Inhoudsopgave werkboek Pag.

BASIS BUSINESSPLAN TALENTONDERNEMER PERSOONLIJK WERKBOEK Stel maar liefst 234 vragen aan jezelf! Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 1

Inhoudsopgave werkboek Pag. Inleiding 3 Schema en tip voor uitwerken businessplan voor jou de talentondernemer 4 Hoofdstuk 1. Een andere visie op talent 5 Hoofdstuk 2. Hoe spring jij met je talenten om? 11 Hoofdstuk 3: Trends in het talenttijdperk 13 Hoofdstuk 4. Waarom bedrijven niet zonder talentmanagement kunnen 19 Hoofdstuk 5. Missie: wat bezielt jou? 21 Hoofdstuk 6. Identiteit: wie is jouw ware ik? 26 Hoofdstuk 7. Waarden en overtuigingen: je bent wat je gelooft! 31 Hoofdstuk 8. Kennis: hoe ga jij er mee om? 34 Hoofdstuk 9. Vaardigheden: wat kan ik? 45 Hoofdstuk 10. Gedrag: hoe de wetten van pijn en plezier jouw gedrag bepalen 51 Hoofdstuk 11. Het businessplan voor de talentondernemer 55 Hoofdstuk 12. Hoe zet je de kompasnaald in de juiste richting? 57 Hoofdstuk 13. Welke afslag op het kruispunt der vooruitgang? 64 Hoofdstuk 14. Talentplanning: drie aanvliegroutes voor je loopbaan 66 Hoofdstuk 15. Tien kansrijke strategieën om aan je droombaan te komen 72 Hoofdstuk 16. Hoe je je inkomen een BOOST geeft 74 Hoofdstuk 17. De optimale talentondernemer in actie! 80 Oefening: Het boek in 20 ezelsbruggetjes 90 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 2

Inleiding Beste lezer, Hier ligt een werkboek voor je waarmee je je omgeving en je eigen schat aan talenten kunt analyseren. Deze analyses bieden een leidraad voor je idee-, plan- en besluitvorming. Zoals je kunt zien, hebben we de inhoudsopgave van het leesboek aangehouden. Pas nadat je de analyses, oefeningen en vragen in je persoonlijke werkboek hebt uitgewerkt, raden we je aan om deze leidraad te nemen voor je persoonlijke businessplan. Het schema voor een persoonlijk businessplan vind je op pagina 4. Talentbenutting gaat niet zonder actie. In dat kader wordt een belangrijk gegeven in het leesboek veelvuldig aangehaald: de kracht van planvorming. Zodra een vaag idee wordt geformuleerd, geconcretiseerd en gesmartificeerd wordt de slagingskans tien keer groter. Bovendien doet een Chinees gezegde opgeld als gedachten, voornemens en woorden een vertaalslag krijgen in daden: Als je iets hoort, vergeet je het. Als je iets ziet, onthoud je het. Als je iets doet, begrijp je het. Wij wensen je veel plezier en wijsheid en wensen je veel succes met het interessante karwei het beste uit jezelf te halen en het bereiken (of behouden!) van je droombaan. Met hartelijke talentgroet, Het Optimaal Talent team Stephen Steijger Peter van Oosterhout Viktor Steijger Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 3

BUSINESSPLAN TALENTONDERNEMER De vragen, testen en oefeningen in de 17 hoofdstukken uit het boek Zó word je een optimaal talent kunnen worden ingebed in een persoonlijk plan. De oefeningen kunnen tezamen met de praktijktheoretische handvatten, mits relevant in jouw specifieke situatie, dienen als ingrediënten voor een beknopt talentontwikkelingsplan. Of anders gesteld: in het persoonlijke businessplan dat jou vooruit helpt als ondernemer van je eigen talent! Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 4

1. Een andere visie op talent Reflectie 1. Wat versta jij onder het begrip talent (p. 15)? 2. Uit welke aspecten denk je dat dit begrip bestaat (p.15)? 3. Indien van toepassing: in hoeverre gaan één of meerdere van bovengenoemde onderzoeksfeiten voor jou gelden (p. 16)? 4. Wat maakt dat jij het gevoel hebt of je wel of niet op de juiste werkplek zit (p. 16)? 5. Welke van jouw talenten zijn aangeboren (p. 19)? 6. Welke talenten zijn aangeleerd (p. 19)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 5

7. In welke van je aanwezige talenten denk je dat er nog rek zit (p. 19)? 8. In hoeverre ligt jouw talent vast (p. 20)? 9. Zit er nog rek in jouw talenten en in hoeverre kun je deze ontwikkelen (p. 20)? 10. In hoeverre zijn jouw kernactiviteiten op het werk tevens jouw kerncompetenties (p. 26)? 11. In hoeverre matchen (in %) jouw kerncompetenties met jouw kerntalenten (p. 26)? 12. In hoeverre heb jij je eigen belangen en talenten in je huidige werk goed vertegenwoordigd (p. 26)? 13. Compenseer jij je zwaktes of ga je op je sterktes zitten (p. 27)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 6

14. In hoeverre voel jij je energiek in je werk (p. 27)? 15. Welke (bekende) voorbeeldfiguren in de sport, film of werkomgeving kun je op basis van de zes talentfacetten beschrijven (p. 34)? Tip: kies trefwoorden. Missie: Identiteit: Overtuigingen: Kennis: Vaardigheden: Gedrag: 16. Of nog dichter bij huis, in hoeverre kun jij jezelf analyseren aan de hand van de zes talentfacetten (p. 34)? Tip: kies trefwoorden. Missie: Identiteit: Overtuigingen: Kennis: Vaardigheden: Gedrag: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 7

De diamanttest (p. 35) Hoe voer jij talentontwikkeling in de praktijk uit? Hieronder tref je een vragenlijst met zes statements. Omcirkel per stelling het antwoord dat het beste met jouw situatie overeenkomt. Je kunt kiezen uit een getal van 1 (laag) tot 10 (hoog). De uitkomst bepaal je na afloop van de test. Deze praktijktest kun je zien als sneldiagnose en geeft een eerste globaal inzicht in de mate waarin jouw baan en jouw talent bij elkaar passen. Tip: denk niet te lang na bij een vraag. Meestal is je eerste ingeving de juiste. Vermijd sociale wenselijkheid. Je doet het voor jezelf, nietwaar? Statement 1. Ik weet heel goed hoe ikzelf in elkaar zit. Mijn baan past uitstekend bij mijn persoonlijkheid. 2. Ik weet precies hoe mijn overtuigingen in elkaar zitten en heb helemaal door hoe deze mijn werk en loopbaankeuzes beïnvloeden. 3. Ik heb compleet helder hoe mijn gedrag tot stand komt op het werk. Ik weet precies waarom, hoe en wanneer ik de dingen doe, die ik doe. 4. Bij de kennisgebieden algemene ontwikkeling, strategische kennis, zelfkennis, ervaring, mensenkennis, vakkennis en praktijkkennis blink ik uit. 5. Ik beschik over alle gewenste vaardigheden voor mijn baan en beheers ze op ultieme wijze. 6. Ik weet precies en nauwkeurig wat m n missie in het leven is. Ik heb volledig helder wat me in het werk bezielt. Ik ken mijn roeping. Omcirkel het juiste antwoord 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 Plaats je antwoorden in onderstaande omrekentabel. Missie Identiteit Overtuigingen Kennis Vaardigheden Gedrag Vraag 1: Vraag 2: Vraag 4: Vraag 5: Vraag 6: Vraag 3: Score: Score: Score: Score: Score: Score: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 8

Zet een stip op de lijn van elk van de zes talentpijlers en trek van elk punt een lijn naar het volgende talentfacet (p. 36). Zo ontstaat een soort spindiagram. Je kunt de score interpreteren als de mate waarin jij je ruwe diamant geslepen hebt en geeft inzicht in je behoefte aan talentontwikkeling. Reflectie 17. In hoeverre komt je huidige baan overeen met je talenten (p. 37)? 18. Wat kun je hieruit leren (p. 37)? 19. Indien van toepassing: welke stappen kun en wil je ondernemen om je talenten beter te laten matchen met je baan (p. 37)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 9

