Internationaliseringsdesk regio Zwolle

Transcriptie

1 Internationaliseringsdesk regio Zwolle Rapportage over de mogelijke behoefte aan een internationaliseringsdesk/duitslanddesk voor de regio Zwolle Lectoraat International Business Kenniscentrum Strategisch Ondernemerschap Juni 2014

2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Deelnemende bedrijven Bedrijfsgrootte en sector 2.2 Internationaal opereren 3. Hoe goed zijn de bedrijven op de hoogte van de belangrijke uitdagingen Duitsland 3.2 Internationaal 4. Inwinnen van adviezen 6 5. Voor welke uitdagingen zijn concrete adviezen zinvol/noodzakelijk Mogelijke uitdagingen 5.2 Mogelijke problemen 5.3 Vragen om adviezen en tevredenheid over deze adviezen 6. Contact met externe professionele partijen Contact met externe partijen 6.2 Mogelijke verbeterpunten 6.3 Aanbod regionale externe partijen 7. Centraal onafhankelijk punt regio Zwolle voor internationaliseringsvraagstukken Mening bedrijven Duitslanddesk Internationaliseringsdesk 7.2 Slotvraag 8. Kort overzicht resultaten Resultaten onderzoek internationalisering bedrijven Oost-Nederland 12 2

3 1. Inleiding De regio Zwolle kan worden gezien als een ondernemende regio. Het is de sterkste economische regio van Nederland maar behoort desondanks niet tot de meest internationale regio. Uit een eerder onderzoek van het Lectoraat International Business, naar de exportrelatie tussen Zwolle en Duitsland, kwamen een aantal belemmeringen aan het licht die de exportrelatie niet bevorderen. Zo zouden de verschillen tussen markt en cultuur als een drempel gezien worden en gaven ondernemers aan, één centraal punt te missen waar zij terecht zouden kunnen voor vragen en adviezen. Mede door de resultaten van eerdergenoemd onderzoek is besloten te onderzoeken in hoeverre de komst van een centraal loket voor internationaliseringsvraagstukken/duitslanddesk een toevoeging kan zijn voor bedrijven in de regio Zwolle, die internationaal zaken doen of overwegen dit doen. Om dit te onderzoeken is een vragenlijst uitgezet onder 498 bedrijven met de vraag of ze mee zouden willen werken aan het onderzoek naar de mogelijke behoefte van een internationaliseringsdesk/duitslandesk. Bij het selecteren van de bedrijven werd er gezocht naar MKB s uit de regio Zwolle die (mogelijk) internationaal actief zijn. Uiteindelijk leverde dit 50 afgeronde enquêtes op. Niet afgeronde enquêtes zijn uiteindelijk niet meegenomen in de resultaten. 3

4 2. Deelnemende bedrijven De bedrijfsgrootte en sector van de deelnemende bedrijven zijn hieronder te bevinden, evenals een antwoord op de vraag of ze internationaal opereren. 2.1 Bedrijfsgrootte en sector Meer dan de helft van de deelnemers (66%) heeft 1 tot 9 medewerkers en van de deelnemende bedrijven is 34% actief in de industriesector. Bedrijfsgrootte 1-9 medewerkers 66% medewerkers 16% medewerkers 10% 100+ medewerkers 8% Sector Agro en food 12% Industrie 34% Energie 0% Water 2% Transport en logistiek 12% Bouwnijverheid 2% Zakelijke en persoonlijke dienstverlening 14% Zorg 0% Creatieve industrie 4% Onderwijs en onderzoek 0% Anders, namelijk 20% 2.2 Internationaal opereren Van alle deelnemende bedrijven opereert 18% niet internationaal. 78% van de bedrijven opereert in Duitsland en in andere landen terwijl 4% internationaal opereert, maar niet in Duitsland. Geen enkel bedrijf gaf aan alleen in Duitsland te opereren. 4

