Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen: De Cour, Plexat en De Mayboom



Vergelijkbare documenten
Aan de commissie: Datum vergadering: Agendapunt : 1. Raadsbesluit 2. Memo m.b.t. aanbesteding.

BrabantZetOpenPrijs 2011

Evaluatierapport Nota Harmonisatie Multifunctionele Accommodaties

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Voor en met elkaar : burgerinitiatieven worden beloond

Onderzoeksopzet wijkplatforms gemeente Barneveld

Aan de commissie Maatschappelijke Aangelegenheden

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot Aanpakken Maar!

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Startnota Gebruikersoverleg Functiegebouw Rijk

Vrijwilligerswerk is geen containerbegrip

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

- Haarle - Nijverdal Zuid - Nijverdal Noord, Hulsen - Hellendoorn, Hancate, Egede, Eelen en Rhaan - Marle, Daarle, Daarlerveen

Beleidsdoorlichting Luchtvaart. Verslag onafhankelijke deskundige

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010

Stappenplan op weg naar een beleidsplan Dorpscentrum Spaarndam

Advies WMO raad Haarlem op nota. Welzijnswerk klaar voor toekomst.

Uitvoeringsprogramma visiedocument inclusief financiële paragraaf "Sport- en welzijnsaccommodaties gemeente Olst- Wijhe"

Overgangsregelingen. Amateurkunst en volkscultuur. Educatie. Jeugd en Jongeren. Maatschappelijke zorg. Ouderenorganisaties. Buurtverenigingen.

Inspectierapport SDK Driehoek (KDV) Driehoek KG DORDRECHT

Vrijwilligersbeleid MVV 29 per januari 2013

Inspectierapport Dagopvang & BSO De Dag Door (KDV & BSO) de Raetsingel KC BOXMEER Registratienummer:

Gemeente Heerlen - beleidsregel gemeenschapshuizen 2014

Inspectierapport Hummeldonk (PSZ) Oude Baan NG HULTEN

Hieronder vindt u de reactie van de BSMR op het concept beleidsplan tegenprestatie.

ONDERSTEUNINGSTRAJECT BEWUSTWORDING KANSEN RELIGIEUS ERFGOED VOOR DE TOEKOMST

Discussiestuk ten behoeve van vaststelling nadere criteria bewonersinitiatieven

Vastgoed. Plan van Aanpak. Versie: Definitief Bestandsnaam: Datum opgesteld: Voor akkoord: Plan van aanpak: Vastgoed.

B&W-voorstel en besluitnota

Definitief Inspectierapport De Sterretjes (PSZ) Maasstraat LP LELYSTAD

Inspectierapport Tante Kaat (KDV) Hovenierstraat CC DEVENTER Registratienummer:

Portefeuillehouder : C.C.J.M. Grootswagers Datum collegebesluit : 28 juni 2016 Corr. nr.:

Bespreeknotitie Uitgangspunten buurthuis van de toekomst en voorzieningen in algemeen

Visie Beheer Openbare Ruimte

EVALUATIE VERORDENING OP DE PARACOMMERCIE VENRAY 2014

Het rondetafeloverleg (i.v.m. 1Gezin1Plan)

Cliëntenperspectief op de compensatieplicht

GEZAMENLIJK PROGRAMMEREN. A-team Leefbaarheid en voorzieningen Provincie GELDERLAND 18 april 2013 Jolanda Bekker

1. De Vereniging - in - Context- Scan Wijk-enquête De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse Talentontwikkeling...

Inspectierapport Gastouderbureau Toppie (GOB) Frisselsteinstraat 5a 5461AD VEGHEL

Inhoudsopgave 1. Brede School Schimortera (=BredeSchool Schimortera) 2. Doelstelling BSS 3. Mensvisie BSS 4. Mensvisie BSS 5. Pedagogische visie van B

Raadsvoorstel. Onderwerp: Vrijwillige inzet in Velsen

PARK LEUDAL-OOST AGENDA PARK LEUDAL-OOST VISIE PARK LEUDAL-OOST PARK LEUDAL-OOST GEBIED. PARK LEUDAL-OOST Kansen en bedreigingen

OPENBARE BESLUITENLIJST VAN B&W D.D. 14 mei 2019

Raadsvoorstel (gewijzigd) 26 september 2013 AB RV

6.1 SERVICECODE, GEDRAGSREGELS, HUISREGELS

Een brede kijk op onderwijskwaliteit Samenvatting

4. Projectbeschrijving, vraaginterpretatie, achtergrond en aanpak.

Onderzoek naar ervaringen met ingekochte examens in het mbo

Plan van Aanpak werkgroep Agenda 22 van de gemeente Eersel

2 9 JAN.2015 Bestuurlijke reactie op conceptrapport 'Zicht op bezuinigingen, bezuiniging op cultuur'

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede- fase 2

Burgerparticipatie en de rol van de gemeenteraad

Inspectierapport PSZ De Kleine Waal Grote Beer ES HOORN NH

Inspectierapport Stichting Peuter Vriendjes peuterspeelzaal (PSZ) Televisiebaan 106a 3402VH IJSSELSTEIN UT

Participatieverslag Nieuw & Anders

Voorstel voor een Maatschappelijke Verkenning naar de beleving van het begrip Veiligheid door de inwoners van Maassluis

Kortom: Een schaatsvereniging is er dóór leden en vóór leden. De vereniging is intern gericht, waarbij de leden bepalen wat er gebeurt.

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Dialoog veehouderij Venray

Inspectierapport KDV Siemburg (KDV) Graaf Engelbrechtstraat AR KRUISLAND

INFORMATIE AVOND. Herziening Accommodatiebeleid

Tussenrapportage Dagarrangementen Kapelle

STICHTING KULTURHUS WARNSVELD. Begroting 2015

Initiatiefvoorstel aan gemeenteraad

Routeplanner Right to Challenge

Inspectierapport Zwaluwen (BSO) Grebbeberglaan VX UTRECHT Registratienummer:

Inspectierapport nader onderzoek BSO School B (BSO) Meester Z Ter Steghestraat KG STEENWIJK Registratienummer:

VERORDENING WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM

Ons kenmerk: 2013/280201

Ouderraad Lindenborg Bevordering van ouderbetrokkenheid door uitwisseling van ideeën, informatie en inspiratie

Beleidregels Sociaal Cultureel Werk 2005 (en verder)

Beleidsregel tussentijdse aanvragen 'Back to Basics'

Inspectierapport De Avonturiers (KDV) Frankische Driehoek BL GOIRLE Registratienummer:

Raadsvoorstel. Wij stellen voor: Transformatieagenda Wmo en haar omgeving. besluitvormend de raad van de gemeente Teylingen

Zaaknr.: Par. coördinator: Par. afdelingshfd: Par. PH : Documentnr.: Van afdeling: PenO. Opgesteld door: A. Franken. Datum: 23 december 2015

Knelpunten Hieronder worden de 10 belangrijkste knelpunten bij de vormgeving van de regierol op het gebied van integrale veiligheid samengevat.

