BEHANDELINGSFORMULIER AB

Transcriptie

1 BEHANDELINGSFORMULIER AB Onderwerp OV-Dienstregeling 2014 Portefeuille- De heer drs. P.W.M. Smit houder Beleidstaak Verkeer en Vervoer Voorgesteld besluit Vergadering Agendapunt 9 Kennis nemen van de voorstellen OV-Dienstregeling 2014 zoals vastgesteld door het dagelijks bestuur d.d. 26 juni Korte motivering Toegevoegd zijn twee stukken (HTMbuzz dienstregeling en kaart omleidingen Delft), zoals toegezegd tijdens overleg VVEZ 19 juni jl. De eerste tranche bezuinigingen op het openbaar vervoer is ingevuld door in de dienstregelingen van 2012 en 2013 het voorzieningenniveau structureel aan te passen met een omvang van ca. 7 mln. respectievelijk 6 mln., samen 13 mln./jaar. Voor de dienstregeling 2014 worden geen extra bezuinigingen voorgesteld. Er kunnen echter ook geen wensen voor uitbreiding van het voorzieningenniveau worden gehonoreerd. De wijzigingen in de dienstregeling 2014 ten op zichte van dit jaar worden veroorzaakt door langdurige en noodzakelijke omleidingen voor tram- en busnet. Het betreft oa. werkzaamheden in Den Haag m.b.t. brede trams, regulier spooronderhoud, kademuren, rioloring etc., in Delft (afsluiting Sebastiaansbrug) en in de gemeente Westland (knooppunt Westerlee). In het DB van 20 februari jl. is besloten om voor de voorstellen Dienstregeling OV 2014 de gebruikelijke reguliere inspraakprocedure niet te volgen. Omleidingenroutes worden ter informatie verstrekt en worden met betrokkenen (gemeenten, provincie, uitvoerders) nog uitgewerkt. De aanpassing dienstregeling HTMbuzz betreft een tussentijdse, structurele correctie, gelet op de eerder overeengekomen omvang van de jaardienst Financiële Extra kosten veroorzaakt door omleidingen. gevolgen Bijlagen - Definitief voorstel OV dienstregeling 2014 en bijlagen; - ROCOV advies dienstregeling 2014; - HTMbuzz dienstregeling per 1 september 2013; - Netwerkkaart Delft omleidingen busroutes tijdens afsluiting St.Sebastiaansbrug. Gevolgde procedure Verdere Procedure Publiciteit Bestuurlijk overleg BOVV 8 mei 2013 Dagelijks bestuur DB 26 juni 2013 Commissie van advies VVEZ 19 juni 2013 Overleg/inspraak ROCOV 9 april 2013 Anders, te weten Geen N.v.t., persbericht na DB 26 juni jl. is verspreid.

2 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni 2013 Definitieve versie Vastgesteld DB 26 juni 2013 Versie AB 10 juli 2013 Voorstel OV dienstregeling

3 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Ingangsdatum dienstregeling Werkzaamheden OV infrastructuur 4. Werkzaamheden langs het tramspoor 5. Voorstellen HTM Rail 6. Voorstellen HTMbuzz 7. Voorstellen Veolia 8. Voorstellen overige vervoerders Bijlage Voorstellen voor OV dienstregeling 2014: burgers, organisaties, gemeenten 2

4 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni Inleiding Bezuiniging Brede Doeluitkering (BDU) Het Stadsgewest Haaglanden ontvangt de komende jaren minder BDU-gelden van het Rijk. Dit is een rechtstreeks gevolg van de bezuinigingen uit 2011, waar onder meer aan de drie grote steden (G3) een bezuiniging van 120 mln. op het OV werd opgelegd. De bezuiniging op het openbaar vervoer is in tranches verdeeld waarvan de laatste tranche ingaat in Het totaal van de geraamde bezuiniging loopt op tot een structureel bedrag van ruim 23 mln./jaar. De eerste tranches aan bezuinigingen op het OV zijn ingevuld door in de dienstregelingen van 2012 en 2013 het voorzieningenniveau structureel aan te passen met een omvang van ca. 7 mln. respectievelijk 6 mln., samen 13 mln./jaar. Lenteakkoord In het voorjaar van 2012 verscheen het Lenteakkoord en ontstond de indruk dat de eerder opgelegde bezuinigingstaakstelling zou worden verlaagd. Mede naar aanleiding daarvan werd in het AB van 4 juli 2012 afgesproken dat er geen bezuiniging op het voorzieningenniveau 2014 zou plaatsvinden. Op het moment van besluitvorming in 2012 was echter nog niet duidelijk hoe het Lenteakkoord zou uitwerken. Inmiddels is dat wel het geval en kunnen we constateren dat het kabinet het besluit heeft genomen om de indexeringen over 2010, 2011 en 2012 niet (geheel) uit te keren in 2013, waardoor de bezuiniging op het OV in 2015 niet gecompenseerd kan worden uit resultaten van het Lenteakkoord. Ook werd duidelijk dat de provincies naar rato zelfs meer gecompenseerd worden dan de G3. De G3 en de stadsregio s zijn in gezamenlijkheid in bezwaar gegaan bij het Ministerie van IenM tegen de BDUbeschikking Het bezwaar is echter afgewezen. Het Stadsgewest beraadt zich nog hier opnieuw beroep tegen in moet worden gesteld. Gevolgen voor 2014 en 2015 De conclusie is dat er geen nieuwe financiële ruimte is om het voorzieningenniveau uit te breiden en dat voor een sluitende begroting in 2015 nog ruim 10 mln zal moeten worden gevonden. Het Stadsgewest Haaglanden beraadt zich nog op de wijze waarop aan die taakstelling kan worden voldaan. Voor de dienstregeling 2014 worden echter geen extra bezuinigingen voorgesteld, omdat dit in tijd niet meer te realiseren is. Er kunnen geen wensen voor uitbreiding van het openbaar vervoer voorzieningenniveau worden gehonoreerd. 2. Ingangsdatum dienstregeling 2014 De dienstregeling gaat in principe op 15 december 2013 in. Het is echter niet uitgesloten dat voor HTM-tram (weer) een afwijkende ingangsdatum gaat gelden. Dat hangt af van de definitieve datum van oplevering van huidige grote werken en/of de start van nieuwe grote werken in het centrum van Den Haag. 3

5 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni Werkzaamheden in de infrastructuur (algemeen) Voor de dienstregeling 2014 zijn voor de stad en de streek voornamelijk forse omleidingen van het OV gepland. In grote lijnen zijn de wijzigingen van de infrastructuur nodig voor het OV van de toekomst (Den Haag), voor de nieuwe Sebastiaansbrug (Delft) en voor de verbetering van de doorstroming van het wegverkeer in het wegenproject 3-in-1 (Westland). Er vindt voortdurend overleg plaats met de Haaglanden gemeenten, de vervoerders, de provincie Zuid-Holland, en andere vervoerregio s (voor grensoverschrijdende lijnen) om de routes van de omleidingen van tram en bus en de inzet van tramvervangend busvervoer te bepalen. Per project wordt bezien hoe de dekking van de meerkosten openbaar vervoer en derving inkomsten moet worden geregeld. De gevolgen voor de dienstregeling 2014 zijn complex. Afstemming van de grote projecten moet leiden tot een werkbare dienstregeling voor de vervoerders en voor de reizigers. De gevolgen voor de lijnvoering en dienstregeling van tram en bus worden vooraf met Rocov gecommuniceerd. De betrokken gemeenten zijn ambtelijk al betrokken bij de voorbereiding van de voorstellen. De omleidingen projecten hebben een eigen dynamiek en fasering, die qua tijdsplanning niet parallel loopt met de data van wijzigingen in de dienstregeling. Getracht wordt om start en/of oplevering van de werkzaamheden zoveel mogelijk af te stemmen op de wijzigingsmomenten van de dienstregeling. Vervoerders hebben de plicht reizigers te informeren over de omleidingen, de tijdelijke wijzigingen in de dienstregeling en over de tijdelijke haltes. Een en ander heeft geleid tot het besluit in het dagelijks bestuur van 20 februari 2013 om voor het voorstel OV dienstregeling 2014 de gebruikelijke reguliere inspraakprocedure niet te volgen. 4