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 10

2. Hoe spring jij met je talenten om? Reflectie 20. In welke meetkundige situatie herken jij jezelf en waarom (p. 44)? 21. Een gewetensvraag: in welk van de drie scenario s vind je jezelf het best passen (p. 44)? 22. Welke en hoeveel talentremmers herken jij in jouw situatie (p. 58)? 23. Welke soort talentremmers komen in jouw (werk)situatie het meest voor: persoonlijke, organisatiekundige of maatschappelijke factoren (p. 58)? 24. In hoeverre kun je deze talentremmers onschadelijk maken (p. 58)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 11

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 12

3. Trends in het talenttijdperk 25. Doe jij aan levenlang leren? Hoe vaak en op welke wijze leer jij naast of tijdens je werk (p. 77)? 26. In hoeverre is jouw talent helemaal up-to-date en uniek (p. 77)? 27. As er een ontslagronde volgt bij een reorganisatie, zit jij dan bij de blijvers (p. 77)? 28. In hoeverre heb jij kansen en mogelijkheden in de (mondiale) wedstrijd of zit je al in de blessuretijd (p. 77)? 29. Welke dingen gaan je goed af (p. 87)? 30. Wat zou je doen met 15 miljoen euro (p. 87)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 13

31. In de positieve zin van het woord: welke personen maken je jaloers (p. 87)? 32. Wanneer ervaar je flow (p. 87)? 33. Bij welke activiteiten krijg je waardering (p. 87)? 34. Welke studie zou je nu kiezen als je (opnieuw) kon/mocht studeren (p. 87)? 35. Hoe wil je op je leven terugkijken als je ooit op je sterfbed ligt (p. 87)? De KERN-test Hieronder tref je een vragenlijst aan met 12 statements. Geef per stelling je standpunt weer. Je hebt de keuze uit vier mogelijke antwoorden. Kies steeds één van de mogelijke antwoorden: 1. Helemaal mee oneens; 2. Meer oneens dan eens; 3. Meer eens dan oneens; 4. Helemaal mee eens. De uitkomst bepaal je na afloop van de test. Deze praktijktest kun je zien als sneldiagnose en geeft een eerste globaal inzicht van jouw positie op de arbeidsmarkt. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 14

Tip: Denk niet te lang na bij een vraag. Meestal is je eerste ingeving de goede. Vul de test eerlijk in. 12 statements Antwoord 1. Ik volg de ontwikkelingen en houd mijn kennis en vaardigheden continu op het hoogste peil. 1/2/3/4 2. De arbeidsmarkt zit niet zo sterk op mijn talenten te wachten. Ik kan elders niet meteen aan de slag. Ik ben beperkt inzetbaar. 1/2/3/4 3. Als ik nu een nieuwe baan zou zoeken of (nieuw) bedrijf zou opstarten, weet ik precies wat ik wil en wat ik moet doen om werkplezier te krijgen. 1/2/3/4 4. Ik weet niet precies welke ontwikkelingen er op dit moment op mijn vakgebied of branche spelen. Ik weet niet welke kansen en gevaren er spelen. 1/2/3/4 5. Ik doe wat ik leuk vind en goed beheers. Ik maak sterk gebruik van m n talenten. Ik heb uitdagend en interessant werk en doe dit met passie. 1/2/3/4 6. Ik heb een relatief lage productiviteit voor organisaties, blink niet uit in mijn werk of heb geen specifieke talenten die me zeer gewild maken. 1/2/3/4 7. Ik ben kritisch, leergierig en reflectief ingesteld. Permanent leren, aanpassen en verbeteren is mijn tweede natuur en doe ik bewust en actief. 1/2/3/4 8. Ik weet niet precies hoe sterk of hoe zwak mijn positie op de arbeidsmarkt is. Ik wil graag weten hoe gewild ik ben. Heb meer inzicht nodig. 1/2/3/4 9. Heftige concurrentie op de (mondiale) arbeidsmarkt vind ik overdreven. Het zal zo n vaart niet lopen. 1/2/3/4 10. Naar het buitenland verhuizen om werk te behouden of te vinden vind ik geen probleem. 1/2/3/4 11. Ik ben me sterk bewust van mijn eigen talenten en weet hoe ik deze kan ontplooien en benutten. 1/2/3/4 12. Ik heb eigenlijk een inwisselbare en afhankelijke positie. Ik kan vervangen worden door Nederlandse arbeidskrachten, buitenlanders of computers. 1/2/3/4 Bereken nu de score. Plaats het puntenaantal voor elk antwoord per statement in het daarbij behorende vakje van de omrekentabel. Het nummer is gelijk aan het per antwoord gescoorde punten: 1. Helemaal mee oneens; 1 punt 2. Meer oneens dan eens; 2 punten 3. Meer eens dan oneens; 3 punt 4. Helemaal mee eens; 4 punten Kwetsbaarheid Eigenheid Responsiviteit Naïviteit Vraag 2: Vraag 3: Vraag 1: Vraag 4: Vraag 6: Vraag 5: Vraag 7: Vraag 8. Vraag 12: Vraag 11: Vraag 10: Vraag 9: Score: Score: Score: Score: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 15

Zet vervolgens in onderstaande figuur een stip op de lijn van elk van de vier kwadranten en trek van elk punt een lijn naar een ander kwadrant. Zo ontstaat een spindiagram. De hoogte van je score op de twaalfpuntenschaal geeft aan hoe sterk een specifiek KERN-criterium voor jou opgaat (zie voor interpretatie p. 92). Vervolg reflectie 36. In hoeverre onderschrijf je de kansen en bedreigingen die voortvloeien uit de zes arbeidsmarkttrends (p. 94)? 37. Welke trends en omstandigheden kun jij in je meso- en micro-omgeving ontdekken (p. 94)? Wat betekenen deze voor jou en welke vervolgacties zijn (eventueel) noodzakelijk? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 16

38. Welke leerpunten heb je opgedaan met de KERN-test (p. 94)? 39. Hoe zien je (eventuele) verbeterpunten en vervolgacties eruit (p. 94)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 17

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 18

4. Waarom bedrijven niet zonder talentmanagement kunnen 40. In hoeverre hanteert jouw organisatie de menselijke maat en is er sprake van een talentvriendelijke cultuur of van Taylorisme (p. 98)? 41. Welke voor- en nadelen heeft deze cultuur voor jou (p. 98)? Opdracht: De succesquotiënt Formule: S = (T + L) / M 42. Tot welke succesquotiënt kom jij in je werksituatie (p. 112)? 43. In hoeverre kan het talent, leiderschap en/of management verbeterd worden en zo ja: welke stappen zijn daarvoor nodig (p. 112)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 19

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 20

5. Missie: wat bezielt jou? Reflectievragen diepere verlangens 44. Wat zou je veranderen als je geen financiële beperkingen had, nadat je bijvoorbeeld de loterij had gewonnen (p. 121)? 45. Hoe zou je je leven inrichten als je van je dokter te horen kreeg dat je - zonder ingrijpende gezondheidsproblemen nog tien tot vijftien jaar te leven had? Zou je je leven drastisch veranderen? Zijn er dingen die je absoluut zou willen doen (p. 121)? 46. Stel, je hebt nog 24 uur te leven, wat zou je dan doen (p. 121)? Reflectie 47. Welke agenda van jou komt iedere keer weer terug in je werk (p. 124)? 48. Welke opdracht heb jij in je loopbaan (p. 124)? 49. Waar is het je ècht om te doen met de werkzaamheden op je CV (p. 124)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 21

50. Welke betrokkenheid is op jou van toepassing (p. 130)? 51. In hoeverre ben je gedreven in je werk (p. 130)? 52. Wat maakt dat je deze mate van betrokkenheid hebt (p. 130)? 53. Wat leer je van het interview van Arash Rahmani (p. 132)? 54. Wat maakt dat hij opvalt (p. 132)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 22

De AAN -knoptest Motivatiebarometer: jouw pincode en je innerlijke stem 1. Beheersen Ik beheerste dat 2. Aan verwachtingen voldoen Ik heb indruk op hen gemaakt 3. Helpen realiseren Ik had een visie bij hoe het zou kunnen zijn en heb die helpen realiseren 4. Competitie/ de overhand krijgen Ik heb gewonnen 5. Effectief maken Nu werkt het 6. Erbij horen/meemaken Ik zat erbij 7. Aandacht en erkenning Mensen weten wie ik ben 8. Opzetten en ontwikkelen Ik heb dit opgezet 9. Anderen beter maken Ik heb iemand helpen groeien 10. Overwinnen/ doorzetten Iedereen zei dat het onmogelijk was 11. Pionieren/ verkennen Daarheen gaan waar nog nooit iemand is geweest 12. Applaus krijgen Ik kreeg een hartverwarmende reactie 13. Uitmunten/ de beste willen zijn Ik viel op 14. Helpen/dienstbaar zijn Deze wereld beter maken 15. De lijnen uitzetten Ik beslis 16. Beter maken/ perfectioneren Ik heb het beter gemaakt 17. Bezitten/ verwerven Dit is van mij 18. Vormen/ bijdragen Ze zullen me niet vergeten Cijfer 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 1/2/3/4/5/ 6/7/8/9/10 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 23