Inspraak notitie VBOB commissie ZWC d.d. 29 maart 2008

Resultaten maatschappelijke dialoog Gapinge

Rekenkamercommissie. Onderzoeksplan subsidiebeleid

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

1. AANLEIDING. Kleinschalige proef. Ervaring en evaluatie Uitgangspunten terrasvlonders

Vastgoed, Sport en Accommodaties Ingekomen stuk D9 (PA 26 februari 2014) Welzijn en Jeugd Accommodaties. Ons kenmerk VA30/

Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning , "Samen werken aan nieuwe verbanden". 1. Raadsbesluit 2. beleidsplan Wmo

GEMEENTERAADSVERKIEZINGEN 2014

Projectplan Detailhandelsvisie gemeente Drimmelen, alle kernen

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Inspectierapport KiKidsz kinderopvang (KDV) Sint Liduinastraat 94c 3117CW SCHIEDAM Registratienummer:

Inspectierapport KDV Pluk de Dag (KDV) Dillehof BG OOSTERHOUT NB

Organisatiestructuur jeugdbeleid: De jeugd en haar toekomst

Het BEL-model werkt voor Blaricum, Eemnes en Laren 2011

Van kostennaar waardesturing

Werkveld Datum Instemming/Advies GMR Vastgesteld R v T

De Verordening Cliëntenparticipatie Wet werk en bijstand, Wet sociale werkvoorziening en Wet Investeren in Jongeren gemeente Tynaarlo vast te stellen

INTENTIEOVEREENKOMST CENTRUMPLAN MARUM

Raadsvoorstel. Status: Besluitvormend. Agendapunt: 10. Aankoop kantoorpand Rabobank te Nieuwleusen. Datum: 2 september 2014.

Benchmark Sturen op veiligheid 2011 BENCHMARK STUREN OP VEILIGHEID

Transcriptie:

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen: De Cour, Plexat en De Mayboom

Samen werken aan een sociaal en cultureel sterk Brabant. Daar is het beleid van de provincie op gericht. Dat vraagt ruimte en respect voor elkaar en oog voor degenen die de aansluiting dreigen te missen. Zij verdienen ondersteuning bij het zelf aanpakken van hun problemen en het beter benutten van hun capaciteiten. We willen onze samenleving bijeen houden door een leefomgeving te creëren waarin iedereen zich thuis kan voelen. Dat doen we bijvoorbeeld door zorg voor jong en oud, het leefbaar houden van kleine kernen en het op peil houden van sociale en culturele voorzieningen. Het realiseren van deze doelen is een zaak van alle Brabanders, voor alle Brabanders. Want als ieder z'n plek vindt in onze provincie, wordt het leven voor iedereen aangenamer. Brabant voor iedereen. Colofon Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen is een uitgave van Stichting Zet. Datum: september 2008 Auteur: M. Broens en J. Lukassen Referentie: mabr-b04167-10743o8 Stichting Zet Postbus 271 5000 AG Tilburg Telefoon: 013 544 14 40 E-mail: info@zet-brabant.nl Website: www.zet-brabant.nl De activiteiten van Stichting Zet worden (mede) mogelijk gemaakt door subsidie van de Provincie Noord-Brabant. Stichting Zet Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling voor Noord-Brabant (september / 2008) Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Stichting Zet Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling voor Noord-Brabant. Het gebruik van de tekst als toelichting of ondersteuning is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Inhoudsopgave Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen: Plexat, De Cour en De Mayboom... 1 Samenvatting... 1 Achtergrond... 1 Resultaten... 2 Conclusies en aanbevelingen... 7 Scenario's; beknopte schets... 8 Inleiding... 13 1 Inhoud... 17 Inleiding... 17 1.1 De sociaal-culturele accommodaties vanuit inhoudelijk perspectief: functies, doelgroepen en activiteiten... 17 1.1.1 1.1.2 Functies... 17 Bespreking functies... 18 1.1.3 Mogelijkheden voor versterking en uitbreiding functies... 19 1.2 Doelgroepen... 20 1.2.1 Indeling doelgroepen... 20 1.2.2 Bespreking doelgroepen... 21 1.2.3 Mogelijkheden voor doelgroepen van de sociaal-culturele accommodaties per kern... 22 1.3 Typen activiteiten... 23 1.3.1 Bespreking activiteiten... 24 1.3.2 Mogelijkheden voor activiteiten... 24 1.4 Inhoud: functies, doelgroepen en activiteiten voor beleidsdoeleinden... 25 1.5 Conclusies en aanbevelingen vanuit inhoudelijk perspectief... 26 1.5.1 Conclusies... 26 1.5.2 Aanbevelingen... 27 2 Exploitatie accommodaties... 31 Inleiding... 31 2.1 Exploitatie en beheer: bedrijfsvoering en overeenkomsten... 32 2.1.1 Introductie exploitant Optisport en overeenkomst... 32 2.1.2 De sociaal-culturele accommodaties op locatie... 32 2.1.2.1 Ervaringen met bedrijfsvoering door gebruikers... 34 2.1.3 Fysieke staat, exploitatie en voorzetting overeenkomsten... 39 2.1.4 Beëindiging huidige exploitatie/huurovereenkomsten... 41 2.1.5 Bespreking aanbesteding van de exploitatie... 41 2.1.6 Conclusies en aanbevelingen... 42 Bijlage 1 Argumenten voor en tegen de twee scenario s en hun variant(en)... 47 Bijlage 2 Overzicht mogelijke functies voor gemeen- schapshuizen... 51 Bijlage 3 Beëindiging van exploitatieovereenkomsten... 53

Deel 2 Bijlagen Bijlage 1 Gespreksverslagen vanuit inhoudelijk perspectief... 1.1 Verslag van het gesprek met Optisport (Made)... 1.2 Verslag van het gesprek met gebruikers Plexat (Wagenberg)... 1.3 Verslag van het gesprek met gebruikers De Mayboom (Made)... 1.4 Verslag van het gesprek met gebruikers De Cour (Terheijden)... 1.5 Verslag bijeenkomst maatschappelijke organisaties gemeente Drimmelen... 1.6 Verslag van het ambtelijk gesprek... Bijlage 2 Gespreksverslagen vanuit perspectief van de exploitatie Overzichten bedrijfsvoering per accommodatie... 2.1 Checklist accommodatie Plexat... 2.1.1 Organisatie en beleid... 2.1.2 Accommodatie... 2.1.3 Gebruik... 2.2 Checklist accommodatie De Cour... 2.2.1 Organisatie en beleid... 2.2.2 Accommodatie... 2.2.3 Gebruik... 2.2.4 Afsluiting... 2.3 Checklist accommodatie De Mayboom... 2.3.1 Organisatie en beleid... 2.3.2 Accommodatie... 2.3.3 Gebruik... 2.3.4 Afsluiting...

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 1 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen: Plexat, De Cour en De Mayboom Samenvatting Achtergrond Sociaal-culturele accommodaties en overeenkomsten met exploitant De gemeente Drimmelen heeft een drietal grotere sociaal-culturele accommodaties: Plexat in Wagenberg, De Cour in Terheijden en De Mayboom in Made. Ze heeft de exploitatie van deze accommodaties uitbesteed aan derden. Oorspronkelijk heeft de gemeente overeenkomsten gesloten met ESG Drimmelen BV. Later werd dit ESN Drimmelen BV, Sportijn en inmiddels is Optisport de exploitant. Voor elk van de drie accommodaties heeft de gemeente destijds een aparte overeenkomst gesloten. De overeenkomsten verschillen onderling iets van elkaar. Ze hebben een looptijd van tien jaar. Evaluatie overeenkomsten en aanleiding De overeenkomsten zijn gesloten in de periode tussen augustus 1999 en september 2001. Het verstrijken van de looptijd vormt voor de gemeente aanleiding om op dit moment de exploitatie te evalueren. Evaluatie vindt plaats met het oog op de exploitatie en de nieuwe overeenkomst voor de volgende periode. De gemeente heeft aan Stichting Zet de opdracht verleend de drie overeenkomsten te evalueren. Dat heeft Stichting Zet gedaan in de periode mei-begin juli (verzamelen gegevens) tot en met augustus 2008 (concept-rapport). Evaluatie in breder perspectief van de kern Bij de evaluatie gaat het om meer dan wat er contractueel op het terrein van exploitatie kan worden vastgelegd. De gemeente vindt het van belang de exploitatie van de sociaalculturele accommodaties in het bredere perspectief van lokale beleidsontwikkelingen en voorzieningen in de drie kernen te zetten. Dat houdt in dat Stichting Zet voor de evaluatie twee vragen heeft beantwoord. 1. Gericht op het contract. Wat is er de afgelopen contractperiode met de exploitant goed gegaan en wat zou beter kunnen met het oog op de toekomstige exploitatieovereenkomst? 2. Gericht op de inhoud, de functie van sociaal-culturele accommodaties. Wat is vanuit de bestaande situatie de toekomstige functie van de drie sociaal-culturele accommodaties, met het oog op de toekomstige (beleids-)ontwikkelingen van de onderwijs-, sport- en welzijnsvoorzieningen van de drie afzonderlijke kernen? Verzamelen gegevens Voor het beantwoorden van de vragen zijn gesprekken gevoerd vanuit verschillende invalshoeken: met de exploitant: de regiomanager en locatiemanager van Optisport. Met de locatiemanager op elk van de drie locaties en een algemeen, meer inhoudelijk gesprek met de locatiemanager en de regiomanager. Met de regiomanager is naderhand nog een telefonisch gesprek gevoerd;

