6. Sanctie 218 1. Re-integratie 218 2. Forfaitaire schadevergoeding 219 2.1. Omvang 219 2.2. Berekening 219 2.3. Cumulatie met andere vergoedingen 219 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 219 Afdeling 8. Fiscale behandeling 219 Hoofdstuk 27. De werknemer die een klacht heeft ingediend, een getuigenverklaring heeft afgelegd of een rechtsvordering heeft ingesteld betreffende geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk 221 Afdeling 1. Inleiding en situering 221 Afdeling 2. Bescherming 222 Afdeling 3. Beschermingsperiode 222 1. Begin van de beschermingsperiode 222 2. Einde van de beschermingsperiode 222 3. Kennisgeving van de ontslagbescherming 222 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 223 1. Dringende reden 223 2. Redenen vreemd aan de klacht, getuigenverklaring of rechtsvordering 223 Afdeling 5. Bewijslast 223 Afdeling 6. Sanctie 223 1. Re-integratie 223 2. Forfaitaire schadevergoeding 224 2.1. Omvang 224 2.2. Berekening 224 2.3. Samenvoeging met andere vergoedingen 224 Afdeling 7. Misbruik van de klachtenprocedure 224 Afdeling 8. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 224 Afdeling 9. Fiscale behandeling 225 Hoofdstuk 28. Ontslagbescherming in het kader van de Antidiscriminatiewetten 227 Afdeling 1. Inleiding en situering 227 Afdeling 2. Bescherming 227 Kluwer XIX
Afdeling 3. Beschermingsperiode 228 1. Begin van de beschermingsperiode 228 2. Einde van de beschermingsperiode 228 Afdeling 4. Beperkingen aan de bescherming 228 1. Dringende reden 228 2. Redenen vreemd aan de klacht, getuigenverklaring of rechtsvordering 228 Afdeling 5. Bewijslast 228 Afdeling 6. Sanctie 228 1. Re-integratie 229 2. Vergoeding 229 2.1. Omvang 229 2.2. Berekening 229 Afdeling 7. De beschermingsvergoeding en de sociale zekerheid 230 Afdeling 8. Fiscale behandeling 230 DEEL 5 231 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst wegens dringende reden 235 Hoofdstuk 1. Begrip en situering 237 Afdeling 1. Algemeen 237 Afdeling 2. Dringende reden in hoofde van de werknemer 238 Afdeling 3. Dringende reden in hoofde van de werkgever 238 Hoofdstuk 2. Beoordeling van de dringende reden 239 Afdeling 1. Principes 239 1. Beoordeling door de werkgever 239 2. Beoordeling door de werknemer 241 3. Beoordeling door de rechter 242 Afdeling 2. Bepaling in het arbeidsreglement of in de arbeidsovereenkomst 243 Afdeling 3. Gevallen 244 Hoofdstuk 3. Bewijs van de dringende reden 245 Afdeling 1. Bewijsmiddelen 245 Afdeling 2. Bekentenis van de werknemer al dan niet in aanwezigheid van de vakbondsafgevaardigde 247 1. Bekentenis 247 2. Bijstand van een vakbondsafgevaardigde 248 Hoofdstuk 4. Vormvoorwaarden 249 Afdeling 1. Algemeen 249 Afdeling 2. Betekening van het ontslag 249 1. Termijn van drie werkdagen 249 1.1. Aanvang van de termijn van drie werkdagen 249 1.2. Berekening van de termijn 254 1.3. Feiten die langer dan drie werkdagen bekend zijn 255 1.4. Voortdurende en/of herhaalde tekortkoming 255 1.5. Vroegere feiten 257 1.6. Periodes van schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst 257 1.7. Bewijs van de naleving van de termijn van drie werkdagen 257 1.8. Samenwerking moet onmiddellijk worden stopgezet 258 2. Vorm van de betekening van het ontslag 258 3. Ontslag door de bevoegde persoon 259 4. Sanctie 259 Afdeling 3. Kennisgeving van de dringende reden 260 1. Termijn van drie werkdagen 260 1.1. In hoofde van de werknemer 260 1.2. In hoofde van de werkgever 261 2. Vorm 261 3. Taal 262 3.1. In hoofde van de werknemer 262 3.2. In hoofde van de werkgever 262 4. Inhoud 262 4.1. In hoofde van de werknemer 262 4.2. In hoofde van de werkgever 264 XX Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 4. Bewijs 264 1. In hoofde van de werknemer 264 2. In hoofde van de werkgever 264 Afdeling 5. Sanctie 265 1. In hoofde van de werknemer 265 2. In hoofde van de werkgever 265 Afdeling 6. Ingebrekestelling door de werkgever 265 INH Hoofdstuk 5. Keuze tussen ontslag wegens dringende reden of zelf gegeven ontslag 267 Hoofdstuk 6. Dringende reden en beschermde werknemers 269 Hoofdstuk 7. Gevallen 271 Afdeling 1. Afwezigheid op het werk 271 1. Te laat komen en/of te vroeg weggaan 271 1.1. Tekenen van insubordinatie 271 1.2. Tekenen van oneerlijkheid 271 2. Verlaten van de arbeidspost 272 3. Niet komen werken (afwezigheid) 272 3.1. Korte afwezigheid 272 3.2. Langdurige afwezigheid 273 4. Arbeidsongeschiktheid 274 4.1. Principe 274 4.2. Werknemer weigert of verzuimt zich aan de medische controle te onderwerpen 274 4.3. Werknemer oefent een andere activiteit uit tijdens de periode van arbeidsongeschiktheid 275 Afdeling 2. Beschadigingen van goederen van de werkgever 276 Afdeling 3. Concurrentie en nevenactiviteit 276 Afdeling 4. Diefstal 278 1. Ontvreemden van goederen 279 2. Verrichten van verboden afprijzing 280 3. Omwisselen van promotiebons in baar geld 280 4. Aanwenden van andermans voordeelkaart 280 5. Toestaan dat bijna vervallen producten door ondergeschikten worden meegenomen 281 6. Gebruiken van een telefoon, fax, computer en dergelijke van de werkgever voor prive doeleinden 281 Afdeling 5. Dronkenschap drugs 281 1. Dronkenschap 281 1.1. Wat te verstaan onder het begrip dronkenschap? 281 1.2. Dronkenschap: tijdens of buiten de arbeidsuren? 282 1.3. Dronkenschap: een fout? 283 1.4. Probleem: vaststelling en bewijs van de dronkenschap 286 2. Drugs 288 Afdeling 6. Feiten uit het prive leven 288 Afdeling 7. Handtastelijkheden ongewenst seksueel gedrag 289 1. Handtastelijkheden 289 2. Ongewenst seksueel gedrag 290 Afdeling 8. Insubordinatie werkweigering 292 1. Principes 292 2. Voorwaarden 293 2.1. Persoon die het bevel geeft 293 2.2. Inhoud van het bevel 293 3. Praktijkgevallen 293 3.1. Niet-opvolgen van bevelen 293 3.2. Weigering van eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden 295 3.3. Arbeidstijdregelingen 296 3.4. Wijzigingen bij bedrijfsreorganisatie 296 3.5. Vakantie 297 3.6. Begeleidende omstandigheden 297 3.7. Veiligheid 298 3.8. Strijdigheden met de wet 299 4. Slotbemerkingen 299 Afdeling 9. Kritiek en beledigingen 299 1. Uiten van kritiek 299 Kluwer XXI