55. Bekijk de 18 motieven en geef aan in hoeverre dit motief op jou van toepassing is (p. 134)? 56. Bepaal je top-3 lijstje welke het meest van toepassing zijn (p. 134)? 57. Leg dit naast je huidige CV. In hoeverre hebben je activiteiten binnen je werk en je hobby deze motieven vervult (p. 134)? 58. Beschrijf hoe je Curriculum Illusione eruit ziet (p. 134)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 24

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 25

6. Identiteit: wie is jouw ware ik? Schaduwoefening (p. 141) Aansprekende eigenschappen van de persoon die ik bewonder (stap 1.) 1. 2. 3. 4. 5. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Drie onaantrekkelijke zaken 11. 12. 13. Irritante eigenschappen van de persoon waaraan ik me stoor (stap 2.) 1. 2. 3. 4. 5. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Drie aantrekkelijke zaken 11. 12. 13. 1. 2. 3. Lichtkant 1. 2. 3. Schaduwkant Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 26

Reflectie 59. In hoeverre ervaar je invloed van de zeven O s (p. 144)? 60. Hoe sterk bepalen anderen wat jij vindt? Heeft je directe omgeving (partner, collega, chef) veel, weinig of geen invloed op je (p. 144)? Oefening: Wie ben ik (p.145)? 61. Neem een kinderheld uit je jeugd. Dat mag uit een boek zijn, een sprookje, tekenfilm, maakt niet uit wat. 62. Bepaal voor jezelf waarom deze held zoveel impact op je had. 63. Beschrijf nu de belangrijkste persoonlijke eigenschappen van je held. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 27

64. Schrijf op wat de eigenschappen van jouw jeugdheld zeggen over jouw persoonlijke eigenschappen. Reflectie 65. In welk type herken jij jezelf het meest (p. 148)? 66. In hoeverre past jouw persoonlijkheid bij je beroep (p. 148)? Oefening: Hoe zie ik mezelf? Een oefening om je karaktereigenschappen in kaart te brengen is om het cijfer van 1 t/m 10 te geven aan die eigenschappen hoe jij jezelf ziet. Vraag bijvoorbeeld ook twee andere mensen uit je omgeving onderstaande oefening in te vullen. Deel vervolgens de scores door het aantal personen. Maak tenslotte een topdrie van eigenschappen waar jij het meeste mee hebt. Deze karaktergebonden talenten komen ook terug in de kompastest van hoofdstuk 12. Beperkt aanwezig 1-5 In enige mate aanwezig 5-8 Ruim aanwezig 8-10 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 28

Karaktergebonden gedrag Cijfer 1. Samenwerken 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 2. Mensgerichtheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 3. Aanpassingsvermogen/flexibiliteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 4. Stabiliteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 5. Accuratesse 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 6. Betrouwbaarheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 7. Visie 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 8. Analytisch vermogen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 9. Representativiteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 10. Tolerantie 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 11. Realiteitszin 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 12. Reflectief vermogen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 13. Inzet 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 14. Motivatie 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 15. Ambitie 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 16. Volharding/ doorzettingsvermogen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 17. Pro-activiteit (initiatief) 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 18. Positieve grondhouding 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 19. Dynamiek ( van invalshoeken) 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 20. Risicobereidheid (lef, durf) 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 21. Discipline 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 22. Zelfstandigheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 23. Interessebereik (breedte interesse) 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 24. Ondernemerszin (actief en daadkracht) 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 29

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 30

7. Waarden en overtuigingen: je bent wat je gelooft! 67. In hoeverre herken je bij gesprekken dat mensen tussen de regels door hun overtuigingen verklappen (p. 160)? 68. Welke overtuigingen heb je onlangs gehoord (p. 160)? Oefening: Overtuigingen opsporen en managen Hieronder tref je tien versterkende en belemmerende overtuigingen of levenslessen aan. Ga voor jezelf na waarom ze al dan niet versterkend of belemmerend zijn. Overzicht versterkende overtuigingen Alles wat ik wil, is te realiseren Waar een wil is, is een weg. Willen is kunnen Alles wat je meemaakt, is je eigen keuze. De wet van oorzaak en gevolg Alles mag Leef het leven Je bent zo oud als je je voelt Overzicht belemmerende overtuigingen Schoenmaker, blijf bij je leest Als je iets doet, doe het dan goed De vuile was hangen we nooit buiten Eerst zien, dan geloven Kennis is macht Kinderen die vragen, worden overgeslagen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 31

Alles moet zo zijn. Niets gebeurt toevallig. De regie in eigen handen houden Eerlijkheid duurt het langst Gedane zaken nemen geen keer Doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg Alleen perfectie is goed genoeg Ik heb niet genoeg hersenen of ik ben dom. Wie A zegt, moet ook B zeggen 69. Welke versterkende en belemmerende overtuigingen kun je voor jezelf bedenken (p. 162)? 70. Welke overtuigingen heb jij gehanteerd bij je loopbaankeuzes (p. 162)? Oefening: Bepaal de hiërarchie van je waarden 71. Stap 1. Denk aan je meest belangrijke activiteit op dit moment. Wat is dan het belangrijkste aan deze activiteit? 71. Stap 2. Wat bedoel je met het gegeven antwoord van stap 1? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 32

72. Stap 3. Wat heb je daaraan? 73. Stap 4. En waarom is het gegeven van stap 3 zo belangrijk? (Deze vraag kun je gerust drie keer achter elkaar stellen). Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 33

8. Kennis: hoe ga jij er mee om? Reflectie 74. Hoe goed ken jij jezelf echt (p.175)? 75. In welke situaties was je verrast over je eigen gedrag (p. 175)? 76. In hoeverre ben jij voor anderen dezelfde als voor jezelf (p. 175)? 77. Wat zijn je belangrijkste levenservaringen (p. 176)? 78. Van welke leermeesters heb je qua kennis, opvattingen en inzichten het meest meegekregen (p. 176)? 79. Welke kennis uit ervaringen gebruik je in je werk (p. 176)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 34

80. In hoeverre ben jij in staat je intuïtie te volgen (p. 177)? 81. Welke voorbeelden heb je van momenten dat intuïtie je geholpen heeft bij het maken van een juiste keuze (p. 177)? 82. Welke signalen van onbehagen herkende je toen bij jezelf (p. 177)? 83. Indien van toepassing: welke rol speelde intuïtie bij jouw sollicitatiegesprekken (p.177)? Oefening: Scan-je-kennis (p. 182) 84. Welke van de acht genoemde vormen in de kenniscirkel (zie figuur 8.2) kunnen bij jou een onderhoudsbeurt of APK gebruiken? 85. Geef voor elk van de vormen een kritisch cijfer op een schaal van 1-10. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 35

Tip: maak jouw kenniscirkel visueel door een spindiagram te schetsen. Het uiteinde markeert een hoge score van 10; bij de oorsprong is er sprake van een score van rond de 0. 86. Welke acties kun je ondernemen om deze op peil te krijgen en/of te houden? 87. In hoeverre is kennis voor jou macht? 88. Waar ligt bij jou het zwaartepunt: kennis, houding of vaardigheden? Reflectie 89. Welke praktijkrol neem jij dikwijls aan (p. 189)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 36

90. In welke rol herken je jezelf het meest en waarom (p. 189)? 91. Indien van toepassing: welke kennisrollen kun je verbeteren (p. 189)? Kennistest A.: Achterhaal je favoriete leerstijl (p. 190) Wil je inzicht krijgen in je favoriete leerstijl? Daartoe kun je de onderstaande leerstijltest maken. Je bepaalt de uitkomst na afloop van de test die je kunt zien als een sneldiagnose. Deze geeft een globaal inzicht in de manier waarop jij je leerproces ondergaat. Tip: Denk niet te lang na bij een vraag. Meestal is je eerste ingeving de beste. Hieronder tref je een vragenlijst aan met 16 statements. Geef per stelling je standpunt weer. Omcirkel steeds één van de mogelijke antwoorden en zet het in de rechterkolom. Je hebt de keuze uit de volgende vier antwoorden: 1. helemaal mee oneens: 2. meer oneens dan eens; 3. meer eens dan oneens; 4. helemaal mee eens. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 37

