Frustratietolerantie-training bij stotterende kleuters

Transcriptie

1 Frustratietolerantie-training bij stotterende kleuters Bettie Smets 36 STE VVL CONGRES 20 MAART 2015 FLANDERS EXPO, GENT

2 frustratietolerantie drempel van verdraagzaamheid voor prikkels die een aversieve betekenis hebben

3 frustratie-intolerantie drempel van verdraagzaamheid wordt overschreden uitblijven van iets positief dat verwacht werd emotionele arousal leidt tot verschillende reactiepatronen

4 tolerantiedrempel (spreken) hoge tolerantiedrempel blokkering verlenging? deelwoordherhaling woordherhaling pauze lage tolerantiedrempel

5 antecedente stimuli iets niet kunnen iets niet mogen iets moeten iets verloopt niet volgens planning iets niet krijgen

6 FA Sr-representaties van positieve consequenties Sd R +S+ -S- S- : feitelijke negatieve consequenties +S- -S+ S+

7 respons (R) woedebuien protesteren (nee!) categoriek taalgebruik (moet, altijd, nooit) zeuren wenen weigeren

8 respons (R) eigen zin doorzetten (regel overtreden) negeren weggaan uit de situatie iets stuk maken pijn doen

9 consequenties bekrachtigende consequenties (+S+, -S-, S-) negatieve consequenties (+S-, -S+, S+)

10 BA cognitieve representatie van een andere, reeds CS betekenisvolle gebeurtenis (UCS/UCR-representatie) frustratie CR boos arousal

11 cognitieve representaties en emotionele responsen USC/UCR representatie: UCS-klasse: frustratie (moet volgens planning verlopen, intolerantie, ) kernthema: afwijzing, vernedering, CR: boos, verhoogde arousal

12 Schaal voor Descriptie van Emotionaliteit (SDE: Ronny Boey) observatie-schaal (5-puntenschaal) 11 subschalen: rust, ontspannen, extraversie, zelfzekerheid, angst, obsessief-compulsief, stemming, perfectionisme, sensitiviteit, sociale wenselijkheid, frustratie-tolerantie

13 Schaal voor Descriptie van Emotionaliteit (SDE: Ronny Boey) hoe hoger de score hoe gevoeliger bij 648 kleuters afgenomen in een klinische praktijk voor de behandeling van stotteren (Ronny Boey, Centrum Voor Stottertherapie, Wijnegem)

14 percentage lage f-tol vs hoge f-tol bij SDE 50 percentage % 37, ,5 43,9% 34,7% 21,4% 0 lage f-tol midden hoge f-tol categorieën

15 correlatie van lage f-tol met de subschalen: rust gespannen obsessief-compulsief negatieve stemming

16 waarom tolerantie-training bij stotterende kleuters? als precipiterende factor als persisterende factor therapie faciliteren

17 therapie start met tolerantie-training vanaf sessie 1: conditioneren van de spreekactiviteit (spreken vergemakkelijken)

18 vermijden (ontlopen) van Sd en CS toegeven, volgen apart spelen toestemming vragen ontlopen van iets niet lukken

19 vervolg: na eerste sessies van conditioneren van de spreekactiviteit vervolgen met tolerantie-training aanvankelijk impliciet moet schaduwen in mag

20 modelleren trager zoeken iets niet vinden minder perfect bouwen, iets niet kunnen uitspraken van tolerantie bij de verschillende stimuli

21 modelleren voordoen van teleurstelling (video) voordoen met ouder (leren vragen, toestemming geven, onderhandelen, om de beurt, ) voordoen van normale onvloeiendheden negatief voordoen en ouder laten corrigeren

22 cognitieve herstructurering probleem-oplossend denken (video) gedachtenomkering (video) zelfinstructie herevalueren, heretiketteren (video) inzichtelijk leren (video).

23 inzichtelijk leren voorbeelden van andere kleuters voorbeelden van jezelf (video) voorbeelden van de ouder (hulp aan kind vragen: voorbeeld) inzicht in de gevolgen (herevalueren) (video)

24 probleem-oplossend denken hoe oplossen? (video) slim plan, een goed idee nadruk op verschillende oplossingen, meerdere mogelijkheden

25 ingrijpen op de respons/ consequenties leren vragen i.p.v. afnemen (video) tegenhouden (responspreventie) iets niet toelaten (bv bepaald gedrag, speelgoed) belonen (verbaal) bestraffen

26 rol ouders motivatie (oudercursus, inzicht) leren om trager te zoeken leren om prikkels te ontlopen leren om stress te ontlopen leren trager (rustiger) te reageren leren om minder te corrigeren

27 andere therapeutische interventies tot nu toe: enkel tolerantietraining in vrij spel verder verloop is minder impliciet o.a.: gebruik maken van rollenspel, komen nog aan bod: desensistisatie dmv counterconditionering (voor normale onvloeiendheden, onderbroken worden, niet luisteren, fouten maken, opmerkingen, moeten wachten, iets niet mogen, ). Principe van geleidelijkheid!

28 besluit verband tussen tolerantie en stotteren effecten van de tolerantietraining vervolg therapie