Verzelfstandiging en de fiscus Manuela Vervoort 8 maart 2007

Programma Inleiding: belang van de rechtsvorm Btw: Heden Problemen Oplossingen Btw: Toekomst Andere belastingen: inkomstenbelastingen, registratierechten Conclusie 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 2

Belang van de rechtsvorm Btw Private rechtspersonen: artikel 4 btw-wetboek (BP) Publiekrechtelijke lichamen: artikel 6 btw-wetboek (niet-bp) Winstoogmerk: niet-relevant RP niet vereist, wel zelfstandigheid! Inkomstenbelastingen: RP vereist voor vennootschapsbelasting en rechtspersonenbelasting Gemeenten: rechtspersonenbelasting Belang van winst(verdelings)oogmerk 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 3

Btw: heden (1/2) Artikel 6 van het btw-wetboek: niet-belastingplicht Publiekrechtelijk lichaam Wel: Staat, Gemeenschappen en Gewesten, provincies, gemeenten, agglomeraties en openbare instellingen Niet: intercommunales, nv s van publiek recht, AGB s: in beginsel art. 4 btw-wetboek van toepassing Handelend als overheid Door hen verricht in het kader van het specifiek voor hen geldende juridische regime, met uitsluiting van de werkzaamheden die zij onder dezelfde juridische voorwaarden als particuliere economische subjecten verrichten (cf. vaststaande rechtspraak H.v.J.) 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 4

Btw: heden (2/2) Artikel 6 van het btw-wetboek: belastingplicht Theorie: Koning merkt aan als belastingplichtige Behandeling als niet-belastingplichtige zou leiden tot concurrentieverstoring van enige betekenis Handelingen, voor zover niet van onbeduidende omvang, waarvoor lichamen steeds belastingplichtig zijn Praktijk: lijst KB nr. 26 Limitatief karakter lijst Bijlage D (nu bijlage I) onjuist omgezet Concurrentieverstoringscriterium marginaal toegepast 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 5

Problemen (1/2) Voor overheidslichaam: Geen recht op aftrek van voorbelasting Btw is kostenpost (cf. infrastructuurwerken) Btw is volledig en onmiddellijk te betalen Voorbeeld: gemeente richt nieuw administratief centrum op (basisprijs) 2 500 000 euro + (btw) 525 000 euro (21%)= (eindprijs) 3 025 000 euro 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 6

Problemen (2/2) Btw-last van de lagere territoriale overheden Overheid sniveau 2005 2004 2003 2002 2001 2000 Lagere overheid 832,13 705,31 683,77 633,16 623,85 720,92 In miljoen euro (Vr. en Antw. Kamer 2005-06, 24 juli 2006, 25683 (Vr. nr. 939 VANDEURZEN)) 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 7

Oplossingen (1/3) Constructies om tot btw-plicht te komen (bvb. oprichting private rechtspersoon) Constructies met een autonoom gemeentebedrijf (AGB) Grosso modo 2 types AGB s: AGB s met onroerend goed waarin exploitatie zal gebeuren (bvb. sportcomplex): exploitatie-agb AGB s met onroerend goed waarin geen exploitatie zal gebeuren (bvb. gemeentehuis, gebouw met louter administratieve diensten): financierings- AGB Populaire constructie: Vlaams Gewest: 70 Waals Gewest: 18 Brussels Hoofdstedelijk Gewest: 2 (Hand. Kamer 2005-06, 16 november 2005, COM 742, 29) 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 8

Oplossingen (2/3) Exploitatie-AGB Oprichting van een sportcomplex door een AGB AGB recupereert btw op gebouw AGB recupereert btw op materieel Met winstoogmerk! (Vr. en Antw. Kamer 2005-06, 10 juli 2006, 25141 (Vr. nr. 1320 GORIS)) Verkoop van een sportcomplex aan een AGB AGB recupereert btw op gebouw, indien nieuw AGB recupereert btw op materieel, indien zelf aangekocht Met winstoogmerk! 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 9

Financierings-AGB: Voorbeeld: Oplossingen (3/3) Gemeente AGB Opdracht tot bouwen of aankopen van een nieuw gebouw (1) Onroerende leasing (met btw) (2) Verhuur (vrijgesteld van btw) (3) Wijziging KB nr. 30 Hoge aankoopoptie (zonder btw) en lage leasingtermijnen (met btw) Volledige wedersamenstelling van het kapitaal via leasingtermijnen Resterende voordelen: Gespreide betaling, niet ten laste van 1 begrotingsjaar Tijdswaarde geld 1 2 3 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 10

Reacties Algemene anti-misbruikmaatregelen H.v.J. 21 februari 2006 (Halifax), nr. C-255/02 Verrichte handeling resulteert in fiscaal voordeel Toekenning voordeel in strijd met doelstelling btw-wetgeving Verkrijging voordeel wezenlijk doel Minst belaste weg nog steeds mogelijk Artikel 1 10 van het btw-wetboek Anti-misbruikmaatregelen en publiekrechtelijke lichamen Financierings-AGB geviseerd in MvT en Circulaire Is het doel van dergelijke operatie in wezen van fiscale aard?» Vaak (cf. notulen gemeenteraad)» Niet noodzakelijk (bvb.flexibilisering vastgoedorganisatie en optimaliseren beheer onroerend patrimonium)» In wezen=wezenlijk=uitsluitend? Specifieke maatregelen normale waarde 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 11

Btw: toekomst Arbitragehof 16 maart 2005 Belastingplicht is essentieel bestanddeel belasting Enkel wetgever bevoegd, niet de Koning Artikel 6 derde lid van het btw-wetboek schendt de Grondwet, dus KB nr. 26 geen wettelijke grondslag Gevolg: nieuw artikel 6 btw-wetboek (INW 01/07/07), KB nr. 26 impliciet opgeheven Bevoegdheden Koning geschrapt Bijlage I opnemen (beperkte elementen uit KB nr. 26) Criterium van concurrentieverstoring van enige betekenis Belang voor handelingen in KB nr. 26 en niet in art. 6 btw-wetboek MAAR niet van toepassing op handelingen uit art. 44 btw-wetboek ( vrijgestelde handelingen)? Cf. parl. voorbereiding => belang voor werken in onroerende staat In overeenstemming met Gecoördineerde btw-richtlijn? 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 12

Andere belastingen Inkomstenbelastingen Vennootschapsbelasting vs. rechtspersonenbelasting Belang van het onderscheid: belasting op winst versus belasting op afzonderlijke inkomsten Voordeel of nadeel? Toepassing: gemeenten, intercommunales, intergemeentelijke samenwerkingsvormen met rechtspersoonlijkheid, gemeentelijke vzw, autonome gemeentelijke havenbedrijven rechtspersonenbelasting AGB, gemeentelijke vennootschappen: in principe vennootschapsbelasting Problemen met hybride rechtsvormen: bvb. inbreng in een AGB onderworpen aan vennootschapsbelasting Registratierechten belang van kosteloze registratie 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 13

Conclusie Rechtsonzekerheid! Belang van voorafgaande beslissing Contact: Manuela.Vervoort@law.kuleuven.be 8 maart 2007 Verzelfstandiging en de fiscus 14