Vragen leerstijltest: 16 statements Nummer 1. Ik luister aandachtig en ik stel pas later vragen. 1/2/3/4 2. Hoe doe jij dat nou? en: Waar moet ik precies op letten? zijn vragen die ik vaak stel en helemaal op mij van toepassing zijn als ik 1/2/3/4 iets nieuws doe of leer. 3. Ik wil altijd weten waarop iets is gebaseerd. 1/2/3/4 4. Voor mij geldt: eerst doen, dan denken. 1/2/3/4 5. Ik wil nog wel eens de kat uit de boom kijken met nieuwe projecten. 1/2/3/4 6. Ik ben iemand die leert door trial and error ofwel vallen en opstaan. 1/2/3/4 7. Bij boeken, artikelen of presentaties ben ik vooral gericht op conclusies, aanbevelingen en samenvattingen. 1/2/3/4 8. Ik ben rationeel georiënteerd. Eerst denken, dan doen. 1/2/3/4 9. Ik heb een behoorlijke dosis intuïtie en verbeeldingskracht. 1/2/3/4 10. Bij trainingen en workshops vraag ik me continu af wat dit betekent voor mijn werksituatie. 1/2/3/4 11. Ik ben iemand die vlug geboeid is en ik ben snel enthousiast. 1/2/3/4 12. Ik denk graag in modellen en theorieën. 1/2/3/4 13. Ik wil lekker actief zijn. Geef mij maar afwisseling, rollenspellen, praktijkvoorbeelden en interactie. 1/2/3/4 14. Ik ben het meest getriggerd door presentaties met veel voorbeelden en alternatieve invalshoeken. 1/2/3/4 15. Van mij mag iemand die iets aan mij presenteert de vaart erin houden. Tempo! 1/2/3/4 16. Bij presentaties zie ik graag onderzoeksresultaten, abstracties en bewijslast. 1/2/3/4 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 38

Kennistest B. : Achterhaal je favoriete leersituatie (p. 191) Naast je favoriete leerstijl, kun je ook je ideale leersituaties testen. Het gaat hier om de setting waarin jij het beste kunt of wilt leren. Om dit te achterhalen, kun je de onderstaande quick scan doen. Beantwoord daartoe de volgende lijst met statements en lees de instructies om te bekijken hoe je leerprofiel eruit ziet. Omcirkel ook hier steeds één van de mogelijke antwoorden die het beste bij je past en zet het in de rechterkolom. Vragen ideale leersituatie: 15 statements Nummer 1. De dagelijkse praktijk is voor mij de beste leeromgeving. 1/2/3/4 2. Ik vind een klassikale kennisoverdracht van een ervaren docent heel plezierig. 1/2/3/4 3. Ik leer heel veel met én van andere collega s. 1/2/3/4 4. Ik draai niet warm voor rollenspellen of trainingsspellen. 1/2/3/4 5. Ik kan heel goed kennis tot me nemen door een boek te lezen. 1/2/3/4 6. Ik wil kunnen oefenen en trainen en horen wat ik beter kan doen. 1/2/3/4 6. Ik heb andere mensen als klankbord nodig om mijn eigen ideeën nog scherper te krijgen. 1/2/3/4 8. Ik leer overal en continu, zelfs van elk gesprek leer ik weer. 1/2/3/4 9. Ik ben helemaal in voor een vaardigheidstraining waarbij een trainer constructieve feedback geeft. 1/2/3/4 10. Ik hoef niet zo nodig op training of naar school. Laat mij maar mijn gang gaan op de werkplek. 1/2/3/4 11. Ik durf fouten te maken. Dan ontdek je manieren waarop iets beter kan. 1/2/3/4 12. Ik leer doorgaans het meest van ervaren collega s. 1/2/3/4 13. Ik typeer mezelf als een kennisvreter. 1/2/3/4 14. Ik wil alles bij voorkeur zoveel mogelijk zelf uitvinden. 1/2/3/4 15. Ik krijg veel ideeën als ik met andere mensen in gesprek ben. 1/2/3/4 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 39

Berekening score: 1. helemaal mee oneens: 1 punt; 2. meer oneens dan eens: 2 punten; 3. meer eens dan oneens: 3 punten; 4. helemaal mee eens: 4 punten. Omrekentabel kennistest A: Ideale leerstijl Vraag Reflector 1 + 5 + 9 + 14 Theoreticus 3 + 8 + 12 + 16 Pragmaticus 2 + 7 + 10 + 15 Doener 4 + 6 + 11 + 13 Score per dimensie (Maximaal 16 punten) Omrekentabel kennistest B: Ideale leersituatie Vraag Kunst afkijken 1 + 4 + 12 Participeren 3 + 7 + 15 Kennis verwerven 2 + 5 + 13 Oefenen 6 + 9 + 11 Ontdekken 8 + 10 + 14 Score per dimensie (maximaal 12 punten) Zie uitleg en interpretatie p. 192 en 193. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 40

Opdracht: De tweedimensionale leeranalyse (p. 194) Stijl/ Reflector Theoreticus Pragmaticus Doener Situatie Kunst afkijken ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- Participeren ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- Kennis verwerven ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- Oefenen ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- Ontdekken ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- ++/+/-/-- 92. Geef in elk vakje weer in hoeverre je hier raakvlakken hebt. Doe dat door de volgende interpretatie: ++ veel raakvlakken + enigszins raakvlakken - weinig raakvlakken -- totaal geen raakvlakken 93. In welke favoriete leerstijl (test A) herken jij jezelf het meest? 94. In welke favoriete leersituatie (test B) zie jij de meeste raakvlakken? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 41

95. Welke voorbeelden hebben jouw persoonlijke voorkeur in (werk)situaties: boeken lezen; training; instructie; voorbeeldgedrag; reflectie van anderen; intervisie; experimenteren; observeren; brainstormen; anders, namelijk? 96. Welke inzichten verkrijg je door vanuit twee invalshoeken naar je leervoorkeuren te kijken? 97. In hoeverre was je je hier al van bewust? 98. Welke acties kun je ondernemen om de manier waarop jij leert - en dus kennis op doet - (eventueel) verder te ontwikkelen? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 42

De dilemma-oefening (p. 195) Tien dilemmavragen om te overdenken. Probeer kleur te bekennen door per vraag hooguit één keuze te maken en aan te geven wat in hoofdlijn voor jou persoonlijk geldt. Ben je in essentie een: 99. Denker of doener? 100. Specialist of generalist? 101. Beleidsmaker of uitvoerder? 102. Innovator of routinier? 103. Kennisvreter of kenniscreator? 104. Kennisdeler of kennisbewaker? 105. IQ-, EQ- of SQ-uitblinker? 106. Brainstormer, criticus, beslisser of democraat? 107. Kennismens of een mensenmens? 108. Slachtoffer of baas over kennis? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 43

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 44

9. Vaardigheden: wat kan ik? Reflectie 109. Welke karaktergebonden eigenschappen herken je nog meer in bovenstaand voorbeeld (p. 199)? 110. Welke vaardigheden zijn er volgens jou nodig om een groot evenement te organiseren (p. 199)? Oefening: Inventariseer je vaardigheden (p. 201) Een oefening om inzicht te krijgen in jouw vaardigheden is om een cijfer te geven van 1 t/m 10 aan de eigenschappen die je bij jezelf ziet. Maak een topdrie van vaardigheden die bij jou het meest aanwezig zijn. Zie ook de tips voor omgevingsfeedback op p. 200. Voor verbetering vatbaar 1-5 Voldoende vaardig 6-7 (Zeer) vaardig 8-10 Interactieve vaardigheden Schriftelijke vaardigheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Mondelinge vaardigheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Overtuigingskracht 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Luistervaardigheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Onderhandelen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Contactueel gedrag 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Inlevingsvermogen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Assertiviteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Klantgerichtheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Netwerkgerichtheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 45

