Jaarverslag SWOC 2015

Transcriptie

1 Jaarverslag 2015

2 Inhoudsopgave: Voorwoord 2 1. Ontwikkelingen en Bestuur Algemene maatschappelijke ontwikkelingen Belangrijkste ontwikkelingen en beleidsspeerpunten Bestuurssamenstelling De sectoren Beroepsmatige ondersteuning 6 2. Zorggerelateerde welzijnsdiensten Telefooncirkel Tafeltje Dekje Activerend huisbezoek Aanwezigheidshulp Welzijnsbezoeken Vervoersdienst 9 3. Individuele belangenbehartiging Vrijwillige ouderenadviseurs Belastinginvullers Thuisadministratie Cliëntondersteuners Voorlichting, preventie en educatie Cursussen Voorlichting in samenwerking met KBO Website, seniorenpagina, folders, nieuwsbrief voor vrijwilligers Bewegings- en andere activiteiten MBvO activiteiten Zomeractiviteiten Regionale Manifestaties en gemeentelijk koersbaltoernooi Sociaal culturele activiteiten Uitstapje met Museumplusbus Overzicht actieve vrijwilligers 17 1

3 Voorwoord Het nadenken en maken van een jaarverslag is soms te vergelijken met de laatste dagen van december. Je zit bij de open haard met een glas wijn en te mijmeren over wat het afgelopen jaar ons heeft gebracht en wat het komende jaar zal brengen. In het jaarverslag leg je als bestuur verantwoording af over de activiteiten die door de Stichting Welzijn Ouderen Cuijk (SWOC) in het afgelopen jaar zijn uitgevoerd, en hoe het subsidiegeld van de gemeente is besteed. Maar het is ook een moment van zelfreflectie, hebben we gedaan wat we moesten doen, had het beter gekund en waar dan. Dat is goed, je moet altijd streven naar beter en goed met gemeenschapsgeld omgaan. Maar ook denk je, hebben we genoeg aandacht besteed aan alle vrijwilligers die belangeloos en met veel inzet hun bijdrage hebben geleverd aan de ouderen in onze gemeenschap. Maar met het overdenken van het afgelopen jaar gaat het vooral om lering te trekken voor de toekomst. Daar gaat het immers om, kunnen we het beter doen en gaan we het ook beter doen. Dit moet wel. De gevolgen van het overheidsbeleid beginnen voelbaar te worden in onze dienstverlening. Zo zien we een toename van vraag naar activiteiten en diensten met name op het MBvO aanbod, deelnemers zijn vaak 75+ers. Maar ook horen en merken we dat er door het (noodgedwongen) langer thuis wonen van ouderen er soms extra inzet wordt gevraagd van vrijwilligers. Ook merken we dat welzijnswerk en dagactiviteiten zijn weggevallen of verminderen in zorgcentra, waardoor ouderen eerder vereenzamen en minder mobiel worden. De gevolgen hiervan zullen op termijn zichtbaar worden! Zorgen zijn er ook door het bericht dat Pantein zal stoppen met de levering van warme maaltijden voor Tafeltje dekje. Dit was gepland voor eind december 2016, maar door moverende redenen zal Pantein deze datum mogelijk vervroegen. Een groep vrijwilligers is hard aan het werk om in samenwerking met andere SWO s binnen RSWO-verband te onderzoeken hoe we deze belangrijke dienstverlening kunnen continueren. De samenwerking voor senioren binnen Cuijk gaat steeds beter, door de SWOC wordt intensief en goed samen gewerkt met het cluster KBO en OLC. De samenwerking met andere organisaties op het gebied van dienstverlening voor ouderen krijgt steeds meer gestalten. Het door de gemeente Cuijk opgezette Lokaal Ouderen Beraad speelt hierbij ook een belangrijke rol. Als bestuur zien wij de toekomst met vertrouwen tegemoet, Namens het bestuur, Jan W. Pleunis Voorzitter SWOC 2

