Bemiddeling in het bestuursrecht

Maat: px

Weergave met pagina beginnen:

Download "Bemiddeling in het bestuursrecht"

Adriaan Geerts
10 jaren geleden
Aantal bezoeken:

1 ADMINISTRATIEVE RECHTSBIBLIOTHEEK Bemiddeling in het bestuursrecht ALTERNATIEVE METHODEN TOT BESLECHTING VAN BESTUURSGESCHILLEN Lien DE GEYTER algemene reeks nr die keure

2 INHOUD WOORD VOORAF INHOUD V VII INLEIDING 1 DEEL 1. BEGRIPPENKADER 7 HOOFDSTUK 1. ALTERNATIVE DISPUTE RESOLUTION (ADR) - ALTERNATIEVE GESCHILLENBESLECHTING (AGB) 11 Afdeling 1. Alternative dispute resolution 11 A. Begripsbepaling 11 A.l. De definities 11 A.2. De verschilpunten Verzamelnaam of op zichzelf staande methode? Geschillenoplossing of geschillenbeslechting Bindende of niet-bindende geschillenbeslechting Aanwezigheid van een derde? 20 A.3. De gelijkenissen De procedure speelt zich niet af voor de rechter De contractuele basis De vertrouwelijkheid De flexibiliteit 25 B. Het wezen van ADR 27 Afdeling 2. Verschillende vormen van ADR 33 A. Primaire geschillenbeslechtingsprocedures 36 A. 1. Overleg en onderhandeling 36 A.2. Bemiddeling 37 A.3. Arbitrage 41 B. Hybride geschillenbeslechtingsprocedures 43 B.l. Mini-trage 44 B.2. Med-arb 45 VII

Geschillenoplossing of geschillenbeslechting 17 3. Bindende of niet-bindende geschillenbeslechting 19 4. Aanwezigheid van een derde? 20 A.3. De gelijkenissen 21 1.

3 B.3. Summary jury trial 46 B.4. Private judging 47 B.5. Early neutral evaluation 47 B.6. Court-annexed arbitration 48 B.7. Court-annexed mediation 49 B.8. Mediation-expertopinion/expert-determination 50 B.9. Final offer arbitration 51 B.10. High-low contracts 52 B.l 1. Multi-door courthouse 52 B. 12. Utility regulators 53 B.13. Nog ontelbare andere hybriden 53 HOOFDSTUK 2. BESTUURSGESCHILLEN 55 Afdeling 1. Inleiding 55 Afdeling 2. Bestuursgeschil 59 HOOFDSTUK 3. BESLUIT 67 DEEL 2. ADR TEN AANZIEN VAN BESTUURSGESCHILLEN 69 HOOFDSTUK 1. ADR-ALGEMEEN 71 Afdeling 1. Vereisten voor een behoorlijke alternatieve geschillenbeslechting 71 A. De wettelijke beperking van het beroepsrecht 77 A.l. Zuivere bestuursgeschillen 77 A.2. Onzuivere bestuursgeschillen Internationaal Nationaal 80 B. Vrijwillige beperking van het beroepsrecht 85 C. Besluit 88 Afdeling 2.De keuzemogelijkheid van de overheid ten aanzien van de uitoefening van haar bevoegdheden 90 VIII

BESTUURSGESCHILLEN 55 Afdeling 1. Inleiding 55 Afdeling 2. Bestuursgeschil 59 HOOFDSTUK 3. BESLUIT 67 DEEL 2. ADR TEN AANZIEN VAN BESTUURSGESCHILLEN 69 HOOFDSTUK 1. ADR-ALGEMEEN 71 Afdeling 1.

