Onderwerp Netwerk RandstadRail

Transcriptie

1 Wethouder van Verkeer, Binckhorst en Vlietzone P.W.M. Smit Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag De voorzitter van Commissie Leefomgeving Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk DSO/ RIS Doorkiesnummer adres Onderwerp Netwerk RandstadRail Aantal bijlagen 2 Datum 18 november 2011 In de Commissie Leefomgeving van 15 juni 2011 heb ik toegezegd, naar aanleiding van vragen, de raadscommissieleden te informeren over het Netwerk RandstadRail (NRR) programma. In deze notitie treft u een korte weergave aan van wat NRR inhoudt, welke tramlijnen de komende jaren worden verbeterd en welke investeringen daarmee gemoeid zijn. Deze notitie bevat overigens geen informatie die u niet eerder op enigerlei wijze is toegezonden. Wat is Netwerk RandstadRail? Netwerk RandstadRail is het OV-programma tot 2020/2030 dat een pakket aan maatregelen omvat, die een bijdrage moeten leveren aan de na te streven groei van het openbaar vervoer met 50%. Het pakket aan maatregelen is opgebouwd uit 2 clusters van projecten: 1. projecten vallend onder het Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer 2. de projecten Nieuw Materieel. Daarnaast vinden er in het kader van Netwerk Randstadrail onderzoeken plaats over de uitbreidingsen verbeteringsmogelijkheden van het openbaar vervoer op de lange termijn (na 2030). Ad 1. Projecten in het Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer In 2008 heeft de Minister van Verkeer en Waterstaat het stadsgewest Haaglanden uitgenodigd projecten in te dienen die een bijdrage kunnen leveren aan reizigersgroei in het stads- en streekvervoer, waarbij met name werd gedoeld op projecten die leiden tot een hogere kwaliteit van het openbaar vervoer: kortere reistijden, stiptheid en comfort. Het stadsgewest Haaglanden heeft een lijst van projecten voorgedragen die alle waren geput uit bestaande (bestuurlijk vastgestelde) regionale en lokale programma s en plannen. Inlichtingen bij Jantien Tideman Postadres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Telefoon: Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Fax: Internetadres:

2 DSO/ In oktober 2008 heeft de minister van Verkeer en Waterstaat besloten alle door het stadsgewest Haaglanden ingebrachte projecten voor het Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer te honoreren. Het Haaglandse deel van het Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer bestond daarmee uit de volgende projecten: - keerlus Madurodam (in 2010 gerealiseerd); - Lijn 2 geschikt maken voor RandstadRailvoertuigen, inclusief bijdrage exploitatiekosten (in uitvoering); - Tunnel Koninginnegracht; - Uitbreiding capaciteit Stationsplein HS; - verlenging RR4 naar Bleizo (Zoetermeer/Haaglanden); - verhogen Hoornbrug (Rijswijk/Haaglanden). Voor de tunnel Koninginnegracht is vervolgens in overleg met het rijk besloten het budget (in totaal ca. 100 miljoen, waarvan 48 miljoen rijksbijdrage) in te zetten voor maatregelen op de gehele lijn 9. Het gehele Actieprogramma betreft een bedrag van 191,3 miljoen, waaronder een bijdrage aan de exploitatie van lijn 2. Het rijk betaalt voor ca. 50% mee aan dit programma, de andere 50% wordt door stadsgewest Haaglanden en betrokken gemeentes bijeen gebracht. De gemeente Den Haag draagt 37,8 miljoen bij aan dit programma. Voorwaarde van het rijk is dat de uitvoering van deze projecten vóór 2013 start. Ad 2. Projecten Nieuw Materieel (NM) Het Dagelijks bestuur van stadsgewest Haaglanden heeft in het voorjaar van 2009 een drietal nota s vastgesteld die richting geven aan de toekomstige ontwikkeling van het openbaar vervoer in de stad en regio. De drie nota s zijn de Visie Netwerk Randstadrail, de Lijnennota Netwerk RandstadRail en de Materieel-en Infranota Netwerk Randstadrail. Deze nota s zijn op 2 juni 2009 in de raadscommissie Leefomgeving besproken (RIS ). Daarna heeft het Algemeen Bestuur van Haaglanden op 24 juni 2009 deze nota s aangenomen en de bestelling van nieuw materieel goedgekeurd (met algemene stemmen). De Materieel-en Infranota Netwerk Randstadrail ging in op de noodzakelijke aanschaf van nieuw trammaterieel. De aanleiding voor de aanschaf van materieel is dat een groot deel van de huidige Haagse tramvloot op zijn laatste benen loopt. Grofweg kan gesteld worden dat 1/3 van de ca. 150 trams nog 10 jaar meekan en 2/3 afgeschreven is. HTM is in staat om met een intensief levensverlengend programma van de 100 afgeschreven trams er ca. 50 nog in zodanige staat te krijgen dat zij nog 10 jaar meekunnen. De overige 50 trams zijn niet meer te redden. In 2008 is dus besloten over het vervangen van afschreven trammaterieel. Tegelijkertijd is hierbij gediscussieerd over de noodzaak om tramvoertuigen aan te schaffen die meer passagiers kunnen vervoeren, zodat de investering in nieuw materieel tevens een bijdrage kan leveren aan het faciliteren van de te verwachten vervoersgroei. In 2008 lag de keuze voor uit breed trammaterieel (wel langer dan de huidige trams) of lang-smalmaterieel. Uiteindelijk is na een uitgebreide afweging gekozen voor het bredere trammaterieel. Bij deze keuze is overigens opgemerkt dat deze brede trams zullen worden ingezet op tramlijnen die grotendeels al geschikt zijn voor breed materieel. Over het na 2020 vervangen van de resterende tramvloot van HTM zijn geen beslissingen genomen. Te zijner tijd zal bezien moeten worden of ook hier breed materieel ingezet moet worden, danwel dat er een andere keuze gemaakt moet worden.