4 1 Ontwikkelingen en Bestuur 1.1 Algemene maatschappelijke ontwikkelingen SWOC staat als vrijwilligersorganisatie, die welzijnsdiensten en -activiteiten voor senioren in de gemeente Cuijk uitvoert, in het centrum van veranderingen in zorg en welzijn. Wat speelt er zoal: - In de participatiemaatschappij, waarin iedereen naar vermogen mee mag/moet doen wordt veelvuldig een beroep gedaan op de vrijwilligers van SWOC. - Door het groeiende aantal senioren wordt steeds meer gebruik gemaakt van de diensten en activiteiten van SWOC. - SWOC moet de noodzaak van professionele ondersteuning blijven aantonen en daar waar het kan vrijwilligers inzetten voor werkzaamheden die niet op het agogische vlak liggen. - SWOC blijft, samen met andere vrijwilligersorganisaties en met gemeente en professionele organisaties, garant staan voor een goede en adequate infrastructuur voor de senioren in de gemeente Cuijk. Samenwerken en elkaar aanvullen is daarbij de succesfactor. 1.2 Belangrijkste ontwikkelingen in 2015 en beleidsspeerpunten In 2013 zijn een aantal beleidsvoornemens voor de komende jaren geformuleerd. Hieraan is volop gewerkt in Vrijwilligersbeleid De vrijwilligers zijn de belangrijkste mensen. Zij zijn het kapitaal van SWOC. Het is daarom noodzakelijk een goed en transparant vrijwilligersbeleid te voeren. Dit voornemen is in 2014 gerealiseerd met het verkrijgen van de kwaliteitsonderscheiding Goed geregeld. Het werken met een vrijwilligersovereenkomst voor nieuwe vrijwilligers, de introductieochtend voor nieuwe vrijwilligers, een gedegen vrijwilligersadministratie met daarvoor speciaal ontwikkelde software, zijn enkele tastbare resultaten. Voor steeds meer (administratieve) taken kan de SWOC gebruik maken van gekwalificeerde vrijwilligers. Zoals in Goed geregeld staat aangegeven, is op 4 april voor alle vrijwilligers een themaochtend georganiseerd. Het actuele onderwerp Eigen kracht en wat betekent dit voor vrijwilligers, kwam aan bod. Zo n 70 vrijwilligers hebben deze ochtend bijgewoond. Op de bedankavond in juni werden rond de 200 vrijwilligers welkom geheten. Financiële transparantie In de komende jaren valt er niet aan te ontkomen dat, door het groeiend aantal ouderen en groeiende vraag naar producten en diensten van SWOC, keuzes gemaakt moeten worden over de aan te bieden producten en diensten. De SWOC hecht er waarde aan om keuzes die gemaakt worden ook transparant te communiceren met de achterban, andere organisaties en gemeente. Vorig jaar was al is een toename van deelnemers te zien bij activiteiten, vooral bij de zitgymnastiek en de yoga. De vraag naar de bezoekdienst, dit is de Aanwezigheidshulp van de SWOC, blijft groot. De SWOC richt zich steeds meer op de groep kwetsbare senioren, d.w.z. op senioren met een beperking ten aanzien van mobiliteit en te maken krijgen met een steeds kleiner wordend netwerk en/of rond moeten komen met een kleine beurs. Samenwerking met andere partijen Een belangrijke samenwerkingspartner van de SWOC is de KBO. De samenwerking is in 2015 geïntensiveerd. Eén zichtbaar resultaat is dat de periodieke gesprekken met de wethouder gezamenlijk gehouden worden. 3

5 Met een andere belangrijke samenwerkingspartner, het OLC (Ouderen en Levensvragen Land van Cuijk) is een gemeenschappelijke activiteit opgezet, namelijk Erop uit op zondag. Vrijwilligers van het OLC en de SWOC bieden tweewekelijks een open inloop op de zondagmiddag aan, om een zinvolle besteding aan de zondag te geven. Met organisaties uit het afstemmingsoverleg is in de Week tegen de Eenzaamheid 1 een ontmoeting op straatniveau georganiseerd. Buurten bij de Buren is dit genoemd. Buurtbewoners die in hetzelfde wooncomplex wonen, werden uitgenodigd om samen koffie te drinken en aan de hand van kaarten over gebeurtenissen uit hun leven in gesprek te gaan. De reacties op dit initiatief waren positief. Zichtbaarheid en communicatie De werkgroep Communicatie in het leven geroepen om de communicatie binnen en buiten de SWOC te verbeteren en te verbreden. In de werkgroep hebben de voorzitter, leden van de redactiegroep van de seniorenpagina en vrijwilligers van de KBO zitting. Ontwikkeling van nieuwe bestuursstructuur SWOC Om beter toegerust te zijn voor de toekomst, heeft de SWOC een nieuwe bestuursstructuur ontwikkeld. De grootste verandering is dat niet meer gewerkt wordt met een dagelijks en met een algemeen bestuur. Er is een bestuur, dat om de 6 weken bij elkaar komt. De sectoren worden opgeheven en daarvoor in de plaats komen drie onderdelen: zorg gerelateerde welzijnsdiensten, individuele belangenbehartiging en preventie/maatschappelijke ondersteuning. Voor elke sector worden een of twee vrijwillige portefeuillehouders benoemd. De belangen van de KBO worden behartigd door een vertegenwoordiger. Voordeel van deze structuur is dat de SWOC onafhankelijker wordt van de professionals op bestuurlijk niveau. Als begeleiders/coördinatoren van de vrijwilligers blijven beroepskrachten van RMC Radius aanspreekpunt. De portefeuillehouders zijn wel de zgn. linking pin naar het bestuur. Deze bestuursstructuur moet in 2016 vastgesteld worden en in werking treden. Actieve deelname aan lokaal beraad In oktober 2014 is het gemeentelijk ouderenbeleid vastgesteld. In 2015 is het Lokaal Beraad gevormd om dit ouderenbeleid daadwerkelijk in acties en verbeteringen voor senioren om te zetten. In de persoon van de voorzitter, is de SWOC kartrekker van de werkgroep Welzijnsdiensten. Vraag naar steeds meer maatwerk Bij de SWOC komen steeds meer vragen van ouderen binnen die naar maatwerk vragen. Zo zijn er vragen om hulp bij het opruimen van de woning, hulp bij verhuizing, ondersteuning bij de financiële administratie. Maar ook vragen van ex-psychiatrische patiënten, ouderen met een (verstandelijke) beperking. SWOC vrijwilligers geven dan een stukje begeleiding (uiteraard onder supervisie van beroepskrachten). Dankzij de diversiteit van de vrijwilligers van de SWOC en hun bereidheid ook onconventionele taken op zich te nemen, is het tot nu toe altijd gelukt een vrijwilliger te vinden voor speciale taken. Verzelfstandiging van de computercursussen en toneelgroep Haps De vrijwilligers van de computercurussen uitten de wens om zelfstandig en meer onafhankelijk van de SWOC, de cursussen voor senioren te organiseren. Zij wilden slagvaardiger en sneller beslissingen kunnen nemen. In goed overleg met het bestuur van de SWOC, heeft dit proces geleid tot verzelfstandiging. Men werkt nog samen; zo vermeldt 1 De week tegen de eenzaamheid is een landelijke campagne om het onderwerp eenzaamheid bespreekbaar te maken, uit de taboesfeer te halen en ook om actief en lokaal eenzaamheid te bestrijden. De SWOC doet voor de 5de keer mee aan deze landelijke campagne. 4