6 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni Werkzaamheden langs het tramspoor Deze informatie wordt ter kennisname verstrekt. Aangezien tijdelijke werkzaamheden op en langs het tramspoor niet leiden tot structurele wijzigingen in het tramnet, geven de tijdelijke maatregelen in het tramnet geen reden tot het opnemen van de maatregelen in de reguliere inspraakprocedure van de OV dienstregeling Het dienstregelingjaar 2014 staat voor het tramnet vooral in het teken van veel grote en kleine werken op en langs het tramspoor. In het hiernavolgende worden de werken kort beschreven. De werkzaamheden hebben korte en langdurige omleidingen tot gevolg, vergelijkbaar met de huidige omleidingen als gevolg van de vervanging van de Bosbrug. Per werkzaamheid worden globaal de gevolgen voor het tramnet weergegeven. De werkzaamheden zijn nodig voor de aanstaande instroom van de nieuwe bredere trams. Tegelijk worden diverse werkzaamheden uitgevoerd (werk met werk maken): regulier spooronderhoud, kademuren, riolering, kabels en leidingen, aanpassing groen, fietspaden, herinrichting van wegen, etc. Deze werkzaamheden zijn/worden in overleg met alle betrokkenen voorbereid en vastgesteld. De tijdelijke omleidingen van tramlijnen en soms buslijnen zijn daar een direct gevolg van. Met gebruikmaking van de beschikbare traminfrastructuur worden de tijdelijke maatregelen zo uitgevoerd dat het ongemak voor de reiziger tot een minimum beperkt blijft. Stand van zaken OV infrastructuur eind 2013: De werkzaamheden in Leidschendam-Voorburg en Delft zijn opgeleverd: tramlijnen 2 en 19 keren in de tailtrack van MCH; lijn 6 rijdt door naar de keerlus Dillenburgsingel. De werkzaamheden Bosbrug zijn voltooid. Het verkeer kan weer gebruik maken van de brug. De tram ook, maar de tram moet rekening houden met volgende werkzaamheden; zie hierna. De nieuwe stationshal van Den Haag Centraal nadert zijn voltooiing. De tramsporen en haltes in de Rijnstraat zijn aangepast voor de komst van de nieuwe tram. De werkzaamheden voor de VAB Noordwal zijn voltooid: de route van tramlijn 17 wordt weer hersteld. De werkzaamheden op en langs het tramspoor van lijn 9 op het trajectdeel Fruitweg - Melis Stokelaan zijn uitgevoerd. Er wordt nog gewerkt aan de kademuur Conradkade: omleiding tramlijn 11 richting HS gaat nog even door (t/m zomer 2014). Er wordt nog gewerkt aan de vervanging brug Schenkkade; beperkt effect voor tramlijn 2. Voor 2014 staan de volgende grote werken op de agenda: 1. Lange Vijverberg 2. Spui Zieken 3. Hoornbrug en Haagweg - Rijswijkseweg 4. Brug Laan van Meerdervoort Valkenboskade 5. Neherkade 6. Koninginnegracht en Nieuwe Parklaan fase 1 Ad 1. Lange Vijverberg De Lange Vijverberg krijgt een nieuw wegprofiel waarbij het tramverkeer gaat meerijden met het autoverkeer. Bij de halte Kneuterdijk/Buitenhof wordt het autoverkeer richting Malieveld achter de halte langs geleid. De keerdriehoek op het korte deel van het Lange Voorhout wordt geschikt gemaakt voor de nieuwe tram. Voor wat betreft het OV gedeelte kunnen gedurende een half jaar tramlijnen geen gebruik maken van het tramspoor tussen Kneuterdijk en de Bosbrug. De tramlijnen 16 en 17 worden omgeleid. 5

7 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni 2013 Ad 2. Spui Zieken De brug van het Zieken Bierkade is dringend aan vervanging toe, evenals het tramspoor dat hier overheen gaat. De brug wordt geschikt gemaakt voor de nieuwe trams. Het tramspoor wordt op het trajectdeel Zieken Spui t/m de Nieuwe Kerk recht getrokken (minder slingers). Daarnaast moeten gefaseerd ook andere werken aan het tramspoor worden uitgevoerd, zoals aanpassingen aan de halte Bierkade en het vervangen van de spoordriehoek Spui Schedeldoekshaven. Gedurende een half jaar kan geen gebruik gemaakt worden van het tramspoor. De tramlijnen 1, 9, 15, 16, 17 worden omgeleid via de Weteringkade en de Lekstraat of krijgen tijdelijk een andere route om overbelasting op het tramspoor in het centrum te voorkomen. Ad 3. Hoornbrug en Haagweg Rijswijkseweg (en Nootdorp) De Hoornbrug wordt verhoogd. Tegelijk zijn er plannen voor de aanleg van de Rotterdamsebaan. De planning van de verhoging van de Hoornbrug hangt samen met de planning van de aanleg van de Rotterdamsebaan. Deze mogen elkaar niet frustreren. Het voornemen is om de verhoging van de Hoornbrug in 2014 te starten en aansluitend te starten met de aanleg van de Rotterdamsebaan. De brug wordt een vaste brug. Daardoor vervallen de brugopeningen en kunnen schepen, auto s en trams de Hoornbrug ongehinderd passeren. Het project vergt ca. 15 maanden. De tramlijnen 1 en 15 rijden gedurende enkele maanden over een stukje enkelspoor over een deel van de brug in ombouw. Lijn 1 rijdt tijdelijk niet langs de Schie, maar via lijn 15 en lijn 19 naar Delft v.v. daarvoor wordt in najaar 2013 een boog aangelegd nabij de Vuursteen in Ypenburg Centrum. Tegelijk wordt de riolering in de Haagweg vervangen en gaat men over tot het herinrichten van het dwarsprofiel van de weg met meer ruimte voor de tram en de haltes, en minder ruimte voor het wegverkeer. Er wordt aandacht geschonken aan parkeren, fiets en groen en bomen. Op het Haagse trajectdeel wordt ook gewerkt aan maatregelen voor de nieuwe, bredere trams. Ook hier maatregelen ten gunste van een vlotte doorstroming tram, goede haltes, minder ruimte voor het wegverkeer, aandacht voor parkeren, fiets en groen. De werkzaamheden voor NRR lijn 15 houden ook in dat op enig moment de keerlus in het centrum van Nootdorp komt te vervallen en wordt omgebouwd tot een tailtrack voor de nieuwe trams, inclusief goede en toegankelijke haltes voor tram en bus. De gevolgen voor het tramverkeer zijn beperkt. De dienstregeling van de tramlijnen 1 en 15 kan grotendeels gehandhaafd blijven, maar er moet tijdelijk wel rekening worden gehouden met meer reistijd en een enkele keer een weekend buitendienststelling van beide lijnen. In die gevallen worden tijdelijke maatregelen getroffen in het tramnet en wordt waar nodig tramvervangend busvervoer ingezet. In de ombouwfase van keerlus naar tailtrack moet lijn 15 tijdelijk keren in de driehoek nabij Laan van Nootdorp, halte Weidevogellaan. Ad 4. Brug Laan van Meerdervoort Valkenboskade De genoemde brug is dringend aan vervanging toe. In een periode van 8 weken kan er geen gebruik gemaakt worden van deze brug. Om meerdere redenen is daarom bepaald dat de werkzaamheden in de zomer van 2014 moeten worden uitgevoerd. Deze werkzaamheid heeft grote gevolgen voor het trambedrijf: lijn RR3 en tramlijn 12 wordt ernstig verstoord en de vestiging Lijsterbesstraat is tijdelijk niet bereikbaar. De zomerdienst zal voor alle tramlijnen eenmalig niet 7, maar 8 weken duren. Voor de tijdelijk te vervallen tramdelen wordt tramvervangend busvervoer geboden. 6