2. Beledigingen tegenover de werkgever 300 Afdeling 10. Misbruik van de bedrijfswagen 301 Afdeling 11. Misbruik van telecommunicatie en informatica 302 1. Controlerecht van de werkgever versus het recht op privacy van de werknemer 302 2. Bewijsprobleem 303 3. Voorbeelden van onregelmatig gebruik van computer en van telefoon 305 3.1. Oneerlijk gedrag 305 3.2. Ongeoorloofde toegang tot vertrouwelijke documenten 305 3.3. Beschadiging van het materiaal van de onderneming 305 3.4. Gebruik van de computer voor prive doeleinden 305 3.5. Het internet 306 3.6. Telefoon 307 Afdeling 12. Oneerlijkheid en vervalsing 307 Afdeling 13. Onvoldoende rendement onbekwaamheid passiviteit 310 Afdeling 14. Precontractuele fout 310 Afdeling 15. Strafrechtelijke inbreuken 311 1. Strafrechtelijke vervolgingen 311 1.1. Feiten die aan de basis liggen van de strafrechtelijke vervolging staan vast 311 1.2. Feiten staan niet vast 312 2. Voorlopige hechtenis 313 2.1. Feit van de voorlopige hechtenis 313 2.2. Afwezigheid ten gevolge van voorlopige hechtenis 313 3. Strafrechtelijke veroordeling 314 3.1. Strafrechtelijke veroordeling zelf 314 3.2. Afwezigheid ten gevolge van een strafrechtelijke veroordeling 315 4. Buitenvervolgingstelling en vrijspraak 315 5. Feiten uit het privéleven 315 6. Termijn voor de mededeling van het ontslag wegens dringende reden 316 7. Besluit 317 Afdeling 16. Staking 317 Afdeling 17. Dringende reden in hoofde van de werkgever 317 Hoofdstuk 8. Gevolgen 319 Afdeling 1. Ontslag wegens dringende reden door de werkgever 319 1. Gerechtvaardigde verbreking 319 1.1. Geen verbrekingsvergoeding 319 1.2. Schadeloosstelling 319 2. Niet-gerechtvaardigde verbreking 319 2.1. Verbrekingsvergoeding 319 2.2. Outplacement 320 2.3. Schadeloosstelling 320 2.4. Vergoeding wegens rechtsmisbruik of willekeurig ontslag 320 Afdeling 2. Ontslag wegens dringende reden door de werknemer 320 1. Gerechtvaardigde verbreking 320 1.1. Geen verbrekingsvergoeding 320 1.2. Schadeloosstelling 321 2. Niet-gerechtvaardigde verbreking 321 2.1. De verbrekingsvergoeding 321 2.2. Andere vergoedingen 321 Hoofdstuk 9. Eindafrekening Sociale zekerheid Sociale documenten 323 Afdeling 1. Eindafrekening 323 Afdeling 2. Sociale zekerheid 323 1. Bijdrage tot de sociale zekerheid 323 2. Werkloosheid 323 3. Ziekte- en invaliditeitsverzekering 324 4. Gezinsbijslagen 324 5. Vakantie en vakantiegeld 324 6. Pensioenen 324 Afdeling 3. Sociale documenten 325 Hoofdstuk 10. Modellen 327 Afdeling 1. Brief van ontslag door de werkgever wegens dringende reden te verzenden binnen 3 werkdagen na de kennisneming van de dringende reden 327 XXII Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 2. Brief voor de betekening van de dringende reden door de werkgever binnen 3 werkdagen na de betekening van het ontslag 327 Afdeling 3. Gelijktijdige ontslagaanzegging en betekening van de dringende reden binnen 3 werkdagen na kennisneming van de dringende reden 327 INH DEEL 6 329 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd, van de arbeidsovereenkomst voor een duidelijk omschreven werk en van de vervangingsovereenkomst 335 Hoofdstuk 1. Arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijdarbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd 337 Afdeling 1. Inleiding en situering 337 1. Definitie 337 2. Voorwaarden 337 2.1. Grondvoorwaarden 337 2.2. Vormvoorwaarden 338 3. Sanctie bij niet-naleving van de voorwaarden 338 4. Geen opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor een bepaalde tijd zonder onderbreking toe te schrijven aan de werknemer 338 4.1. Algemene regel 338 4.2. Uitzonderingen 339 Afdeling 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd 340 1. De overeenkomst neemt automatisch een einde op het voorziene tijdstip of na het verstrijken van de voorziene duur 340 2. De overeenkomst mag niet vroeger worden bee indigd dan op het voorziene tijdstip 340 2.1. Principe 340 2.2. Sanctie 340 2.3. Uitzonderingen 341 Hoofdstuk 2. Arbeidsovereenkomst voor een duidelijk omschreven werk 343 Afdeling 1. Begrip 343 1. Inleiding en situering 343 2. Voorwaarden 343 2.1. Grondvoorwaarden 343 2.2. Vormvoorwaarden 343 3. Sanctie bij niet-naleving van de voorwaarden 344 4. Geen opeenvolgende arbeidsovereenkomsten voor een duidelijk omschreven werk zonder onderbreking toe te schrijven aan de werknemer 344 Afdeling 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst voor een duidelijk omschreven werk 344 1. De overeenkomst neemt automatisch een einde bij de voltooiing van het overeengekomen werk 344 2. De overeenkomst mag niet eenzijdig worden bee indigd vo o r de voltooiing van het overeengekomen werk 344 3. Uitzonderingen 345 3.1. Proefbeding 345 3.2. Arbeidsongeschiktheid 345 3.3. Andere uitzonderingen 345 Hoofdstuk 3. Vervangingsovereenkomst 347 Afdeling 1. Inleiding en situering 347 1. Definitie 347 2. Onderscheid 347 3. Voorwaarden 347 3.1. Grondvoorwaarden 347 3.2. Vormvoorwaarden 347 4. Sanctie bij niet-naleving van de voorwaarden 348 Afdeling 2. Bee indiging van de vervangingsovereenkomst 348 1. Vervangingsovereenkomst voor een bepaalde tijd (of voor een duidelijk omschreven werk) 348 2. Vervangingsovereenkomst voor onbepaalde tijd 349 2.1. Bee indiging bij de terugkeer van de vervangen werknemer 349 2.2. Bee indiging zonder terugkeer van de vervangen werknemer 349 3. Proefbeding 350 4. Algemene bee indigingswijzen 350 Kluwer XXIII
Hoofdstuk 4. Modellen 353 Afdeling 1. Bevestiging bee indiging arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd 353 Afdeling 2. Bevestiging bee indiging arbeidsovereenkomst voor een duidelijk omschreven werk 353 Afdeling 3. Bevestiging bee indiging vervangingsovereenkomst 353 DEEL 7 355 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst vóór de indiensttreding 359 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 361 Hoofdstuk 2. Prestatie van een opzeggingstermijn betaling van een opzeggingsvergoeding 363 Afdeling 1. De arbeidsovereenkomst bevat geen proefbeding 363 1. Ontslag met betekening van een opzeggingstermijn 363 1.1. Principe: het kan! 363 1.2. Duur van de te betekenen opzeggingstermijn 363 2. Bee indiging met betaling van een opzeggingsvergoeding 363 2.1. Begroting van de opzeggingsvergoeding 363 2.2. Berekening van de opzeggingsvergoeding 364 2.3. Bruto- of nettovergoeding? 364 Afdeling 2. De arbeidsovereenkomst bevat een proefbeding 364 1. Ontslag met betekening van een opzeggingstermijn 364 1.1. Principe: het kan onder bepaalde voorwaarden 364 1.2. Duur van de opzeggingstermijn 365 2. Bee indiging met betaling van een opzeggingsvergoeding 365 Hoofdstuk 3. Bijkomende schadevergoeding? Misbruik van ontslagrecht? 367 Hoofdstuk 4. Afwezigheid van aanvangsdatum in de arbeidsovereenkomst 369 DEEL 8 371 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst met proefbeding 375 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 377 Hoofdstuk 2. In aanmerking komende arbeidsovereenkomsten 379 Hoofdstuk 3. Geldigheidsvoorwaarden 381 Afdeling 1. Vormvereisten 381 1. Individueel geschrift 381 2. Inhoud van het geschrift 381 3. Tijdstip schriftelijke vaststelling van de proeftijd 381 Afdeling 2. Duur 382 1. Algemeen 382 1.1. Arbeiders 382 1.2. Bedienden 382 1.3. Handelsvertegenwoordigers 383 1.4. Dienstboden 383 1.5. Studenten 383 2. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst 383 2.1. Arbeiders 383 2.2. Bedienden 384 2.3. Dienstboden 384 2.4. Studenten 385 Hoofdstuk 4. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst tijdens de proeftijd 387 Afdeling 1. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van een arbeider 387 1. Bee indiging tijdens de eerste 7 dagen van de proeftijd 387 2. Bee indiging na de eerste 7 dagen proeftijd 387 3. Bee indiging bij schorsing van de proeftijd 387 4. Voortzetting van de arbeidsovereenkomst na de bee indiging van de proeftijd 388 5. Ontslag wegens dringende reden en eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden 388 6. Willekeurig ontslag 388 7. Beschermde werknemers 389 XXIV Praktijkboek Ontslag 2012