6 SWOC op haar website het aanbod van de computercursussen. Maar alle organisatorische en inhoudelijke taken voeren de vrijwilligers van de computercursussen nu zelf uit. Ook de toneelgroep in Haps heeft de keuze gemaakt voor verzelfstandiging. 1.3 Bestuurssamenstelling Samenstelling bestuursorganen Het bestuur: Voorzitter de heer J. Pleunis Vicevoorzitter mevrouw T. Kwant Secretaris mevrouw C. van Gemert Penningmeester de heer G. Langen Lid de heer C. Gelens Vertegenwoordiging in het bestuur van Cluster KBO de heer L. van den Bogaard Sector Wonen mevrouw M. van Maanen-Peters Sector Educatie en Informatie mevrouw H. Buné-van der Ven Sector Vrijwilligers mevrouw I. Thijssen Sector MBvO en Sociaal-culturele activiteiten: vacant Dagelijks bestuur: Voorzitter de heer J. Pleunis Vicevoorzitter mevrouw T. Kwant Secretaris mevrouw C. van Gemert Penningmeester de heer G. Langen Lid de heer C. Gelens Cluster KBO (aspirant) de heer L. van den Bogaard 1.4 De sectoren De sector Wonen ontplooide in 2015 geen nieuwe activiteiten bij gebrek aan nieuwe bouwplannen. De voorzitter van de sector Wonen heeft de lopende zaken waargenomen, onder andere door deelname aan de bijeenkomsten van de klankbordgroep Cuijkse Cantheelen. De sector Zorg kwam vier keer bij elkaar om de voortgang van de zorggerelateerde diensten te evalueren en te monitoren. Voorzitter is mevrouw T. Kwant. Binnen de sector Zorg was een klankbordgroep voor de diensten activerend huisbezoek en aanwezigheidshulp actief. Deze klankbordgroep is vier keer bij elkaar geweest. De sectoren Educatie en Sociaal-culturele activiteiten kwamen vijf keer bij elkaar. Doordat de afdelingen van de KBO hun voorlichtingsactiviteiten zelfstandig organiseren en de SWOC geen nieuwe cursussen opstart, is de taak van deze sector grotendeel vervallen. De sector Vrijwilligers had vooral een uitvoerende functie. Een groep van vijf enthousiaste dames verzorgde de jaarlijkse vrijwilligersochtend en in juni de bedankavond voor de vrijwilligers. 5

7 1.5 Beroepsmatige ondersteuning Bij de uitvoering van de vele en diverse taken worden de vrijwilligers ondersteund door sociaal werkers van RMC Radius 2. Deze sociaal werkers hebben een coördinerende, adviserende en/of begeleidende functie. De goede afstemming en samenwerking tussen de vrijwilligers en de beroepskrachten waarborgt een hoge kwaliteit van de dienstverlening van SWOC. De senioren van Cuijk kunnen hierop vertrouwen. Door beleidswijzigingen verandert de taakinhoud van de beroepskrachten. Hierover en over de inzet van uren, zijn in 2015 diverse gesprekken gevoerd tussen RMC Radius en bestuur van de SWOC. Ook de gemeente was hierbij betrokken. Uiteindelijk is men tot overeenstemming gekomen. De vrijwilligers werden ondersteund door: Mevrouw S. Beuving begeleidde de vrijwilligers van Tafeltje Dekje, de Telefooncirkel, de seniorenpagina, PR en de diensten Activerende huisbezoek en de Aanwezigheidshulp. Mevrouw T. Martens begeleidde de MBvO activiteiten, de sociaal-culturele activiteiten en de welzijnsdiensten en de sector educatie en informatie. Mevrouw U. Becker was coördinator van het team Ouderenwerk, ondersteunde het bestuur, was beleidsadviseur en begeleidde de diensten die onder de individuele belangenbehartiging vallen. 2 Zorggerelateerde welzijnsdiensten 2.1 Telefooncirkel Veiligheid, sociale controle en contact bieden aan ouderen die aan huis gebonden zijn en/of weinig sociale contacten hebben. Gegevens Er zijn vier vrijwilligers die bij toerbeurt een dienst draaien. Een vijfde vrijwilliger maakt de roosters hiervoor. Er is vijf keer actie ondernomen omdat een deelnemer niet opnam of omdat er signalen kwamen van de vrijwilligers. In alle gevallen bleek er niets aan de hand te zijn, maar ging het om technische problemen met de telefoon of door verwardheid van de deelnemer. Elk jaar wordt een ontmoetingsmiddag georganiseerd voor alle deelnemers en vrijwilligers van de Telefooncirkel. In 2015 was dat op 22 oktober en vond plaats in t Fort te Cuijk. Er werden oudhollandse spelen gespeeld. De 10 deelnemers aan de telefooncirkel ervaren deze bijeenkomsten als positief. In 2015 zijn drie deelnemers overleden, twee zijn verhuisd naar een verpleeghuis en een deelnemer is gestopt omdat zij de dagelijkse telefoontjes te belastend vond. Twee deelnemers worden direct door de vrijwilligers gebeld. De acht overige deelnemers die in twee cirkels zaten, zijn samengevoegd vanwege het kleine aantal deelnemers. Er is dus geen aparte Molukse cirkel meer. 2 Als gevolg van het voornemen van de gemeente om het doelgroepenbeleid op te heffen en door andere maatschappelijke ontwikkelingen zoals de invoering van welzijn nieuwe stijl is de functieomschrijving van de ondersteunende beroepskrachten veranderd van ouderenwerker in sociaal werker. In dit jaarverslag wordt nog de oude functieomschrijving ouderenwerker voor de ondersteunende beroepskrachten gebruikt. 6