4 Afdeling 3. De principiële toepasselijkheid van het burgerlijk recht op overeenkomsten in het kader van ADR ter oplossing van bestuursgeschillen 96 HOOFDSTUK 2. DE MOGELIJKE TOEPASSING VAN ADR IN HET BESTUURS- RECHT 103 Afdeling 1. Is ADR verenigbaar met het bestuursprocesrecht? 103 A. Impliceert de toelaatbaarheid van ADR in privaatrecht de toelaatbaarheid van ADR in bestuursrecht? 104 B. Beperken de bijzondere eigenschappen van het bestuursprocesrecht de toepassingsmogelijkheden van ADR? 107 C. Besluit 111 Afdeling 2. De doelstellingen van ADR op lange termijn 112 HOOFDSTUK 3. JURIDISCHE EN FEITELIJKE PROBLEMEN EN BEPER- KINGEN AANGAANDE DE TOEPASSING VAN ADR IN HET BESTUURSRECHT 117 Afdeling 1. Algemeen 117 Afdeling 2. Juridische problemen 119 A. Beschikkingsrecht van de overheid 119 B. De juridische waarde van de overeenkomst als resultaat van overleg en bemiddeling 123 C. De in aanmerking te nemen belangen 126 D. De positie van de overheid 128 E. De overheid moet handelen binnen een dwingend publiekrechtelijk karakter 133 E. 1. Algemeen De hiërarchie van de rechtsnormen Patere legem quam ipse fecisti De toegewezen aard van de bevoegdheden Verbod van delegatie van bevoegdheid 139 E.2. Het beginsel van de veranderlijkheid van de openbare dienst 141 IX

104 B. Beperken de bijzondere eigenschappen van het bestuursprocesrecht de toepassingsmogelijkheden van ADR? 107 C. Besluit 111 Afdeling 2. De doelstellingen van ADR op lange termijn 112 HOOFDSTUK 3.

5 E.3. Algemene beginselen van behoorlijk bestuur Het zorgvuldigheidsbeginsel Het verbod van machtsafwending Het redelijkheidsbeginsel Het gelijkheidsbeginsel Het vertrouwensbeginsel Besluit 153 E.4. Het beginsel van de openbaarheid van bestuur Algemeen Openbaarheid van bestuur 156 F. De bevoegde overheid 158 G. De vastliggende procedures en termijnen 164 G. 1. De voorbereidende fase van besluitvorming 164 G.2. Na de besluitvorming 165 G.3. Besluit 171 H. Gebonden versus discretionaire bevoegdheid 172 Afdeling 3. Feitelijke problemen 176 Afdeling 4. Mogelijkheden van de bestuursrechter 178 A. De rol van de rechter 178 B. De rechter als doorverwijzer naar ADR 184 C. De rechter na ADR 192 D. De rechter en de uitvoering van de overeenkomst als resultaat van overleg of bemiddeling of de arbitrale uitspraak 193 E. Besluit 195 DEEL 3. TOEPASSINGSMOGELIJKHEDEN IN DE PRAKTIJK 197 HOOFDSTUK 1. CRITERIA VOOR DE KEUZE VAN EEN METHODE VAN GESCHILLENOPLOSSING 199 Afdeling I. Algemeen 199 Afdeling 2. Criteria nader onderzocht 201 A. Rechtswaarborgen 201 B. Gelijk halen, legitimatie van de positie 202 X

De vastliggende procedures en termijnen 164 G. 1. De voorbereidende fase van besluitvorming 164 G.2. Na de besluitvorming 165 G.3. Besluit 171 H.