7.1. Clausules van vastheid van betrekking 389 7.2. Vakbondsafgevaardigde 389 7.3. Werknemersafgevaardigde bij de ondernemingsraad of bij het comite voor preventie en bescherming op het werk 389 7.4. Zwangere werkneemster 389 7.5. Andere categoriee n van beschermde werknemers 389 7.6. Bijzonder geval: arbeider met bediendestatuut 389 8. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst vo ór de indiensttreding 390 Afdeling 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van een bediende 390 1. Opzeggingstermijn 390 1.1. Grond- en vormvoorwaarden 390 1.2. Aanvang 390 1.3. Schorsing van de opzeggingstermijn 391 1.4. Gevolgen van een nietige opzegging 391 1.5. Afwezigheidsdagen 391 1.6. Tegenopzegging door de bediende 391 1.7. Duur en einde van de opzeggingstermijn 391 1.8. Opzegging tijdens de eerste maand van de proeftijd 392 2. Opzeggingsvergoeding 392 2.1. Keuze tussen opzeggingstermijn en opzeggingsvergoeding 392 2.2. Grond- en vormvoorwaarden 392 2.3. Uitwerking 392 2.4. Vergoeding 392 3. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst tijdens de eerste maand van de proeftijd 393 4. Ontslag wegens dringende reden eenzijdige wijziging van de arbeidsvoorwaarden 393 5. Beschermde werknemers 393 5.1. Clausules van vastheid van betrekking 393 5.2. De vakbondsafgevaardigde 393 5.3. Werknemersafgevaardigde bij de ondernemingsraad of bij het comite voor preventie en bescherming op het werk 393 5.4. De zwangere werkneemster 394 5.5. Andere categoriee n van beschermde werknemers 394 6. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst vo ór de indiensttreding 394 Afdeling 3. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van een handelsvertegenwoordiger 394 1. Uitwinningsvergoeding 394 2. Saldo commissieloon 395 Afdeling 4. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van een student 395 INH Hoofdstuk 5. Modellen 397 Afdeling 1. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst tijdens de proefperiode met een opzeggingstermijn (bediende) 397 Afdeling 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst tijdens de proefperiode met opzeggingsvergoeding (bediende) 397 Afdeling 3. Onmiddellijke bee indiging na eerste 7 dagen (arbeider) 398 DEEL 9 399 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst tijdens de schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst 403 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 405 Hoofdstuk 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst tijdens de schorsing 407 Afdeling 1. Kan de arbeidsovereenkomst worden bee indigd? 407 Afdeling 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst met een opzeggingstermijn 407 1. De uitvoering van de opzeggingstermijn wordt geschorst tijdens bepaalde schorsingsperiodes wanneer de opzegging uitgaat van de werkgever 407 1.1. Principe 407 1.2. Specifieke schorsingsgronden 408 Afdeling 3. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst met betaling van een opzeggingsvergoeding 416 1. Principe 416 2. Schorsing wegens ziekte of ongeval: enkele bijzonderheden 417 2.1. Principes 417 2.2. Afwijkende regeling voor bedienden 417 Kluwer XXV
2.3. Afwijkende regeling voor arbeiders 419 2.4. Afwijkende regeling voor studenten 420 3. Berekening van de opzeggingsvergoeding bij gedeeltelijke schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst 420 DEEL 10 423 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst voor tewerkstelling van studenten 427 Hoofdstuk 1. Begrip studentenovereenkomst 429 Afdeling 1. Inleiding en situering 429 Afdeling 2. Studenten die in aanmerking komen 429 Afdeling 3. Uitgesloten categoriee n van studenten 429 Afdeling 4. Soorten studentenovereenkomsten 429 Afdeling 5. Vermoeden 430 Hoofdstuk 2. Formaliteiten 431 Afdeling 1. Schriftelijke overeenkomst bij aanvang van de tewerkstelling 431 Afdeling 2. Inhoud van de overeenkomst 431 Afdeling 3. Dimona-aangifte 431 Afdeling 4. Sanctie bij ontstentenis van een geschrift of niet-conform geschrift of geen Dimona-aangifte 432 Hoofdstuk 3. Bee indiging van de studentenovereenkomst 433 Afdeling 1. Voorafgaande opmerking: arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd 433 Afdeling 2. Bee indiging van de studentenovereenkomst met een opzeggingstermijn 433 1. Grondvoorwaarden 433 2. Vormvoorwaarden 433 3. Uitwerking van de opzegging 433 3.1. Aanvang 433 3.2. Schorsing van de opzeggingstermijn 434 3.3. Geen recht op afwezigheidsdagen 434 3.4. Duur van de opzeggingstermijn 434 Afdeling 3. Bee indiging van de studentenovereenkomst met een opzeggingsvergoeding 435 1. Algemeen 435 2. Opzeggingsvergoeding 435 Afdeling 4. Opzegging tijdens de proefperiode 436 1. Vereiste van een schriftelijke proefperiode 436 2. Duur 436 3. Bee indiging tijdens de proefperiode 436 Afdeling 5. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst vo o r de indiensttreding 436 Afdeling 6. Ontslag wegens dringende reden 437 Afdeling 7. Daden van de werkgever gelijk te stellen met de verbreking 437 DEEL 11 439 Beëindiging van de startbaanovereenkomst 443 Hoofdstuk 1. De startbaanovereenkomst 445 Afdeling 1. Inleiding en situering 445 Afdeling 2. Vormen van de startbaanovereenkomst 445 Hoofdstuk 2. Bee indiging van de startbaanovereenkomst 447 Afdeling 1. Principe 447 Afdeling 2. Vroegtijdig bee indigen 447 1. Principe 447 2. Uitzondering 447 3. Bijzonderheid: mogelijkheid om afwezig te blijven 447 DEEL 12 449 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst van een oudere werknemer Outplacement Werkloosheid met bedrijfstoeslag (voorheen Brugpensioen ) Pensioen 453 Hoofdstuk 1. Outplacement 455 XXVI Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 1. Vrijwillig outplacement collectieve arbeidsovereenkomst nr. 51 betreffende outplacement 455 1. Inleiding en situering 455 2. Instemming van de werknemer 455 3. Individueel onderhoud en mogelijke bijstand 455 4. Kostprijs 455 5. Duur van de opdracht 456 6. Hervatting van de opdracht 456 7. Onafhankelijkheid van de outplacementkantoren 456 8. Waarborgen 457 9. Arbeidsongevallenverzekering 457 9.1. Welke ongevallen moeten worden gedekt door dergelijke verzekering? 