COMPENDIUM VAN HET ONDERNEMINGSRECHT

Transcriptie

1 COMPENDIUM VAN HET ONDERNEMINGSRECHT DOOR MR. W.J. SLAGTER Emeritus hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, oud-staatsraad i.b.d. met medewerking van dr. J.C.K.W. Bartel, Staatsraad, prof. mr. dr. H. Beckman, hoogleraar aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Erasmus Universiteit Rotterdam en advocaat te Amsterdam, mevr. mr. J.J.M. Brood-Grapperhaus, universitair docent aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, prof. mr. W.J. Oostwouder, hoogleraar aan de Faculteit der Rechtsgeleerdheid van de Universiteit Utrecht en advocaat te Amsterdam en prof. mr. G.T.M.J. Raaijmakers, hoogleraar Europees bank- en effectenrecht aan de Universiteit Maastricht en bedrijfsjurist te Heerlen. ACHTSTE DRUK KLUWER ^ f DEVENTER

2 Inhoud AFKORTINGEN VERKORT AANGEHAALDE WERKEN XIX XXIII HOOFDSTUK i. ONDERNEMINGSRECHT. MAATSCHAPPELIJKE ACHTERGRONDEN. LANGE EN KÖRTE GOLVEN 1 1. Lange golven 1 2. Medezeggenschap en de omgeving van de onderneming Golven op körte termijn; vereenvoudiging en flexibilisering van het B.V.-recht 21 HOOFDSTUK 2. RECHTSPERSONENRECHT. ALGEMEEN Inleiding Rechtspersoon en onderneming Oprichting van een rechtspersoon Statuten en statutenwijziging Statutaire en contractuele regelingen Handelsregisterwet Handelen buiten het doel van de rechtspersoon Redelijkheid en billijkheid in het rechtspersonenrecht Taken en aansprakelijkheid van de bestuurder van de rechtspersoon Vorming en uitvoering van het besluit Het nietige besluit Aantasting van besluitvorming en -uitvoering Gronden voor aantasting van een besluit van de rechtspersoon De gevolgen van de vernietiging van een besluit De procedure bij nietigheid en vernietiging Vertegenwoordiging. Algemeen Vertegenwoordiging krachtens volmacht Onrechtmatige daad en rechtspersoon Onrechtmatige daad en vennootschap Bescherming van minderheden 112 XIII

3 24. Misbruik van rechtspersonen Bestuurdersaansprakelijkheid Administratie Omzetting van een rechtspersoon Ontbinding van de rechtspersoon 130 HOOFDSTUK 3. ONDERNEMINGSRECHT EN VENNOOTSCHAPSRECHT Algemene beginselen van behoorlijk ondernemingsbestuur Samenwerking tussen samenwerkingsvormen. Trust Soorten van aandeelhouders. Organen Motieven voor oprichting van een N.V. of B.V Kenmerken van het vennootschapsrecht B.V.'s voor verschillende doeleinden Buitenlandse vennootschappen Internationaal vennootschapsrecht Zetelverplaatsing Europese Richtlijnen 173 HOOFDSTUK 4. KAPITAAL EN AANDELEN Oprichting van een N.V./B.V De N.V./B.V. in oprichting N.V. en B.V. Verschillen Kapitaalbegrippen. Eigen en vreemd vermögen Kapitaalbescherming Stortingsplicht Inbreng in natura Inkoop van eigen aandelen Uitkering van dividend Vermindering van het geplaatste kapitaal Fiscale positie van de aandeelhouder Overdracht van aandelen Aandeelhoudersregister Blokkeringsregeling Waardering van aandelen. Overdracht pakket aandelen. Pakketvergoeding Pand en vruchtgebruik De uitgifte van aandelen Aansprakelijkheid voor emissieprospectus 250 HOOFDSTUK 5. EFFECTENRECHT Inleiding 253 XIV

4 58. Naar de beurs Soorten van aandelen en andere effecten Het bewaren en administreren van en de handel in effecten; Wet giraal effectenverkeer De regulering van de effectenhandel 282 HOOFDSTUK 6. DE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS De aandeelhoudersvergadering Stemrecht Oligarchische regelingen Stromannen Stemrechtovereenkomsten Rechten en plichten van aandeelhouders 307 HOOFDSTUK 7. HET BESTUUR Taken en bevoegdheden van het bestuur Verhouding tussen bestuurder en vennootschap 321 HOOFDSTUK 8. DE RAAD VAN COMMISSARISSEN Taken en bevoegdheden Benoeming en ontslag 338 HOOFDSTUK 9. DE STRUCTUURVENNOOTSCHAP Inleiding De drie vereisten voor toepasselijkheid van de structuurregeling De opgaaf, de inloop- en uitloopperiode Gehele en gedeeltelijke vrijstellingen Benoeming, schorsing en ontslag van structuurcommissarissen Handhaving van de structuurregeling Extra bevoegdheden van de raad van commissarissen van een structuurvennootschap 364 HOOFDSTUK 10. DE EENMANSZAAK EN VENNOOTSCHAPPEN ZONDER RECHTSPERSOONLIJKHEID Inleiding De eenmanszaak De maatschap De v.o.f. en de openbare vennootschap. Interne structuur 381 XV