8 2.2 Tafeltje dekje Met de dienst Tafeltje Dekje worden zelfstandig wonende ouderen dagelijkse voorzien van een warme of koelverse maaltijd. De maaltijden worden door 43 vrijwilligers van maandag t/m zaterdag bezorgd. In 2015 zijn 12 nieuwe bezorgers gestart. De dienst heeft ook een signalerende en sociale functie. De drie vrijwillige coördinatoren voor Cuijk, Beers en Haps zorgen voor het contact met hun vrijwillige bezorgers. Daarnaast maken zij de planning voor de bezorging en zijn zij meldpunt voor de bezorgers als zij signalen opvangen bij deelnemers en zich hierover zorgen maken. Ook houden zij zelf de administratie bij en innen het geld. Een sociaal werker ondersteunt de vrijwillige coördinatoren. Gegevens Begin 2015 is de keuken van Pantein overgestapt naar een standaardmenu in plaats van een keuzemenu. Deelnemers hebben hier aan moeten wennen, maar naar verloop van tijd heeft iedereen dit geaccepteerd. Jaartal Aantal maaltijden per jaar Tabel 1: aantal verstrekte Tafeltje Dekje maaltijden per jaar Tafeltje Dekje begon in 2015 met 140 klanten en kreeg er 74 bij. Verder kwamen er acht oud-klanten terug na een lange tijd. In de loop van het jaar stopten 37 van de nieuwe klanten en 40 oud-klanten. Redenen hiervoor zijn dat mensen zelf weer gingen koken, opname in ziekenhuis/verzorgingshuis of het eten niet lekker vonden. Ook zijn klanten in de tussentijd overleden. Aan het eind van 2015 staat het aantal op 145. Een tendens die goed merkbaar is nu ouderen steeds langer zelfstandig thuis blijven wonen, is het feit dat de sociaal werker steeds meer signalen ontvangt over zorgelijke situaties. De signaalfunctie van de bezorgers is van groot belang hierin. Ouderen die bijv. dementerend zijn, doen de deur niet open, sturen bezorgers weg onder het mom van ik heb geen maaltijd nodig, enz. De verwachting is dan ook dat deze ontwikkeling zal toenemen. Aandacht hiervoor is een vereiste en de sociaal werker zal steeds meer contacten moeten leggen met familie, zorgverleners, enz. om voor elke situatie een zo passend mogelijke oplossing te zoeken. 7

9 2.3 Activerend huisbezoek Activerend huisbezoek is een dienst waarbij een zelfstandig wonende oudere door een deskundige vrijwilliger gedurende een afgebakende periode begeleid wordt. Een vrijwilliger van het activerend huisbezoek maakt samen met de oudere een plan, om de draad weer op te pakken en aan het einde van de periode zelfstandig verder te gaan. Er zijn allerlei omstandigheden waardoor een oudere uit balans kan raken, zoals verlies van partner, verhuizing, geestelijke of lichamelijke achteruitgang. Om de grenzen te bewaken en goede ondersteuning te krijgen van de professional, heeft elke vrijwilliger regelmatig individueel als met de groep contact met de beroepskracht. Deskundigheidsbevordering is voor deze groep vrijwilligers van essentieel belang om het vrijwilligerswerk goed uit te kunnen blijven voeren! Tijdens intervisiebijeenkomsten worden ervaringen uitgewisseld en tijdens scholingsbijeenkomsten worden diverse onderwerpen behandeld. In 2015 vond een training plaats door een sociotherapeut bij TBS kliniek De Rooyse Wissel die ook een eigen praktijk heeft als psychosociaal therapeut. Hij gaf informatie over diverse stoornissen en hoe vrijwilligers hiermee om kunnen gaan tijdens hun werkzaamheden. In 2015 is bij twee cliënten het traject beëindigd. Er zijn in 2015 drie nieuwe aanmeldingen voor het activerend huisbezoek geweest. Gegevens Jaar Aantal cliënten Aantal vrijwilligers Tabel 2: aantal vrijwilligers en cliënten voor activerend huisbezoek 8