457 9.2. Sanctie 458 Afdeling 2. Verplicht outplacement CAO nr. 82 betreffende outplacement voor werknemers van 45 jaar en ouder die worden ontslagen 458 1. Inleiding en situering 458 2. Toepassingsgebied 459 3. Aanbod van outplacement door de werkgever 460 4. Kwaliteitscriteria van een geldig outplacementaanbod 461 5. Instemming door de werknemer 462 6. Tijdsduur van de opdracht 462 7. Afwezigheid tijdens opzeggingstermijn 463 8. Hervatting van de opdracht 463 9. Kostprijs 463 10. Sanctie van de werkgever 464 11. Sanctie van de werknemer 464 12. Onderneming in herstructurering 464 INH Hoofdstuk 2. Werkloosheid met bedrijfstoeslag (voorheen voltijds brugpensioen ) 467 Afdeling 1. Inleiding en situering 467 1. Algemeen 467 2. Vraagstelling van de werkgever 469 Afdeling 2. Het bestaan van een CAO 469 Afdeling 3. Leeftijd 470 1. Werkloosheid met bedrijfstoeslag vanaf 60 jaar 470 2. Werkloosheid met bedrijfstoeslag op 58 en 59 jaar 470 2.1. Lange loopbanen 470 2.2. Zware beroepen 471 2.3. Ernstige lichamelijke problemen 472 3. Werkloosheid met bedrijfstoeslag vanaf 55, 56 of 57 jaar 472 4. Werkloosheid met bedrijfstoeslag vanaf 56 jaar 473 4.1. Bijzonder stelsel voor de bouwsector en bij nachtprestaties 473 4.2. Een loopbaan van 40 jaar effectieve prestaties 474 5. Werkloosheid met bedrijfstoeslag vanaf 50 tot 55 jaar voor ondernemingen in moeilijkheden of in herstructurering 474 5.1. Leeftijd 474 5.2. Wanneer is een onderneming in moeilijkheden of in herstructurering? 476 6. Wanneer moet de leeftijd bereikt worden? 479 6.1. Bij de effectieve bee indiging van de arbeidsovereenkomst 479 6.2. Binnen de geldigheidsduur van de CAO 479 Afdeling 4. Beroepsloopbaan 480 1. Principe: 40 jaar 480 1.1. Gelijkgestelde dagen 482 1.2. Bijzondere kredietjaren 482 2. Afwijkingen 483 2.1. Een beroepsverleden van 20 jaar of 10 jaar in dezelfde sector 483 2.2. Een beroepsverleden van 38 jaar 483 2.3. Een beroepsverleden van 33 jaar 484 2.4. De werkloosheid met bedrijfstoeslag vanaf 58 jaar 484 2.5. Een beroepsloopbaan van 40 jaar 485 3. Wanneer moet aan de ancie nniteitsvereiste voldaan zijn? 485 4. Welke anciënniteitsvereiste is van toepassing? 485 Afdeling 5. Ontslag 485 1. Ontslag door de werkgever 485 Kluwer XXVII
2. Opzeggingstermijn 486 2.1. Duur van de opzeggingstermijn 486 2.2. Verkorting van de opzeggingstermijn van bedienden 489 2.3. Schorsing van de opzeggingstermijn 489 2.4. Sollicitatieverlof? 489 3. Overlegprocedure 490 3.1. Collectief overleg 490 3.2. Individueel overleg 490 4. Beschermde werknemers 491 Afdeling 6. Aanvullende vergoeding 492 1. Werkloosheidsuitkering 492 1.1. Voltijdse werknemer 492 1.2. Vrijwillig deeltijdse werknemer 493 1.3. Indexering 493 1.4. Aanvraag uitkering 493 2. Bedrag van de aanvullende vergoeding 493 2.1. Berekening van de aanvullende vergoeding overeenkomstig de CAO nr. 17 493 2.2. Afwijkende berekening 495 2.3. Wijziging van de aanvullende vergoeding 495 2.4. Sectorale regelingen 496 2.5. Betaling 496 2.6. Verjaring 497 2.7. Schuldenaar 497 2.8. Aanvulling bovenop de aanvulldende vergoeding 497 2.9. Betaling tot pensioengerechtigde leeftijd geen mogelijkheid van overgang naar vervroegd pensioen 498 3. Sociale bijdragen 498 3.1. Bijdragen ten laste van de werkloze met bedrijfstoeslag 498 3.2. Bijdragen ten laste van de werkgever 499 4. Fiscale inhoudingen 505 4.1. Werkloosheidsuitkeringen en aanvullende vergoedingen 505 4.2. Aanvullende vergoeding bovenop de eigenlijke aanvullende vergoeding 506 Afdeling 7. Vervanging 507 1. Vervangingsverplichting 507 2. Vrijstelling van de vervangingsverplichting 508 2.1. Automatische vrijstelling 508 2.2. Vrijstelling toegestaan door de directeur van het werkloosheidsbureau 508 2.3. Vrijstelling verleend door de minister van Werk in geval van structurele vermindering van het personeelsbestand 508 2.4. Vrijstelling verleend door de minister van Werk in geval van onderneming in moeilijkheden of in herstructurering 509 3. Wie kan als vervanger aangeworven worden? 509 4. Termijn om over te gaan tot de vervanging 510 5. Duur van de vervangingsplicht 510 6. Controle van de vervanging 510 7. Sancties 511 Afdeling 8. Recht op werkloosheidsuitkeringen 511 1. Wachttijd 512 1.1. Voltijdse werknemers 512 1.2. Deeltijdse werknemers 512 1.3. Welke arbeidsdagen komen in aanmerking? 513 1.4. Berekening van het aantal arbeidsdagen 513 1.5. Vreemde en staatloze werknemers 514 2. Onvrijwillig zonder arbeid en zonder loon zijn 514 3. Geen voorlopige hechtenis noch vrijheidsberoving 514 4. Controle van de werkloosheid door de werkgever 514 Afdeling 9. Deelname aan de tewerkstellingscel 515 Afdeling 10. Werkhervatting door de werkloze met bedrijfstoeslag 515 1. Toegelaten arbeid in het kader van de werkloosheid 515 1.1. Onbezoldigde activiteiten 515 1.2. Bezoldigde activiteiten 516 2. Behoud van de aanvullende vergoeding 517 Afdeling 11. Statuut van de werkloze met bedrijfstoeslag 517 Afdeling 12. Cumulatie met andere vergoedingen 519 XXVIII Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 13. Overgang van halftijds brugpensioen naar werkloosheid met bedrijfstoeslag 519 1. Situering halftijds brugpensioen 519 2. Overgang van halftijds naar werkloosheid met bedrijfstoeslag 520 2.1. Ontslag door de werkgever 520 2.2. Aanvullende vergoeding 520 INH Hoofdstuk 3. Pensioen 523 Afdeling 1. Inleiding en situering 523 Afdeling 2. wettelijke pensioenleeftijd 523 Afdeling 3. Geen automatisch einde van de arbeidsovereenkomst 523 Afdeling 4. Verkorte opzeggingstermijnen voor bedienden bij het bereiken van de pensioenleeftijd 524 1. Opzegging door de werkgever 524 2. Opzegging door de bediende 525 Afdeling 5. Opzegging voor arbeiders bij het bereiken van de pensioenleeftijd 526 Afdeling 6. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst voor een bepaalde tijd en voor een duidelijk omschreven werk 526 Afdeling 7. Recht op sollicitatieverlof 526 Afdeling 8. Overgang van halftijds brugpensioen naar pensioen 526 Hoofdstuk 4. Modellen 529 Afdeling 1. Overeenkomst voor individueel outplacement tussen werkgever en outplacementbureau (vrijwillige outplacement) 529 Afdeling 2. Outplacementovereenkomst tussen werkgever en werknemer (vrijwillige outplacement) 531 Afdeling 3. Outplacementovereenkomst tussen werkgever en werknemer los van de bee indiging van de arbeidsovereenkomst (vrijwillige outplacement) 531 Afdeling 4. Aanbod van geldig outplacement door de werkgever (verplicht outplacement) 533 Afdeling 5. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst van de bediende met het oog op de pensionering 533 DEEL 13 535 Beëindiging van de deeltijdse arbeidsovereenkomst 539 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 541 Afdeling 1. Definitie 541 Afdeling 2. Vormvoorwaarden 541 1. Voorwaarden 541 2. Sanctie 541 Afdeling 3. Publiciteitsvoorwaarden 542 1. Voorwaarden 542 2. Sanctie 542 2.1. Vermoeden van tewerkstelling volgens bekendgemaakt werkrooster 542 2.2. Vermoeden van voltijdse tewerkstelling 543 Afdeling 4. Minimale wekelijkse arbeidsduur 543 Hoofdstuk 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst voor deeltijdse arbeid 545 Afdeling 1. Principe 545 Afdeling 2. Bee indiging van de deeltijdse arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd met een opzeggingstermijn 545 1. Vormvereisten 545 2. Duur van de opzeggingstermijn 545 2.1. Ancie nniteit 545 2.2. Loon 546 3. Aanvang van de opzeggingstermijn 546 4. Sollicitatieverlof 546 5. Schorsing van de opzeggingstermijn 547 Afdeling 3. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met betaling van een opzeggingsvergoeding 547 1. Begroting van de opzeggingsvergoeding 547 2. Berekeningsbasis van de opzeggingsvergoeding 547 Afdeling 4. Feestdagenloon na de bee indiging van de arbeidsovereenkomst 548 Kluwer XXIX