8 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni 2013 Ad 5. Neherkade De Neherkade wordt ter hoogte van het Leeghwaterplein ongelijkvloers uitgevoerd. Gedurende een deel van de werkzaamheden heeft dat gevolgen voor de kruisende lijnen. Gedurende de 8 weken van zomerdienst 2014 worden de tramlijnen omgeleid via de Laakweg/kade en het Rijswijkseplein. Tegelijk wordt in de zomer van 2014 gewerkt aan het vervangen van de betonvloer in de tramtunnel HS. De huidige halte Rijswijkseplein van lijn 15 wordt tijdelijk voor meerdere tramlijnen de halte Station HS. Ad 6. Koninginnegracht en Nieuwe Parklaan fase 1 Op de Koninginnegracht wordt gewerkt aan het vervangen en verleggen van het tramspoor. Tegelijk wordt gewerkt aan de riolering, de kademuren, herinrichting van het dwarsprofiel van de weg, parkeren, fiets en groen. Op de Nieuwe Parklaan wordt eveneens gewerkt aan het vervangen en verleggen van het tramspoor. Ook hier een herinrichting van het dwarsprofiel met aandacht voor langzaam verkeer, de in- en uitritten voor aanwonenden, maatregelen voor de fiets, enzovoorts. De herinrichting gaat gepaard met een grootschalig bomenplan. Beide werkzaamheden worden in twee fasen uitgevoerd, 2x in het najaar (2014 en 2015). In najaar wordt tegelijk de keervoorziening bij Madurodam geschikt gemaakt voor de nieuwe tram. In beide perioden kan lijn 9 tijdelijk geen gebruik maken van het tramspoor tussen de Bosbrug en het Circustheater. Voor deze periode wordt tramvervangend busvervoer ingezet. De bussen rijden hoogfrequent - in de spits zelfs 24 bussen per uur - tussen de noodhalte Schedeldoekshaven en de rotonde bij de Plesmanweg (rotonde bij Madurodam). Tussen deze rotonde en het eindpunt in Scheveningen rijdt ook een pendelbus. Reizigers voor lijn 9 richting Scheveningen worden bij station CS verwezen naar de noodhalte op de Schedeldoekshaven. Langs de route van de pendeldienst worden tijdelijke halteplaatsen ingericht. 5. Voorstellen HTM Rail Er worden geen voorstellen gedaan voor structurele wijzigingen in de lijnvoering v an het tramnet. Op onderdelen worden wel kleinere wijzigingen in de dienstregeling doorgevoerd. 6. Voorstellen HTMbuzz Er worden geen voorstellen gedaan voor structurele wijzigingen in de lijnvoering van het busnet. Op onderdelen worden wel kleinere wijzigingen in de dienstregeling doorgevoerd. Buslijn 18 Er is wel voorzien in een structurele wijziging van de route van buslijn 18. De geplande herinrichting van de omgeving Stationsplein en Stationsweg leidt ertoe dat buslijn 18 geen gebruik meer kan maken van de huidige route door het Centrum. Er is echter wel behoefte om lijn 18 naar Den Haag Centraal en verder richting Clingendael te laten doorrijden. De nieuwe route wordt: Calandstraat Waldorpstraat Rijswijkseweg Pletterijkade Spui Nieuwe Haven - etc. De route en eventuele haltes tussen station HS en halte Nieuwe Haven zijn nog punt van aandacht, evenals de datum waarop deze structurele maar noodzakelijke wijziging kan worden doorgevoerd. 7. Voorstellen Veolia De lijnvoering in Delft wijzigt tijdelijk ingrijpend als gevolg van de volledige afsluiting van de Sebastiaansbrug. Als gevolg van doorstromingswerkzaamheden bij het knooppunt Westerlee (Westland) wordt rekening gehouden met extra rijtijd in de dienstregeling van enkele lijnen. 7

9 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni Delft De St. Sebastiaansbrug verbindt de oude binnenstad met de TU-wijk. De brug wordt vervangen omdat het draagvermogen van de brug niet toereikend is en de aanbruggen in slechte staat zijn. Daarnaast zal in de toekomst tram 19 rijden in de TU-wijk, waardoor sprake is van extra belasting voor de brug. Besloten is dat de huidige brug in zijn geheel wordt vervangen. Het project wordt uitgevoerd door de provincie. De provincie werkt aan het ontwerp van de brug in overleg met de gemeente en het Stadsgewest. De afsluiting van de brug is gepland vanaf eind juni 2014 en zal naar verwachting maximaal 15 maanden duren. Uitgangspunt van het omleidingsnetwerk is om zoveel mogelijk de bestaande reisrelaties in stand te houden. Daarvoor moet een betrouwbaar netwerk worden ontworpen dat het risico van vertraging en rituitval moet beperken. Het resultaat zal zijn een effectief en efficiënt netwerk, uitgaande van meerkosten voor de exploitatie van de buslijnen en een zo beperkt mogelijk verlies aan reizigersinkomsten. Omleidingsroutes Voor de lijnvoering van de Delftse stads/streeklijnen heeft de afsluiting van de brug verregaande gevolgen. Bijna alle stads- en streeklijnen, de TU-lijn en de RET-lijnen hebben te maken met omleidingen om hun bestemmingen te bereiken. De huidige lijnvoering van Delft is als volgt te classificeren: interregionale lijnen (5), stadslijnen (3), TU-lijn (1). Verder rijden er nog twee lijnen van de stadsregio Rotterdam, RET resp. lijn 40 en lijn 174. Het nieuwe lijnennetwerk zal bestaan uit geknipte lijnen en lijnen met nieuwe routes (omleidingen). Alleen de lijnen 32, 38, 37 (Den Haag Leyenburg station Delft geknipt), 81 (Kuyperwijk station Delft) blijven qua route intact. Voor de buslijnen van Veolia en RET zijn de volgende (omweg)routes beschikbaar: - Station Delft - Westlandseweg Papsouwselaan - Voorhofdreef Kruithuisweg Schoemakerstraat Julianalaan - Oostpoortweg Olaf Palmestraat; - Station Delft - Westvest - Phoenixstraat Vrijenbanselaan - Insulindeweg S.vd.Wieleweg Oostpoortweg Olaf Palmestraat; - Station Delft - Westvest Langendijk - S.vd.Wieleweg Oostsingel Julianalaan Nassaulaan richting Delfgauw; - Station Delft - Westlandseweg Papsouwselaan - Voorhofdreef Kruithuisweg Uytenbogaartsingel Heertjeslaan Mekelweg (OV-baan) Ch.Huygensweg - Schoemakerstraat Kruithuisweg Voorhofdreef station Delft; - Voor de bediening van het centrum wordt bij Zuidpoort een keerlus aangelegd. Een aantal lijnen rijdt via station Delft Zuidpoort vv en vervolgt daarna de route. De lijnen 60, 69, 80, 81, 37 (wordt na station Delft tijdelijk lijn 84), 121, 40 (RET) rijden de omleidingsroutes. Lijn 174 (RET) keert in de TU-wijk en rijdt weer terug richting Berkel. Infrastructuur Er is regelmatig overleg voor de omleidingsroutes met Veolia, RET, gemeente en Fundus (verantwoordelijk voor de totstandkoming van de OV-baan). Voor wat betreft de infrastructuur in de TU-wijk wordt tegelijkertijd gewerkt aan o.a. de gecombineerde tram/busbaan (M. de Ruyterweg - Mekelweg tot aan Technopolis). Vanaf augustus 2013, met een doorloop tot eind 2014, wordt gewerkt aan de riolering van de Rotterdamseweg. Ook zijn werkzaamheden gepland tijdens de afsluiting van de brug rondom Poortlandplein Mijnbouwplein. Gevolg hiervan is dat de gecombineerde tram/busbaan (OV-baan) in gebruik zal worden genomen voor de omleidingsroutes. Hiervoor zijn nog een aantal infrastructurele werken nodig (o.a. het plaatsen van TWI/VRI, de verbindingen van/naar de OV-baan, de draaicirkel bus maatregelen, de haltes op de OV-baan) voordat de omleidingsroutes operationeel zijn. De verwachting is dat de OV-baan per april 2014 gereed zal zijn. Vanaf begin 2015 zal ook de bovenleiding worden aangelegd van de 8

10 Voorstel dienstregeling 2014 versie 26 juni 2013 OV-baan, waardoor de OV-baan niet of beperkt beschikbaar is. Verder is gepland dat het tijdelijk busstation, nu aan de achterkant van station Delft, wordt verplaatst naar de voorkant ca. december Proces De extra kosten van de omleidingen zullen ten laste komen van het project Sebastiaansbrug. Afstemming hierover vindt nog plaats met de Provincie Zuid-Holland. Zodra betrokkenen (provincie, gemeente, vervoerders, SGH) overeenstemming hebben over de omleidingsroutes, de daarmee gemoeide extra kosten, de noodzakelijke infrastructuur en de startdatum van de omleidingen, zal meer informatie worden verstrekt. 7.2 Het 3-in-1 project / Westland Het 3-in-1 project maakt het Westland en Hoek van Holland beter bereikbaar en vergroot de verkeersveiligheid in het gebied. Het 3-in-1 project bestaat uit 3 deelprojecten: het aanleggen van de Verlengde Veilingroute, een nieuwe verbinding tussen Westerlee en Maasdijk en de Tweede Ontsluitingsweg Hoek van Holland (inmiddels afgerond). Vanaf einde 2013 en het grootste gedeelte van 2014 worden omvangrijke werkzaamheden van het knooppunt Westerlee (o.a. rijstroken aan het verkeer onttrokken, verlegde stroken voor het verkeer opengesteld, wegen worden op elkaar aangesloten) uitgevoerd. De lijnen 32, 33, 86 rijden in dit gebied. Het streven van de aannemer is dat minimale hinder wordt veroorzaakt door de werkzaamheden. Er zijn geen stremmingen anders dan van korte duur (incidenteel in nacht of weekeinde) ten behoeve van het maken van aansluitingen voor tijdelijke omleggingen. Er zal sprake zijn van de huidige lijnvoering met geringe extra rijtijd voor deze drie lijnen vanaf voorjaar Het overleg met de provincie, de aannemer en Veolia loopt. De extra kosten van de ritten zullen ten laste komen van het 3-in-1 project. 8. Voorstellen overige vervoerders Voor de dienstregeling 2014 van de stadsregio Rotterdam/RET hebben de grensoverschrijdende lijnen geen gevolgen voor onze regio. De gevolgen van de grensoverschrijdende lijnen van de Provincie Zuid-Holland/Arriva voor de dienstregeling 2014 zijn nu nog niet bekend. Inmiddels is gebleken dat een betere verdeling van de vertrektijden in de daluren en s avonds op de haltes van de Zoetermeer/Bleiswijkseweg (i.v.m. de nieuwe locatie van de Haagse Hogeschool) van lijn 173 (RET) en lijn 177 (Arriva) niet mogelijk is gebleken. Beide lijnen hebben in hun regio belangrijke knooppunten voor resp. Rodenrijs en Waddinxveen/Zevenhuizen, waardoor beide vervoerders de tijden niet kunnen schuiven voor haltes in Zoetermeer. Voorstel aan DB: - In te stemmen met het Voorstel OV Dienstregeling