Uitvoeringsvaardigheden Uitoefening vakgebied 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Kwaliteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Doelrealisatie 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Ordelijkheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Organiseren 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Besluitvaardigheid 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Creativiteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Corrigeren 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Commerciële instelling 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Bestendigheid werkdruk 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Toepassen kennis 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Managementvaardigheden Coachen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Delegeren 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Controleren 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Organisatiesensitiviteit 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Beheersen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Leidinggeven 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Overzicht hebben 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Verandervermogen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Ontwikkelen medewerkers 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Verantwoordelijkheid nemen 1/2/3/4/5/6/7/8/9/10 Reflectie 111. In welke vaardigheden blink jij uit (p. 201)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 46

112. Van welke vaardigheden was jij je nog niet zo bewust (p. 201)? 113. Welke vaardigheden gebruik jij in je werk of hobby (p. 201)? 114. Welke vaardigheden zijn vereist in je huidige functie (p. 203)? 115. In welke mate, primair, secundair of tertiair, bezit je deze (p. 203)? Oefening: De biografie van jouw vaardigheden Het voordeel van werken met een biografie is dat we middels een verhaal op een andere manier inzicht krijgen in onze vaardigheden. Het is een middel om erachter te komen uit welke vaardigheden je veel voldoening haalt en welke je leuk vindt. De ervaring leert dat de meeste medewerkers daar geen zicht op hebben. Je gaat nu zes willekeurige verhalen schrijven over je leven. Belangrijk daarbij is dat je voorbeelden kiest over verschillende leeftijden. Het is de bedoeling dat je per verhaal maximaal één A-4tje volschrijft. In ieder geval dien je twee jeugdverhalen uit te werken. Je kunt deze zes verhalen aan de hand van de START-methode uitwerken. START staat voor Situatie, Taak, Actie, Resultaat en Terugkijken. Deze methodiek is zeer geschikt om feitelijke gebeurtenissen boven water te krijgen en goed naar jezelf te kijken. Het is de bedoeling dat je deze exercitie nog vijf keer uitwerkt. In het voorbeeld op p. 204 en 205 zie je zo n uitgewerkt verhaal. Doe-tip: voeg jouw persoonlijke autobiografische verhalen 1 t/m 6 (van maximaal één A- 4tje) hiervan in je werkmap. Beantwoord daarna de volgende START -vragen per Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 47

verhaal. Situatie: Bedenk een situatie waarin je verkeerde. Hoe oud was je? Hoe stond je in het leven? In welke (thuis)situatie bevond jij je? Verhaal 1. Verhaal 2. Verhaal 3. Verhaal 4. Verhaal 5. Verhaal 6. Taak: Welke opdracht of taak had je te vervullen? Dit kan van alles zijn. Denk bijvoorbeeld aan een werkstuk, je actieve rol bij de feestcommissie, je rol bij de schoolmusical, het organiseren van de buurtbarbecue, vrijwilligerswerk of verschillende werkfuncties die je al hebt gehad. Verhaal 1. Verhaal 2. Verhaal 3. Verhaal 4. Verhaal 5. Verhaal 6. Actie: Beschrijf hoe je te werk ging in die situatie om je taak te realiseren. Welke tegenslagen kwam je bijvoorbeeld tegen en wat deed je eraan om hiermee om te gaan? Verhaal 1. Verhaal 2. Verhaal 3. Verhaal 4. Verhaal 5. Verhaal 6. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 48

Resultaat: Schrijf op wat je bereikt hebt met je acties of wat het opleverde. Verhaal 1. Verhaal 2. Verhaal 3. Verhaal 4. Verhaal 5. Verhaal 6. Terugkijken Kijk terug op welke vaardigheden je hierbij gebruikte en hoe ze je afgingen. Verhaal 1. Verhaal 2. Verhaal 3. Verhaal 4. Verhaal 5. Verhaal 6. Samenvatting vaardigheden zes autobiografische verhalen Top 10 vaardigheden De mate waarin je functioneert 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. 9. 10. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 49

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 50

10. Gedrag: hoe de wetten van pijn en plezier jouw gedrag bepalen? Reflectie 116. Hoelang werk jij door aan een klus of project terwijl je eigenlijk rust moet nemen (p. 216)? 117. Welke lichamelijke signalen krijg je als je teveel van jezelf vraagt (p. 216)? Test je gedrag bij tegenslag Doe de quick scan om te kijken hoe jij in de meeste gevallen met tegenslag omgaat. Beantwoord de volgende vragen en lees in de onderstaande uitleg welke stijlen er zijn en welke jouw meest voorkomende stijl is. De test heeft een tienpuntsschaalverdeling per stelling. Geef door middel van een cijfer van 1 t/m 4 aan in hoeverre dit op jou van toepassing is. Je kunt dit zien als een manier om te kijken hoe je omgaat met tegenslag. Bedenk per thema hoe je op dit punt acteert in je werkomgeving. Het gaat om je eerste ingeving. 1. helemaal mee oneens; 2. meer oneens dan eens; 3. meer eens dan oneens; 4. helemaal mee eens. Omcirkel steeds één van de mogelijke antwoorden. Stellingen Cijfer 1. Als er problemen zijn, grijp ik direct in. 1/2/3/4 2. Maak je niet druk. Alles komt wel weer op zijn pootjes terecht. 1/2/3/4 3. Dingen waar je mee zit, moet je met anderen delen. 1/2/3/4 4. Ik keer het liefst helemaal in mezelf. 1/2/3/4 5. Bij problemen heb ik de neiging om er even tussenuit te gaan. 1/2/3/4 6. Ik geef graag lucht aan mijn ergernissen. 1/2/3/4 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 51

7. Ik kijk graag dingen nog even aan. 1/2/3/4 8. Je moet je bedenken dat er ergere dingen zijn in het leven. 1/2/3/4 9. Ik bekijk moeilijkheden vanuit meerdere invalshoeken. 1/2/3/4 10. Ik zie gauw beren op de weg. 1/2/3/4 11. Een lastige situatie zo uitleggen dat het best wel meevalt. 1/2/3/4 12. Ik zoek graag afleiding als dingen tegen zitten. 1/2/3/4 13. Een probleem kan mij helemaal van slag brengen. 1/2/3/4 14. Uiten wat je denkt en voelt. 1/2/3/4 15. Ik ga moeilijke situaties liever uit de weg. 1/2/3/4 16. Je boosheid uiten naar diegene die het probleem heeft veroorzaakt. 1/2/3/4 17. Ik spreek mezelf moed in bij tegenvallers. 1/2/3/4 18. Ik ga doelgericht te werk om een probleem op te lossen. 1/2/3/4 19. Je spanningen afreageren. 1/2/3/4 20. Als je iets hebt, bespreek het dan met vrienden of familie. 1/2/3/4 21. Als er spanningen zijn, probeer ik deze te verminderen door te roken, te drinken, te eten of te sporten. 1/2/3/4 Berekening score De test bevat 21 stellingen of uitspraken. Hieronder is de score per vraag te herleiden en welke vraag bij welke stijl past. De totaalscores worden berekend door de score per bijbehorende vragen op te tellen. Zeven manieren voor tegenslag gaan Vraag Score per reactiepatroon Actief aanpakken 1+9+18 Palliatieve reactie of symptoom bestrijden 5+12+21 Vermijden 2+7+15 Sociale steun zoeken 3+14+20 Passief reactiepatroon 4+10+13 Expressie van emoties 6+16+19 Geruststellende gedachten 8+11+17 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 52

Uitleg van de score In de test geeft de hoogste score (maximaal 12 punten per stijl) aan wat jouw voorkeursreactie is. Met deze test kun je kijken of je je gedragsuiting herkent. Het achterliggende idee hierbij is dat je je gedragsstijl opspoort. In stresssituaties komt je ongecensureerde IK naar boven. Mensen ontdoen zich dan van hun maskers. Reflectie 118. Welke gedragsuiting herken je bij situaties die te maken hebben gehad met je loopbaan (p. 221? 119. Welke alternatieven zie je nu voor jezelf (p. 221)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 53