DEEL 14 551 Bijzondere ontslagomstandigheden Misbruik van ontslagrecht Willekeurig ontslag Overdracht van onderneming Faillissement 557 Hoofdstuk 1. Rechtsmisbruik 559 Afdeling 1. Inleiding en situering 559 Afdeling 2. Bewijslast 560 1. De bewijslast rust op de bediende 560 2. De onjuistheid van het opgegeven motief vormt geen bewijs van willekeur 560 Afdeling 3. Gevallen 560 1. Het ontslagrecht werd van zijn doeleinden afgewend 561 1.1. Geen rechtsmisbruik 561 1.2. Wel rechtsmisbruik 561 2. Het misbruik van recht werd veroorzaakt door omstandigheden waarmee het ontslag is omringd 563 2.1. Disproportie tussen het nadeel berokkend door het ontslag aan de bediende en het voordeel dat de werkgever er uithaalt 563 2.2. Misbruik van recht omwille van de wijze waarop het ontslagrecht gehanteerd werd 564 3. Niet-naleven van een clausule van vastheid van betrekking 566 4. Niet-naleven van beginselen van behoorlijk bestuur bij ontslag van contractuelen in overheidsdienst 566 Afdeling 4. Overzicht van de door de arbeidsgerechten toegekende schadevergoedingen 567 1. Principe 567 2. Gevallen 567 2.1. Het ontslagrecht werd van zijn doeleinden afgewend 567 2.2. Misbruik van recht omwille van de wijze waarop het ontslagrecht gehanteerd werd 568 2.3. Niet-respecteren van de motiveringsplicht en/of de beginselen van behoorlijk bestuur 570 Afdeling 5. Cumulatie met andere vergoedingen 570 Afdeling 6. Rechtsmisbruik in hoofde van de werknemer 571 Afdeling 7. Sociale zekerheid 571 Afdeling 8. Fiscale problematiek 571 Hoofdstuk 2. Willekeurig ontslag 573 Afdeling 1. Inleiding en situering 573 Afdeling 2. Gelding 574 1. Bee indiging door de werkgever van een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd 574 2. Bee indiging door de werkgever van een arbeidsovereenkomst van onbepaalde tijd tijdens de proeftijd 574 Afdeling 3. Motivering van het ontslag 574 Afdeling 4. Bewijslast 575 Afdeling 5. Beoordelingsmarge voor de wergever 576 Afdeling 6. Voorbeelden uit de rechtspraak 577 1. Algemeen: redelijke interpretatie van het artikel 63 van de arbeidsovereenkomstenwet 577 1.1. Geschiktheid en gedrag van de arbeider 577 1.2. Noodwendigheden van de onderneming 577 2. Geen willekeurig ontslag 577 2.1. Afwezigheden en ziekten 577 2.2. Omstandigheden en motieven van het ontslag 578 2.3. Gedrag en geschiktheid van de arbeider 579 2.4. Noodwendigheden van de onderneming 580 3. Wel willekeurig ontslag 581 3.1. Afwezigheden en ziekte 581 3.2. Omstandigheden en motieven van het ontslag 582 3.3. Geschiktheid en gedrag van de arbeider 583 3.4. Noodwendigheden van de onderneming 583 Afdeling 7. Vergoeding 584 1. Omvang en aard 584 2. Cumulatie 584 3. Sociale zekerheid 584 4. Fiscale problematiek 584 XXX Praktijkboek Ontslag 2012
Hoofdstuk 3. Overdracht van onderneming 585 Afdeling 1. Conventionele overdracht van onderneming 585 1. Inleiding en situering 585 2. Toepassingsgebied 585 2.1. Onderneming 585 2.2. Wijziging van werkgever 586 2.3. Overdracht krachtens overeenkomst 586 2.4. Overdracht als een going concern 587 2.5. Werknemers 587 3. Rechten en plichten van de werknemers 587 3.1. Behoud van de individuele arbeidsovereenkomsten 587 3.2. Verbreking door wijziging van arbeidsvoorwaarden 588 3.3. Behoud van de collectieve arbeidsovereenkomsten 588 3.4. Aanvullende regimes van sociale voorzieningen 589 3.5. Arbeidsreglement 589 3.6. Verplichting de werknemers over te nemen 589 3.7. Bescherming tegen ontslag 589 4. Gehoudenheid van de overdrager/overnemer 590 5. Overgang van onderneming onder gerechtelijk gezag 591 Afdeling 2. Overdracht van onderneming na faillissement 592 1. Inleiding en situering 592 2. Toepassingsgebied 593 3. Verplichtingen van de overnemer 593 3.1. Vrije keuze van over te nemen werknemers 593 3.2. Individueel bepaalde arbeidsvoorwaarden 593 3.3. Collectief bepaalde arbeidsvoorwaarden 594 3.4. Overbruggingsvergoeding 594 3.5. Ontslag na overname 594 Afdeling 3. Bescherming van de leden van de ondernemingsraad, het comité voor preventie en bescherming op het werk en de vakbondsafvaardiging 595 1. Inleiding en situering 595 2. Bijzondere regelen inzake de ondernemingsraad en het comité voor preventie en bescherming op het werk 595 2.1. Samenstelling 595 2.2. Ontslag 595 3. Bijzondere regelen inzake vakbondsafgevaardigden bij overdracht van onderneming 595 3.1. Samenstelling 595 3.2. Ontslag 596 Afdeling 4. Informatie en raadpleging van de werknemersvertegenwoordigers en werknemers 596 INH Hoofdstuk 4. Faillissement 597 Afdeling 1. Inleiding en situering 597 Afdeling 2. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst 597 Afdeling 3. Faillissement en sluiting 598 Afdeling 4. Faillissement en technische of economische reden tot ontslag van een beschermde werknemer 598 Afdeling 5. Faillissement en overname van activa na faillissement of gerechtelijk akkoord 598 Afdeling 6. Tussenkomst van het Sluitingsfonds 598 DEEL 15 599 De werkgever beëindigt de arbeidsovereenkomst door wijziging van de arbeidsvoorwaarden. Impliciet ontslag 603 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 605 Hoofdstuk 2. Eenzijdige wijziging van een essentieel bestanddeel van de arbeidsovereenkomst 607 Afdeling 1. Begrip 607 Afdeling 2. Wanneer is er sprake van een eenzijdige wijziging van een essentieel bestanddeel van de arbeidsovereenkomst? 607 1. Ius variandi 607 2. Karakteristieken van de wijziging 607 2.1. De wijziging is daadwerkelijk doorgevoerd 608 2.2. De wijziging is eenzijdig 608 Kluwer XXXI