5 3. Hoe goed zijn de bedrijven op de hoogte van de belangrijke uitdagingen 3.1 Duitsland Van de bedrijven die in Duitsland zakendoen acht iets minder dan de helft (42%) zich goed op de hoogte van alle uitdagingen, 12% acht zichzelf zelfs zeer goed op de hoogte. 10% van de deelnemers acht zichzelf slecht op de hoogte, 4% zelfs zeer slecht. De overige 32% denkt een redelijk overzicht te hebben van de uitdagingen. Antwoordmogelijkheid Zeer slecht 4% Slecht 10% Redelijk 32% Goed 42% Zeer goed 12% 3.2 Internationaal Ook met betrekking tot het internationaal zakendoen vindt iets minder dan de helft (40%) dat het bedrijf goed op de hoogte is van de uitdagingen. Slechts 12% acht zichzelf slecht/zeer slecht op de hoogte. Antwoordmogelijkheid Zeer slecht 6% Slecht 6% Redelijk 36% Goed 40% Zeer goed 12% 5

6 4. Inwinnen van adviezen Iets minder dan de helft van de deelnemende bedrijven (46%) gaf aan voor, tijdens of na het betreden van de Duitse/buitenlandse markt wel eens advies/informatie te hebben ingewonnen. Vervolgens werd deze groep van 46% gevraagd waar ze dan wel eens aangeklopt hebben voor adviezen/informatie. De deelnemende bedrijven konden meerdere opties aankruisen, wat leidde tot de onderstaande resultaten in de tabel. Antwoordmogelijkheid Overheidsinstanties 61% Samenwerkingspartners / andere ondernemers in de zelfde sector of fase van internationalisering 52% Professionele adviesbureaus/duitslanddesks 22% Persoonlijke relaties 57% Ergens anders 17% Uit de antwoorden op deze vraag blijkt dat er bij overheidsinstanties, samenwerkingspartners en persoonlijke relaties het meest wordt aangeklopt voor vragen en adviezen. 6

7 5. Voor welke uitdagingen zijn concrete adviezen zinvol/noodzakelijk? 5.1 Mogelijke uitdagingen De deelnemende bedrijven kregen een aantal mogelijke uitdagingen te zien met de vraag of ze hiervoor advies niet nodig, zinvol of noodzakelijk achten. De resultaten zijn met behulp van percentages verwerkt in de onderstaande tabel. Per uitdaging is het meest gekozen antwoord dikgedrukt weergeven. Uitdaging Niet nodig Zinvol Noodzakelijk Analyseren van de 44% 42% 14% kansen van het bedrijf Toegang tot algemene 38% 38% 24% marktinformatie (juridisch, fiscaal, cultureel etc.) Toegang tot financiële 64% 28% 8% middelen Vinden van nieuwe 30% 52% 18% zakelijke partners (klanten, leveranciers, partners etc.) Vergroten van 42% 50% 8% inhoudelijke kennis Emotionele steun 90% 8% 2% Alleen bij het vinden van nieuwe zakelijke partners en het vergroten van inhoudelijke kennis wordt door de helft of iets meer dan de helft van de deelnemende bedrijven informatie of adviezen als zinvol beschouwd. Het analyseren van de kansen van het bedrijf wordt door iets minder dan de helft als zinvol geacht (42%) Voor toegang tot financiële middelen en vooral voor emotionele steun is volgens de meerderheid echter geen hulp nodig. 5.2 Mogelijke problemen Vervolgens werden een aantal mogelijke problemen opgesomd en gevraagd of de bedrijven hier wel eens mee te maken gehad hebben. Dat leverde de onderstaande tabel op. De resultaten zijn wederom in percentages weergeven en met het meest gekozen antwoord dikgedrukt. Probleem Problemen Geen problemen Juridische 26% 74% regelgeving Infrastructuur 6% 94% Politiek 2% 98% Cultuur 10% 90% Taal 16% 84% Weerstand lokale bedrijfsleven 16% 84% 7

8 Technische barrières Toegang tot financiële middelen 20% 80% 18% 82% 5.3 Vragen om adviezen en tevredenheid over deze adviezen Ook werd er gevraagd of de bedrijven voor bovenstaande of vergelijkbare uitdagingen wel eens om hulp of advies gevraagd heeft. Slechts 28% heeft dit in het verleden wel eens gedaan. Ten slotte werd er aan deze groep van 28% gevraagd hoe tevreden ze waren met de verkregen adviezen. Dit leverde de volgende resultaten op: Antwoordmogelijkheid Zeer ontevreden 7% Ontevreden 7% Neutraal 29% Tevreden 57% Zeer tevreden 0% Meer dan de helft van de bedrijven blijkt dus tevreden te zijn met de verkregen adviezen tot dusver. 8