2 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen met gebruikers van de accommodaties een bijeenkomst op elk van de drie locaties; verenigingen, en personen die activiteiten organiseren en begeleiden niet in verenigingsverband. De gebruikers vormden per locatie een goede doorsnee van het geheel aan gebruikers. met mogelijke toekomstige gebruikers, vertegenwoordigd door professionele maatschappelijke organisaties, een rondetafelgesprek: Centrum voor de Kunsten Amadeus; Surplus (jongerenwerk Blitz en maatschappelijk werk); Theek 5 (bibliotheek); Eskadee (kinderdagopvang en buitenschoolse opvang); Volksbelang (woningcorporatie). met de gemeente, twee gesprekken met ambtenaren: een met ambtenaren betrokken bij lokale beleidsontwikkelingen en een met ambtenaren betrokken bij de overeenkomsten. Van de gesprekken zijn verslagen gemaakt. Deze zijn ter correctie en goedkeuring voorgelegd aan de gesprekspartners. Resultaten De resultaten zijn weergegeven in twee afzonderlijke delen: Dit onderhavige deel en Deel 2. In Deel 2 zijn de gespreksverslagen opgenomen. Het rapport bevat twee hoofdconclusies met bijbehorende aanbeveling. Concrete conclusies en aanbevelingen zijn bij de twee afzonderlijke hoofdstukken opgenomen. De twee hoofdstukken gaan in op het inhoudelijk perspectief en op het perspectief van het gebouw: exploitatie, beheer en overeenkomsten. Twee algemene conclusies en aanbevelingen Conclusie 1 Het is de vraag of de gemeente er goed aan doet de exploitatie van de sociaal-culturele accommodaties uit te besteden. Wij van Stichting Zet betwijfelen of de maatregelen die genomen moeten worden om de sociaal-culturele accommodaties inhoudelijk op peil te houden en niet te laten afglijden, kunnen worden uitgevoerd door exploitatie op afstand te zetten en aan derden uit te besteden. Zeker in het geval de sociaal-culturele accommodaties meer dan nu als instrument van beleid worden ingezet is exploitatie op afstand geen optie. Ook in een situatie van voortzetting van de huidige situatie, met een beleidsarme inzet van de sociaal-culturele accommodaties, is het de vraag of exploitatie uitbesteed aan derden goed uitpakt. Aanbeveling 1 We bevelen de gemeente aan een bewuste keuze te maken tussen uitbesteding van de exploitatie aan een commerciële exploitant of de sociaal-culturele accommodaties in te zetten als instrument van beleid, met daarbij het in eigen hand houden van de exploitatie. Voor het maken van een beargumenteerde keuze hebben we een tweetal scenario s ontwikkeld met bij scenario I twee varianten en bij scenario II een variant. Scenario I I Uitbesteden exploitatie aan commerciële exploitant: beleidsarme inzet van de sociaalculturele accommodaties; met daarbij de volgende twee varianten: Ia Investeren in goede afspraken met de exploitant en Ib Investeren in contact met gebruikers.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 3 54 Scenario II II Inzetten sociaal-culturele centra als instrument van beleid: sociaal én cultureel beleid; met de volgende variant: IIa Proef met inzetten sociaal-culturele centra als instrument van beleid: Wagenberg en Plexat. Beide scenario s lichten we toe in het rapport, als onderdeel van aanbeveling 1. In bijlage 1 van dit deel van het rapport staan argumenten vermeld die behulpzaam kunnen zijn bij het afwegen van de keuzen voor en tegen de scenario s. Er is aan de argumenten geen gewicht toegekend. Dat kan ook niet: de zwaarte van de argumenten is een kwestie van afweging door de politiek. Advies Stichting Zet De voorkeur van Stichting Zet gaat uit naar het tweede scenario: Inzetten sociaalculturele centra 1 ) als instrument van beleid ten behoeve van de kwaliteit van leefbaarheid en sociale samenhang. Mocht de keuze voor scenario II voor de gemeente onhaalbaar zijn, dan is ons advies te kiezen voor scenario I Uitbesteden van exploitatie, gecombineerd met de varianten Ia Investeren in goede afspraken met de exploitant; Ib Investeren in contact met de gebruikers en IIa Proef met inzetten sociaal-culturele centra als instrument van beleid: Wagenberg en Plexat. Conclusie 2 Gebruikers en professionele maatschappelijke instellingen zijn niet enthousiast over de mate van initiatief die de gemeente aan de dag legt ten aanzien van de sociaal-culturele accommodaties. Ze verwachten een meer proactieve houding van de gemeente ten aanzien van nieuwe ontwikkelingen en ten aanzien van beheer en gebruik van het gebouw. Tevens verwachten de gebruikers meer betrokkenheid van de gemeente en een oplossing voor het knelpunt van de gegroeide afstand tussen gemeente en gebruikers na de gemeentelijke herindeling. Gebruikers én professionele maatschappelijke instellingen verwachten beide kortom dat de gemeente de rol van regisseur op zich neemt en ook daadwerkelijk regie voert. Alle partijen geven tijdens de gesprekken er nadrukkelijk blijk van dat ze bekend zijn met de beperkte financiële middelen die de gemeente ter beschikking staan. Ze beschouwen het ook min of meer als een gegeven en zijn ontvankelijk voor argumenten waarom iets niet kan. De bereidheid mee te denken over en te werken aan het efficiënt en effectief inzetten van middelen lijkt bij de gebruikers en professionele maatschappelijke organisaties zeker aanwezig. Aanbeveling 2 Los van de keuze voor een van de scenario s staat de keuze voor samenwerking. Kies als gemeente voor samenwerking als uitgangspunt én oplossing. Als de gemeente de huidige situatie laat voortbestaan, valt er weinig te verwachten van de inzet van ieder van de andere betrokken partijen, met inbegrip van de exploitant. Een van de mogelijkheden voor de gemeente om wel de regie te voeren maar niet de verantwoordelijkheid alleen te dragen voor de sociaal-culturele accommodaties, is te kiezen voor samenwerking. Samenwerking tussen de bij de sociaal-culturele accommodatie betrokken partijen: gemeente, maatschappelijke organisaties en de bewoners van de kern (in georganiseerd verband) ten behoeve van beheer én inhoud. Deze samenwerking draagt op zich al bij aan het versterken van sociaal kapitaal, saamhorigheid en leefbaarheid. 1 Dus niet het woord accommodatie, dat geassocieerd wordt met gebouw, terwijl datgene wat er plaatsvindt aan activiteiten voor en met mensen van belang is. Centrum is een woord dat beter de inhoudelijke kant uitdrukt.