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 54

11. Het businessplan voor de talentondernemer Tien tips voor het schrijven van je persoonlijke businessplan (TOP) Hieronder vind je enkele tips voor je persoonlijke businessplan als talentondernemer. Dit is in feite je eigen talentontwikkelingsplan (TOP), als tegenhanger van door bedrijven geïnitieerde persoonlijke ontwikkelplannen (POP). Notbene: op pagina 26 van het boek leggen we het voornaamste verschil uit tussen een TOP en POP. 1. Gebruik de opdrachten uit het werkboek als basis voor je persoonlijke businessplan als talentondernemer. 2. Ga in eerste instantie niet uit van het haalbare, maar het denkbare. Durf te dromen en de lat hoog te leggen. Je zult versteld staan van wat veel mensen toch bereikt hebben, ondanks dat ze vooraf niet wisten of beseften dat ze zoveel kwaliteit hadden. De lat lager leggen kan altijd nog. 3. Onderscheid drie soorten uitkomsten ten aanzien van je toekomst en planvorming. In essentie heb je drie versies van een plan: een optimistisch, een pessimistisch en een realistisch scenario. 4. Maak je doelen en ambities zo concreet mogelijk door te smartificeren. Dat wil zeggen: maak je doelen specifiek, meetbaar, ambitieus, realistisch en tijdgebonden. 5. Je plan krijgt meer waarde als één of enkele secondanten met je meedenken en je een spiegel voor houden. Denk bijvoorbeeld aan een goede vriend, goede collega of familielid die je relevante feedback kan geven. 6. Gebruik die modellen, uitkomsten van zelftesten en strategieën die voor jouw specifieke situatie gelden en een toegevoegde waarde hebben voor jouw planvorming. 7. Durf te kiezen. Geen keuze is ook een keuze en alles kiezen is niet kiezen. Maak heldere keuzes, werk en voer deze consequent en consistent uit. 8. Schrijf een beknopt plan. Houd het laagdrempelig voor jezelf. 9. Een plan is de eerste stap op weg naar realisatie. Het realiseren ervan draait om ACTIE! 10. Een plan is slechts een plan. Bijstellen kan en moet. Anders was het immers geen plan. Voortschrijdend inzicht is immers ook vooruitgang. Zie op pagina 4 van dit werkboek hoe je businessplan (TOP) er schematisch uit kan zien. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 55

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 56

12. Hoe zet je de kompasnaald in de juiste richting? Reflectie 120. In welke profielen herken jij jezelf en in welke mate? Flow, onverschilligheid, onderspanning of (over)belasting (p. 239)? 121. Hoe ziet het spindiagram van jouw belevingsprofiel eruit (p. 239)? Oefening: De Kompasnaald en talentprofiel scherp stellen Nu je een beeld hebt van persoonlijk meesterschap en beter inzicht hebt in je werkbeleving, is het nu de vraag in hoeverre jouw kompasnaald goed afgesteld staat. Je kunt nu de kompastest doen om meer inzicht te krijgen in: een totaaloverzicht van je kwaliteiten, waaronder je kerntalenten; de mate waarin je gemotiveerd bent; de hoogte waarin je talenten materieel beloond worden in termen van primaire (salaris) en secundaire arbeidsvoorwaarden; de mate waarin je talenten immaterieel gewaardeerd worden, zoals trots, erkenning en aanzien; een scherp beeld van je talentprofiel: wat je kunt én wilt. In de kompasmatrix in figuur 12.3 vind je een spectrum van zesenvijftig talenten (kolom A) verdeeld over de vier rubrieken: karaktergebonden gedrag, uitvoeringsvaardigheden, interactieve vaardigheden en managementvaardigheden. Het spectrum van talenten is vooral van toepassing op de breinwerkers van de beroepsbevolking. Pas verderop kun je de opdracht lezen hoe je je talentprofiel kunt bepalen. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 57

Figuur 12.3 Kompasmatrix en talentprofielmeter. Geef in de onderstaande matrix van elk van de zesenvijftig talenten een waarderingscijfer van één (weinig) tot vijf (veel) voor zowel beheersing (kolom B), motivatie (kolom C) en een totaalcijfer voor immateriële en materiële beloning (kolom D). Geef geen halve punten. Rond bij twijfel af naar beneden. Wees streng voor jezelf! Na het maken van de test, kun je de score van je talentprofiel (kolom E) berekenen, door de kolommen B, C en D met elkaar te vermenigvuldigen. Doordat je in de drie kolommen slechts vijf punten kunt geven, betekent dit dat je in kolom E een maximale waarde van 125 punten voor een talent kunt behalen. De top-8 hoogst scorende talentwaarden vormen je talentprofiel, hetgeen richting geeft aan je talentplanning die je in de volgende hoofdstukken gaat uitwerken. A: TALENT B: C: D. E: Beheersing: (kunnen) Motivatie: (willen) Beloning: materieel en immaterieel (krijgen) Totaalscore : 1 5 punten 1 5 punten 1 5 punten Karaktergebonden gedrag 1. Samenwerken 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 2. Mensgerichtheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 3. Aanpassingsvermogen/flexibiliteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 4. Stabiliteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 5. Accuratesse (nauwgezetheid) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 6. Betrouwbaarheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 7. Visie 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 8. Analytisch vermogen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 9. Representativiteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 10. Tolerantie 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 11. Realiteitszin 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 12. Reflectief vermogen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 13. Inzet 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 14. Motiveren 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 15. Ambitie 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 16. Volharding/ doorzettingsvermogen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 17. Pro-activiteit (initiatief) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 18. Positieve grondhouding 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 19. Dynamiek (van invalshoeken) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 20. Risicobereidheid (lef, durf) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 21. Ondernemerszin (actie, daadkracht) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 22. Discipline 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 23. Zelfstandigheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 24. Interessebereik (breedte interesse) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1-125 punten Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 58

Uitvoeringsvaardigheden 25. Uitoefening vakgebied 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 26. Kwaliteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 27. Doelrealisatie (doelen afmaken) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 28. Ordelijkheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 29. Organiseren 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 30. Besluitvaardigheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 31. Creativiteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 32. Corrigeren 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 33. Commerciële instelling 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 34. Bestendigheid werkdruk 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 35. Toepassen kennis 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 Interactieve vaardigheden 36. Schriftelijke vaardigheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 37. Mondelinge vaardigheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 38. Overtuigingskracht 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 39. Luistervaardigheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 40. Onderhandelen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 41. Contactueel gedrag 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 42. Inlevingsvermogen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 43. Assertiviteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 44. Klantgerichtheid 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 45. Netwerkgerichtheid (netwerken) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 46. Veelzijdigheid (repertoire stijlen) 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 Managementvaardigheden 47. Coachen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 48. Delegeren 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 49. Controleren 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 50. Organisatiesensitiviteit 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 51. Beheersen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 52. Leidinggeven 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 53. Overzicht hebben 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 54. Verandervermogen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 55. Ontwikkelen medewerkers 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 56. Verantwoordelijkheid nemen 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 1/2/3/4/5 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 59

122. Bereken nu jouw score in de kompasmatrix en inventariseer op basis van de hoogste scores je talentprofiel. Deze bestaat uit de top-8 hoogst scorende talenten in kolom E. Zijn er talenten bij waar je 125 punten scoort (p. 245)? Talent 1. Talent 2. Talent 3. Talent 4. Talent 5. Talent 6. Talent 7. Talent 8. 124. Verifieer of deze talenten daadwerkelijk de talenten zijn die je echt wilt en kunt exploiteren (p. 245). 125. Heb je concrete bewijzen en voorbeelden voor deze talenten (p. 245)? 126. Ervaar je zelfvertrouwen bij deze talenten (p. 245).? 127. Bevestigen je eventuele secondanten en/of anderen ook dat dit de talenten zijn die je in huis hebt (p. 245)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 60

128. Zie je deze acht talenten ook sterk terug in je hobby s of in je CV (p. 245)? 129. Heb je al eerder succes gehad met deze talenten (p. 245)? 130. In hoeverre krijg je bij de uitoefening van deze talenten flow (p. 245)? 131. Noem twee kritische kanttekeningen van elk van de top-8 talenten (p. 245). Talent 1: Talent 2: Talent 3: Talent 4: Talent 5: Talent 6: Talent 7: Talent 8: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 61