9 6. Contact met externe professionele partijen (adviesbureaus, banken etc.) 6.1 Contact met externe partijen Van de deelnemende bedrijven geeft meer dan de helft (58%) aan nooit contact te hebben met een externe professionele partij. 38% zegt af en toe contact te hebben met een externe partij, tegenover 4% die eenmalig contact heeft gehad. 6.2 Mogelijke verbeterpunten Vervolgens kregen de bedrijven een aantal suggesties van dingen die bij externe partijen verbeterd kunnen worden. Dit leverde de volgende resultaten op: Verbeterpunt De adviezen waren gestandaardiseerd en niet concreet genoeg. 12% Te weinig gelegenheid voor vragen. 4% Informatie ontbreekt over waar het bedrijft het beste terecht kan voor 18% concreet advies. Beschreven situaties worden niet goed genoeg beschreven. 6% Het is niet duidelijk waar de externe partij het bedrijf wel en niet mee 12% kan helpen. Anders, namelijk 10% Niets/geen mening 62% Bij de optie anders namelijk, werd door meerdere bedrijven aangegeven dat de echte technische kennis vaak ontbreekt bij de externe partijen. Ook werd er aangegeven dat de pr/promotie nog wel eens te wensen overlaat en dat de kosten eigenlijk wel omlaag zouden mogen. 6.3 Aanbod regionale externe partijen Ten slotte werd de bedrijven gevraagd of ze vinden dat er genoeg aanbod is van regionale externe partijen. Het onderscheid werd wederom gemaakt tussen externe partijen met de focus op Duitsland en partijen met de focus op het internationaal zakendoen. Duitsland 70% vindt dat er genoeg regionale externe partijen zijn met de focus op het zakendoen in Duitsland. De overige 30% is het daarmee oneens Internationaal Ook de externe partijen met de focus op het internationaal zakendoen is volgens het grootste gedeelte van de deelnemenede bedrijven (72%) voldoende gevestigd binnen de regio. 28% vindt het aanbod niet voldoende. 9

10 7. Centraal onafhankelijk punt in de regio Zwolle voor internationaliseringsvraagstukken 7.1 Mening bedrijven De deelnemende bedrijven werden gevraagd hoe ze erover zouden denken wanneer er één onafhankelijk centraal punt in de regio Zwolle zou komen voor internationaliseringsvraagstukken en alle vragen en adviezen rondom het internationaal/in Duitsland zakendoen Duitslanddesk Iets meer dan de helft (56%) zou de komst van Duitslanddesk voor de regio Zwolle een goed idee vinden. Duitslanddesk Geen mening 20% Zeer slecht 2% Slecht 0% Redelijk 18% Goed 56% Zeer goed 4% Internationaliseringsdesk Ook een internationaliseringsdesk voor de regio Zwolle is volgens 62% een goed idee. Antwoordmogelijkheid Geen mening 16% Zeer slecht 0% Slecht 2% Redelijk 12% Goed 62% Zeer goed 8% Zowel een Duitslanddesk als een internationaliseringsdesk zou volgens de bedrijven een goed idee zijn. Een internationaliseringsdesk scoort iets beter dan een Duitslanddesk (62% tegenover 56%) 7.2 Slotvraag Als slotvraag werd gevraagd of de bedrijven eerder om hulp of adviezen zullen vragen wanneer er één centraal onafhankelijk loket zou zijn. Voor zowel een Duitslanddesk als voor een internationaliseringsdesk voor de regio Zwolle geeft 60% aan eerder om adviezen te zullen vragen. 10