4 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen De keuze voor samenwerking valt samen met de maatschappelijk geaccepteerde opvatting dat de overheid er niet alleen voor staat. De overheid voert de regie en nodigt de andere partijen uit om ook een bijdrage te leveren. Vanuit deze visie wordt tegelijkertijd aan betrokkenheid en draagvlak gewerkt, voor in dit geval de sociaal-culturele accommodaties 2. Samenwerking vanuit drie invalshoeken, op inhoudelijk vlak, op het gebied van het gebouw en op het gebied van het gebruik, is in het rapport kort uitgewerkt. 1 Inhoud De drie sociaal-culturele accommodaties zijn in hoofdstuk 1 besproken vanuit inhoudelijk perspectief: functies, doelgroepen en activiteiten. Conclusie is dat de drie sociaalculturele accommodaties onderling inhoudelijk veel gelijkenis vertonen. Vergelijking heeft plaatsgevonden met sociaal-culturele accommodaties (gemeenschapshuizen) elders in Noord-Brabant. Elk van de drie accommodaties vervult in ieder geval de kernfuncties die we ook elders in Brabant in de gemeenschapshuizen tegenkomen: ontspanning, ontmoeting, ontplooiing/ontwikkeling, verhuur van vergaderruimte. De sociaal-culturele accommodaties staan er inhoudelijk redelijk goed voor qua functies, doelgroepen en activiteiten. Functies. De sociaal-culturele accommodaties vervullen de kernfuncties van gemeenschapshuizen. Doelgroepen. De accommodaties zijn er vooral voor de bewoners van de eigen kern. Op die manier bevorderen ze vooral de leefbaarheid en sociale samenhang in de eigen kern, op de schaal waarvoor ze bedoeld zijn. Ze zijn er voor bewoners in georganiseerd verband (verenigingen) én ongeorganiseerd (bijvoorbeeld voor cursussen); voor jong en oud. Activiteiten. Er is een mix aan activiteiten waarvoor de bewoners er terecht kunnen: in de vorm van open inschrijving of als lid van een vereniging. Bij de open inschrijving, voor bewoners niet in georganiseerd verband, gaat het vooral om sociaal-culturele activiteiten met een cultureel accent. Dergelijke activiteiten zorgen voor een goede mix aan bewoners die elkaar in de sociaal-culturele accommodatie tegenkomen. Aanbevelingen voor verbetering. Behoud van de sociaal-culturele accommodaties voor de kwaliteit van leefbaarheid en sociale samenhang is naar onze mening geen vanzelfsprekende zaak. Naar onze mening zou de gemeente, om ze voor de kwaliteit van leefbaarheid en sociale samenhang op peil te houden en niet te laten afglijden, in ieder geval het volgende moeten doen op het gebied van de inhoud: functies, doelgroepen en activiteiten. Functies. Een betere invulling geven aan de functie verhuur van vergaderruimte: zowel voor gebiedsgericht werken (buurt- en wijkorganisaties) als voor thematische, sociaalculturele, activiteiten. Dat biedt de mogelijkheid tot ontmoeting voor vrijwillige inzet (actief burgerschap) van bewoners. Daarnaast ligt de voor de accommodaties nieuwe functie dienstverlening voor de hand, als tegenwicht tegen het verdwijnen van voorzieningen: slimme combinaties met de sociaal-culturele accommodaties. Met als voorbeelden van vormen van dienstverlening: prikdienst, consultatiebureau (voor kinderen en ouderen) en fysiotherapie. Doelgroepen. Kwetsbare groepen zouden per kern beter vertegenwoordigd moeten zijn in de sociaal-culturele accommodaties. Activiteiten. Een betere benutting van de sociaal-culturele accommodaties voor activiteiten als vergaderingen die weinig specifieke eisen aan de ruimte stellen en voor nieuwe activiteiten voor kwetsbare doelgroepen. 2 M. Broens (2008). Het uitnodigende gemeenschapshuis. Stichting Zet.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 5 54 Behoud en versterking van de kwaliteit van leefbaarheid met de inzet van de sociaalculturele accommodaties als instrument van beleid is de beste keuze zoals we bij de bespreking van de scenario s aangaven. Wij opteren daarbij voor de inzet op het gebied van welzijn in brede zin: cultuur, onderwijs en welzijn. Het al bestaande, recente Beleidsplan Wmo 2008 2012 van de gemeente Drimmelen biedt in hoofdstuk 1 vermelde concrete aanknopingspunten voor de inzet van sociaal-culturele accommodaties als beleidsinstrument. 2 Exploitatie, beheer en overeenkomsten In hoofdstuk 2 zijn we ingegaan op de sociaal-culturele accommodatie als gebouw: op exploitatie en beheer van de drie accommodaties door Optisport en mogelijke voortzetting van de overeenkomsten. Voor de evaluatie is uiteraard de bestaande situatie uitgangspunt, dat wil zeggen: uitbesteding van exploitatie aan derden en hoe daar op basis van de evaluatie in het vervolg mee om te gaan. Bij de overeenkomsten hebben we uitbesteding aan derden uitgewerkt, als antwoord op de vraag van de gemeente; niet omdat we van dat scenario een voorstander zijn. Veel aanbevelingen zijn relevant ook voor een situatie waarin de exploitatie niet aan derden is uitbesteed. Ervaringen gebruikers Oordeel over de accommodaties als gebouw Over het gebruik van het gebouw is op basis van de ervaringen van de gebruikers het volgende te zeggen: de sociaal-culturele accommodaties zijn in redelijke staat, maar naar onze mening kwetsbaar qua gebruik. De accommodaties worden, op Plexat na, als sfeerloos ervaren. Groepen trekken er uit, keren niet terug of maken er niet optimaal gebruik van. De sociaal-culturele accommodaties kunnen door het vertrek en niet optimaal gebruik uitgehold raken. De gebouwen verkeren wellicht in redelijke staat van onderhoud, maar onze indruk is dat in de aankleding alleen het hoognodige wordt geïnvesteerd. Van sommige zaken is onduidelijk of ze voor rekening van de exploitant of de gemeente zijn. Er wordt door de gebruikers veel geklaagd over (groot) onderhoud en inventaris. Ze stellen zich onder een commercieel regime op als consument en niet als betrokken burger. Vaak is het overigens onduidelijk tot wie ze zich met hun klacht moeten richten: de exploitant of de gemeente. De keuze van de exploitant voor lokaal personeel werkt goed uit. Gebruikers roemen de inzet, maar zijn minder te spreken over de krappe personele tijden die samenvallen met openingstijden-, gebrek aan aandacht voor correcte bejegening van mensen en de bediening tijdens bijeenkomsten. Door de keuze voor commerciële exploitatie is van vrijwillige inzet door gebruikers weinig te verwachten. Aanbevelingen Actieve inzet van de gemeente als regisseur. De gemeente dient zich actiever op te stellen en haar rol van regisseur op zich te nemen. Ze dient toe te zien op de kwaliteit van de sociaal-culturele accommodaties, knopen door te hakken en deze te melden aan de gebruikers. De gemeente dient tevens na te gaan hoe ze gebruikers er toe kan verleiden gebruik te blijven maken van de sociaal-culturele accommodaties en verdwenen gebruikers te laten terugkeren. Te denken valt daarbij ook aan het onder de loep nemen van de tariefstelling.