10 2.4 Aanwezigheidshulp De aanwezigheidshulp is een dienst om de mantelzorger te ontlasten, zodat de mantelzorger even tijd voor zichzelf heeft. Een ander doel is alleenstaande senioren gezelschap bieden en zo eenzaamheid voorkomen of bestrijden. De laatste jaren nemen de aanvragen van alleenstaande ouderen toe. De vrijwilligers verlenen minimaal één dagdeel per week aanwezigheidshulp. Deskundigheidsbevordering, georganiseerd door de ouderenwerker, is ook voor deze groep vrijwilligers van belang en bevat thema s als grenzen stellen, signaleren en doorverwijzen. Voor de vrijwilligers en de bezochte ouderen wordt één keer per jaar ontspanningsmiddag gehouden. De gegevens In 2015 zijn tien nieuwe vrijwilligers aangemeld. Verder zijn twee stagiaires van de opleiding MWD gekoppeld aan senioren, die gebruik maken van deze dienst. Het totaal aantal vrijwilligers in dit jaar was 31 personen. Acht vrijwilligers zijn gestopt met de werkzaamheden, door persoonlijke omstandigheden of door het vinden van een betaalde baan. De behoefte aan individueel en sociaal contact blijft bestaan. Dit komt overeen met de huidige trend dat ouderen langer zelfstandig thuis blijven wonen en daarbij blijkbaar minder mobiel zijn. In 2015 zijn 23 personen voor het eerst gekoppeld aan een vrijwilliger. In 2015 zijn in totaal 34 koppelingen geregistreerd (nieuwe en oude koppelingen). 2.5 Welzijnsbezoeken De vrijwilligers van de welzijnsbezoeken brengen 76-jarigen op de hoogte over algemene voorzieningen en regelingen voor senioren in de gemeente Cuijk. De welzijnsbezoeken hebben ook een signalerende functie. Voor de leeftijd van 76 jaar is gekozen omdat senioren dan nog relatief vitaal zijn, maar zich toch ook beperkingen (kunnen) aandienen. De welzijnsbezoeken worden in samenwerking met de gemeente uitgevoerd. Uit privacyoverwegingen worden de ouderen via de gemeente benaderd. De in 2015 bezochte senioren wonen in de wijken Padbroek, Cuijk Centrum, Cuijk Noord en Heeswijkse Kampen. Om de vrijwillige inzet te beperken worden elke jaar bepaalde wijken geselecteerd voor de bezoeken. Gegevens In 2015 zijn negen vrijwilligers actief geweest als vrijwilligers van de welzijnsbezoeken. Een vrijwilliger verwerkt de gegevens van deze welzijnsbezoeken. In 2015 zijn 204 senioren van 76 jaar benaderd. Daarvan gaven 157 personen aan geen bezwaar te hebben tegen een bezoek. Van de 60 personen die bezocht werden, werden 12 doorgeleid naar de wonen-welzijn-zorg (wwz-) coördinator, de vrijwillige ouderenadviseur of naar Actieradius. Zij hebben de vragen verder opgenomen. 2.6 Vervoersdienst SWOC heeft een vervoersdienst voor ouderen die niet meer zelfstandig naar activiteiten van SWOC en KBO kunnen. Het doel van de dienst is dat ouderen blijven meedoen aan activiteiten en daarmee ook sociaal isolement voorkomen wordt. 9

11 Gegevens De vervoersdienst wordt uitgevoerd door 10 vrijwilligers. Ouderen kopen een 10-rittenkaart voor 25. Er worden per week gemiddeld 33 ritten uitgevoerd. Deze dienst wordt gemiddeld 40 weken per jaar ingezet. In 2015 werd iedereen vervoerd die dit aangevraagd heeft. Elke aanvraag is maatwerk. Het is moeilijk om nieuwe vrijwilligers te vinden voor deze dienst. 3 Individuele belangenbehartiging (IBB) Dit is een samenwerkingsverband tussen de KBO Cluster Cuijk en de Stichting Welzijn Ouderen Cuijk. Doel is om de speciaal opgeleide KBO vrijwilligers zo breed en efficiënt mogelijk in te zetten voor alle senioren binnen de gemeente Cuijk. Het op peil houden van de kennis geschiedt door het per discipline organiseren van halfjaarlijkse bijscholing, zgn. terugkomdagen door de VBOB (Verenigde Bonden Overleg Brabant) en door specifieke, op behoefte van de vrijwilligers afgestemde lokale en regionale scholingen georganiseerd via de SWOC. Verder kunnen de vrijwilligers gebruik maken van de digitale informatie, die KBO/VBOB aan haar leden verstrekt. Sinds 2015 omvat de individuele belangenbehartiging vier diensten die op elkaar aansluiten. In 2015 is de dienst Cliëntondersteuning erbij gekomen. Twee vrijwilligers hebben bij de VBOB de cursus gevolgd en succesvol afgerond. In 2015 hebben alle vrijwillige ouderenadviseurs en vrijwilligers van de thuisadministratie de applicatiecursus Thuisadministratie gevolgd. Hierdoor hebben de vrijwilliger van de twee diensten de kennis in huis om senioren te ondersteunen bij het op orde brengen van de thuisadministratie. Er heeft in 2015 eveneens een gezamenlijke vergadering plaatsgevonden om over de taakinhoud van beide diensten van gedachten te wisselen. De vier diensten binnen de sector Individuele belangenbehartiging zijn: De vrijwillige ouderenadviseur: voor informatie, advies, bemiddeling en ondersteuning op het gebied van zorg, wonen, welzijn en financiën. De vrijwillige belastingadviseur: biedt ondersteuning bij het invullen van de belastingaangifte. De vrijwilliger van de thuisadministratie: helpt bij het op orde brengen en het overzicht houden van de thuisadministratie. De cliëntondersteuners: zij kunnen als onafhankelijke belangenbehartigers ingeschakeld worden bij het intakegesprek van de WMO. 10