11 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Bijlage bij Voorstel OV dienstregeling 2014 Wensen burgers /organisaties /gemeenten Ingediend naar aanleiding van advertentie in Wegenerbladen week 3/2013 Burger Organisatie Burger Den Haag Burger Den Haag Burger Den Haag Voorstel Lijn 86 met als eindpunt station Schiedam Centrum te verlengen naar Rotterdam-The Hague Airport. Motivatie: Lijn 86 heeft een hoge frequentie met eindpunt Schiedam en verder met overstap (metro, NS, RET - bus). Voor bewoners DH-ZW, Westland, Maasland, Schiedam een directe verbinding met airport. Rijtijden afstemmen met de drukste vliegmomenten. Lijn 37 van Wateringseveld na eindpunt Leyenburg doortrekken naar Loosduinen/Kijkduin. Motivatie: Wateringseveld is vol gebouwd en ouderen hebben behoefte aan een directe verbinding naar Loosduinen/Kijkduin. Bezuinigingen moeten van tafel. Er is te veel bezuinigd de laatste jaren in het OV. Wel veel geld voor infrastructuur (oa. Rotterdamse Baan). In de avonduren herinvoeren bussen 5x per uur laten rijden ipv 2x per uur. Nu reizen veel burgers met auto in de avond ipv OV. Lijn 25 rijdt nu tot eindpunt Grote Markt. Vraagt om doortrekken route naar Den Haag Centraal zodat burgers DH ZW een rechtstreekse verbinding hebben met station. A damse Veerkade rijden nu al minder auto s. Nu rijdt lijn 25 om de 7 minuten; bussen rijden vlak achter elkaar en zitten niet vol. Beter de frequentie verlagen om de 10 minuten. Lijn 26: huidige route Almeloplein /Vreeswijkstraat handhaven. Verzoeken van derden om herstel van route Escamplaan/Zuiderparklaan niet honoreren. Reactie SGH Lijn 86 rijdt tot belangrijk knooppunt Schiedam Centrum waarbij reizigers verder kunnen reizen met trein/sprinter naar Rotterdam Centraal. Reizigers met bestemming Airport overstappen kunnen daar overstappen op buslijn 33. Vertrek/aankomsttijden vluchten zijn verspreid tussen 7:00 23:00 uur. Het is moeilijk aan te geven welke tijden wel doorgereden moet worden naar Airport. Er is bovendien geen budget beschikbaar om lijn 86 verder door te laten rijden. Conclusie: voorstel afwijzen. Lijn 37 rijdt 2x per uur en heeft als eindpunt knooppunt Leyenburg. Vanaf knooppunt Leyenburg zijn goede overstap mogelijkheden op de HTMbuzz lijnen 23 of 26 naar Kijkduin. Doortrekken lijn 37 leidt tot parallelliteit route lijn 23 of 26. Verder geen budget beschikbaar om lijn 37 door te trekken. Conclusie: voorstel afwijzen. BDU-bezuinigingen worden door het Rijk aan SGH opgelegd. Minder BDU-uitkering betekent hogere tarieven of minder OV in stad en streek. De wijzigingen in de dienstregeling 2013 zijn een gevolg van bezuinigingen OV. De gemeente Den Haag heeft een verkeerscirculatieplan (VCP) vastgesteld. In die visie past het niet om autoverkeer en busverkeer op de route Paviljoensgracht A damse Veerkade toe te staan. Overstappen op een van de 4 tramlijnen leidt tot een snellere bereikbaarheid van station CS. Deze suggestie wordt voorgelegd aan HTMbuzz. De huidige route via Almeloplein en Vreeswijkstraat wordt niet gewijzigd. 1

12 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Burger Den Haag Wijkoverleg Statenkwartier Winterperiode slechte ervaringen HTM door 4 tramlijnen te schrappen. In Rotterdam en Amsterdam reed alles tijdens geringe sneeuwval. RR3 moet gewoon blijven rijden en niet beperkte dienst alleen rechtsom. Website HTM was vele dagen uit de lucht terwijl er grote behoefte was aan online informatie. Bussen HTMbuzz en Veolia rijden vaak achter elkaar. Graag betere afstemming. Maak wijzigingen dienstregelingen ook bekend aan bewonersorganisaties. Ervaringen met OV laatste perioden: Eerst langdurig stremming lijn 11, nu omleiding lijn 17 en tijdelijke opheffing lijn 10. Verzoek voor 2014: -goede bereikbaarheid van de wijk; -wijkoverleg betrekken bij omleidingen via brede inspraak. Aandacht voor bereikbaarheid wijk en World Forum gebied voor voorgenomen omleiding lijn 1, bouwkundige aanpassingen vanwege breder materieel en handhaving kwaliteit OV tijdens sneeuwperioden. Verzoek na afloop omleiding lijn 17 m.i.v. de dienstregeling 2014 lijn 10 weer in de dienstregeling op te nemen tbv World Forum en Gemeentemuseum en snelle verbinding naar DHCS. Geen verdere verlaging van de tram- en buslijnen op te nemen en de huidige route lijn 24 te handhaven. Reizigers met de OVChipkaart te compenseren voor de langere reisroutes en hogere kosten. Deze opmerking is onderdeel van de evaluatie winterdienst januari Staat los van de wijzigingsvoorstellen dienstregeling Idem. Onbekend om welke lijnen het betreft. Is algemeen punt van aandacht voor beide vervoerders. Wijzigingen vervoerders worden doorgegeven via papieren en digitale info. Grootschalige werkzaamheden in het centrumgebied leiden ertoe dat tramlijnen tijdelijk helaas een andere route moeten rijden. Lijn 10 is in het kader van de bezuinigingen 2013 definitief komen te vervallen. Tramlijnen 1, 11 en 17 en buslijn 24 bedienen het Statenkwartier in relatie tot het centrum en station HS en/of CS. De route van lijn 17 wordt hersteld na afronding van de werkzaamheden VAB Noordwal. Er worden voor dienstregeling 2014 nu geen voorstellen gedaan om de route van lijnen te wijzigen of om nieuwe lijnen toe te voegen. Er ligt geen voorstel voor om de route van tramlijn 1 structureel te wijzigen. Op tramlijn 1 worden tot 2022 de huidige trams ingezet. Als gevolg van werkzaamheden op het Zieken en Spui wordt tramlijn 1 enkele maanden omgeleid via de Weteringkade en de Lekstraat. Op halte Schedeldoekshaven wordt station Centraal aangedaan. Aldus wordt voor enkele maanden weer een verbinding CS World Forum geboden. Om vervoerkundige en financiële redenen, maar ook om redenen van grootschalige werkzaamheden in de binnenstad is er nu geen reden om herstel van spitslijn 10 te overwegen. Er worden ten aanzien van lijn 24 voor de dienstregeling 2014 geen voorstellen gedaan. Het Stadsgewest hanteert het principe van tarief per gereisde kilometer. Omleidingen hebben zoveel mogelijk een tijdelijk karakter. De meerkosten van exploitatie worden voor een klein deel gecompenseerd door iets hogere inkomsten van reizigers. 2