132. Bekijk de schaduwzijden en nadelen zodat je je kerntalenten in perspectief kunt zien (p. 245). Kerntalenten Schaduwzijden kerntalenten 1. 1. 2. 2. 3. 3. 4. 4. 5. 5. 6. 6. 7. 7. 8. 8. 133. Noem, je huidige baan uitgezonderd, minimaal drie (uiteenlopende) baanalternatieven die bij je talentprofiel passen. Alternatief 1. _ Alternatief 2. _ Alternatief 3. _ Opdracht: Bepaling talentontwikkelingsplanner Stap 1. Benoem (voorlopig) vijf van al je talenten (niet persé je kerntalenten) die je graag verder wilt ontwikkelen in volgorde van prioriteit (p. 245). Stap 2. Beschrijf de actie die je wilt ondernemen om je talenten te ontplooien. Mogelijkheden zijn hier onder andere: opleiding, training, coaching en begeleiding, stages, deelname aan projecten, (tijdelijke) verandering van functie, gesprekken met anderen, boeken lezen, interviews met mensen met relevante ervaring, overige acties namelijk Stap 3. Stap 4. Maak een totaalplanning en/of een gefaseerde planningshorizon. Houd bij in hoeverre je je ontwikkelingsdoelen realiseert. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 62

Prioriteit Actie Ingangsdatum Planning Realisatie/ talentontwikkeling talentgroei (sub)doelen resultaat 1. ++ / + / 0 / - /-- 2. ++ / + / 0 / - /-- 3. ++ / + / 0 / - /-- 4. ++ / + / 0 / - /-- 5. ++ / + / 0 / - /-- Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 63

13. Welke afslag op het kruispunt der vooruitgang? Oefening: Keuze op het kruispunt der vooruitgang 134. Welke van de drie A-keuzes is op jouw van toepassing: accepteren, ageren of actie ondernemen (p. 249) en waarom? 135. Indien je een verandering wilt in je werk: welke afslag wil en kun jij maken en waarom (p. 250)? 136. Indien van toepassing: welk emotionele stadium herken jij in jouw werksituatie (zie figuur 13.2 p. 256)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 64

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 65

14. Talentplanning: drie aanvliegroutes voor je loopbaan Oefening: De ADSL-methode toepassen 137. Formuleer je persoonlijke ADSL-marsroute (p. 260). Ambitie: Doel: Strategie: Lijst van acties: 138. Wat kun je leren van deze methode (p. 260)? 139. Noem drie voor- en nadelen van deze methode (p.260). Voordelen ADSL-methode Nadelen 1. 1. 2. 2. 3. 3. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 66

Reflectie 140. In hoeverre herken je de Ontdekkingsreiziger in jezelf (p.261)? 141. Wat kun je leren van deze methode (p.261)? 142. Noem drie voor- en nadelen van deze methode (p.261). Voordelen Backpacker-benadering Nadelen Backpacker-benadering 1. 1. 2. 2. 3. 3. Reflectie: Twee basisstrategieën talentplanning De Carrièremaker De Ontdekkingsreiziger Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 67

143. Welke aanvliegroute (veranderstrategie) heb je tot dusver in je studie- en/of loopbaan gekozen (p.264)? 144. Welke voor- en nadelen leverde deze aanpak je persoonlijk op (p. 264)? 145. Wat kun je leren van de ADSL-methode, de Backpacker-benadering of het Fordprincipe (p. 264)? ADSL-methode: Backpacker-benadering: Ford-principe: 146. In hoeverre correspondeert je favoriete aanvliegroute met je daadwerkelijke handelwijze (p. 264)? 147. In hoeverre ben je je al bewust van je benadering ten aanzien van talentplanning? koos je hier expliciet of impliciet voor (p. 264)? 148. Welke van de drie veranderstrategieën voor talentplanning wil je in de toekomst gaan toepassen (p. 264)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 68

Oefening: De tien geboden en de gewenste (eind)klassering 149. Bepaal je gewenste positie op de arbeidsmarkt, branche, vakgebied of organisatie (p. 265). 150. Schrijf nu je persoonlijke geboden op die als richtlijn gelden voor je handelswijze in je loopbaan (p. 265). 151. Formuleer maximaal tien persoonlijke geboden (p. 265). 1. 2. 3. 4. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 69

5. 6. 7. 8. 9. 10. 152. In hoeverre hanteer jij (on)bewust principes of persoonlijke geboden (p. 265)? 153. Welke inzichten heeft deze tien-gebodenoefening je opgeleverd (p. 265)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 70

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 71

15. Tien kansrijke strategieën om aan je droombaan te komen Reflectie 154. Welke strategieën spreken je het meest aan (p. 275)? 155. Paste je één of meerdere strategieën al (on)bewust toe (p. 275)? 156. Welke andere kansrijke springplankstrategieën kun je nog bedenken (p. 275)? 157. Welke strategie wil je in de (nabije) toekomst gaan toepassen (p. 275)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 72

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 73

16. Hoe je je inkomen een BOOST geeft! Reflectie 158. In hoeverre is jouw creativiteit tijdens het werk gericht op de oplossing van (complexe) problemen, vraagstukken, pijnpunten, dilemma s, conflictsituaties, ambities, dromen en patstellingen (p. 278)? 159. Welke rol speelt oplossingsgerichte creativiteit bij jouw marktwaarde (p. 278)? 160. Hoe vang jij ideeën af (p. 278)? 161. Schrijf je ze op (p. 278)? 162. Laat je ze weer even snel verdampen als ze opkwamen (p. 278)? 163. Leg je ze vast in een notitieboekje (p. 278)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 74

164. Maak je van je ideeën serieuze plannen (p. 278)? 165. Hoeveel ideeën heb jij in je leven geproduceerd en uitgewerkt tot een innovatie? Met andere woorden: weet je ideeën ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen (p. 279)? 166. In hoeverre heb jij plezier en voel je gedrevenheid en bezieling in je werk (p. 279)? 167. Houd je van je werk (p. 279)? 168. In hoeverre heb jij inzet, aandacht en energie voor je carrière (p. 279)? 169. En heb je dan nog tijd en energie over voor vrienden, familie, sport, gezin en persoonlijke ontwikkeling (p. 279)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 75

170. Zet jij je voor 100 procent in (p. 279)? 171. In hoeverre kost het je energie, of levert het energie op (p. 279)? 172. Wat is de invloed van je netwerk op jouw werk (p. 280)? 173. Hoe goed kun jij jezelf verkopen (p. 280)? 174. Welke sociaal-emotionele vaardigheden kun je verbeteren (p. 280)? 175. Welke middelen zet jij in voor je public relations (p. 280)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 76

Oefening: De BOOST-formule berekenen I = B x O x O x S x T De inkomensformule luidt: je inkomen is het resultaat van de combinatie van bekendheid, ontplooiing, oplossingsgerichte creativiteit, stimulans en talent om jezelf bij relaties te verkopen. Bepaal - idealiter met een kritische secondant, hetgeen de betrouwbaarheid ten goede komt - een eerlijke en realistische score. Geef voor elke factor een cijfer (afgerond in helen) op de aangegeven schaal. 1. Bekendheid: schaal 1 100 2. Ontplooiing: schaal 1 10 3. Oplossingsgerichtheid (creativiteit): schaal 1 10 4. Stimulans (energie): schaal 1 10 5. Talent om jezelf te verkopen (pr): schaal 1 10 Totaalscore: Vragen: 176. Bereken je persoonlijke score aan de hand van de BOOST-formule (p. 283). 177. In hoeverre correspondeert jouw score globaal met je huidige inkomen (p. 283)? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 77

178. Indien grote verschillen: welke verschillen kun je vaststellen tussen je huidige salaris en je berekende score (p. 283)? 179. Komt jouw inkomen overeen met het marktconforme salaris (p. 283)? 180. Hoeveel inkomensrek zit er bij jou nog in volgens een realistische toekomstinvulling van de formule (p. 283)? 181. In hoeverre speelt de streetwise-factor een rol bij de hoogte van jouw huidige inkomen (p. 283)? 182. Indien van toepassing: stel je persoonlijke verbeterpunten op en formuleer welke stappen je kunt ondernemen om je inkomen een opkikker te geven (p. 283). Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 78

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 79

17. De optimale talentondernemer in actie! Oefening: de rollen van de talentondernemer inventariseren (p. 288) Mens: 183. Voorziet de baan in mijn sociale behoeften? 184. Krijg ik waardering en respect? 185. Vind ik de werksfeer aangenaam? 186. Hoe is de omgang met collega s en klanten? 187. Heb ik leuke sociale contacten? Manager: 188. Hoe beheers en bewaak ik de ontwikkeling en exploitatie van mijn talent? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 80