2.3. De wijziging heeft betrekking op een essentieel bestanddeel van de arbeidsovereenkomst 608 2.4. De wijziging is belangrijk 609 3. Concrete voorbeelden uit de rechtspraak 609 3.1. Plaats van tewerkstelling 609 3.2. Functie 611 3.3. Loon 612 3.4. Uurrooster 613 3.5. Arbeidsduur 614 3.6. Sectorwijziging voor een handelsvertegenwoordiger 614 3.7. Wijziging in het productengamma voor een handelsvertegenwoordiger 615 3.8. Wijziging van de verloningsstructuur van een handelsvertegenwoordiger 615 Afdeling 3. Besluit: welke wijzigingen kan een werkgever dan nog eenzijdig doorvoeren aan een arbeidsovereenkomst? 616 1. Wijziging van niet-essentie le arbeidsvoorwaarden 616 2. Onbelangrijke wijziging van essentiële arbeidsvoorwaarden 616 3. Contractuele wijzigingsbedingen 616 4. Voorwaardelijke verbintenissen, verbintenissen met tijdsbepaling 617 Hoofdstuk 3. Contractuele wanprestatie 619 Afdeling 1. Begrip 619 Afdeling 2. De werkgever betaalt geen loon 619 Afdeling 3. De werkgever verschaft geen werk 620 Afdeling 4. De werknemer respecteert de overeengekomen arbeidsvoorwaarden niet 621 Hoofdstuk 4. Over welke mogelijkheden beschikt de benadeelde werknemer? 623 Afdeling 1. De werknemer aanvaardt de wijziging 623 Afdeling 2. De werknemer roept een ontslag wegens dringende reden in hoofde van de werkgever in 623 Afdeling 3. De werknemer negeert de wijziging 624 Afdeling 4. De werknemer vordert de uitvoering van de overeengekomen arbeidsvoorwaarden 624 Afdeling 5. De werknemer vordert de gerechtelijke ontbinding van de arbeidsovereenkomst voor de arbeidsrechtbank 625 1. Voorwaarden 626 1.1. Belangrijke tekortkoming 626 1.2. Voorafgaande ingebrekestelling? 626 2. Uitwerking 627 3. Schadevergoeding 627 Afdeling 6. De werknemer stelt de verbreking van de arbeidsovereenkomst vast 628 1. Vormvereisten? 628 2. Weloverwogen actie 628 3. Termijn 628 4. Compensatie 630 Hoofdstuk 5. Over welke mogelijkheden beschikt de benadeelde werkgever? 631 Hoofdstuk 6. Modellen 633 Afdeling 1. Ingebrekestelling door de werknemer, die de eenzijdige verbreking vaststelt als gevolg van een eenzijdige wijziging door de werkgever van arbeidsplaats, functie, loon, enz. 633 Afdeling 2. Vaststelling door de werknemer van de verbreking ingevolge een eenzijdige wijziging door de werkgever van arbeidsplaats, functie, loon, enz. 633 DEEL 16 635 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met een opzeggingstermijn 639 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 641 Hoofdstuk 2. Betekening van de opzegging van de arbeidsovereenkomst met een geschrift 643 Afdeling 1. Geschrift ontslaggesprek 643 1. Geschrift 643 2. Ontslaggesprek bijstand van een vakbondsafgevaardigde 643 XXXII Praktijkboek Ontslag 2012
Afdeling 2. Inhoud van het geschrift 644 1. Begin en duur van de opzeggingstermijn 644 2. Datum 645 3. Onvoorwaardelijk 645 4. Motieven van de opzegging 645 5. Gelijke behandeling 646 6. Taal 647 7. Gevolgen van het niet-naleven van deze voorwaarden 649 7.1. Geen geschrift geen begin en/of duur van de opzeggingstermijn in het geschrift voorwaardelijke opzegging: nietigheid 649 7.2. Verkeerde taal: nietigheid 650 Afdeling 3. Ontslag door een bevoegde persoon 651 Afdeling 4. Vorm van het geschrift 651 1. Opzegging door de werkgever 651 1.1. Aangetekende brief 651 1.2. Gerechtsdeurwaardersexploot 652 2. Opzegging door de werknemer 652 3. Gevolgen van het niet-naleven van deze vormvereiste 652 3.1. Opzegging door de werkgever 652 3.2. Opzegging door de werknemer 653 Afdeling 5. Uitwerking van de opzegging begin van de opzeggingstermijn 654 1. Bedienden 654 2. Arbeiders 654 INH Hoofdstuk 3. Onherroepelijk karakter van de opzegging 657 Hoofdstuk 4. Duur van de opzeggingstermijn 659 Afdeling 1. Bepaling van de duur van de opzeggingstermijn 659 1. Opzegging door de werkgever 659 1.1. Bedienden 659 1.2. Arbeiders 666 2. Opzegging door de werknemer 678 2.1. Bedienden 678 2.2. Arbeiders 679 2.3. Bijzonder geval: een arbeider met bediendenstatuut 680 Afdeling 2. Vaststelling van de opzeggingstermijn voor bedienden bij overeenkomst 680 1. Algemeen 680 2. Opzegging door de werkgever 681 2.1. Jaarloon bedraagt minder dan 62 934 EUR (2012) overeenkomst ten vroegste op het ogenblik waarop de opzegging wordt gegeven 681 2.2. Jaarloon meer dan 62 934 EUR (2012) per jaar overeenkomst bij de indienstneming 682 2.3. Kwijting voor saldo van rekening 683 2.4. Bewijs 683 3. Opzegging door de bediende 684 Afdeling 3. Vaststelling van de duur van de opzeggingstermijn door de rechter 684 Afdeling 4. Betekening van een te korte opzeggingstermijn: recht op een aanvullende opzeggingsvergoeding 685 1. Probleemstelling 685 2. Ontstaan van het recht op een opzeggingsvergoeding 686 3. Bepaling van de duur van de opzeggingstermijn 686 Hoofdstuk 5. Tegenopzegging door de bediende 689 Hoofdstuk 6. Schorsing van de opzeggingstermijn 691 Afdeling 1. Opzegging door de werkgever 691 1. Bedienden 691 2. Arbeiders 692 2.1. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst wegens slecht weer 692 2.2. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst ingevolge economische oorzaken 692 3. Gevolgen van de schorsing van de opzeggingstermijn 692 Afdeling 2. Opzegging door de werknemer 693 Kluwer XXXIII
Hoofdstuk 7. Rechtspositie van de partijen tijdens de opzeggingstermijn 695 Afdeling 1. Voortbestaan van de arbeidsovereenkomst 695 Afdeling 2. Afwezigheidsdagen 695 1. Duur van de afwezigheid 695 1.1. Bedienden 695 1.2. Arbeiders 696 2. Doel van de afwezigheid 696 3. Afwezigheid en outplacement 696 Afdeling 3. Recht op outplacement vanaf 45 jaar 696 Afdeling 4. Afstand van afwijkend concurrentiebeding 697 Afdeling 5. Bijzonder geval: vrijstelling van arbeidsprestaties tijdens de opzeggingstermijn 697 Hoofdstuk 8. Vergelijkende rechtspraak 699 Hoofdstuk 9. Socialezekerheidsstatuut van de opgezegde werknemer 731 Afdeling 1. Socialezekerheidsbijdragen 731 Afdeling 2. Werkloosheid 731 Afdeling 3. Vakantie en vakantiegeld 732 Hoofdstuk 10. De nieuwe opzeggingstermijnen voor arbeiders en bedienden vanaf 2012 733 Afdeling 1. Inleiding 733 Afdeling 2. Voor wie gelden de nieuwe opzeggingstermijnen 733 Afdeling 3. Berekening van de ancie nniteit 733 Afdeling 4. De nieuwe regeling is geen allesomvattende regeling 734 Afdeling 5. De nieuwe opzeggingstermijnen voor arbeiders 734 Afdeling 6. De nieuwe opzeggingstermijnen voor bedienden 735 1. Voor bedienden met een jaarloon van maximaal 31 467 EUR (2012) 735 2. Voor bedienden met een jaarloon hoger dan 31 467 EUR (2012) 735 2.1. Opzegging door de werkgever 735 2.2. Opzegging door de bediende 736 3. Voor bedienden met een jaarloon van meer dan 62 934 EUR (2012) 736 4. Verbod tot sectorale afwijking 737 Hoofdstuk 11. Modellen 739 Voorafgaande opmerkingen 739 Afdeling 1. Opzeggingsbrief voor een bediende met betekening van een opzeggingstermijn 739 Afdeling 2. Opzeggingsbrief voor een bediende met betekening van een opzeggingstermijn waarin het akkoord van de bediende met de opzeggingstermijn is opgenomen 739 Afdeling 3. Overeenkomst m.b.t. de duur van de opzeggingstermijn voor een bediende (na voorafgaande betekening van de opzegging) 740 Afdeling 4. Overeenkomst m.b.t. de duur van de opzeggingstermijn (na voorafgaande betekening van de opzegging wordt een andere (ingekort of verlengd) opzeggingstermijn bepaald 740 Afdeling 5. Opzeggingsbrief voor een arbeider met betekening van een opzeggingstermijn 741 Afdeling 6. Opzeggingsbrief voor een arbeider met betekening van een opzeggingstermijn (ancie nniteit van minder dan 6 maanden) 741 Afdeling 7. Opzeggingsbrief door de bediende met betekening van een opzeggingstermijn 741 Afdeling 8. Opzeggingsbrief door een arbeider met betekening van een opzeggingstermijn 742 Afdeling 9. Overeenkomst inzake de afwezigheid om ander werk te zoeken 742 DEEL 17 743 Beëindiging van de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd met een opzeggingsvergoeding 747 Hoofdstuk 1. Inleiding en situering 749 Hoofdstuk 2. Keuze tussen opzeggingstermijn en opzeggingsvergoeding 751 Afdeling 1. Bee indiging door de werkgever 751 Afdeling 2. Bee indiging door de werknemer 751 Hoofdstuk 3. Kennisgeving 753 Afdeling 1. Geen vormvoorwaarden 753 1. Geen geschrift 753 2. Ontslaggesprek bijstand van een vakbondsafgevaardigde 753 XXXIV Praktijkboek Ontslag 2012