13 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Tijdens winterperiodes maatregelen nemen dat rail en haltes sneeuwvrij worden gemaakt. Winterdienstregelingen en vervallen ritten zijn een zwakte bod. Voorstel om in de concessie HTM harde eisen en sancties op te nemen om HTM te laten voldoen aan vervoersplicht. De ervaringen van de winterdienst 2013 worden geëvalueerd. Overigens hebben ook wegbeheerders een taak in het berijdbaar houden van het tram- en busnetwerk. Burger Zoetermeer Ervaring als frequent gebruiker van RR tussen haltes Seghwaert / Leidsewallen Zoetermeer en DH Spui. Tijdsplanning RR3 en RR4 vanuit Zoetermeer niet efficiënt verdeeld. RR3 rijdt 1x per 10 minuten door de krakeling via Seghwaert naar DH. Vlak erachter komen binnen 4 minuten, twee voertuigen RR4. Moet toch mogelijk zijn om RR4 te plannen die iedere 3 minuten een RR vanaf Seghwaert vertrekt? Verschil tussen oude NS-sprinter en RR voor wat betreft de frequentie. RR in de krakeling is minder. Verbeterde dienstverlening gevraagd door dubbel tramstel RR3 ipv RR4 Verzoek route RR3 afwisselend rechtsom en linksom rijden, waardoor vaker op RR kan worden gestapt. Voor veel stations weinig verschil in reistijd. Nu kans groot meer bezuinigingen voor RR3. Terechte opmerking. Moet beter, echter de infrastructuur zoals deze nu is leidt ertoe dat HTM te weinig flexibiliteit heeft bij de opstelling van de dienstregeling, er zijn te veel randvoorwaarden (afstemming RR3 en RR4 onderling; afstemming met E-lijn; afstemming met tramlijnen 2 en 6). Dit jaar worden er een aantal infrastructurele aanpassingen uitgevoerd, die de flexibiliteit verhogen. RR 3 rijdt net als de NS-sprinter destijds iedere 10 minuten. Tussen Seghwaert en Voorweg, de drukste halten rijden de lijnen RR3 en RR4 in een 5 minuten frequentie. Op RR3 kunnen in Den Haag geen gekoppelde trams rijden. Daarvoor zijn de perrons te kort. RR3 rijdt niet als NS linksom en rechtsom, omdat er dan geen punt in Zoetermeer in de route is waar de tram de tijd kan afwachten. Doordat RR3 in Den Haag ook in de stad rijdt en dus hinder ondervindt van het overige verkeer met vertragingen als gevolg en omdat de lijn door de koppeling aan een stadslijn lang is geworden is gekozen voor een vast eindpunt in Zoetermeer. Alleen bij bouwwerkzaamheden of andere verstoringen wordt hiervan afgeweken. Het is niet zo dat er bij links en rechtsom rijden meer ritten op de krakeling zijn, maar juist minder. Tussen Den Haag en Zoetermeer kunnen niet meer ritten rijden, de maximale capaciteit voor de spoorbeveiliging is daar bereikt. Burger Pijnacker NS wilde geen sprinter meer; HTM heeft inefficiënte dienstregeling. Voorstel: RR aanbesteden. Geen geloof om NS en HTM (na samenwerking) RR te onderhouden. Vraagt om een rechtstreekse verbinding van Pijnacker naar RdG Gasthuis Delft met lijn 121. Nu te lang wachten op oncomfortabel busstation. De samenwerking tussen HTM en NS staat geheel los van de dienstregeling van RR. De huidige dienstregeling past binnen de beperkingen die de infrastructuur heeft en past het beste bij het reizigersaanbod, waarbij de gewenste intervallen optimaal in de dienstregeling verwerkt moeten worden. Volgens 9292.nl is de reisrelatie met lijn 121 en afhankelijk van vertrektijd overstap op lijn 37 of 32 of 82. Wachttijd op station Delft varieert van 4 tot 12 minuten. 3

14 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Vele lijnen stoppen bij het RdG Gasthuis. Doortrekken lijn 121 leidt tot parallelliteit met bestaande lijnen naar RdG Gasthuis Delft en hogere kosten. Verder past het niet in de lijnvoering van lijn 121(traject Delft-Pijnacker-Zoetermeer) met belangrijke knooppunten voor oa. TUwijk, E-lijn en de begin/eindpunten station Delft/Zoetermeer CW. Conclusie: voorstel afwijzen. Burger Nootdorp Burger Delft Verheugd dat in december 2012 en januari 2013 lijn 19 doorreed naar station Delft. Hoop dat remise bij Wateringse Vest van de baan was maar nu start werkzaamheden Kalverbos. Planning: aanleg remise met 6 maanden vertraagd. Betekent dat lijn 19 binnenkort niet meer naar station Delft rijdt en verplicht overstappen op lijn 1 voor 2 haltes. Geen goede optie omdat lijn 1 6 à 8x per uur rijdt en lijn 19 4x per uur. Wachten niet op elkaar waardoor wachttijd van 10 min. Verder reizigersverlies lijn 19. Nootdorp is gedupeerd omdat de rechtstreekse verbinding lijn 62 is vervallen. Tram op de remise Krakeelpolderweg of Binnenwatersloot ipv Wateringse Vest. Tijden lijn 1 en 19 betere overstap regelen, dus lijn 19 eerder bij halte dan lijn 1. Tram een paar keer per uur door te laten rijden naar station Delft en remise (om en om), waardoor 1x per uur een rechtstreekse verbinding station. Mbt lijn 60/80. Deze dienstregeling handhaven in Laat lijn 82 vervallen wegens doublures van bezettingen dus geringe bezetting. Trek lijn 130 door vanaf station Delft via Westlandseweg, RdG Gasthuis, huidige route lijn 82 via Derde Werelddreef naar eindpunt Abtswoude. Betere verbinding voor Tanthof- West, Buitenhof voor RdG Gasthuis, station, centrum en Rijswijk. De huidige onderbreking van lijn 17 bij de Noordwal leidt tot een ontbrekende schakel tramverbinding tussen Javastraat en Laan van Meerdervoort. Reactivering groot deel tracé rail met Scheveningen langs Van Alkemadelaan met onderzoek vertramming Dit onderwerp maakte onderdeel uit van de voorstellen dienstregeling De plannen worden conform uitgevoerd. Er is geen reden om hierop terug te komen. Nootdorp heeft nog een rechtstreekse verbinding met lijn 60 naar station Delft. HTM is verzocht erop toe te zien dat de onderlinge aansluiting s avonds en op zondag wordt gegarandeerd. Lijnen 1 en 19 rijden dan beide om het kwartier. Overdag rijdt lijn 1 om de 10 minuten en tramlijn 19 om het kwartier: dan is de overstap niet te garanderen, maar is de wachttijd beperkt. De tijdelijke inzet van brede trams op lijn 19 maakt het kunnen doorrijden naar station Delft niet mogelijk. Doorrijden naar Tanthof is niet zinvol. Zie verder de eerste opmerking. Er zijn geen plannen om huidige dienstregeling van lijn 60/80 te wijzigen. Vele lijnen stoppen bij het RdG Gasthuis. Doortrekken lijn 130 leidt tot parallelliteit met bestaande lijnen naar RdG Gasthuis en hogere kosten. Lijn 82 rijdt 1x per uur en bedient de wijken die een noodzakelijke verbinding hebben met RdG Gasthuis: Westlandhof, verzorghuis Stefanna, Tanthof. Voor andere verbindingen kan op het station worden overgestapt. Er ligt inderdaad geen rails in het smalle deel van de Laan van Meerdervoort. Er zijn geen korte of lange termijn plannen om van buslijn 23 een tramlijn te maken. 4