11 8. Kort overzicht resultaten - Van de deelnemende bedrijven acht iets minder dan de helft (42%) zichzelf goed op de hoogte van alle uitdagingen die bij het zakendoen in Duitsland komen kijken. 32% denkt redelijk op de hoogte zijn. - Ook met betrekking tot het internationaal zakendoen vindt iets minder dan de helft (40%) dat het bedrijf goed op de hoogte is van de uitdagingen. 36% denkt redelijk op de hoogte te zijn. - 46% van de bedrijven heeft voor, tijdens of na het betreden van de Duitse en/of buitenlandse markt wel eens advies/informatie ingewonnen. Deze groep won het vaakst informatie in bij overheidsinstanties (61%), samenwerkingspartners (52%) en persoonlijke relaties (57%). Bij professionele adviesbureaus of Duitslanddesks werd slechts door 22% wel eens aangeklopt. - De bedrijven achten hulp zinvol bij het vinden van nieuwe zakelijke partners (52%) en het vergroten van inhoudelijke kennis (50%) Het analyseren van de kansen van het bedrijf wordt door iets minder dan de helft als zinvol geacht (42%) - Slechts 28% van de bedrijven gaf aan wel eens advies te hebben gevraagd met betrekking tot de volgende problemen: juridische regelgeving, infrastructuur, politiek, cultuur, taal, weerstand van het lokale bedrijfsleven, technische barrières en of toegang tot financiële middelen. 57% van deze groep bedrijven was vervolgens tevreden met de verkregen adviezen. - Meer dan de helft van de deelnemende bedrijven (58%) heeft nooit contact met een externe professionele partij. 38% heeft af en toe contact en 4% heeft slechts eenmalig contact gehad met een externe professionele partij. - Na het geven van een aantal suggesties wat betreft verbeterpunten voor de huidige externe professionele partijen sprong er niet 1 verbeterpunt duidelijk bovenuit. Wel gaven meerdere bedrijven bij de optie anders namelijk aan dat de technische kennis bij de externe partijen nog te vaak ontbreekt. - De bedrijven zijn tevreden over het aanbod van internationaliseringsdesks (72%) en Duitslanddesks (70%) in de regio. - Een mogelijke komst van een regionaal en onafhankelijk Duitslanddesk wordt door 56% gezien als een goed idee. 60% zal hierdoor eerder om adviezen vragen. - De komst van een regionaal en onafhankelijk internationaliseringsdesk is volgens 62% een goed idee. Ook bij deze mogelijke komst geeft 60% aan eerder om adviezen te zullen vragen. 11

12 9. Resultaten onderzoek internationalisering bedrijven Oost-Nederland Uit een kwalitatief aanvullend onderzoek van het Lectoraat International Business Windesheim, naar de internationalisering van bedrijven in Oost-Nederland (inclusief Gelderland en Overijsel), kwamen er een aantal punten aan het licht die mogelijk relevant zijn om mee te nemen in deze rapportage. Door middel van diepte-interviews met 27 bedrijven uit Oost-Nederland werd er informatie verkregen over staat van internationalisering binnen de bedrijven. Een overzicht van relevante resultaten uit dit onderzoek wordt hieronder weergeven. - Het grootste deel van de marktkennis wordt volgens de bedrijven opgedaan door middel van externe partijen. Eigen contacten of zelf ervaring opdoen zijn andere opties om marktkennis op te doen. - Externe partijen moeten hun diensten meer promoten richting de bedrijven met de intentie om internationaal zaken te doen. De kleinere bedrijven hebben geen goed beeld van de beschikbare externe partijen. Deze bedrijven geven aan dat relevante informatie over de externe partijen moeilijk te vinden is en daardoor niet verwerkt kan worden in de internationale activiteiten. - De grotere bedrijven hebben een beter overzicht van het aanbod van externe partijen en weten welke bruikbaar zijn en welke niet. - De bedrijven bezoeken veelal beurzen om daar concurrenten, handelsagenten en/of dealers te treffen. Ook zien de bedrijven het als een manier om informatie te verkrijgen over belangrijke recente ontwikkelingen. Hierdoor kunnen nieuwe contacten ontstaan. Contact Hogeschool Windesheim Kenniscentrum Strategisch Ondernemerschap Lectoraat International Business, Dr. Huub Ruël, lector International Business Domein Business Media & Recht Gebouw X kamer 7.78 T: +31 (0) Mob: Campus 2-6 Postbus Zwolle Contact [email protected] Of: [email protected] Dit is onderzoek uit uitgevoerd door Steffen Muizelaar, medewerker onderzoek Lectoraat International Business. 12