6 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen Heldere omgang en communicatie van de gemeente met gebruikers. De gemeente neemt de gebruikers serieus als ze de klachten op het gebied van onderhoud en beheer met hen naloopt, nagaat wie waarvoor verantwoordelijk is, dit communiceert en komt met oplossingen. Ook een uitspraak dat iets niet kan is duidelijk. Het verdient de voorkeur dat wat er met de klachten is gebeurd op schrift te zetten, zodat er naar verwezen kan worden en er geen ruis ontstaat. Wat de inzet van het personeel betreft pleiten we voor een verruiming van openingstijden en deze niet te laten samenvallen met de start van de activiteiten. Betere zichtbaarheid en aanspreekbaarheid van de locatiemanager is van belang. Dat geldt tevens voor verbetering van informatieverstrekking, ook in de vorm van afspraken en mede met het oog op betere communicatie tussen personeel en gebruikers. Aanbevelingen voor de sociaal-culturele accommodaties als gebouw Neem als gemeente een standpunt in over de staat waarin de gebouwen dienen te verkeren (inmiddels werkt de gemeente daar aan naar we hebben begrepen). Afschrijven en een meerjarenonderhoudsplan hanteren zijn in te zetten hulpmiddelen om planmatig met onderhoud en inventaris om te kunnen gaan. Het sluiten van een onderhoudscontract met een woningcorporatie is een concrete optie. Neem een standpunt in over het voortbestaan van Plexat als sociaal-culturele accommodatie. Pas De Cour zodanig aan dat het gebouw toegankelijk is voor iedereen. De exploitatieovereenkomsten Oordeel exploitant en gemeente over voortzetting van de overeenkomsten De exploitant. Over de fysieke staat, exploitatie en voortzetting van de overeenkomsten is de exploitant positief. Hij is tevreden over de relatie met de gemeente en wil graag de overeenkomst met de gemeente voortzetten. Hij is redelijk tevreden over de staat van onderhoud, opteert daarbij wel voor een betere beschrijving van de verantwoordelijkheid voor het onderhoud en voor een meerjarenonderhoudsplan met een jaarlijkse onderhoudsreservering door de gemeente. Dit bedrag zou de gemeente door moeten geven aan Optisport die vervolgens het groot onderhoud uitvoert. De gemeente. De gemeente stelt dat het onderhoud van de accommodaties redelijk tot goed is. Elk jaar bezoekt een ambtenaar de accommodaties en bespreekt klein onderhoud met de locatiemanager. De gemeente plaatst als kanttekening dat de informatievoorziening door Optisport niet uitmunt door helderheid. Voortzetting van de overeenkomst met Optisport sluit de gemeente niet uit. Dit is afhankelijk van de uitkomsten van het aanbestedingstraject. Conclusie en aanbeveling overeenkomsten Onze conclusie is dat verlenging van de huidige overeenkomsten met behulp van de in de aanbestedingsregels genoemde onderhandelingsprocedure niet mogelijk is. Dat betekent dat, indien de gemeente opnieuw kiest voor uitbesteden van exploitatie door derden, tot aanbesteding moet worden overgegaan. Bij aanbesteding van exploitatie en beheer van de drie accommodaties dienen de regels van de Europese aanbestedingsrichtlijnen en het Besluit aanbesteding overheidopdrachten (Bao) te worden gevolgd. Deze gang van zaken is in het rapport nader uiteengezet. Aanbeveling overeenkomst Aanbevolen is een aanbesteding op basis van een concessieovereenkomst, omdat dat een minder strikt regime biedt dan de reguliere aanbestedingsprocedure. Een nietopenbare aanbesteding met voorselectie ligt in dit geval het meest in de rede. Een contractperiode voor drie jaar, met een optie tot verlenging, laat later ruimte voor evaluatie en voortzetting met de onderhandelingsprocedure.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 7 54 Aankondiging van de aanbesteding nog dit kalenderjaar is aanbevolen. Als de gemeente kiest voor aanbesteding in dit kalenderjaar moet ze tijdig werken aan de nieuwe eisen/ voorwaarden voor exploitatie en aan de conditiebepaling. Inmiddels heeft de gemeente de huidige exploitatieovereenkomsten met Optisport opgezegd, mede op basis van advies van Stichting Zet. Dat is gedaan om de juiste opzegtermijn in acht te kunnen nemen. De inhoud van dit advies van Stichting Zet is als bijlage 3 opgenomen. Aanbevelingen voor de inhoud van de exploitatieovereenkomsten De huidige exploitatieovereenkomsten dienen te worden herzien en meer eenduidig te worden. In deze nieuwe overeenkomsten dienen kwaliteitseisen te worden opgenomen waaronder de accommodatie moet worden geëxploiteerd. Het betreft eisen tot aanleveren van een bedrijfsplan/ondernemingsplan; openingstijden, uitstraling van het gebouw; onderhoud en inventaris; herschrijven inventarislijst en inspectierapport inventaris bij einde van de huurovereenkomst; communicatie en transparantie van de exploitatie c.q. activiteiten; verantwoording over de besteding van de financiële middelen door de exploitant; goede en eenduidige beschrijving van de onderhoudsverplichtingen voor rekening van de gemeente en de onderhoudsverplichtingen voor rekening van de exploitant; herijking en mogelijk indexering huurtarieven van de vereniging. De gemeente opteert voor striktere voorwaarden aan de nieuwe uitbesteding. 1. Een heldere en eenduidige overeenkomst voor de drie sociaal-culturele accommodaties samen. 2. Bepaling van het conditieniveau van de accommodaties dat in de nieuwe overeenkomst wordt vastgelegd. 3. Striktere voorwaarden met betrekking tot de openstelling van de accommodaties. 4. Heldere bepaling van de exploitatievergoedingen en inzicht in de bestedingen. Conclusies en aanbevelingen In het rapport zijn conclusies en aanbevelingen verwoord vanuit inhoudelijk perspectief en vanuit perspectief van exploitatie en beheer. Ze staan vermeld in de context bij de hoofdstukken waar ze bij horen, omdat ze daar een eenheid mee vormen. Vanuit het perspectief van exploitatie en beheer bijvoorbeeld hebben we uitdrukkelijk het spoor van uitbesteding en aanbesteding bewandeld, omdat daar concrete vragen door de gemeente over werden gesteld. Aan de conclusies en aanbevelingen gaan twee algemene, hoofdconclusies en aanbevelingen vooraf, waar we op deze plaats uitgebreid op in willen gaan. Conclusie exploitatie en beheer sociaal-culturele accommodaties Het is de vraag of de maatregelen die naar onze mening nodig zijn om de sociaalculturele accommodaties inhoudelijk op peil te houden en niet te laten afglijden kunnen worden uitgevoerd door exploitatie op afstand, dat wil zeggen uitbesteed aan een commerciële partij zoals dat de afgelopen jaren heeft plaatsgevonden. We hebben daar de huidige situatie in aanmerking genomen grote twijfels over. We hebben het dan nog niet over de mogelijk beleidsmatige inzet van de sociaal-culturele accommodaties. Aanbeveling We bevelen de gemeente aan een bewuste keuze te maken tussen uitbesteden van de exploitatie aan een commerciële exploitant of inzetten van de sociaal-culturele accommodaties als instrument van beleid en de exploitatie in eigen hand houden.