15 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 buslijn 23 als circulaire lijn. Maak gebruik van infra delen van lijn 10 en 17. Optimaliseren verkeerslichtinstallaties in Delft. Verbeteren doorstroming: goede straten kiezen. Bij bussluis moeten 2 bussen elkaar kunnen passeren. Bv bussluis lijn 60 naar het viaduct over de A13 voldoet niet (bus wacht op voorrangsverkeer van de A13 om via 3 verkeerslichten de Rijswijkse Waterweg te bereiken) Verhogen OV-Chipkaarttarief op drukke lijnen. Dient als dekking op magere lijnen. Er zijn ons geen/weinig problemen bekend. Elkaar tegemoetkomende bussen kunnen o.i. heel goed even op elkaar wachten. Veolia herkent het probleem niet. Bijna overal krijgt de bus prioriteit en storingen worden na melding snel opgepakt. Dit is geen beleid van Haaglanden. Platform Beter Stedelijk en Regionaal Openbaar Vervoer Haaglanden (OVHA) Procedure inspraak burgers: Concept voorstellen in de vorm van uitgebreide procedure ter visie legging aan burgers ook bij omleidingen voorstellen. Behalve omleidingen worden ook andere tram/bus voorstellen ingediend. Omleidingen periode : Welke? Hoe vervangend vervoer geregeld? Wanneer start Hoornbrug in Rijswijk? Wanneer gereed? Gevolgen lijn 1. Wanneer start Sebastiaansbrug in Delft? Wanneer gereed? Gevolgen lijn 19. Zorg lijn 9 naar Scheveningen. Hoe organiseren enkelspoor rijden met behoud van reizigers in 2013/14/15? Voorstel: route van lijn 9 naar Scheveningen te knippen in 2 stukken: Prinsessegracht -Wittebrug en Wittebrug Circustheater. Op het eerste stuk tegelijk aanpakken met 2 stukken enkelspoor en de rest dubbelspoor. Daarna omwisselen als deelproject klaar is. Op het tweede stuk tram tot de nieuwe Duinweg en aansluitend bus (via Badhuisweg) en daarna andersom. Idem bij ombouw lijn 17 (15?) in Rijswijk derhalve gebruik van enkelsporige werkvarianten op een wijze dat aan 2 segmenten tegelijk kan worden gewerkt. OV tarieven niet verhogen in 2013 en 2014 omdat: - Langere reistijd (omleidingen); - Tarieven Haaglanden al hoog; - OV wordt duurder voor gezinnen. - Geen sneeuwnet HTM meer instellen. Conflict met vervoersplicht HTM. HTM dient voldoende toegerust te zijn als de andere vervoerders en in andere steden. Er is niet voldoende vervangend busvervoer mede door de bezuinigingen. Meer verwarmde wissels toestaan zodat er minder tramlijnen uitvallen. Procedure dienstregeling 2014: Geen uitgebreide inspraakprocedure burgers toepassen. Voorstellen betreffen voornamelijk kleine aanpassingen van de dienstregeling tijden. Voorstellen worden wel voorgelegd aan gemeenten, ROCOV, ACC, BOVV, DB, cie VVEZ. In dienstregelingjaar 2014 moet rekening worden gehouden met de start volgende grote werken: 1. Lange Vijverberg (1 e halfjaar) 2. Zieken en Spui (2 e halfjaar) 3. Wisselcomplexen Lage Zand, Kneuterdijk en Spui Schedeldoekshaven (nog inplannen) 4. Verhoging Hoornbrug en riolering/ herinrichting Rijswijkseweg/Haagweg 5. Brug Laan van Meerdervoort - Valkenboskade (tijdens zomerdienst) 6. Sebastiaanbrug (na zomer 2014) 7. Koninginnegracht en Nieuwe Parklaan (fase 1; na zomer 2014; inzet van tramvervangende busdienst) Deze en andere werken hebben gevolgen voor het tramnet. In de hoofdtekst worden deze werken nader toegelicht. Deze maken formeel geen onderdeel uit van de procedure dienstregeling Tariefverhogingen worden voorgelegd aan het ROCOV. De ervaringen van winterdienst 2013 worden geëvalueerd. Deze maken geen onderdeel uit van de voorstellen dienstregeling

16 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Technische problemen onderstellen en de wielassen van de 72 RR-voertuigen. Heel veel extra slijtage, geluidoverlast en minder inzet van dit materieel (lijn 2 en RR3/4). Inzichtelijk te maken knelpunten, oplossingen schetsen, kosten, gevolgen materieel. Wat zijn de gevolgen in de lopende dienstregeling en die van 2014? Gevolgen voor vervanging door Avenio's? Als lijn 17 weer zijn oude route hervat (Zeeheldenbuurt en centrum) dan opheffing lijn 10 weer ongedaan maken. Lijn 10 heeft snelle verbinding met DHCS/HS. Lijn 24 andere route laten rijden bv Statenlaan, Eisenhouwerlaan, Scheveningseweg. Lijn 1 verleggen via Vijverberg, Korte Voorhout ipv Spui/centrum en later via Herengracht/Kalvermarkt. Lijn 1 zou dan met DHCS en in de buurt komen van Congresforum. Gemeente koopt Congresforum en verbouwt. Gemeente hecht sterk aan een snelle verbinding met DHCS (standpunt Raad ) met een tramlijn. Verlegging lijn 1 kent veel nadelen en rijdt niet naar Congresforum. Lijn 24: Route Stadhouderslaan-Groothertoginnelaan- Laan van Meerdervoort met de halten Stadhouderslaan, Groothertoginnelaan. Banstraat, Groothertoginnelaan hoek L. van Meerdervoort heeft geen buslijn (lijn 20 opgeheven). Veel dynamiek in gebied. Lijn 24 moet deze route blijven rijden. Bewoners Vogelwijk en Statenkwartier moeten nu omrijden (langere route en duurdere reis). Lijn 1. De verlegde route laten rijden via DHCS, Lange Vijverberg dan wel Herengracht/Kalvermarkt leidt tot meer reizigers door hogere frequentie, maar heeft als nadelen: 1.de voorgestelde route een omweg is t.o.v. de huidige gestrekte route. 2.lijn 1 al een omweg/hoge hoed rijdt via de Jan van der Heydenstraat/Leegwaterplein ipv de route Rijswijkseweg / Rijswijkseplein met tzt verbeterde halte/looproute voor DHHS bij het strijkijzer. 3.lijn 1 wordt in 2013/2014 (?) vanwege de verhoging van de Hoornbrug omgeleid via lijn 15 en 19 langs Ypenburg-centrum zodat de 7-9 minuten snellere route via de Delftweg (en lagere kosten) langdurig wordt verlaten. Conclusie: lijn 1 wordt onaantrekkelijk door langer rijtijden en extra trams. Lijn 10 is de goedkoopste en effectiefste optie. Dit onderwerp staat los van de voorstellen dienstregeling Spitslijn 10 is als gevolg van de bezuinigingen 2013 definitief komen te vervallen. Om vervoerkundige en financiële redenen, maar ook om redenen van grootschalige werkzaamheden in de binnenstad is er geen reden om herstel van spitslijn 10 te overwegen. Tramlijnen 1, 11 en 17 en buslijn 24 bedienen het Statenkwartier in relatie tot het centrum en station HS en/of CS. Er worden geen voorstellen gedaan om de route van lijnen te wijzigen of om nieuwe lijnen toe te voegen. Er ligt geen voorstel voor om de route van buslijn 24 te wijzigen. Er ligt geen voorstel voor om de route van tramlijn 1 te wijzigen. Als gevolg van werkzaamheden op het Zieken en Spui wordt tramlijn 1 enkele maanden omgeleid via de Weteringkade en de Lekstraat. Op halte Schedeldoekshaven wordt station Centraal aangedaan. Aldus wordt voor enkele maanden weer een verbinding CS World Forum geboden. Conclusies: Handhaven lijn 10 als sp itslijn tussen Statenkwartier- DHCS-DHHS. Is sneller dan lijn 24. Betere afstemming met lijn 1 of lijn 17. Vanaf dienstregeling 2016 verbeteringen bezien. Koppeling lijn 15/16 of lijn 15/17? Doorzicht na dienstregeling 2014: pleidooi voor handhaven tramlijn 17 in de relatie met het In tegenstelling tot eerdere berichten wordt de lijnvoering van tramlijn 17 na het gereedkomen van de werkzaamheden 6

17 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Statenkwartier. Pleidooi voor handhaven koppeling 15/16. VAB Noordwal/Veenkade - weer hersteld naar de vroegere route van lijn 17. Als later in 2014 de nieuwe voertuigen op lijn 17 zuid kunnen worden ingezet, wordt alsnog overgegaan tot het verleggen van de route van tramlijn 16 naar het Statenkwartier. Deze situatie moet tenminste zo blijven totdat de route Torenstraat Zoutmanstraat eveneens geschikt is gemaakt voor het faciliteren van tweerichting breed materieel. De koppeling van tramlijnen 15/17 zuid (beide lijnen m.i.v. drg 2015 uit te voeren met brede trams) wordt later bezien. Als de frequenties teveel verschillen zijn ook andere oplossingen denkbaar. Deze onderwerpen maken geen onderdeel uit van de voorstellen dienstregeling Pleidooi voor lijn 9 via Laan van Wateringseveld naar keerpunt Wateringen. Merkt op dat de werkzaamheden NRR lijn 9 vertraagd worden uitgevoerd. Buslijnen Lijn 25, drukke lijn. Voorstel als bij lijn 23 de 15 minuten frequentie ook in weekend 20:00 22:00 uur en op vrijdag tot einde dienst te handhaven. Compensatie in de ochtenduren met een 10 minuten dienst. Bus 24, veel klachten na afloop theatervoorstellingen (overvol). Extra wachttijd van 30 minuten. Flexibiliteit voor piekuren verwacht van HTMbuzz. Wil graag inzicht in de klachtenadministratie HTM. Oudejaarsavond Nu rijden de bussen vanaf 20:30 uur van de eindpunten. Beter is om vanaf 21:00 uur toe te passen. Heeft te maken met tijdstip einde avondvoorstellingen. Nu veel klachten reizigers. De complexe werkzaamheden aan het baanvak van tramlijn 9 (Koninginnegracht en Nieuwe Parklaan) kunnen pas worden uitgevoerd als andere werkzaamheden zijn afgerond (Bosbrug en Lange Vijverberg). De werkzaamheden moeten bovendien gefaseerd worden uitgevoerd. De maatregelen voor lijn 9 betreffen zowel in 2014 als in 2015 het gehele najaar. Zie verder de toelichting in de hoofdtekst van de voorstellen dienstregeling Ook de gefaseerde aanpak van het NRR werk tramlijn 9 maakt geen onderdeel uit van de voorstellen dienstregeling Dit voorstel is nog bezien in het kader van noodzakelijke tussentijdse aanpassingen dienstregeling september 2013 van HTMbuzz. Er is geen aanleiding om de dienstregeling van lijn 25 in dienstregeling 2014 te wijzigen. Dit voorstel is nog bezien in het kader van noodzakelijke tussentijdse aanpassingen dienstregeling september 2013 van HTMbuzz. Er is geen aanleiding om de dienstregeling van lijn 24 in dienstregeling 2014 te wijzigen. Voorstel wordt niet overgenomen. Lijn 28 (HTMbuzz) / lijn 46 (Veolia) Na opheffen lijn 54 (Veolia) is de verbinding Binckhorst-Ztm slechter geworden. Reizigers moeten 2x overstappen of 1x met onlogische overstap (lijn 28 naar DHCS en RR). Voorstel: Lijn 28 te verlengen vanaf station Voorburg via Parkweg naar station L-V/Oosteinde. Hierdoor Er is inderdaad geen ruimte voor uitbreiding van de dienstregeling. 7