3. Motieven voor de bee indiging 754 4. Gelijke behandeling 754 5. Taal 755 Afdeling 2. Ontslag door een bevoegde persoon 755 Afdeling 3. Uitwerking van de bee indiging 755 1. Onmiddellijk effect 755 2. Bee indiging op termijn? 755 Afdeling 4. Schorsing van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst 756 INH Hoofdstuk 4. Onherroepelijk karakter van de bee indiging 757 Hoofdstuk 5. De opzeggingsvergoeding 759 Afdeling 1. De omvang van de opzeggingsvergoeding 759 Afdeling 2. De duur van de opzeggingstermijn 759 1. Algemeen 759 2. Bijzondere opzeggingstermijnen voor de arbeiders 760 3. Tegenopzegging 760 4. Betekening van een te korte opzeggingstermijn: recht op aanvullende opzeggingsvergoeding 760 Afdeling 3. De berekeningsbasis van de opzeggingsvergoeding 760 1. Het lopende loon voor werknemers in dienst getreden voor 1 januari 2012 761 1.1. Vast loon 762 1.2. Variabel loon 764 1.3. Voordelen verworven krachtens de overeenkomst 764 2. Berekening van het lopend loon voor werknemers in dienst getreden op of na 1 januari 2012 784 2.1. Formule ter bepaling van het dagloon van de bediende 784 2.2. Variabel loon: gemiddelde van de twaalf voorgaande maanden 784 Hoofdstuk 6. Voorbeeld van berekening van een opzeggingsvergoeding 787 Afdeling 1. Vaststelling van het basisloon: 787 Afdeling 2. Vaststelling van het aantal maanden van de opzeggingstermijn 787 Afdeling 3. Vaststelling van de opzeggingsvergoeding 787 Hoofdstuk 7. Betaling van de opzeggingsvergoeding 789 Afdeling 1. Algemeen 789 Afdeling 2. Betaling van een opzeggingsvergoeding ingeval van betekening van een te korte opzeggingstermijn 789 Afdeling 3. Kan de opzeggingsvergoeding in maandelijkse schijven betaald worden? 789 1. Wat zijn ondernemingen in moeilijkheden of ondernemingen die uitzonderlijk ongunstige economische omstandigheden kennen? 789 2. Voorwaarde om te genieten van de mogelijkheid tot betaling in maandelijkse schijven: (schriftelijke) kennisgeving 790 3. Op welk ogenblik moeten de voorwaarden voldaan zijn? 791 4. Voorbeeld van berekening van opzeggingsvergoeding in maandelijkse schijven 791 5. Verjaring van de rechtsvordering in geval van betaling in maandelijkse schijven 791 Hoofdstuk 8. Interesten 793 Afdeling 1. Vanaf wanneer is interest verschuldigd? 793 Afdeling 2. Is de interest verschuldigd op het netto- of brutobedrag van de opzeggingsvergoeding? 793 Hoofdstuk 9. Gevolgen van de bee indiging van de arbeidsovereenkomst met betaling van een opzeggingsvergoeding 795 Afdeling 1. Recht op outplacement 795 Afdeling 2. Afstand van het gewoon en afwijkend niet-concurrentiebeding 795 Afdeling 3. Tijdstip waarop de werknemer afstand kan doen van zijn rechten 795 Hoofdstuk 10. Socialezekerheidsstatuut van de ontslagen werknemer 797 Afdeling 1. Socialezekerheidsbijdragen 797 1. De reguliere socialezekerheidsbijdragen 797 2. De bijzondere socialezekerheidsbijdragen 797 2.1. Algemeen 797 2.2. In het bijzonder: de opzeggingsvergoeding 799 Kluwer XXXV
Afdeling 2. Werkloosheid 799 1. Ontslag door de werkgever 799 2. Ontslag door de werknemer 800 Afdeling 3. Ziekte- en invaliditeitsverzekering 800 Afdeling 4. Gezinsbijslagen 800 Afdeling 5. Vakantiegeld 800 Afdeling 6. Pensioenen 800 Hoofdstuk 11. Fiscale behandeling van de opzeggingsvergoeding 801 Afdeling 1. Nieuwe regeling voor vergoedingen bij beu indiging van de arbeidsovereenkomst waarbij de beu indiging ter kennis is gebracht op of na 1 januari 2012 801 1. Wetgevend kader 801 2. Inwerkingtreding van de vrijstelling 801 3. Het bedrag van de vrijstelling 801 4. Verwerking van de belastingvrijstelling 801 5. Voorwaarden voor de vrijstelling 801 6. Beperkingmechanismen 802 7. Voorrangsregeling 802 8. Afschaffing van het bestaande onderscheid in het belastingtarief van de opzeggingsvergoeding 802 Afdeling 2. Oude belastingregeling opzeggingsvergoedingen 802 1. Fiscale consequenties van het ontslag voor de werkgever 802 1.1. Inhouding van de bedrijfsvoorheffing 802 1.2. Tijdstip van betaling van de bedrijfsvoorheffing 804 1.3. Mogelijkheid tot terugvordering van onverschuldigd betaalde bedrijfsvoorheffing? 804 1.4. Fiscale aftrekbaarheid van de betaalde opzeggingsvergoeding 805 2. Fiscale consequenties van het ontslag voor de werknemer 805 2.1. Aangifte van de ontvangen vergoedingen 805 2.2. Fiscale definitie van de opzeggingsvergoeding 805 2.3. Aanslagvoet van de opzeggingsvergoeding 806 Hoofdstuk 12. Modellen 813 Voorafgaande opmerkingen 813 Afdeling 1. Ontslagbrief voor een bediende met toekenning van een opzeggingsvergoeding 813 Afdeling 2. Ontslagbrief voor een bediende met toekenning van een opzeggingsvergoeding met het akkoord van de bediende 814 Afdeling 3. Ontslagbrief voor een arbeider met toekenning van een opzeggingsvergoeding 814 Afdeling 4. Ontslagbrief voor een arbeider met toekenning van een opzeggingsvergoeding (ancie nniteit van minder dan 6 maanden) 815 Afdeling 5. Overeenkomst m.b.t. de toekenning van een opzeggingsvergoeding (met betekening van de verbreking van de arbeidsovereenkomst) 815 Afdeling 6. Overeenkomst m.b.t. de toekenning van een opzeggingsvergoeding (na betekening van de opzegging van de arbeidsovereenkomst) 816 Afdeling 7. Overeenkomst m.b.t. de toekenning van een bijkomende opzeggingsvergoeding (na betekening van de bee indiging van de arbeidsovereenkomst en toekenning van een opzeggingstermijn of vergoeding) 817 Afdeling 8. Ontslagbrief met toekenning van de opzeggingsvergoeding in maandtermijnen zonder akkoord van de werknemer 818 Afdeling 9. Ontslagbrief met toekenning van de opzeggingsvergoeding in maandtermijnen, met akkoord van de werknemer met het bedrag van de opzeggingsvergoeding 819 DEEL 18 821 Bijzondere vergoedingen voor een handelsvertegenwoordiger Uitwinningsvergoeding Afrekening commissieloon 825 Hoofdstuk 1. Uitwinningsvergoeding 827 Afdeling 1. Inleiding en situering 827 Afdeling 2. Toekenningsvoorwaarden voor de uitwinningsvergoeding 829 1. Bee indiging van de arbeidsovereenkomst buiten het toedoen van de handelsvertegenwoordiger 829 2. Ancie nniteit van ée n jaar als handelsvertegenwoordiger 830 2.1. Tewerkstelling van één jaar 830 XXXVI Praktijkboek Ontslag 2012