8 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen Om deze keuze beargumenteerd te laten plaatsvinden, schetsen we twee scenario s, met bij het eerste scenario twee varianten en bij het tweede een variant. Om in beeld te krijgen wat de gemeente er voor krijgt als ze kiest voor een van de twee scenario's met een variant, zetten we argumenten voor en tegen bij de scenario's en hun bijbehorende variant uitgebreid op een rij. Ze zijn te vinden in bijlage 1. Er is aan de argumenten geen gewicht gegeven. Het is een politieke keuze welke argumenten zwaar en minder zwaar wegen, en welke uiteindelijk de doorslag geven. De beknopte schets ronden we af met een overzicht met belangrijke kenmerken waarop de scenario s scoren. We eindigen de bespreking van de scenario s met het advies voor de keuze van Stichting Zet. Scenario's; beknopte schets De twee scenario s en hun varianten zijn de volgende. Scenario I I Uitbesteden exploitatie aan commerciële exploitant: beleidsarme inzet van de sociaal-culturele accommodaties; met daarbij de volgende twee varianten: Ia Investeren in goede afspraken met de exploitant; en Ib Investeren in contact met gebruikers. Toelichting op scenario I met varianten I Uitbesteden exploitatie. Doorgaan op dezelfde weg, door middel van aanbesteding en een contract voor de drie sociaal-culturele accommodaties samen, zonder inhoudelijke en bedrijfsmatige criteria te formuleren. Dit is een voor de sociale samenhang en voorzieningen riskant scenario: de sociaal-culturele accommodaties raken uitgehold door gebrek aan regie: wildgroei, dubbellingen en verloop gebruikers. Hun betekenis voor leefbaarheid en sociale samenhang neemt af. Ia Investeren in het maken van goede afspraken met de exploitant. Onderdeel: het werken met criteria om de huidige kwaliteit van de sociaal-culturele accommodaties te versterken. Daarbij het beleid betrekken op terrein van sociaal en cultureel -Wmo en cultuur en waar mogelijk onderwijs- en voor zover dat spoort met de sociaal-culturele accommodaties criteria en afspraken gelijk op laten lopen met beleid op deze drie terreinen. Lijsten met klachten kunnen als input voor afspraken worden gebruikt en met de gebruikers worden nagelopen. Ib Investeren in contact gebruikers door overleg (potentiële) gebruikers te stimuleren en te faciliteren. Een goed georganiseerd gebruikersoverleg kan aan de ene kant de exploitant scherp houden: hij dient de afspraken na te komen die met de gemeente zijn gemaakt. Dat overleg kan worden gekoppeld aan dat van de wijkcoördinator. Het overleg van de wijkcoördinator is een structureel overleg tussen welzijn, buurt en politie met een spreekuur voor bewoners. Het zet bijvoorbeeld mensen met identieke klachten/problemen bij elkaar om tot een oplossing te komen, bijvoorbeeld parkeerproblemen. Weliswaar is de wijkcoördinator de vooruitgeschoven post van openbare werken, maar de coördinator is er voor het stimuleren van leefbaarheid en heeft bijvoorbeeld onlangs in Made in dat kader alle buurtverenigingen uitgenodigd.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 9 54 De coördinator kan een koppeling leggen tussen gebruikersoverleg en buurtverenigingen, om het onderwerp sociaal-culturele accommodatie op de agenda te zetten en te houden. Een ander overleg is dat van potentiële gebruikers: welke functies voor doelgroepen en bijbehorende activiteiten zouden er ook nog in de sociaalculturele accommodaties horen die er nu nog geen onderdak vinden. De gemeente draagt er zorg voor dat ook voor die activiteiten de sociaal-culturele accommodatie er is. De twee varianten bij scenario I zorgen er voor dat in de driehoek lokale overheid (als eigenaar van de accommodaties), exploitant en gebruikers het afglijden en de verschraling van de sociaal-culturele accommodaties wordt afgezwakt en er meer duidelijkheid tussen betrokkenen over exploitatie en beheer wordt gecreëerd. Scenario II II Inzetten sociaal-culturele centra als instrument van beleid: sociaal én cultureel beleid; met de volgende variant: IIa Proef met inzetten sociaal-culturele centra als instrument van beleid: Wagenberg en Plexat. Toelichting Scenario II met variant II Sociaal-culturele accommodaties als instrument van beleid: Wmo, cultuur en onderwijs: sociaal-culturele centra. Verhoging van de inhoudelijke kwaliteit van de sociale accommodaties met het oog op het behoud van de kwaliteit van leefbaarheid en sociale samenhang (Wmo), cultuur in de brede zin van het woord en onderwijs: voor iedereen, van jong tot oud, in georganiseerd en ongeorganiseerd verband, en met vormen van dienstverlening (korte contacten). Met een vrijwillig bestuur als de ogen en oren van de kern, waar mogelijk in samenwerking met de dorpsraad of (een) andere bewonersorganisatie(s) van de kern. IIa Uitwerken van een pilot in Wagenberg, met Plexat: nieuwe accommodatie (eigenlijk sociaal-cultureel centrum genoemd) ontwikkelen, samen met Volksbelang, een bestuur van vrijwilligers, beheerder in dienst bij Volksbelang. In dit geval is nog steeds aanbesteding voor de twee andere sociaal-culturele accommodaties aan de orde, omdat de grens van aanbesteding lager ligt dan het totaalbedrag dat ontstaat als Plexat niet wordt meegerekend. De proef met Plexat biedt de mogelijkheid na te gaan hoe sociaal-culturele centra als instrument van sociaal en cultureel beleid kunnen worden ingezet, met het oog op permanente inzet als beleidsinstrument in Wagenberg en uitbreiding met de andere sociaalculturele accommodaties als instrument van beleid. Het is een overzichtelijke proef met de kleinste sociaal-culturele accommodatie, met het oog op een meer beleidsmatige inzet. Aanknopingspunt vormt de herontwikkeling van het centrum waar ook deze sociaalculturele accommodatie is gelegen.

10 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen Overzicht scenario s: kenmerken gecombineerd met scenario en variant(en) Scenario's Kenmerken Scenario s en varianten Rol gemeente Betrokkenheid bewoners Betrokkenheid maatschappelijke organisaties als samenwerkingspartner I Uitbesteden exploitatie - -- -- -- Ia + +/- - +/- Ib II IIa Uitbesteden exploitatie, goede afspraken maken en handhaven Uitbesteden exploitatie en contact met gebruikers stimuleren en faciliteren Sociaalculturele accommodaties als instrument van beleid Proef sociaalculturele accommodaties als instrument van beleid + + +/- + ++ ++ ++ ++ ++ ++ ++ + Effect op kwaliteit van leefbaarheid en sociale samenhang op termijn Advies Stichting Zet Op grond van de bijdrage aan de kwaliteit van leefbaarheid en sociale samenhang en de in het Beleidsplan Wmo geformuleerde beleidsdoelen gaat onze voorkeur uit naar het tweede scenario, beleidsmatige inzet van de accommodaties. Mocht dit scenario, om wat voor reden ook, onhaalbaar zijn, dan opteren we voor Scenario I uitbesteden exploitatie met de twee varianten Ia en Ib plus IIa de pilot Wagenberg. Conclusie rol gemeente, maatschappelijke organisaties en gebruikers Gebruikers en professionele maatschappelijke instellingen zijn niet enthousiast over de mate van initiatief die de gemeente aan de dag legt ten aanzien van de sociaal-culturele accommodaties. Ze verwachten een meer proactieve houding van de gemeente ten aanzien van nieuwe ontwikkelingen en ten aanzien van beheer en gebruik van het gebouw. Tevens verwachten de gebruikers meer betrokkenheid van de gemeente en een oplossing voor het knelpunt van de gegroeide afstand tussen gemeente en gebruikers na de gemeentelijke herindeling. Gebruikers én professionele maatschappelijke instellingen verwachten beide kortom dat de gemeente de rol van regisseur op zich neemt en ook daadwerkelijk regie voert.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 11 54 De bomen reiken bij de gemeente Drimmelen niet tot in de hemel. Alle partijen geven tijdens de gesprekken nadrukkelijk blijk van dat ze bekend zijn met de beperkte financiële middelen die de gemeente ter beschikking staan. Ze beschouwen het ook min of meer als een gegeven en zijn ontvankelijk voor argumenten waarom iets niet kan. De bereidheid mee te denken over en te werken aan het efficiënt en effectief inzetten van middelen lijkt bij de gebruikers en professionele maatschappelijke organisaties zeker aanwezig. Aanbeveling Los van de keuze voor een van de scenario s staat de keuze voor samenwerking. Kies als gemeente voor samenwerking als uitgangspunt en oplossing. Als de gemeente de huidige situatie laat voortbestaan, valt er weinig te verwachten van de inzet van ieder van de andere betrokken partijen, met inbegrip van de exploitant. Een van de mogelijkheden voor de gemeente om wel de regie te voeren maar niet alleen de verantwoordelijkheid voor de sociaal-culturele accommodaties te dragen is te kiezen voor samenwerking. Samenwerking tussen de bij de sociaal-culturele accommodatie betrokken partijen: gemeente, maatschappelijke organisaties en de bewoners van de kern (in georganiseerd verband) ten behoeve van beheer én inhoud. Deze samenwerking draagt op zich al bij aan het versterken van sociaal kapitaal, saamhorigheid en leefbaarheid. De keuze voor samenwerking valt samen met de maatschappelijk geaccepteerde opvatting dat de overheid er niet alleen voor staat. De overheid voert de regie en nodigt de andere partijen uit om ook een bijdrage te leveren. Vanuit deze visie wordt tegelijkertijd aan betrokkenheid en draagvlak gewerkt 3, in dit geval de sociaal-culturele accommodaties. Uitwerking samenwerking Onderstaand werken we in het kort uit hoe de gemeente als regisseur concreet actief kan inzetten op samenwerking voor de sociaal-culturele accommodaties. We onderscheiden daarbij drie vormen van samenwerking. 1. Inhoudelijke samenwerking: inhoudelijke samenwerking bevordert nieuwe en versterkt bestaande activiteiten. De professionele maatschappelijke gesprekspartners noemen nieuwe activiteiten waartoe ze samenwerking opzoeken. Daar zou de gemeente ze aan kunnen houden, maar ook zelf ideeën voor kunnen aandragen. Ze zou bijvoorbeeld onderzoek naar wensen voor nieuwe activiteiten of activiteiten voor nieuwe doelgroepen kunnen laten uitvoeren. Denk hierbij ook aan het uitwisselen van informatie over nieuwe maatschappelijke en lokale ontwikkelingen in de kernen en de betekenis voor de sociaal-culturele accommodaties: het klooster in Wagenberg, omgebouwd tot Thomashuis; nieuwe centrumontwikkelingen in Terheijden en Wagenberg met maatschappelijke voorzieningen. Samenwerking, ook om een activiteit te laten doorgaan in één van de accommodaties waar voor de accommodaties afzonderlijk te weinig deelnemers zijn. Profilering en specialisering zouden plaats kunnen vinden, zonder de kwaliteit dat de accommodaties vooral op hun eigen kern zijn gericht uit het oog te verliezen. 2. Samenwerking ten aanzien van het gebouw, onderhoud en beheer; samenwerking ten aanzien van de ruimte, het gebouw met verdeling van taken en lasten. Wie kan welke taken op zich nemen; zijn er slimme combinaties te maken: één onderhoudscontract voor drie accommodaties bijvoorbeeld, maar ook dienstverband, verzekeringen, opleidingen. 3 M. Broens (2008). Het uitnodigende gemeenschapshuis. Stichting Zet.