18 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 reizigers RR3/4 of lijn 19 met 1x overstap Binckhorst bereiken. Indien geen budget dan ad Combineren van lijn 28 (HTMbuzz) met lijn 46 (Veolia) tot 1 lijn. Gemeenschappelijke exploitatie. Veolia basisdienst 30 min en HTMbuzz spitsverdichting. Lijn 46 rijdt ma-vr Voorschoten Sijtwendetunnel. Hierna als lijn 28 via station Voorburg Binckhorst Den Haag Centraal. Ma-vr overdag alleen lijn 45 traject station Voorburg LvNOI, Pr.Beatrixln- Den Haag Centraal als 15 min dienst. In de spits stappen reizigers ook op lijnen 380 t/m 383 (Arriva). In de avonduren en weekend blijft lijn 46 onder bestaand lijnnummer. Betere afstemming lijn 26 en 31. Voorstel volgt. Combinatie lijn 45/46 is nog nodig is op trajectdeel DHCS Voorburg. Voor de afstemming van dienstregelingen gelden al afspraken tussen vervoerders Veolia en Arriva. Een derde lijn meenemen in de afstemming is niet gewenst. Lijn 28 is een spitslijn. De hele dag door Binckhorst is al eerder niet reëel gebleken en daarom in een eerdere bezuinigingsronde vervallen. Aldus is een dagdienst met een verlengde lijn 46 door de Binckhorst geen goed voorstel. Geen voorstel ontvangen. Rover Den Haag Gaat nader in op de verbinding World Forum CS en op de eerder gedane suggesties ten aanzien van lijn 1 (routeverlegging, langs CS) en buslijn 24 (routeverlegging, via Scheveningseweg). Ziet voor- en nadelen van routewijziging tramlijn 1 langs CS en wijst voorstel routewijziging lijn 24 om vervoerkundige redenen af. Ziet voor later mogelijkheden door de inzet van tweerichtingtrams op traject CS World Forum. Ziet voor later mogelijkheden voor een route van lijn 1 door de Binckhorst langs CS, via Herengracht en Fluwelen Burgwal naar het Spui en verder naar Scheveningen (verwijzing naar Haagse Nota Mobiliteit). Opteert voor het opknippen van tramlijn 1 in 3 lijnen op basis van het twee lijnen per tak systeem: de huidige lijn Scheveningen Delft, een lijn Scheveningen via CS naar LvNOI en een lijn Delft via CS naar LvNOI (op CS Hoog geen keer mogelijkheid (GTL) of capaciteit (twee richtingentram). Opteert voor een tijdelijke spitsbusdienst lijn 10 CS World Forum met een beperkt aantal haltes. Conclusie: 1. Optie korte termijn: opknippen lijn 1 of buslijn Pleidooi voor nieuwe route lijn 1 (Herengracht). 3. Avenio op CS World Forum bespreekbaar. Om vervoerkundige en financiële redenen, maar ook om redenen van grootschalige werkzaamheden in de binnenstad is er geen reden om herstel van spitslijn 10 te overwegen. Er ligt geen voorstel voor om de route van tramlijn 1 of buslijn 24 te wijzigen. Haaglanden ziet hiervoor eveneens mogelijkheden, maar dit vereist nog wel enige inspanningen ten aanzien van de infrastructuur. Er wordt voor zover bekend niet gewerkt aan het voorbereiden van het realiseren van sporen op de route Herengracht Fluwelen Burgwal. Het Stadsgewest ziet grote bezwaren tegen dit voorstel. Wij hebben geen goede herinneringen aan het twee-lijnen-per-tak systeem. Met name ten aanzien van afstemming dienstregelingen en een ongelijkmatige bezetting op de verschillende lijndelen. Keren op CS Hoog is onmogelijk of niet gewenst. Doorrijden naar LvNOI is overkill naast de andere raillijnen. Interessant voorstel voor de tijdelijke situatie, maar ook voor deze lijn is geen budget aanwezig. De conclusie wordt niet gedeeld. Overigens: als gevolg van werkzaamheden op het Zieken en Spui wordt tramlijn 1 enkele maanden via de Lekstraat omgeleid. Op halte Schedeldoekshaven wordt station CS bediend. Aldus wordt in 2014 enkele maanden weer een verbinding CS World Forum geboden. 8

19 Bijlage bij voorstellen OV dienstregeling versie 26 juni 2013 Gemeenten Voorstel Reactie SGH Zoetermeer Aandacht voor de verhuizing HHS naar Innovatiefabriek op de Bleiswijkseweg 37 per 1 sept Buslijnen 173 en 177 rijden achter elkaar in de daluren doordeweeks. Gevraagd aan RET en Arriva om betere afstemming lijnen 173 en 177 in de daluren. Wijziging tijden kan pas in de dienstregeling 2014 worden gerealiseerd. Geen gevolgen DRU s voor SGH. Bezien wat de mogelijkheden zijn om halte Van Tuyllpark te gaan bedienen, wanneer blijkt dat station Bleizo er (voorlopig) niet komt. Bv. bediening in het weekend, feestdagen en beperkt op werkdagen. (na de ochtendspits; tussen de spits; alleen in de avonduren). De bediening van Van Tuyllpark hangt af van een aantal zaken: 1. kosten; 2. geschiktheid van de infrastructuur; 3. beschikbaarheid van voertuigen; Ad 1: in deze tijd van bezuinigen is besloten van Tuyllpark niet te bedienen, dat ging om een volledige bediening, maar ook een beperkte bediening kost geld Ad 2. In het logistieke proces van HTM past niet een opstelterrein ver van de eindhalte. Nu Javalaan voorlopig nog het eindpunt blijft, wordt de spoorbeveiliging zo aangepast dat het gehele gebied achter Javalaan beveiligingtechnisch opstelterrein is. Daardoor is het mogelijk de nieuwe opstelsporen te gebruiken voor stallen, maar voor aflossen en langere pauzes ook materieel bij de Javalaan op te stellen. Voor bediening van het Van Tuyllpark met reizigers moet de baan tot Van Tuyllpark exploitatiespoor worden, waardoor opstellen bij Javalaan niet meer kan. Dat leidt bij aflossen, pauzes, etc. bij HTM tot hogere kosten die even hoog zijn als volledige bediening van Van Tuyllpark Ad 3. Door de inzet van de Regiocitadis op lijn 19 vanaf medio 2013 is het materieelpark krap, bediening van Van Tuyllpark kan alleen als daarvoor niet meer voertuigen nodig zijn dan in de spits. Lijn 3 rijdt de lus in Zoetermeer in de richting tegen de klok pas vanaf ca. 7:00 uur. Erg laat en een uur later dan in de vorige dienstregeling. Hierdoor niet mogelijk om vroeger tijdstip bij het station te komen. Behouden HTM klantenservice Zoetermeer CW. Verzoek om klantenservice uit te bouwen voor alle vervoerders (HTM, RET, Arriva, Veolia). De twee ritten in de ochtend om 6:00 uur en 6:30 uur links om zijn door HTM in jan 2013 geschrapt. Haaglanden niet mee eens. In april 2013 komen deze ritten terug. HTM heeft gemeld bij de opening dat het een pilot is voor 1 jaar. Nog niet bekend wat de toekomst wordt van deze locatie. De programma van eisen van de concessieverleners SGH, SRR en PZH zijn verschillend. Hierbij zijn ook kosten mee gemoeid. Afstemming tussen 3 partijen wordt door de verschillen als moeilijk beschouwd. PD/RK/mei

