Interview Roelof Schut Roelof Schut is in de hengelsport vooral bekend als karpervisser en sinds kort is hij verbonden aan Sportvisacademie Zwolle, een onderdeel van AOC De Groene Welle. Samen met collega s geeft hij vorm en uitvoering aan de MBO studierichting Sportvisserij & Aquacultuur. Hengelsportvereniging Zwolle werkt nauw samen met de Sportvisacademie en sprak met de kersverse docent sportvisserij. 16
De karper is de grote visliefde van Roelof Schut. 2 - mei 2010 De Hengelsport 17
Wat is je leeftijd en achtergrond? Ik hoop dit jaar drieënveertig jaren jong te worden. Voordat ik docent sportvisserij ben geworden heb ik diverse beroepen uitgeoefend. Na de middelbare school en mijn diensttijd ben als psychiatrisch verpleegkundige werkzaam geweest. Enkele jaren later ben ik een milieukundige studie gaan volgen en ben ik bij de lokale overheid aan de slag gegaan als milieuinspecteur. Verdere scholing heeft mij gebracht naar functies als milieuvergunningverlener, juridisch beleidsmedewerker en coördinator. De laatste vijf jaren heb ik bij een middelgrote gemeente gewerkt als teamleider. Ik gaf leiding aan een team van onder andere milieu- en bouwinspecteurs, bodemspecialisten en juristen. De jeugd bepaalt de toekomst en dat geeft hoop. Hoe ben je in aanraking gekomen met Sportvisacademie Zwolle? In het afgelopen najaar hoorde ik dat de studierichting Sportvisserij & Aquacultuur gegeven zou worden in Zwolle. Gezien mijn persoonlijke interesse en omdat ik altijd op zoek ben voor leuke informatie voor Spiegel Magazine een tijdschrift over karpervissen waarvan ik hoofdredacteur ben heb ik toen een email gestuurd naar AOC De Groene Welle. Ik zag de opleiding direct als een stukje professionalisering van de hengelsportbranche. Voordat ik er erg in had zat ik aan de koffie met een afvaardiging van de school. Het docentschap ambieerde ik op dat moment absoluut niet en ik zat hoogstens te denken aan het geven van een gastles. Van het een komt echter het ander en tijdens het gesprek raakte ik enthousiast over het huidige vak van docent en de wijze waarop het middelbaar beroepsonderwijs tegenwoordig wordt benaderd en uitgevoerd. Enkele gesprekken later kwamen we tot elkaar en sinds dit voorjaar werk ik aan Sportvisacademie Zwolle. Sportvisacademie Zwolle is een onderdeel van AOC De Groene Welle. Wat is jouw ervaring in de hengelsport? Mijn hele leven heeft in het teken gestaan van de hengelsport. Toen ik nog niet kon zwemmen bond mijn vader mij met een lang touw aan een boom zodat ik wel kon vissen maar niet in het water kon vallen. Het vissen is mij dus met de paplepel ingegoten. Aangezien de sportvisserij voor mij meer werd dan alleen het vangen van een vis kon het niet uitblijven dat ik actief werd in het bestuurswerk. Het begon bij de lokale hengelsportvereniging en de toenmalige regio Noord-Nederland van de Karperstudiegroep Nederland (KSN). Vervolgens trad ik toe tot het landelijke bestuur van de KSN. Ook heb ik een tijdje meegedraaid in het bestuur van Hengelsportfederatie Groningen-Drenthe. Inmiddels heb ik alle bestuursen commissiefuncties naast mij neergelegd. Andere uitdagingen lonkten en bovendien merkte ik dat mijn bestuurlijke gedrevenheid en enthousiasme tanende waren. Op het moment dat je constateert dat de motivatie te wensen overlaat, dan moet je stoppen met bestuurswerk. Wel ben ik achter de schermen nog actief als adviseur voor diverse instanties. Na mijn periode als bestuurder ben ik de commerciële kant van de sportvisserij gaan onderzoeken. Als karpervisser werd ik al jaren gesponsord door diverse firma s en daardoor raakte ik geïntrigeerd door de zakelijke kant van de hengelsport. Tegenwoordig ben ik hoofdredacteur van het karpertijdschrift Spiegel Magazine en consultant voor JRC. JRC is een groot karpermerk en het is erg interessant en leuk om bezig te zijn met productontwikkeling en marketing. Overigens werkt Sportvisacademie Zwolle samen met veel bedrijven en instanties. We willen een breed draagvlak creëren voor de opleiding en daarbij is de steun van de gehele branche welkom en noodzakelijk. We kunnen elkaar namelijk versterken. Sinds twintig jaar publiceer ik artikelen die