Detailhandel in wonen De detailhandel in wonen bestaat uit de volgende branches: woninginrichting (onder te verdelen in meubelspeciaalzaken, woningtextielspeciaalzaken, slaapspeciaalzaken en gemengde zaken), keukenzaken en speciaalzaken in harde vloerbedekking. Trends Meubelboulevards kampen met leegstand, hoge huurprijzen en onvoldoende attractiewaarde; Beleving is een belangrijke factor in het trekken van klanten naar de winkel en internetsite/webshop; Toenemend gebruik van internet voor oriëntatie en aankoop, ook via het buitenland; Ouderen en singles vormen groeimarkten; Focus op prijsconcurrentie, hierdoor vervaagt onderscheid tussen winkels; Branchevervaging doordat ook grote online partijen woonartikelen verkopen, maar ook bijvoorbeeld tuincentra; De markt voor tweedehands goederen wint terrein. Kansen en bedreigingen Groeiende behoefte aan inspiratie, advies, service, beleving, duurzaam/mvo en producten die bij de lifestyle en identiteit passen; Blijvende belangstelling voor woonomgeving; Aantal huishoudens neemt toe, de samenstelling verandert; Toename koopkrachtige 50-plussers en singles; Concurrentie van de markt voor tweedehands meubelen neemt toe; Omnichannel wordt standaard. Toename aankopen (in buitenland) via internet; Het aanbod is groot. Er is sprake van verdringingsconcurrentie; Tekort aan gekwalificeerd personeel met de juiste competenties die aansluiten bij het veranderde winkelgedrag; Leegstand op woonboulevards waardoor belevings- en attractiewaarde daalt; Relatief lage samenwerkingsgraad; professionalisering en samenwerking worden een must. Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 1 van 5
Perspectief Voor 2014 verwacht de Rabobank een volumedaling van ongeveer 3% vergeleken met 2013. De omzet in deze branche zal naar verwachting met 2% dalen. Ook voor komende jaren wordt een structurele daling van het volume van jaarlijks 1 tot 3% verwacht. In de woonbranche onderscheiden steeds minder winkels zich qua productaanbod, merken en beleving. Hierdoor blijft de laagste prijs over als enig aankoopmotief. Omdat branchevreemde spelers ook meubels en woonartikelen aanbieden, zal de concurrentie de komende jaren fors toenemen. Het middensegment heeft hier vooral last van. Het goedkope- en het dure segment en winkels met een eigen productielijn ondervinden minder gevolgen van deze ontwikkeling. De toenemende (branchevreemde) concurrentie en de veranderende consument vragen om duidelijke keuzes van ondernemers. Het onderscheid met andere aanbieders moet duidelijk zijn. Een bewuste keuze voor een doelgroep leidt tot een daarop afgestemd winkelconcept. De consument heeft namelijk veel alternatieven. De drempel is laag om te kiezen voor goedkopere tweedehands producten of om aankopen uit te stellen. Woonwinkels moeten hun focus verleggen van marktgroei naar behoud en (terug-)winnen van marktaandeel. Naast een conjuncturele component speelt ook een structurele ontwikkeling in het consumentengedrag een rol. Omnichannel retailen is een randvoorwaarde, omdat de consument continu online is en de meningen van de hele wereld slechts 1 click verwijderd zijn. M-commerce (past uw bedrijf in de handpalm van de consument?) gaat de komende jaren de nieuwe lat vormen in de woonbranche. Het aankoopproces is hierdoor wezenlijk veranderd en dit vraagt om andere competenties van het personeel. Vraag In de eerste 8 maanden van 2013 gaven consumenten 7% minden uit aan woninginrichting dan in dezelfde periode van 2012. Ook in 2012 gaven consumenten 7,5% minder uit aan woninginrichting dan in 2011. Dit gaat om het totaal van woninginrichting, dus bestedingen aan woninginrichting in zowel de woonbranche als in andere branches zoals doe-het-zelfzaken. Het gekochte volume was ruim 8% kleiner. Van het totale woonassortiment zijn de uitgaven aan meubelen (ruim 2.900 miljoen euro) het grootst (bron: HBD). Aanbod Aantal winkels De meeste woonzaken zijn gespecialiseerd in meubels, woningtextiel (zoals gordijnen en vloerkleden), woondecoratie (zoals woonaccessoires), keukens of algemene woninginrichting (gemengd). Het totaal aantal woonzaken is de laatste jaren afgenomen. Binnen de segmenten is wel verschil. Bij de winkels in woondecoratie en bij de woonwarenhuizen (zoals IKEA) is bijvoorbeeld een toename te zien. Aantal winkels 2008 2009 2010 2011 2012 2013* Meubelspeciaalzaken 1.870 1.810 1.860 1.850 1.840 1.830 Woningtextiel en Oosterse tapijten 1.800 1.760 1.760 1.770 1.710 1.650 Woondecoratie 1.250 1.260 1.270 1.280 1.290 1.300 Keukenspeciaalzaken 1.240 1.240 1.220 1.180 1.150 1.100 Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 2 van 5