5 83. De v.o.f. en de vennootschap. Externe werking: vertegenwoordigingsbevoegdheid en aansprakelijkheid Aansprakelijkheid en continui'teit bij wisseling van vennoten De v.o.f. Fiscale aspecten De v.o.f. Ontbinding en vereffening De commanditaire vennootschap 401 HOOFDSTUK II. RECHTSPERSONEN ZONDER VENNOOTSCHAPPELIJK KARAKTER Inleiding De vereniging De coöperatie. Inleiding De coöperatie. Organen De coöperatie. Financiering, aansprakelijkheid en jaarrekening De onderlinge waarborgmaatschappij De structuur-coöperatie en structuur-owm De stichting De juridische fusie en splitsing van verenigingen, coöperaties en stichtingen 428 HOOFDSTUK 12. DE ONDERNEMINGSRAAD Geschiedenis Werkingssfeer van de WOR Verkiezing, samenstelling en werkwijze van de o.r Bevoegdheden: recht op informatie, overleg en initiatief Bevoegdheden: adviesrecht Bevoegdheden: instemmingsrecht Bevoegdheden: beslissingsrecht De regeling van geschillen De centrale ondernemingsraad De rechtspositie van leden van de ondernemingsraad Bedrijfscommissies Medezeggenschap in kleine ondernemingen Financiele informatie De Europese ondernemingsraad 457 HOOFDSTUK 13. FINANCIEEL VERSLAG Inleiding en overzicht Toepassingsgebied en werking Titel 9 Boek 2 BW Financiele verslaggeving; aansprakelijkheid Accountantsonderzoek 490 XVI

6 115. Algemene beginselen en bepalingen Balans met toelichting Winst-en verliesrekening met toelichting Toelichting; geconsolideerde jaarrekening Winstvaststelling en winstbestemming Depot en openbaarmaking Bijzondere jaarrekeningregimes Rechtspleging in verband met het financieel verslag 541 HOOFDSTUK 14. HET ENQUETERECHT EN DE GESCHILLENREGELING. D E ONDERNEMINGSKAMER Ingrijpen door de rechter in de besluitvorming van de ondernemer Enqueterecht: het uitlokken van het onderzoek De zes fasen Toepassing in de rechtspraak De geschillenregeling De Ondernemingskamer 570 HOOFDSTUK 15. SAMENWERKING TUSSEN ONDERNEMINGEN Inleiding Joint ventures Moeder-dochter-verhoudingen 581 HOOFDSTUK 16. FUSIE EN OVERNAME Inleiding Maatschappelijke beoordeling van fusies Methoden van fusie SER-Fusiegedragsregels en het Besluit Toezicht effectenverkeer De vijandelijke overname en beschermingsconstructies De beursoverval en de Wet melding zeggenschap De 13e EG-richtlijn betreffende het openbaar aanbod tot aankoop of ruil De uitkoopregeling De juridische fusie 612 HOOFDSTUK 17. CONCERNRECHT Concernrecht; algemeen Aansprakelijkheid in concernverhoudingen Fiscaal concernrecht 633 XVII

7 HOOFDSTUK 18. DISCONTINUITEIT VAN ONDERNEMINGEN EN VAN CONCERNS Bedrijven in moeilijkheden Verzelfstandiging van ondernemingen; splitsing; management buy-out Sterfhuisconstructie en ziekenhuisconstructie Overgang van ondernemingen en bescherming van werknemers 647 HOOFDSTUK 19. SAMENWERKING OVER DE GRENZEN BINNEN DE EG Inleiding Samenwerking tussen ondernemingen in EG-verband Het Europees Economisch Samenwerkingsverband (EESV) De multinationale onderneming De grensoverschrijdende juridische fusie. Ontwerp Tiende EG- Richtlijn Europese fusiecontrole Het Statuut voor de Europese N.V Fiscale aspecten van internationale samenwerking 668 BIJLAGEN 671 I. Aanpassing aan de Eerste, Tweede en Derde EEG-Richtlijn 672 II. Voornaamste verschuivingen in de bevoegdheden van aandeelhoudersvergadering, bestuur, R.v.C. en ondernemingsraad in grote N.V.'s en B.V.'s 674 III. Schematisch overzicht van bevoegdheden van organen ten aanzien van te nemen besluiten 676 IV. Schematisch overzicht van de toepasselijkheid van de structuurregeling en van de regeis omtrent inrichting en deponering van de jaarrekening bij internationale concerns 679 Artikelenregister 681 Rechtspraakregister 695 Zakenregister 721 XVIII