2.2. Ancie nniteit als handelsvertegenwoordiger 831 3. Aanbreng van cliënteel 831 3.1. Clie nteel behouden en uitbreiden 831 3.2. Bewijs van aanbreng van clie nteel 832 3.3. Clausules in de arbeidsovereenkomst m.b.t. de aanbreng van clie nteel 832 4. Nadeel lijden door het verlies van het aangebrachte clie nteel 832 4.1. Nieuwe betrekking 833 4.2. Arbeidsongeschiktheid 834 4.3. Pensioen of werkloosheid met bedrijfstoeslag 834 Afdeling 3. Bedrag van de uitwinningsvergoeding 835 1. Een forfaitaire vergoeding 835 2. Berekening van de uitwinningsvergoeding 835 3. Berekening van de uitwinningsvergoeding van de handelsvertegenwoordiger die tevens een andere functie uitoefent 836 4. Bijkomende schadevergoeding 836 5. Interest 836 6. Socialezekerheidsbehandeling en fiscale behandeling 837 6.1. Sociale zekerheid 837 6.2. Fiscale behandeling 837 INH Hoofdstuk 2. Afrekening commissieloon 839 Afdeling 1. Inleiding en situering 839 Afdeling 2. Bij het einde van de arbeidsovereenkomst 839 1. Orders doorgegeven en aanvaard vo o r het einde van de arbeidsovereenkomst 839 2. Orders doorgegeven vóo r het einde van de arbeidsovereenkomst maar aanvaard na het einde van de arbeidsovereenkomst 839 3. Orders doorgegeven na het einde van de arbeidsovereenkomst 840 4. Gespreide leveringen 840 Afdeling 3. Interest 840 Afdeling 4. Socialezekerheidsbijdragen en fiscale behandeling 840 1. Sociale zekerheid 840 2. Fiscale behandeling 841 DEEL 19 843 Verplichtingen bij de beëindiging van de arbeidsovereenkomst Vergoedingen Sociale en fiscale documenten Verplichtingen van de werknemer 847 Hoofdstuk 1. Bedragen en vergoedingen die door de werkgever kunnen verschuldigd zijn bij de bee indiging van de arbeidsovereenkomst 849 Afdeling 1. Loon tot de laatste werkdag 849 1. Inleiding en situering 849 2. Handelsvertegenwoordigers 849 3. Socialezekerheidsrechtelijke en fiscale behandeling 849 3.1. Sociale zekerheid 849 3.2. Fiscale behandeling 849 Afdeling 2. Eindejaarspremie 850 1. Tijdens de arbeidsovereenkomst 850 2. Op het einde van de arbeidsovereenkomst 850 2.1. Arbeidsovereenkomst neemt een einde op het einde van het jaar 850 2.2. Arbeidsovereenkomst neemt een einde in de loop van het jaar 850 3. Socialezekerheidsrechtelijke en fiscale behandeling 851 3.1. Sociale zekerheid 851 3.2. Fiscale behandeling 851 Afdeling 3. Bonus 851 1. Tijdens de arbeidsovereenkomst 851 2. Op het einde van de arbeidsovereenkomst 852 Afdeling 4. Vakantiegeld bij uitdiensttreding 852 1. Inleiding en situering 852 2. Berekening 852 3. Socialezekerheidsrechtelijke en fiscale behandeling 853 3.1. Sociale zekerheid 853 3.2. Fiscale behandeling 853 Afdeling 5. Loon voor feestdagen 854 1. Algemeen 854 Kluwer XXXVII
2. Socialezekerheidsrechtelijke en fiscale behandeling 854 Afdeling 6. Niet-concurrentievergoeding (art. 65, 86 en 104 arbeidsovereenkomstenwet) 854 1. Bestaans- en geldigheidsvoorwaarden van het concurrentiebeding 854 1.1. Bestaansvoorwaarden 854 1.2. Geldigheidsvoorwaarden 854 1.3. Sancties bij niet-naleving van de bestaans- of geldigheidsvoorwaarden 856 2. Afwijkingsbeding voor niet-mededinging 856 3. Wanneer heeft het concurrentiebeding uitwerking? 857 3.1. «Gewone» concurrentiebeding 857 3.2. Afwijkingsbeding 857 4. Sanctie bij schending van het concurrentiebeding 858 5. Verjaring 858 5.1. Niet-concurrentievergoeding 858 5.2. Schadevergoeding ingeval van schending van het concurrentiebeding 858 6. Socialezekerheidsrechtelijke en fiscale behandeling van de niet-concurrentievergoeding 858 6.1. Sociale zekerheid 858 6.2. Fiscale behandeling 858 Afdeling 7. Moreleschadevergoeding 859 1. Inleiding en situering 859 2. Begroting van de morele schade 859 3. Socialezekerheidsrechtelijke en fiscale behandeling 859 3.1. Sociale zekerheid 859 3.2. Fiscale behandeling 860 Afdeling 8. Interesten 860 1. Inleiding en situering 860 2. Interesten op bruto 861 Afdeling 9. Canada Dry-vergoeding 861 1. Begrip en situering 861 2. Voorwaarden 862 2.1. Ontslag en duur van de opzeggingstermijn 862 2.2. Leeftijd 863 2.3. Ancienniteit 863 2.4. Bestaan van een CAO of individuele overeenkomst 863 2.5. Het recht op werkloosheidsuitkering 863 3. Verbod van discriminatie 864 4. Vergoeding 865 4.1. Werkloosheidsuitkering 865 4.2. Aanvullende vergoeding 866 5. Sociale bijdragen 867 5.1. Historiek 867 5.2. Toepassingsgebied 867 5.3. Bijdragen ten laste van de genieter van de aanvullende vergoedingen 868 5.4. Bijdragen ten laste van de werkgever 869 5.5. Verhoging, verlaging en vrijstelling van bijdragen 871 6. Fiscaal statuut van de werkloosheidsuitkering en de aanvullende vergoeding canada dry 873 6.1. Principe: fiscale kwalificatie als vervangingsinkomen 873 Hoofdstuk 2. De op de werkgever rustende informatieverplichting 875 Afdeling 1. Recht op outplacement voor werknemers vanaf 45 jaar 875 Afdeling 2. Recht op collectieve ziekteverzekering 875 1. Leiding en situering 875 2. Rechthebbenden 875 3. Dekking en premie 875 4. Informatieplicht van de werkgever 876 4.1. Over het recht op de individuele voortzetting 876 4.2. Over de mogelijkheid tot voorfinanciering van de individuele voortzetting 876 5. Sancties 877 Hoofdstuk 3. Sociale en fiscale documenten 879 Afdeling 1. Soorten documenten 879 1. Getuigschrift van tewerkstelling 879 2. Werkloosheidsbewijs (formulier C4) 879 XXXVIII Praktijkboek Ontslag 2012
3. Afrekening van het nog verschuldigde loon 879 4. Individuele rekening 880 5. Vakantieattesten 880 6. Fiscale fiche 281.10 880 7. Attest groepsverzekering 880 Afdeling 2. Sancties bij het niet (correct) afleveren van de documenten 881 1. Strafrechtelijke sanctie of administratieve geldboete 881 2. Dwangsom 881 INH Hoofdstuk 4. Verplichtingen van de werknemer 883 Afdeling 1. Teruggave van het materiaal en de goederen 883 1. Inleiding en situering 883 2. Mogelijkheden voor de werkgever ingeval van niet-teruggave van het materiaal of de goederen 883 Afdeling 2. Verbod op bekend maken van vertrouwelijke informatie en verbod op oneerlijke concurrentie 884 1. Bekend maken van fabrieksgeheimen, zakengeheimen of geheimen in verband met vertrouwelijke aangelegenheden 884 2. Oneerlijke concurrentie 884 3. Sancties 885 Afdeling 3. Naleven van het concurrentiebeding 885 1. Arbeider of bediende 885 2. Handelsvertegenwoordiger 886 3. Verjaringstermijn 886 Afdeling 4. Naleving van het scholingsbeding 886 1. Inleiding en situering 886 2. Uitsluitingen 887 3. Voorwaarden 887 4. Verplichting van de werknemer 887 Hoofdstuk 5. Modellen 889 Afdeling 1. Getuigschrift van tewerkstelling 889 Afdeling 2. Werkloosheidsbewijs (C4) 889 Afdeling 3. Afrekening van het nog verschuldigde loon 896 Afdeling 4. Individuele rekening 897 Afdeling 5. Vakantieattesten 900 1. Attest met betrekking tot de jaarlijkse vakantie voor het lopend kalenderjaar 900 2. Attest met betrekking tot de jaarlijkse vakantie voor het kalenderjaar dat het einde van de arbeidsovereenkomst voorafgaat 900 Afdeling 6. Fiscale fiche 281.10 902 TREFWOORDENREGISTER 907 Kluwer XXXIX