hoofdzakelijk over karpervissen gaan. Ik heb voor diverse hengelsporttijdschriften geschreven en bijdragen geleverd aan meerdere karperboeken. Tegenwoordig schrijf ik vooral voor Spiegel Magazine en af en toe voor Hét Visblad en het verenigingsorgaan van de KSN. Wat ga je doen bij Sportvisacademie Zwolle? Als docent richt ik mij vooral op de vakken Viskennis, Monitoren, Educatie, Materiaal & Techniek, Vistechnieken en Promotie. Er wordt dus niet alleen maar gevist. Het ontwikkelen van communicatieve vaardigheden is een belangrijk onderdeel van de lesstof. Studenten moeten zich mondeling en schriftelijk goed kunnen uitdrukken want in de praktijk zullen ze veel met mensen omgaan. Ze moeten voorlichting kun- Het 100% visveilige Asis loodysteem is door Roelof ontwikkeld. 18
nen geven, activiteiten kunnen organiseren en teksten kunnen schrijven. Trefwoorden hierbij zijn onder andere visgids, hengelsportbeurs, viswedstrijd, productonderzoek, onderzoeksrapportage, hengelsportmagazine en visreis. Het zijn van docent sportvisserij is echter meer dan het geven van lessen. De studierichting gaat in september 2010 van start dus er moeten nog veel zaken worden voorbereid en ontwikkeld. Overigens is de ontwikkeling van een opleiding een continu proces van uitvoeren, evalueren en bijstellen. De opleiding moet blijvend voldoen aan kwaliteitscriteria die het ministerie stelt. Als opleidingscentrum moet je constant anticiperen op maatschappelijke en vakinhoudelijke ontwikkelingen. De praktijk is dus niet alleen belangrijk voor de leerlingen maar ook voor het opleidingsinstituut. Tevens moeten er contacten worden onderhouden met instanties waarmee de Sportvisacademie samenwerkt. Hengelsportvereniging Zwolle is een hele belangrijke partner voor ons en hetzelfde geldt voor Hengelsportfederatie Oost-Nederland en waterschappen. Ook worden er nauwe banden onderhouden met meerdere hengelsportfirma s. Sportvissen en natuur zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Aangezien ik een old skool karpervisser ben, ben ik ooit begonnen met het vissen op stekelbaarsjes en voorntjes en later ging ik brasem en snoek belagen. Pas toen ik genoeg basiskennis had van het vissen ging ik me richten op de karper. Zo ging dat destijds. Op het vlak van sportvistechnieken heb ik dus een breed fundament en in de wintermaanden vis ik nog altijd fanatiek op snoek. De karper is echter mijn grote visliefde en inmiddels is het meer dan drie decennia geleden dat ik mijn eerste karper ving. Nog steeds heeft deze zoetwatervis mij volledig in haar greep en ik heb mij volledig gespecialiseerd in het vangen van deze fantastische sportvis. Het laatste decennium is er echter sprake van een sterke specialisatie van de diverse vangtechnieken. Ook de komst van nieuwe sportvissoorten als barbeel en roofblei hebben hier een bijdrage aan geleverd. Het is onmogelijk voor één persoon om alle technieken en materialen tot in de puntjes te beheersen en te kennen. Er zullen dus ook regelmatig gastdocenten worden uitgenodigd die elk hun specialisatie hebben. Dat zullen sportvissers zijn die hun sporen al hebben verdiend in de vaderlandse hengelsport. Vooralsnog ben ik de enige docent sportvisserij van de school. Als een opleiding een groot succes is waar we natuurlijk van uitgaan dan is het nooit uitgesloten dat er een In en om het water is een docent sportvisserij in zijn element. docent bijkomt. Maar dat is vooruitlopen op de zaken. We concentreren ons op dit moment vooral op het neerzetten van een goede basis waar we de komende jaren profijt van zullen trekken. Uit welke vakken bestaat de studie Sportvisserij & Aquacultuur nog meer? Ik ben blij met deze vraag want de opleiding bestaat uit veel meer dan hengelen. De opleiding is een volwaardige MBO opleiding. AOC De Groene Welle wil studenten een goede kans op de arbeidsmarkt bieden en daarom wordt er breed ingezet. Er wordt ook inzicht gegeven in de structuur en werkzaamheden van waterschappen en andere overheden, hengelsportverenigingen en hengelsportfederaties. Vanzelfsprekend ontbreekt de belangstelling voor de detailhandel, groothandel en hengelsportfabrikanten niet. Nadrukkelijke aandacht is er ook