189. Hoe manage ik mijn sterke en zwakke punten? Uitvoerder: 190. Hoe voer ik mijn ambacht uit? 191. Lever ik kwaliteit? 192. Ben ik efficiënt en effectief? 193. Voldoe ik aan mijn taken als vakman? Strateeg: 194. Hoe stuur ik mijn loopbaan? 195. Hoe waarborg ik mijn baanzekerheid en employability? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 81

196. Welke kansen en bedreigingen spelen er op de arbeidsmarkt? 197. Hoe ziet mijn toekomstige werk eruit? Aandeelhouder: 198. Wat is het dividend van mijn talentaandeel? 199. Wat is het rendement uit mijn talent? 200. Wat levert het materieel op (salaris, marktwaarde, perspectief)? 201. Zijn de activiteiten makkelijk of moeilijk realiseerbaar? Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 82

De DAAD-Test: welk profiel talentondernemer ben jij? In deze DAAD-test bepaal je de uitkomst na afloop van de test. De uitkomst kun je zien als een sneldiagnose en geeft een globaal inzicht in jouw loopbaanbenadering. Tip: Denk niet te lang na bij een vraag. Meestal is je eerste ingeving de goede. Vermijd sociale wenselijkheid. Hieronder tref je een vragenlijst met twaalf statements. Geef per stelling je standpunt weer. Je hebt steeds de keuze uit vier mogelijke antwoorden: 1. helemaal mee oneens; 2. meer oneens dan eens; 3. meer eens dan oneens; 4. helemaal mee eens. Omcirkel steeds één van de mogelijke antwoorden en zet het in de rechterkolom. Vragen DAAD-test: 12 statements Omcirkel het juiste antwoord 1. Ik ben een harde werker, ervaar vaak grote drukte op het werk en zie dikwijls dat bezinning en reflectie erbij inschieten door de hoge werkdruk. 1/2/3/4 2. Ik denk vaak aan een nieuwe baan die ik echt leuk vind, maar door omstandigheden krijg ik die niet binnen handbereik. 1/2/3/4 3. Ik stort me moeiteloos in een nieuw baanavontuur en zie wel waar ik uitkom. Ik ben totaal niet bezig met wat er allemaal kan misgaan. 1/2/3/4 4. Ik kies voor zekerheid in m n baan, van onbezonnenheid word je niet wijzer. Je weet wel wat je hebt, maar niet wat je krijgt. Ik ben kritisch en nuchter. 1/2/3/4 5. Ik ga nieuwe uitdagingen vol optimisme en vertrouwen tegemoet. Ik houd ervan nieuwe dingen actief te verkennen. 1/2/3/4 6. Ik mijmer vaak over de ideale werksituatie, maar ik doe er te weinig aan om dit te bereiken. 1/2/3/4 7. Ik ben iemand die erop afgaat, keihard werkt en teveel vasthoudt aan het vertrouwde. 1/2/3/4 8. Ik ben eigenzinnig en luister naar mezelf als beste raadgever. Ik denk altijd goed na en ga meestal geen ongewis avontuur aan. Ik ga vaak m n eigen weg. 1/2/3/4 9. Ik hoef niet zo nodig anderen te volgen. Ik ga niet overal in mee. Ik kijk altijd eerst de kat uit de boom. Nieuw is niet altijd beter. 1/2/3/4 10. Ik ben iemand die graag in actie verkeert, hard werkt en grote daadkracht op bekend terrein toont. 1/2/3/4 11. Ik zie altijd veel kansen en uitdagingen ontstaan en ga er vaak onmiddellijk op af. Wat er ook gebeurt. 1/2/3/4 12. Ik heb altijd veel loopbaanplannen, maar merk dat t er vaak niet van komt. Meestal constateer ik dat ik hier achteraf meer aan had kunnen doen. 1/2/3/4 Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 83

Bereken de score helemaal mee oneens: meer oneens dan eens: meer eens dan oneens: helemaal mee eens: 1 punt 2 punten 3 punten 4 punten Het puntenaantal per opgegeven antwoord plaats je in de omrekentabel (figuur 17.3). Dromer Avonturier Aanpakker Domeinbewaker Vraag 2: Vraag 3: Vraag 1: Vraag 4: Vraag 6: Vraag 5: Vraag 7: Vraag 8. Vraag 12: Vraag 11: Vraag 10: Vraag 9: Score: Score: Score: Score: Figuur 17.3 Omrekentabel DAAD-test Zet vervolgens een stip (figuur 17.4) op de genoteerde score in elk van de vier kwadranten. Verbind de vier punten nu door een doorlopende lijn. Zo ontstaat een spindiagram en heb je je eigen ondernemersprofiel gevisualiseerd. Figuur 17.4 Spindiagram DAAD-profiel talentondernemer Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 84

Interpretatie score DAAD-test De hoogte op de twaalfpuntenschaal geeft aan hoe sterk een specifiek DAAD-type op jou van toepassing is. De scores per kwadrant kun je als volgt interpreteren: 3-5 punten: weinig tot geen aansluiting met dit type talentondernemer; 6-9 punten: enigszins raakvlakken met dit type talentondernemer; 10-12 punten: duidelijke overeenkomsten met dit type talentondernemer. 202. In hoeverre herken je je in het totaalprofiel van het ontstane spindiagram (p. 294)? 203. Indien er bij jou een ondernemerstype uitspringt: benoem dan drie voor- en nadelen die inherent zijn aan dit type (p. 294). 204. Welke valkuilen of zwakke punten van jouw ondernemersprofiel dien je te compenseren of te ondervangen (p. 294)? 205. Formuleer, indien van toepassing, je beoogde vervolgacties om de gewenste daden in werk en loopbaan te realiseren (p. 294). 206. Welke aspecten van de KARAAT-vuistregel behoeven verbetering bij jou (p. 296). Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 85

De Bulls eye-oefening (p. 297) Bulls eye 1 e ring 2 e ring 3 e ring Droombaan 207. Definieer je bulls eye positie: wat is je droombaan? Stel jezelf de vraag: Mijn droombaan is bereikt als 208. Benoem criteria waaraan je droombaan moet voldoen. Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 86

209. Schrijf je baanopties in de juiste positie in de juiste ring. (N.B.: Indien je een flipover gebruikt, dan is het raadzaam de bekende, gele, losse plakbriefjes te gebruiken). Baanoptie 1. _ Baanoptie 2. _ Baanoptie 3. _ 210. Plaats de optie die het meest overeenkomt met je droombaan dichtbij of op de bulls eye. 211. Positioneer alle door jou bedachte opties in relatie tot de kern. Dus in relatie tot de gewenste baan in de toekomst. 212. Analyseer en benoem voor elk alternatief welke positieve krachten, de zogenaamde pull-factoren, een baanoptie naar het midden trekken. Pull-factor 1. _ Pull-factor 2. _ Pull-factor 3. _ Pull-factor 4. _ Pull-factor 5. _ Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 87

213. Bekijk vervolgens welke belemmerende krachten, de zogenaamde push-factoren, de verschillende baanopties van de bulls eye positie wegduwen. Push-factor 1. Push-factor 2. Push-factor 3. Push-factor 4._ Push-factor 5. 214. Onderneem stappen om de baanopties richting bulls eye te trekken door de volgende vraag te beantwoorden: welke stappen dien ik te zetten om de gewenste baan daadwerkelijk te bemachtigen? Geef voor elke optie een slagingskans aan op een schaal van 1-10. Stap 1. Slagingskans: Stap 2. Slagingskans: Stap 3. Slagingskans: Stap 4. Slagingskans: Stap 5. Slagingskans: Stap 6. Slagingskans: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 88

Ruimte voor aantekeningen Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 89

Oefening: het boek in 20 ezelsbruggetjes 1. Zeg s AAA: 2. IQ, EQ, SQ: 3. De drie P s in je werk: 5. De zes talentfacetten: 6. De ADSL-strategie: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 90

7. De drie O s: 8. Het DAAD-model: 9. De BOOST-factoren: 11. De KERN-factoren: 12. Het HART-model: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 91

13. De KARAAT-vuistregel: 14. De drie A s: 15. De zeven O s bij identiteit: 16. De DIP-er: 17. De DIA-mant: Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 92

18. De 8 taartpunten van de Kenniscirkel: 19. S = (T + L / M) 20. De zes stappen van je TOP: SUCCES MET HET BESTE UIT JEZELF HALEN! - HET OPTIMAAL TALENT TEAM - Optimaal Talent BV www.optimaal-talent.nl 93