12 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen Woningcorporatie Volksbelang heeft diverse suggesties naar voren gebracht en stelt ook daadwerkelijk al een bijdrage te hebben geleverd aan de ontwikkeling van het maatschappelijk vastgoed aan het Oranjeplein. Samenwerking, afstemming en overleg ruimtelijk is ook preventief van belang: om wildgroei aan voorzieningen en dubbellingen te voorkomen waardoor fragmentering van de functie en uitholling van de sociaal-culturele accommodatie plaatsvindt. Het is bijvoorbeeld niet verstandig op het aanbod van Volksbelang in te gaan de muziekschool onder te brengen in haar gebouw. Ook samenwerking met de lokale horeca is in dit verband van belang. Te denken valt aan de nieuw opgezette debatactiviteit van café Ons Thuis in Terheijden. Tevens voor communicatie over besloten -en dus niet algemeen toegankelijke- feesten en partijen. 3. Samenwerking ten aanzien van het gebruik. Samenwerking ten aanzien van efficienter en effectiever gebruik van de ruimte: wie kan het beste op welk tijdstip gebruik maken van de ruimte? Welke regels voor gezamenlijk gebruik zijn relevant? Hoe kan zo efficiënt mogelijk met de tijd voorafgaande aan de activiteiten en na afloop worden omgegaan? Zijn daar eisen/voorwaarden aan te verbinden (hulpmiddelen)? Nieuw leven inblazen van het gebruikersoverleg is van belang en levert iets op als gebruikers het idee hebben dat er met hun wensen en suggesties iets wordt gedaan. Daarbij mag de gemeente ook best een tegenprestatie van de gebruikers verwachten. Aan het -regelmatig- laten uitvoeren van een tevredenheidsonderzoek kan het gebruikersoverleg een bijdrage leveren.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 13 54 Inleiding Evaluatie vanuit breed perspectief Overeenkomsten met een exploitant De gemeente Drimmelen heeft voor elk van de drie grotere sociaal-culturele accommodaties in de gemeente achtereenvolgens Plexat in Wagenberg, De Cour in Terheijden en De Mayboom in Made een aparte overeenkomst met een exploitant gesloten. Het betreft onderling iets van elkaar verschillende overeenkomsten, gesloten tussen augustus 1999 en september 2001, met telkens dezelfde exploitant. Het gaat om ESG Drimmelen BV, later ESN Drimmelen BV, Sportijn en inmiddels Optisport genaamd. De overeenkomst heeft een looptijd van tien jaar. De eerste van de drie loopt in augustus 2009 af. Het verstrijken van de looptijd van de eerste van de drie overeenkomsten vormt voor de gemeente de aanleiding om nu de exploitatie te laten evalueren met het oog op de exploitatie en de nieuwe overeenkomst voor de volgende periode. Evaluatie in lokale context en vanuit diverse invalshoeken Bij de evaluatie gaat het om meer dan wat er contractueel op het terrein van de exploitatie kan worden vastgelegd. De gemeente vindt het van belang de evaluatie van de sociaal-culturele accommodaties in het bredere perspectief te zetten van lokale beleidsontwikkelingen en voorzieningen in de drie kernen. De drie sociaal-culturele accommodaties worden met andere woorden in hun context beschouwd. Nagegaan wordt wat er aan lokale ontwikkelingen rondom andere gesubsidieerde voorzieningen in de drie kernen plaatsvindt en wat er aan beleid is waar de sociaal-culturele accommodaties een rol in spelen en/of kunnen spelen. Daarbij komt dat niet alleen de contractanten hun bevindingen over de exploitatie van de afgelopen contractperiode uiten. Ook degenen die gebruik maken van de drie sociaal-culturele accommodaties komen aan het woord over hun ervaringen met de accommodaties. Tot slot hebben ook maatschappelijke organisaties werkzaam in en voor de gemeente Drimmelen en de drie kernen in het bijzonder, hun eigen rol en bijdrage geschetst. Zij vertegenwoordigen gebruikers en hun bijdrage is met name relevant om mogelijke nieuwe ontwikkelingen in beeld te brengen en gebruikers met wie in de toekomst rekening kan worden gehouden. Het kan dus ook gaan om bewoners van de kernen die nu nog geen gebruik maken van de sociaal-culturele accommodaties. De exploitant, gemeente en gebruikers kunnen verschillend tegen (het gebruik van) de sociaal-culturele accommodatie aankijken of hun opvattingen kunnen elkaar juist versterken. Samen levert dit een genuanceerd beeld op van de huidige situatie van de accommodaties, met het oog op de toekomst: de betekenis inhoudelijk, de ruimtelijke vertaling en de exploitatie van de drie sociaal-culturele accommodaties in hun lokale context. Verzamelen gegevens De evaluatie van de drie sociaal-culturele accommodaties is bekeken vanuit verschillende invalshoeken. De exploitant Met de exploitant, Optisport, zijn gesprekken gevoerd met twee medewerkers: de regiomanager en de locatiemanager. Met de locatiemanager zijn twee gesprekken gevoerd: een per locatie over het gebouw en een over de inhoud: functie, doelgroepen en activiteiten. Bij het gesprek over de inhoud was tijdens het eerste deel van het gesprek tevens de regiomanager aanwezig.