12 3.1 Vrijwillige ouderenadviseurs (VOA) De vrijwillige ouderenadviseurs geven informatie en advies op het gebied van wonen, welzijn zorg en financiën. Zij helpen bij het invullen van formulieren en ondersteunen bij het maken van keuzes voor de juiste hulp. Gegevens In 2015 waren zes ouderenadviseurs actief. In 2015 hebben de volgende specifieke bijeenkomsten voor de VOA s plaats gevonden: Twee bijeenkomsten met de Sociale Dienst Cuijk, Grave, Mill. Deze bijeenkomsten zijn voor alle vrijwillige ouderenadviseurs van de gemeente Cuijk, Grave en Mill en St. Hubert. Drie algemene bijeenkomsten met de vrijwillige ouderenadviseurs. Een gezamenlijke bijeenkomst met de vrijwilligers van de thuisadministratie. De applicatiecursus Thuisadmiminstratie, georganiseerd door de VBOB. Twee terugkomdagen van VBOB in Wanroij. In 2015 hebben zes vrijwillige ouderenadviseurs 87 hulpvragen behandeld. De frequentie was: 1x1 gesprek; 7x2 gesprekken, 18xvaker, gemiddeld 4. De vragen gingen over de beleidsthema s als de WMO, WLZ, Bijzondere Bijstand, Sociale relaties, Wonen, Hulpmiddelen. Van de hulpvragers wonen er 21 zelfstandig en drie in een instelling of aanleunwoning. De leeftijd van de aanvragers was: Leeftijd > < 65 Aantal personen De cijfers zijn gegenereerd uit de centrale registratie van de KBO/VBOB. 3.2 Belastinginvullers De vrijwillige belastinginvullers helpen bij het invullen van de belastingaangifte en invullen van de zorg- en huurtoeslag. Gegevens In 2015 waren 10 vrijwillige belastinginvullers actief. Elk jaar volgen de vrijwillige belastingadviseurs de scholing die aangeboden wordt door VBOB). Zij organiseren zelf een oefenmiddag en komen twee keer per jaar met de ouderenwerker bij elkaar om actuele zaken te bespreken. Ter ondersteuning van hun werkzaamheden kunnen zij gebruik maken van de informatielijn en website van KBO Brabant resp. VBOB. In 2015 hebben de 10 belastinginvullers zo n 360 inkomstenbelastingformulieren en 103 huur- en zorgtoeslagformulieren ingevuld. Dit is gerealiseerd middels 445 gesprekken met cliënten. 11

13 3.3 Thuisadministratie De vrijwilligers van de thuisadministratie helpen senioren bij het op orde brengen van hun thuisadministratie. Einddoel is de administratie weer zelf te laten beheren. Dit lukt niet altijd. Dan blijft de vrijwilliger zolang als dat nodig is. Gegevens In 2015 zijn negen vrijwilligers actief geweest bij de thuisadministratie en zijn er vier nieuwe aanvragen in behandeling genomen. Enkele contacten waren eenmalig. De vrijwilligers brengen, samen met de aanvrager, de papieren op orde. Als hulpmiddel maken zij gebruik van een thuisadministratiemap, waarvan de prijs in ,00 bedroeg. Er hebben twee algemene bijeenkomsten plaatsgevonden voor afstemming en uitwisseling van ervaringen. De vrijwilligers van de thuisadministratie hebben de applicatiecursus van de VBOB gevolgd en er was een gezamenlijke bijeenkomst met de vrijwillige ouderenadviseurs. In 2015 zijn in totaal 55 begeleidingssessies geweest, verdeeld over 37 cliënten Cliëntondersteuners De cliëntondersteuner ondersteunt senioren wanneer ze een WMO-aanvraag bij de gemeente doen. Hij/zij informeert vooraf over de procedure en wet- en regelgeving, is aanwezig bij het gesprek (als dat gewenst wordt), controleert of het gespreksverslag correct is en helpt bij het maken van bezwaar als dat nodig is. Gegevens Voor de gemeente Cuijk hebben zich twee vrijwillige ouderenadviseurs gespecialiseerd in de cliënt ondersteuning. Zij hebben beiden in 2015 de cursus cliënt-ondersteuning bij de VBOB met succes afgerond. Zij hebben zeven keer ondersteuning geboden bij de WMO aanvraag. 4 Voorlichting, preventie en educatie Doelstelling van SWOC is het zelfstandig leven van ouderen bevorderen en de eigen regie zolang mogelijk te laten behouden. Educatie in de vorm van cursussen, zoals het verstrekken van informatie door voorlichting en via website. De seniorenpagina en andere communicatiemiddelen horen er eveneens bij. 4.1 Cursussen De vrijwillige coördinator regelt en organiseert de planning van de cursussen Geheugentraining, Verhalengroep en Kijken naar kunst. De coördinator legt contacten met de locaties en houdt de ook deelnemersadministratie bij. Geheugentraining De training biedt uitdagingen om het geheugen op peil te houden en om andere geïnteresseerden te ontmoeten. Ook wordt aandacht besteed aan het in beweging blijven in relatie tot het geheugen. De cursus draagt bij aan het behoud van zelfstandigheid en vitaliteit; een voorwaarde om de regie in eigen hand te houden. In 2015 is een cursus geheugentraining gegeven. Er waren in totaal zeven deelnemers. 12

14 Kijk op Kunst Deze cursus heeft in het voor- en najaar van 2015 plaatsgevonden. Er waren in totaal 16 deelnemers. Kijk op Kunst is een uitdaging om actief en sociaal bezig te blijven en anders naar je omgeving te (leren) kijken. Verhalengroep Vanuit de cursus Levensverhalen Schrijven is een aantal jaar geleden de Verhalengroep ontstaan. Deze groep komt vier keer per jaar bijeen en aan de hand van vier verschillende thema s schrijven zij verhalen en/of gedichten. Computercursussen De SWOC heeft in 2015 geen computercursussen meer verzorgd. De docenten van de werkgroep computer (SWOC) zijn als zelfstandige groep verder gegaan onder de naam DOS (Digitaal Ouderen Steunpunt). 4.2 Voorlichtingen in samenwerking met de KBO s Vanaf 2014 organiseren de afdelingen van de KBO zelf hun voorlichtingenf. SWOC faciliteert uit haar middelen twee voorlichtingen per afdeling. 4.3 Website, seniorenpagina, folders, nieuwsbrief voor vrijwilligers Eind 2015 heeft de SWOC besloten om een werkgroep PR en Communicatie in het leven te roepen. De centrale opdracht voor deze werkgroep is om de communicatie naar de ouderen en hun familie toe te verbeteren. De werkgroep gaat zich bezighouden met de herziening van de folders van de SWOC en de Wegwijzer. Daarnaast zal er een website worden ontwikkeld waar ouderen en hun familie informatie kunnen vinden die zij nodig hebben. Hiervoor wordt contact gezocht met andere organisaties die werkzaam zijn met en voor ouderen. De redactie van de Seniorenpagina heeft wederom elke laatste dinsdag van de maand een Seniorenpagina geplaatst in het Cuijks Weekblad. De nieuwsbrief voor vrijwilligers is eind 2015 verschenen. 5 Bewegings- en andere activiteiten SWOC biedt verschillende activiteiten aan in de gemeente Cuijk. Hierdoor stimuleert SWOC dat senioren de mogelijkheid hebben om te blijven bewegen en te trainen. Dit is belangrijk en een voorwaarde om lichamelijk en geestelijk fit te blijven en langer zelfstandig te kunnen blijven wonen. Tevens is er ruimte om sociale contacten te maken of te onderhouden. 13

