Mini-docu - Les 1 Het begin van je documentaire [Om deze lesbrief in te kunnen vullen heb je de nieuwste versie van Adobe Reader nodig] Naam: Klas: Naam docent: Tijdens dit filmproject ga je de geschiedenis van je familie verfilmen. De manier waarop je bent verbonden met je familieverleden is een thema dat veel mensen tot de verbeelding spreekt. Het is dan ook geen wonder dat veel documentairemakers jou zijn voor gegaan met het maken van een film over hun eigen familiegeschiedenis. Er zijn veel verschillende manieren waarop documentairemakers een onderwerp kunnen benaderen. Tijdens deze vier lesbrieven onderzoek je de aspecten die komen kijken bij het maken van een documentaire. Aan de hand van fragmenten uit bestaande documentaires over familie, herinneringen en identiteit onderzoek je de wijze waarop documentairemakers deze thema s verfilmen. Uiteindelijk ga je zelf een documentaire van 5 minuten maken. In de lesbrieven komen vier verschillende soorten vragen voor: - Kijkvraag naar aanleiding van de documentaire fragmenten. - Identiteitsvraag. Het antwoord verwerk je in je portfolio. - Filmvraag ter voorbereiding van je eigen film. Dit antwoord zet je in je filmplan. - Filmoefening die je direct uitvoert. Het begin van je documentaire Voor het televisieprogramma In de familie ging documentairemaker Frans Bromet op zoek naar mensen die een vraag aan een familielid willen stellen. In dit fragment zie je een meisje dat zich afvraagt waarom zij nooit naar een attractiepark gaan. In de familie- Frans Bromet
1. Noem vijf woorden in die in je opkomen na het bekijken van dit fragment. 2. Anne-Sophie heeft haar moeder nooit gevraagd waarom ze nooit naar een attractiepark gaan. Met de camera erbij ontstaat er een gesprek wat eerder nooit plaatsvond. Hoe komt dat denk je? Wat vind je daarvan? 3. Wat is het hoofdonderwerp van dit fragment? Hoe weet je dat? 4. Waarom denk je dat Bromet deze documentaire wilde maken? Een documentaire ontstaat altijd vanuit een bepaald idee, een aanleiding. Vaak wil een documentairemaker een bepaalde kwestie onderzoeken. Bij een familiefilm kan dat zijn: - Vragen over je afkomst - Een gebeurtenis in het verleden - Bepaalde familieverhoudingen - Eigenschappen van jezelf - Een bijzondere ontmoeting - Een voorwerp - Nieuwsgierigheid naar het dagelijks leven van vroeger
5. Bedenk wat voor jou een aanleiding zou kunnen zijn om een documentaire te maken over je familiegeschiedenis. Beschrijf deze aanleiding in vier zinnen. Zet het antwoord ook in je filmplan. Voordat je een documentaire maakt, bedenk je altijd waarom je een onderwerp gaat verfilmen. Als je weet wat je precies wil onderzoeken, kun je een hoofdvraag formuleren. Op de hoofdvraag baseer je de rest van je film, alle keuzes die in het maakproces worden genomen, moet je kunnen terugkoppelen naar de hoofdvraag. Op deze manier krijg je een mooi rond verhaal, en ontstaat er ruimte voor diepgang in je documentaire. 6. Wat is de hoofdvraag van Frans Bromet? 7. Wat zou de hoofdvraag van jouw film kunnen zijn? Zet het antwoord ook in je filmplan. 8. Wie zou je willen interviewen om een antwoord te krijgen op je hoofdvraag? En waarom juist deze persoon? Zet het antwoord ook in je filmplan.
Bekijk fragment 2, het begin van de documentaire Eigen Volk van de Vlaamse documentairemaakster Neske Beks. Neske Beks heeft Afrikaanse roots, maar is opgegroeid in een blank Vlaams gezin. De film Eigen Volk gaat over dit gezin en Beks eigen identiteit. Eigen Volk - Neske Beks Een filmmaker maakt keuzes in het maakproces van de documentaire. Hij kan de camera op zijn schouder houden, om dichterbij het onderwerp te komen en op een directe, natuurlijke manier te filmen, of hij kan de camera op statief zetten, voor een meer gestileerd beeld. Er wordt van dichtbij gefilmd (close-ups), of juist van verder af. Er kunnen keuzes worden gemaakt over bepaald kleurgebruik en licht. En in de montage word het tempo van de film bepaald (ritmisch en snel met korte shots of juist rustig en traag met lange shots). En er kan er een bepaalde sfeer of gevoel worden neergezet door het gebruik van muziek en geluiden. De gereedschappen van een documentairemaker noem je filmische middelen. 9. Benoem drie filmische middelen die Beks gebruikt om de gevoelens voor haar adoptiemoeder over te brengen op de kijker. Beks gebruikt een aantal bronnen om het verhaal van haar familiegeschiedenis over te brengen op de kijker. Een liedje, muziek, een schetsboek, oude foto s, interviews met familieleden, voice-over en geluiden. Deze elementen gebruikt ze om haar hoofdvraag te beantwoorden. 10. Welke bronnen heb jij nodig om je hoofdvraag te beantwoorden? Zet het antwoord in je filmplan.
Je ziet dat je in het intro een heleboel te weten komt over het onderwerp van de documentaire. De documentairemaker geeft net genoeg informatie, zodat de kijker alles wat er in het verloop van de film gebeurd in een kader kan plaatsen. In Eigen Volk kom je een heleboel te weten over de achtergrond van de documentairemaker Neske Beks. Als je de film helemaal af kijkt, zul je zien dat het familieverhaal stukje bij beetje wordt verteld, als een puzzel die wordt opgebouwd uit kleine stukjes. Door het bekijken van de film, kom je erachter uit wat voor nest de documentairemaker is geboren. 11. Noem vijf woorden die in de identiteitscirkel van Neske Beks zouden kunnen staan. 12. Noem drie woorden die in de identiteitscirkel van Anne-Sophie (uit In de familie? ) zouden kunnen staan. 13. Beschrijf het gezin waarin jij bent opgegroeid. Verwerk het antwoord in je portfolio en voeg foto s, tekeningen of bijvoorbeeld screenshots van Google Streetview toe. Je hebt gezien dat een documentairemaker erover nadenkt hoe het onderwerp en de hoofdvraag van de film het beste gepresenteerd kunnen worden. Door middel van het intro komt de kijker erachter wat er onderzocht gaat worden, en welke sfeer en stijl de documentaire heeft. Zo kan de maker, in woord, beeld en geluid vertellen wat de kijker kan verwachten. In het intro wordt er vaak niet te veel verklapt, maar wordt je juist nieuwsgierig gemaakt om verder te kijken. 14. Bedenk hoe het intro van jouw film eruit kan gaan zien. Zet het antwoord in je filmplan.
15. Filmoefening Net als sommige documentairemakers ga je op zoek naar beelden die passen bij een bepaald thema. -Kies een onderdeel uit je identiteitscirkel. -Ga in en rond de school op zoek naar beelden die bij dit onderdeel passen. -Bijvoorbeeld: Bij een passie voor zwemmen kun je denken aan beelden die met water te maken hebben, uit blauwe kleuren bestaan, te maken hebben met de bewegingen van het zwemmen of het kopje chocolademelk dat je altijd drinkt na het zwemmen. -Ga niet acteren, maar zoek echt naar de beelden om je heen. -Het is een opdracht zonder geluid. -Werk in tweetallen. -Maak een film van 1 minuut