20 Regionaal Overleg Consumentenorganisaties Openbaar Vervoer Haaglanden Het Dagelijks Bestuur van het Stadsgewest Haaglanden Den Haag, 3 mei 2013 In de vergadering van 9 april jl. hebben we gesproken over de concept-voorstellen voor de dienstregeling De dienstregeling 2014 laat geen ruimte voor nieuwe zaken. Enerzijds vanwege de financiën. Anderzijds door het grote aantal infrastructurele werken dat in Haaglanden plaatsvindt of nog gaat plaatsvinden. De onderlinge afstemming en het komen tot een werkbare dienstregeling vergt veel gepuzzel ; ruimte voor overige aanpassingen is er daardoor niet. Wij hebben daar begrip voor en stemmen dan ook in met het voorstel, wel rees ter vergadering de vraag of werkzaamheden sneller uitgevoerd kunnen worden waardoor reizigersoverlast beperkt zou kunnen worden. Het ROCOV overweegt u daarover afzonderlijk te adviseren. Ook vragen wij ons af of het wel verstandig is om de aangekondigde bezuiniging op het openbaar vervoer van 11,5 mln. in die orde van grootte door te zetten. Reizigers verlies je heel gemakkelijk bij een afname van het voorzieningenniveau en ze zijn heel moeilijk weer terug te winnen. Door de verkoop van aandelen HTM aan NS is er een substantieel bedrag beschikbaar gekomen om de kwaliteit van het OV te verbeteren. Het lijkt ons voor de hand te liggen om dan juist ook te bezien hoe het voorzieningenniveau in 2015 gehandhaafd of wellicht zelfs verbeterd kan worden. De voorzitter, b/a de vice-voorzitter, B. de Nijs, Msc Het Rocov is in 2001 door het DB Haaglanden ingesteld op basis van de Wet Personenvervoer en behartigt de wettelijke adviesfunctie van representatieve belangenorganisaties bij het openbaar stads- en streekvervoer in het concessiegebied Haaglanden Adres: Rocov Haaglanden, p/a H. Mol, Postbus 66, 2501 CB Den Haag

21 Aanpassing dienstregeling HTMbuzz (13 juli en 1 september 2013) Van: Peter Dubbeling Datum: 26 juni Inleiding HTMbuzz voert m.i.v. 9 december 2012 de concessie Stad uit. De dienstregeling is gebaseerd op wat in het bestek is uitgevraagd en op wat HTMbuzz in haar bieding heeft geboden. Tegelijk is rekening gehouden met de voorgenomen bezuinigingen in de dienstregeling De bezuinigingen die voorzien waren voor doorvoering met ingang van zomerdienst 2013 zijn eveneens al op 9 december 2012 in de jaardienst verwerkt. Het was de bedoeling om te voorkomen dat HTMbuzz halverwege 2013 opnieuw bezuinigingen zou moeten doorvoeren. Intussen is gebleken dat de jaardienstregeling toch teveel dienstregelinguren omvat. HTMbuzz heeft desgevraagd voorstellen uitgewerkt voor het pijnloos verminderen van het voorzieningenniveau. HTMbuzz heeft van de gelegenheid gebruik gemaakt om rijtijd correcties door te voeren en om extra ritten te bieden waar dat op grond van ervaring van het eerste halfjaar aanleiding toe heeft gegeven. Per 1 september wordt de jaardienstregeling 2013 aangepast; onderdelen daarvan gaan al in op 13 juli 2013 (start zomerdienst). Deze dienstregeling wordt ongewijzigd gehandhaafd in dienstregeling 2014 en geldt dus voor 1,5 jaar, tenzij onvoorziene ontwikkelingen zich voordoen. 2. Toelichting aanpassing dienstregeling HTMbuzz Ten opzichte van de huidige dienstregeling zijn er de volgende aanpassingen in de jaardienst per 1 september 2013 (de meeste maatregelen worden met ingang van de zomerdienst 13 juli van kracht): Lijn 18: wijzigt niet. Punt van aandacht is de aankondiging van de structurele routewijziging als gevolg van werkzaamheden Stationsplein HS e.o. Lijn 18 zal dan niet meer door de Stationsbuurt rijden. De definitieve lijnvoering en haltes is onderwerp van studie, evenals de datum van invoering van de routewijziging. Lijn 21: wijzigt op werkdag spitsuren. In de huidige jaardienst rijdt lijn 21 op werkdagen tussen 7 en 9 uur in een frequentie van 8x per uur in de richting van Scheveningen Noorderstrand. In de huidige dienstregeling worden s middags in de andere richting geen extra ritten geboden. Vanaf 13 juli rijdt lijn 21 op werkdagen alleen nog in het drukste uur van de ochtendspits in een frequentie van 6x/u in de richting van Scheveningen Noorderstrand. En in omgekeerde richting op werkdagen gedurende het drukste uur in de middag (rond 15 uur) in een frequentie van 6x per uur in de richting van Vrederust. Lijn 22: spitsritten van lijn 29 gaan over naar dienstregeling lijn 22 De dienstregeling wordt uitgebreid omdat de ritten van huidige lijn 29 als spitsritten met eindbestemming TNO in de tabel van lijn 22 worden opgenomen. 1

22 Lijn 23: minder ritten tijdens daluren overdag In de huidige jaardienst rijdt lijn 23 tussen 7 en 18 uur in een frequentie van 8x per uur. Vanaf 13 juli wordt dit in de daluren tussen 9 en 14 uur teruggebracht naar 6x per uur en al vanaf 17 uur teruggebracht naar 4x per uur. Lijn 24: minder ritten tijdens daluren overdag In de huidige jaardienst rijdt lijn 24 op werkdagen tussen 7 en 18 uur in een frequentie van 8x per uur. Vanaf 13 juli wordt dit in de daluren tussen 9 en 12 uur teruggebracht naar 6x per uur. Lijn 25: alle ritten (weer) naar Vrederust; extra ritten koopavond In de huidige jaardienst zijn er ritten over het volledige traject tussen Vrederust en Grote Markt en ritten over een kort traject tussen Berestein (halte Randveen) en Grote Markt. Vanaf 13 juli rijden alle ritten weer over het volledige traject tussen Vrederust en Grote Markt. De frequenties zijn ongewijzigd. Bovendien rijdt lijn 25 vanaf 13 juli op donderdagen (koopavond) tot 22 uur in een frequentie van 4x per uur. Lijn 26: wijzigt op werkdag spitsuren; vakantieritten vervallen In de huidige jaardienst wordt de frequentie van lijn 26 in de ochtendspits op het deeltraject tussen Leyenburg en Voorburg Station verhoogd van 4x per uur naar 8x per uur. Lijn 26 gaat in de ochtendspits in een frequentie van 6x per uur rijden. Alleen in de richting van Voorburg Station wordt de frequentie over het trajectdeel van Leyenburg naar Voorburg Station verhoogd tot 12x per uur. Op een aantal werkdagen in de schoolvakanties vervallen de versterkingsritten tussen Leyenburg en Voorburg Station (en v.v.). Dit geldt voor circa 21 werkdagen per jaar, denk daarbij aan de herfstvakantie, de Kerstvakantie en de meivakantie. Lijn 29: vervalt. Gaat over naar lijn 22. In de huidige jaardienst rijdt lijn 29 als afzonderlijke lijn. Vanaf 1 september worden deze ritten van lijn 29 met eindbestemming TNO ondergebracht in dienstregeling van lijn 22. Daarnaast is op een aantal lijnen gekeken naar de bezetting aan de randen van de ochtenden middagspits en wordt er in de jaardienst vanaf 1 september daar waar nodig eerder begonnen, dan wel later gestopt met de verhoogde frequentie (op deeltrajecten) tijdens de ochtend- en/of middagspits. DV/PD/26juni2013 2

23 Delft omleidingen busroutes tijdens afsluiting St.Sebastiaansbrug versie 26 juni

24 Opmerkingen bij lijnenkaart De lijnen 32 (Naaldwijk De Lier Den Hoorn Delft station), 38 (Maasland Viaduct Schipluiden Delft station), 37 (Den Haag Leyenburg Delft station geknipt ), 81 (Kuyperwijk Delft station), 82 (Delft station Westlandhof RddG Buitenhof Tanthof west/oost Delft Zuid Voorhof vv) blijven qua routes / haltes / frequenties intact en zijn niet opgenomen op lijnenkaart. Voor de overzichtelijkheid is alleen lijn 81 (Kuyperwijk Delft station) opgenomen in het kaartje. Lijnen hebben een eigen kleur. Waar meerdere lijnen dezelfde route rijden is gekozen voor kleur zwart met een tekstballon. 2