15 5.1 Activiteiten in het kader van Meer beweging voor Ouderen Gegevens Onderstaande tabel laat de verschillende activiteiten zien en het aantal deelnemers plus de gemiddelde leeftijd. Activiteit en deelnemers aantal Cuijk Beers Haps St. Agatha Vianen Totaal 2014 Totaal 2015 Gemiddelde leeftijd Gymnastiek ,5 Zitgymnastiek ,5 Werelddansen Countrydansen Yoga ,6 Zwemmen 199 personen 550 zwemkaarten Oud fit ,5 Koersbal Toneel ,6 Seniorenkoor Seniorenorkest Geen gegevens Zonder deelnemers van het zwemmen Totaal ,5 Tabel 4 MBvO activiteiten De toneelgroep in Haps heeft in 2015 besloten om zelfstandig verder te gaan, net zo als het seniorenorkest. De groepen hebben zo meer vrijheid bij het invullen van hun activiteiten en houden zelf inzicht in financieel beheer. We zien dat bij de gymgroepen (inclusief de zitgym) het aantal deelnemers toeneemt. Dit is waarschijnlijk omdat senioren langer zelfstandig thuis blijven wonen. In Castella draaien twee gymgroepen die hoofdzakelijk bezocht worden door bewoners van de diverse afdelingen van Castella. Het niveau is zodanig dat beide groepen onder de categorie zitgym vallen. Verder zijn er zitgymgroepen in het WoZoCo, de La Salle, Mariagaarde en in Beers. In totaal is het aantal deelnemers sinds 2015 met 18 personen toegenomen. Het zwemmen is hierin niet meegerekend. Dat steeds meer senioren zich aansluiten bij bovenstaande activiteiten is een positieve ontwikkeling; het bevordert hun fysieke en geestelijke gezondheid en het bevordert sociale contacten. De activiteiten waarbij een docent betrokken is, worden wekelijks gegeven. Tijdens de zomermaanden zijn er geen lessen. Zwemmen In 2015 zijn 550 zwemkaarten verkocht. Gemiddeld zijn per ochtend senioren aanwezig tijdens de zwemochtend. Een zwemkaart bestaat uit 10 strippen. 5.2 Zomeractiviteiten Tijdens de maanden juli en augustus vinden weinig activiteiten plaats voor de (kwetsbare) senioren. Ouderen geven aan dat zij wel behoefte hebben aan activiteiten. Hun 14

16 (kleinkinderen) kinderen, buren, vrienden zijn op vakantie en het is vaak voor velen een (te) stille periode. Tijdens de zomerperiode wordt in juli MBvO (Meer Bewegen voor Ouderen) gegeven voor belangstellenden uit de hele gemeente Cuijk. Het is een gevarieerd programma dat ook is bedoeld om kennis te maken met allerlei MBvO activiteiten. Senioren maken kennis met gym, dans, zityoga en oudhollandse spelen. Hieraan zijn geen kosten aan verbonden. 5.3 Regionale Manifestaties en het gemeentelijk koersbaltoernooi Jaarlijks organiseren SWOC en SWOGB (Stichting Welzijn Ouderen Gemeente Boxmeer) in samenwerking met de ouderenwerkers regionale manifestaties van de plaatselijke koren en dansgroepen. Het doel is om zich te presenteren en de sociale contacten buiten de gemeentegrenzen te versterken. SWOC is verantwoordelijk voor de jaarlijkse regionale korendag die georganiseerd wordt met behulp van vele vrijwilligers. Korenmiddag De regionale Korenmiddag heeft plaatsgevonden op dinsdag 6 oktober. Hieraan hebben zes koren uit het Land van Cuijk deelgenomen. Het aantal bezoekers inclusief koorleden was 155. Dansen Instuif country heeft plaatsgevonden op 21 maart in De Poel te Rijkevoort. Uit de gemeente Cuijk hebben hieraan 12 senioren deelgenomen. Werelddansen heeft dit jaar niet plaats gevonden. Gemeentelijk koersbaltoernooi Eenmaal per jaar is er een uitwisseling tussen de koersbalgroepen uit de gemeente Cuijk. Dit jaar was er een uitwisseling op 6 november 2015 in de Stappert te Haps. Hieraan hebben 35 senioren deelgenomen. Het was een gezellige en sportieve middag, waarbij deelname en contact centraal stonden. De organisatie lag in handen van de vrijwillige coördinator met ondersteuning van de werkgroep. 5.4 Sociaal-culturele activiteiten Wat de recreatieve activiteiten (zoals soos en biljarten) betreft, heeft SWOC vooral een faciliterende taak. De directe verantwoordelijkheid voor de uitvoering ligt bij de ouderenbonden, een beheerstichting of een lokale werkgroep. De ouderenwerkers bieden op aanvraag ondersteuning aan de vrijwilligers. De overige activiteiten vallen onder de directe verantwoordelijkheid van SWOC. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de KBO-afdelingen. Soosbijeenkomsten Tijdens soosbijeenkomsten, vaak georganiseerd door een werkgroep, staan ontmoeting, recreatie en sociale contacten centraal. Alle ouderen zijn welkom. Men kan er gewoon binnenlopen en elkaar ontmoeten bij een kopje koffie of thee en, afhankelijk van de accommodatie, kaarten, handwerken, biljarten, sjoelen, tafeltennis etc. Er zijn soosbijeenkomsten op acht verschillende locaties, verspreid over de gemeente Cuijk. SWOC faciliteert deze activiteiten. Tekenen en schilderen In Cuijk is al enkele jaren een tekenclub actief in t Fort. In 2007 is in Linden ook een club gestart door een groep ouderen aldaar. SWOC faciliteert deze activiteiten. 15