Woninginrichting (gemengd) 1.010 920 800 700 660 660 Slaapspeciaalzaken 940 940 950 950 910 910 Kurk- en parketspeciaalzaken 740 730 710 720 690 690 Baby woonzaken 340 340 340 320 300 280 Woonwarenhuizen (gemengd) 300 320 340 340 350 365 Totaal 9.490 9.320 9.250 9.110 8.900 8.785 Bron: Locatus/HBD; 2013 is een prognose van Rabobank Marktaandelen De woninginrichters hebben ruim driekwart van de markt van grote meubelen in handen. Dat zijn de woonspeciaalzaken, zoals meubelspeciaalzaken, slaapspeciaalzaken en woningtextielzaken; De woninginrichters hebben twee derde van de markt van raambekleding in handen. Dat zijn de woonspeciaalzaken, zoals woningtextielzaken, meubelspeciaalzaken en slaapspeciaalzaken; De woninginrichters hebben het grootste marktaandeel in de verkoop van vloerbedekking, namelijk de helft. De parketspeciaalzaken zijn goed voor ruim 20% van de totale bestedingen; Keukenspeciaalzaken zijn het belangrijkste verkoopkanaal van keukens. Ze zijn goed voor driekwart van de bestedingen aan keukens; Woninginrichters zijn goed voor een derde van de bestedingen aan bedtextiel, ongeveer net zoveel als de (woon)warenhuizen en de overige kanalen die bedtextiel verkopen (Bron: HBD). Online oriënteren en aankopen Voor de aanschaf van woonartikelen is internet een vaak gebruikt middel. Bij circa de helft van de aankopen van meubels e.d. hebben consumenten zich georiënteerd via het web, de helft van de consumenten oriënteert zich (ook) in de fysieke winkel. Voor woningtextiel en decoratie is de oriëntatie via internet kleiner. De meeste aankopen van zowel meubels als woningtextiel en decoratie vinden plaats in de fysieke winkel (zoals de woonzaken), namelijk zo'n 90%. Circa 10% wordt verkocht via internet en dit aandeel groeit. Het gaat dan niet alleen om webwinkels, de verkoop verloopt ook via websites van fysieke winkels. Omzet 2013 In het derde kwartaal heeft de woonbranche 9,2% minder omgezet dan in dezelfde periode van 2012. Juli en september waren de slechtste maanden voor woonondernemers, augustus was nog een redelijke maand. In 2012 hadden ondernemers in het derde kwartaal te kampen met een omzetverlies van 9,7%. Sinds het vierde kwartaal van 2007 heeft de woonbranche geen plus meer laten zien (bron: Inretail). Ook volgens CBS zit de woonbranche flink in de min. In de eerste 8 maanden van 2013 was sprake van een omzetdaling van 6% en Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 3 van 5
een volumekrimp van 8%. 2012 Volgens het CBS hebben winkels in wooninrichtingartikelen 2012 afgesloten met een min van 7,6% t.o.v. 2011. De prijzen stegen licht maar de volumes daalden met ruim 8%. Volgens Inretail heeft de woonbranche in 2012 9,3% minder omgezet dan in 2011. Zie de tabel hieronder voor de omzetontwikkelingen in diverse woonsegmenten. Omzetontwikkeling woonbranche (in % t.o.v. dezelfde periode jaar eerder) 2008 2009 2010 2011 2012 2013 (t/m Q3) Meubelspeciaalzaken -4,1-13,0 0,9 0,3-7,4-5,7 Woningtextielzaken 0,2-11,0-0,5-0,4-7,5-6,3 Gemengde zaken -1,4-12,0-2,4-4,4-7,5-5,8 Slaapspeciaalzaken -4,4-14,0-2,8-7,9-5,1-6,8 Parketzaken -5,8-22,0-3,6-4,3-7,1 1,4 Keukenspeciaalzaken -8,2-13,0-0,2-4,9-15,8-5,3 Woonbranche totaal -4,2-13,0-0,8-3,0-9,3-5,4 Bron: Inretail Samenwerken Grootwinkelbedrijven en samenwerkende MKB-ers realiseren gemiddeld iets meer omzet dan MKB-ers die niet samenwerken. Ook ondernemingen die profiteren van elkaars nabijheid op woonboulevards presteren beter dan bedrijven die elders gevestigd zijn. Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 4 van 5
Achtergrondinformatie Vakbladen Gaafgoed Home & Living In Detail Keuken & Interieur Magazine Meubel Mobilia Ons Huis Parketblad Vakblad Slapen Vakblad voor de woninginrichter Woonspot Woonwerk Wonen Yataz Organisaties Naam Inretail URL www.inretail.nl Rabobank Cijfers & Trends Al meer dan vijfendertig jaar biedt de Rabobank met Cijfers & Trends betrouwbare branche-informatie. Via www.rabobank.nl/cijfersentrends is deze informatie gratis te raadplegen. U vindt er onze thema-updates, branche-informatie en sectorprognoses. Ook kunt u de prestaties van uw bedrijf vergelijken met die van andere bedrijven in uw branche. Rabobank Cijfers & Trends, 30 april 2014 pagina 5 van 5