14 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen Voor het gesprek over het gebouw is de door Stichting Zet ontwikkelde 'Checklist bedrijfsvoering accommodaties' gehanteerd. Telefonisch is een aantal aanvullende vragen gesteld aan de regiomanager. Deze telefonische vragen waren specifiek toegesneden op de wensen voor de mogelijke toekomstige exploitatie van de sociaal-culturele accommodaties. Gebruikers Voor de gebruikers is per accommodatie een bijeenkomst belegd waarin zowel op de bestaande inhoud als op het gebruik van het gebouw is ingegaan. Tijdens het gesprek is voor de inhoudelijke invalshoek een overzicht van functies, doelgroepen en activiteiten gehanteerd. Dit overzicht is per accommodatie samengesteld op basis van het inhoudelijke gesprek met de locatiemanager. De gebruikers vormden een goede doorsnee van het totaal per locatie. Vertegenwoordigers van gebruikers: professionele maatschappelijke organisaties De sociaal-culturele accommodaties zijn ook in het bredere perspectief van de lokale context en maatschappelijke ontwikkelingen aan de orde gesteld. Met professionele maatschappelijke organisaties in of werkzaam voor de kern is een rondetafelgesprek gehouden. In dit gesprek kwamen de volgende onderwerpen aan de orde: nieuwe ontwikkelingen die de maatschappelijke organisaties zien voor de sociaalculturele accommodaties in de kernen, voor bestaande en nieuwe doelgroepen potentiële doelgroepen: mensen, groepen die nog geen gebruik maken van de accommodaties en activiteiten de mogelijke eigen bijdrage van de maatschappelijke organisaties. Ambtenaren van de gemeente Drimmelen Met ambtenaren van de gemeente Drimmelen zijn in twee gesprekken inhoud, respectievelijk exploitatie en beheer aan de orde geweest. Wat de inhoudelijke invalshoek betreft zijn punten voorgelegd over maatschappelijke ontwikkelingen en beleid die onduidelijk bleven en vragen die de gesprekken met de gebruikers opriepen. Wat exploitatie en beheer betreft heeft een gesprek plaatsgevonden over de wensen voor de mogelijke toekomstige exploitatie van de drie sociaal-culturele accommodaties. De vragen die tijdens dit gesprek aan de orde zijn gesteld waren dezelfde vragen als die aan de exploitant zijn voorgelegd. Verslaglegging gegevens Zoals gezegd zijn gesprekken gevoerd vanuit inhoudelijk perspectief en vanuit het perspectief van de ruimtelijke faciliteit, het gebouw: exploitatie en beheer. Deze typen verslagen zijn geanalyseerd en verwerkt tot twee hoofdstukken in dit rapport. Hoofdstuk 1 betreft het inhoudelijk perspectief en hoofdstuk 2 het perspectief van de exploitatie. De verslagen vanuit het inhoudelijk perspectief zijn steeds na de uitwerking in concept voorgelegd aan de gesprekspartners. Hun correcties zijn verwerkt tot de definitieve versie. Tijdens het gesprek met de exploitant zijn onder meer de gebruikers en hun activiteiten geïnventariseerd per sociaal-culturele accommodatie: De Mayboom (Made), Plexat (Wagenberg) en De Cour (Terheijden). Vervolgens zijn bij de uitwerking van het gesprek met de exploitant de activiteiten geordend naar functies van de sociaal-culturele accommodaties. Het geheel geeft een inhoudelijk overzicht per sociaal-culturele accommodatie naar functies, doelgroepen en activiteiten. Deze overzichten uit het gesprek met de exploitant zijn vervolgens gebruikt tijdens de gesprekken met de gebruikers.

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 15 54 De gegevens van de exploitant wijken iets af van die van de gebruikers. We hebben er voor gekozen de gegevens in de door hen goedgekeurde gespreksverslagen per accommodatie te laten staan. De sociaal-culturele accommodaties in de gemeente Drimmelen zijn relatief beleidsarm. Het aantal functies van de sociaal-culturele accommodaties is beperkt. Dit gegeven dient men zich te realiseren bij het lezen van het rapport. Functies, doelgroepen en activiteiten kunnen echter hoe dan ook, dat wil zeggen bedoeld en onbedoeld, een bijdrage leveren aan de leefbaarheid en sociale samenhang in een kern. In hoofdstuk 1 komt dit tot uitdrukking. Bijlagen gespreksverslagen in apart deel 2 De verslagen van de gesprekken zijn apart gebundeld in Deel 2. Voor hoofdstuk 1 Inhoud zijn de gegevens uit de gesprekken over de inhoud gebruikt. In hoofdstuk 2 Exploitatie en beheer accommodaties zijn gegevens over beheer en exploitatie verwerkt. Daarnaast zijn in hoofdstuk 2 ervaringen van de gebruikers met het beheer meegenomen. Alle gesprekken, met uitzondering van de ambtelijke gesprekken, zijn op locatie gevoerd. De gesprekken met de exploitant over exploitatie en beheer hebben plaatsvonden op locatie. Dit is gedaan aan de hand van de door Stichting Zet ontwikkelde Checklist bedrijfsvoering accommodaties over de bedrijfsvoering van gemeenschapshuizen. Het inhoudelijke gesprek met de exploitant vond plaats in De Mayboom. De gesprekken met de gebruikers zijn gevoerd in hun eigen sociaal-culturele accommodatie. Het rondetafelgesprek met de professionele maatschappelijke organisaties heeft plaatsgevonden in De Cour. De verslagen van de gesprekspartners geven de gespreksstof uitgebreid weer. Ze zijn chronologisch gerangschikt in de apart gebundelde bijlage Deel 2 binnen de categorieën inhoud (1) en exploitatie (2).

16 54 Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen

Evaluatie sociaal-culturele accommodaties gemeente Drimmelen 17 54 1 Inhoud Inleiding In het navolgende bespreken we de drie sociaal-culturele accommodaties vanuit inhoudelijk perspectief. We gaan achtereenvolgens in op de functies voor doelgroepen en bijbehorende activiteiten die de accommodaties in de praktijk vervullen. We zetten deze in Brabants perspectief, zoals we dat kennen en hebben beschreven in 'Het uitnodigende gemeenschapshuis' 4. Het inhoudelijk perspectief geeft zicht op de kwaliteit, met diversiteit als rode draad. Het inhoudelijk perspectief geeft zicht op de activiteiten, maar niet op hoe vaak de activiteiten in de accommodaties plaatsvinden. Daar zijn de gegevens over het gebruik van het gebouw (bezetting van de ruimten) van belang voor. Deze komen in Deel 2 aan de orde. Overigens geeft de gemeente geen richtlijnen voor de kwaliteit. In het Wmo-beleidsplan 5 bijvoorbeeld wordt alleen gesproken over de mate waarin voorzieningen, waaronder de sociaal-culturele accommodaties, aanwezig zijn. 1.1 De sociaal-culturele accommodaties vanuit inhoudelijk perspectief: functies, doelgroepen en activiteiten 1.1.1 Functies Overzicht huidige functies sociaal-culturele accommodaties De Mayboom, De Cour en Plexat, gemeente Drimmelen (mei 2008) Sociaal-culturele Accommodaties Functies De Mayboom Made De Cour Terheijden Plexat Wagenberg 1. Ontspanning X X X 2. Ontmoeting X X X 3. Ontwikkeling*) X X X 4. Verhuur vergaderruimte X X X 5. Facilitering opslag X X X 6. Bibliotheek X 7. Kinderopvang X 8. Sport X 9. Beheer X *) Peuterspeelzaalwerk behoort tot de functie ontwikkeling 4 5 M. Broens (2008). Het uitnodigende gemeenschapshuis. Stichting Zet. Beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2008 2012 gemeente Drimmelen.