17 Handwerken en hobbyclubs Aan het handwerken en aan de hobbyclubs kunnen alle ouderen deelnemen. De organisatie is in handen van de plaatselijke KBO-afdeling. Handwerken vindt plaats in de wijkwinkel in de Valuwe, de Nielt en in Haps. In de Nielt neemt men zelf materialen mee. Entreeprijs bedraagt 1,00. De afdeling van de KBO Beers/Linden heeft een hobbyclub. SWOC faciliteert deze activiteiten. Kienen en prijsrikken Kienen wordt maandelijks georganiseerd door de KBO Cuijk-Noord/Katwijk/Heeswijkse Kampen en KBO-Centrum in `t Fort. De KBO Beers/Linden en de KBO Vianen kienen twee keer per maand, in Haps eens per maand. Door de KBO Cuijk-Centrum en de KBO Cuijk-Noord/Katwijk en Heeswijkse Kampen wordt in afstemming met elkaar om de veertien dagen prijsrikken georganiseerd. KBO Beers/Linden organiseert twee keer per maand prijsrikken. SWOC faciliteert deze activiteiten. Jeu de boules Jeu de boules wordt wekelijks georganiseerd door de KBO Beers/Linden en KBO Sint Agatha. SWOC faciliteert deze activiteiten. Toneel Er is een toneelgroep voor senioren in Vianen Deze groep treedt op aanvraag op voor derden en voor de KBO-afdelingen van de eigen gemeente. De toneelgroep Haps heeft besloten om per zelfstandig verder te gaan. Seniorenorkest Het Seniorenorkest telt 35 enthousiaste leden. Zij repeteren het hele jaar door wekelijks in het scoutinggebouw Cuijk-Noord. Iedereen die een instrument bespeelt is van harte welkom om een deuntje mee te blazen. Het Seniorenorkest verzorgt optredens op cultureel terrein, via uitwisseling of bij commerciële bedrijven, bij instellingen voor senioren, zieken en bij mensen met een beperking. SWOC faciliteert deze activiteiten. Uitstapje met Museumplusbus Op dinsdag 20 oktober is de SWOC een dag met de Museumplusbus naar de Hermitage in Amsterdam geweest. Vijf begeleiders en 26 senioren namen deel aan deze gezellige dag. De Museumplusbus is een initiatief voor senioren die niet meer de mogelijkheid hebben zelfstandig een museum te bezoeken, en met de bus naar een van de 12 deelnemende musea gebracht kunnen worden. Het initiatief wordt financieel ondersteund door de Bankgiroloterij. Mede dankzij de buschauffeur, die ook nog een privérondleiding gaf door Amsterdam en met een goede gastheer van de Museumplusbus, is deze dag perfect verlopen. Aan het eind van de dag kwam iedereen voldaan weer aan in Cuijk. Aldaar werd de dag afgesloten met een broodmaaltijd in t Fort. 16

18 6 Overzicht actieve vrijwilligers Vrijwilligers staan ingeschreven in de vrijwilligersadministratie van SWOC. Op 31 december 2015 bedroeg het aantal actieve vrijwilligers 230. Ongeveer 60 vrijwilligers vervullen functies in meerdere werkgroepen. Zie onderstaand schema. SWOC werkgroepen Aantal werkgroepleden 2014 Antal werkgroepleden 2015 Aanwezigheidshulp Aanwezigheidshulp Klankbordgroep 3 3 SWOC Algemeen bestuur 9 9 SWOC Dagelijks bestuur 5 5 SWOC Administratieve taken 3 2 SWOC vrijwilliger PR zaken 1 1 Belastinginvullers Cult. Act. Schouwburg 19 Niet meer actief Dirigenten 12 verzelfstandigd Docenten computercursus 6 verzelfstandigd Redactie seniorenpagina 5 5 Sector educatie 6 5 Sector vrijwilligers 5 5 Sector wonen 3 3 Tafeltje dekje Beers/Linden/Vianen Tafeltje dekje coördinatoren 3 3 Tafeltje dekje Cuijk/St. Agatha Tafeltje dekje Haps 6 8 Telefooncirkel coördinatoren 4 4 Vervoersdienst Beers/Linden 1 0 Vervoersdienst Cuijk/St. Agatha 10 7 Vervoersdienst Vianen 4 4 Vrijwillige ouderenadviseurs 6 6 Vrijwilligers activerend huisbezoek 6 6 Vrijwilligers thuisadministratie 8 8 Vrijwilligers welzijnsbezoeken 11 8 Werkgroep gem. koersbalmiddag 6 6 Vrijwilliger Soos De Nielt 1 1 Werkgroep MBvO Werkgroep regionale korendag 8 6 Werkgroep SKA 8 5 Totaal Het logo van de officiële kwaliteitsonderscheiding voor haar vrijwilligersbeleid, dat de SWOC sinds 2014 mag gebruiken. 17