voor de recreatieve en toeristische bedrijfstak. Er zijn veel bedrijven die indirect te maken hebben met de sportvisserij. Denk aan hotels en pensions maar ook aan recreatieparken. Die laatste sector gaat zich trouwens steeds nadrukkelijker en specifieker richten op de sportvisser. En wat te denken van bedrijven die visreizen organiseren? Het wordt steeds populairder om een georganiseerde visvakantie naar het buitenland te boeken. Hoe deze bedrijven tewerk gaan en wat de rol is van een visgids komt uitgebreid aan bod in het lesprogramma. Naast de sportvisserij wordt er veel aandacht gegeven aan de belangrijke groene component en krijgen studenten les in ecologie en plantenkennis. Het is belangrijk om te weten welke planten voorkomen in een bepaald biotoop. Hierbij richten de lessen zich vooral op vegetatie die in en rond het water voorkomt. Maar dat is nog niet alles. Leerlingen krijgen ook onderricht in cultuurtechniek van bodem, oever 2 - mei 2010 De Hengelsport 19
Waarom ben je zo enthousiast over deze studierichting? Ik ben al erg lang actief in de hengelsport en het valt mij op dat veel zaken hun grondslag vinden in hobbymatige activiteiten. Als je een branche wilt professionaliseren dan zul je met een vakkundige opleiding moeten starten. Het gegeven dat de studierichting Sportvisserij & Aquacultuur een officiële, door de overheid erkende beroepsopleiding is, geeft aan dat we op de goede weg zijn. Ik ben ervan overtuigd dat de studenten van Sportvisacademie Zwolle een bijdrage gaan leveren aan deze professionalisering. Afgestudeerde studenten kunnen een niet te onderschatten bijdrage leveren aan de bewustwording van beleidsontwikkelaars en bestuurders van overheidsinstanties. Gemeenten, provincies, waterschappen en andere overheden hebben vaak nog geen praktische affiniteit met de hengelsport. Ik heb zeventien jaar gewerkt voor de lokale overheid dus ik weet waar ik het over heb. Deze affiniteit is echter wel noodzakelijk om zorgvuldig afgewogen integraal beleid uit te kunnen voeren. Mijn hoop is gericht op studenten die zijn afgestudeerd aan de Sportvisacademie. De hengelsport is mijn lust en mijn leven en ik ben er trots op dat ik een bijdrage kan en mag leveren aan het verankeren van de sportvisserij als een volwaardig geaccepteerde pijler van de Nederlandse economie. Een winterse snoek van 121 centimeter. en water, evenals in aanleg en onderhoud van beplanting, oeverbescherming en kunstwerken. Ook krijgen de studenten les in het veilig en verantwoord omgaan met machines en gereedschap. Studenten moeten uiteindelijk zelfstandig een project kunnen aannemen, uitwerken in een plan met financiële paragraaf en ook kunnen uitvoeren. Er zijn namelijk diverse bedrijven en adviesbureaus die actief zijn in deze aan de sportvisserij gerelateerde branche. Een ander belangrijk onderdeel van de studie is de visteelt. Sportvisacademie Zwolle heeft eigen aquaria met diverse vissoorten waarmee wordt gekweekt. Deze vermeerderingstechnieken worden aan studenten geleerd en in de praktijk uitgevoerd. Op dit moment wordt er al succesvol gekweekt met tilapia en karper. De verzorging van de vissen is erg belangrijk. Het voer en de waterkwaliteit moeten goed zijn en visziekten moeten worden voorkomen. Deze aspecten komen allemaal aan bod. Naast de praktijkvakken krijgen studenten ook les in Nederlands, Engels, natuurkunde, scheikunde, biologie, wiskunde, burgerschap, beweging/ergonomie en economie. De MBO studierichting Sportvisserij & Aquacultuur is een hele brede opleiding waarmee studenten diverse kanten uit kunnen in hun beroepsmatige leven. Als de studie op niveau 4 wordt gevolgd dan is doorstuderen in het HBO mogelijk. Wil je verder nog iets kwijt? Een goede en intensieve samenwerking tussen Sportvisacademie Zwolle en Hengelsportvereniging Zwolle is van groot belang voor de opleiding. Gezamenlijk gaan we een spannende en leuke periode tegemoet waarin we onze passie gaan professionaliseren. Ik verheug me er erg op. Soms is het vissen een excuus om op zulke plaatsen te vertoeven. Mensen die zijn geïnteresseerd in de opleiding Sportvisserij & Aquacultuur kunnen verdere informatie vinden op www.groenewelle.nl. 20