6 C. Bereiken van een zo goed mogelijk resultaat 202 D. Snelheid van de geschillenbeslechting 203 E. Kosten van geschillenbeslechting 204 F. Vertrouwelijkheid 204 G. Behoud of herstel van de relatie 205 H. Besluit 205 Afdeling 3. ADR en de kwaliteit van het openbaar bestuur 206 Afdeling 4. Besluit 207 HOOFDSTUK 2. IS DE GEKOZEN METHODE WERKBAAR? 209 Afdeling 1. Onderhandeling en overleg 209 A. Algemeen 209 B. Onderhandelingsmethodes 210 B.l. Klassiek of destructief onderhandelen 211 B.2. Productief of constructief onderhandelen 212 C. Besluit 213 Afdeling 2. Bemiddeling 214 A. Algemeen 214 B. Vormen van bemiddeling 222 B.l. Algemeen 222 Onderscheiden criteria 222 Indelingen overgenomen uit de rechtsleer 225 Indeling overgenomen uit de wetgeving 226 B.2. Institutionele bemiddeling 228 C. Bemiddeling ten aanzien van bestuursgeschillen 230 Cl. Algemeen 230 C.2. In het kader van het onderhandelend bestuur 237 C.3. In het kader van overleg tussen private partijen 239 D. Besluit 240 Afdeling 3. Arbitrage 244 A. Algemeen 244 B. De bekwaamheid om een overeenkomst tot arbitrage te sluiten 250 C. De objectieve en subjectieve arbitrabiliteit 254 C. 1. De objectieve arbitrabiliteit 254 XI

Onderhandeling en overleg 209 A. Algemeen 209 B. Onderhandelingsmethodes 210 B.l. Klassiek of destructief onderhandelen 211 B.2. Productief of constructief onderhandelen 212 C. Besluit 213 Afdeling 2.

7 C.2. De subjectieve arbitrabiliteit 256 D. Besluit 265 D.l. Algemene regeling: geen bestuursgeschillen onderwerpen aan arbitrage 265 D.2. Bekwaamheidsuitbreidende regels: bestuursgeschillen kunnen worden onderworpen aan arbitrage 266 DEEL 4. BEMIDDELING TEN AANZIEN VAN BESTUURSGESCHILLEN 271 HOOFDSTUK 1. CONCRETE MOGELIJKHEDEN VOOR BEMIDDELING TEN AANZIEN VAN BESTUURSGESCHILLEN 273 Afdeling 1. Vooraf 273 Afdeling 2. Soorten relaties 273 A. Zuivere bestuursgeschillen 273 B. Onzuivere bestuursgeschillen 276 C. Besluit 277 Afdeling 3. Tijdstip voor het toepassen van de bemiddeling 278 A. Voorafgaand aan de bestuurlijke procedure 279 B. Tijdens de bestuurlijke procedure en voorafgaand aan de beslissing 280 C. Nadat de beslissing is genomen, maar vóór de zaak is ingeleid voor de rechter 281 D. Als een gerechtelijke procedure is ingeleid 282 Afdeling 4. Beperking van de mogelijke terreinen 284 HOOFDSTUK 2. DE BEMIDDELINGSPROCEDURE 291 HOOFDSTUK 3. DE BEMIDDELAAR 301 Afdeling I. Algemeen 301 A. Ad-hocbemiddeling 301 XII

Soorten relaties 273 A. Zuivere bestuursgeschillen 273 B. Onzuivere bestuursgeschillen 276 C. Besluit 277 Afdeling 3. Tijdstip voor het toepassen van de bemiddeling 278 A.

8 B. Institutionele bemiddeling 301 C. Besluit 303 Afdeling 2. Zijn verplichtingen 303 DEEL 5. BESLUIT 307 UITGEBREIDE BIBLIOGRAFIE 317 Boeken 317 Tijdschriften 343 Websites 365 XIII

Vergelijkbare documenten

ADR en consument. Een rechtsvergelijkende Studie naar de mogelijkheden van alternatieve geschillenoplossing. Kluwer Deventer. W.A.

ADR en consument. Een rechtsvergelijkende Studie naar de mogelijkheden van alternatieve geschillenoplossing. Kluwer Deventer. W.A. ADR en consument Een rechtsvergelijkende Studie naar de mogelijkheden van alternatieve geschillenoplossing W.A. Jacobs Kluwer Deventer 1998 Inhoudsopgave Lijst van afkortingen xv HOOFDSTUK I PLAN VAN BEHANDELING