3 DSO/ Bij de afweging tussen breed en lang-smal materieel zijn ook de te verwachten investeringen in de trambaan, remises, haltes en andere voorzieningen meegewogen. De conclusie destijds was de kosten van breed- en smal-lang materieel elkaar niet veel ontliepen. Het hogere comfort van breed materieel heeft destijds de doorslag gegeven. De keuze voor nieuw trammaterieel heeft geleid tot investeringen in de trambaan. Deze investeringen zijn niet zozeer gelegen in het verbreden van het tracé, maar veel meer in het geschikt maken van de trambaan voor het hogere gewicht van de nieuwe tramvoertuigen. Deze kosten zouden óók zijn ontstaan als gekozen was voor het eveneens zwaardere lang-smal materieel. Voor het overige verwijzen wij u op dit punt naar de beantwoording van het Raadsadres van dhr. Van Onselen, dat als bijlage (bijlage 1) bij deze brief is gevoegd. Naar aanleiding van het AB-besluit is de HTM gemachtigd 40 nieuwe bredere tramvoertuigen te bestellen. In overleg met het stadsgewest Haaglanden is een programma van eisen opgesteld en is uiteindelijk door HTM een openbare aanbesteding opgestart, die erin heeft geresulteerd dat HTM in juni 2011 de 40 nieuwe tramvoertuigen heeft besteld. Vanaf medio 2014 zullen deze nieuwe tramvoertuigen op het tramnet ingezet worden. Het profiel van vrije ruimte van de nieuwe voertuigen is iets breder (2.65 m in plaats van 2.35 m) en de voertuigen zijn zes meter langer (ca. 35 m i.p.v. 29 m) dan de huidige tramstellen (en de nieuwe trams hebben hogere aslasten). De trams hebben ca. 25% meer reizigerscapaciteit dan de huidige trams. Met de inzet van de nieuwe voertuigen kan een deel van de beoogde groei van het OV worden opgevangen. De nieuwe trams zullen worden ingezet op lijn 11, lijn 9 en het deel van lijn 17 tussen Wateringen en het Centrum. Bij het geschikt maken van de tracés voor de nieuwe trams moet ook rekening gehouden worden met calamiteitenroutes en flexibiliteit van het tramnet bij gewijzigde lijnvoeringen. Hierop wordt in de verschillende Voorontwerpen, die momenteel worden uitgewerkt, nader ingegaan. Grote delen van het tramnet waren reeds geschikt voor de nieuwe trams. Echter van te voren was bekend dat er aanpassingen gedaan moesten worden, bijvoorbeeld in bochten omdat lagevloertrams meer uitzwaai hebben dan de GTL8. Dit komt omdat bij moderne lage vloertrams geledingen en draaistellen niet op dezelfde plaats zitten. Op veel plaatsen is bij onderhoudswerkzaamheden aan de sporen al rekening gehouden met de nieuwe voertuigen en liggen de sporen op de juiste maat. Op sommige plaatsen moeten de sporen in de bogen nog aangepast worden. De aanpassingen aan de tracés betreffen vooral het aanpassen van de haltes (20 cm aan spoorzijde eraf en zonodig aan de achterzijde erbij) en het obstakelvrij maken van het tracé (op sommige plaatsen bovenleidingmasten, verkeerslichten, lantarenpalen etc. verplaatsen). Bijzonder is de aanpassing van het tracé van lijn 9 tussen CS en Scheveningen. Op grote delen van lijn 9 ligt een spoorconstructie (poerenconstructie) die aan vervanging toe is. Deze specifieke vervanging was ook aan de orde geweest als er geen zwaarder trammaterieel was aangeschaft. In een separate voortgangsrapportage wordt u nog in november 2011 op de hoogte gesteld van de voortgang van dit project. Tegelijkertijd met de aanpassingen van de tracés aan de nieuwe voertuigen wordt ook de toegankelijkheid van de haltes zoveel mogelijk verbeterd, indien met relatief eenvoudige middelen te realiseren,. Dit betekent voldoende brede halteperrons (bij voorkeur 2.10m, minimaal 1.50 m.) en een halteligging zoveel mogelijk in rechtstand, zodat bij het instappen een minimale ruimte tussen perron en vloer van de tram ontstaat.

4 DSO/ Het nieuwe trammaterieel zal vanaf half 2014 instromen en worden ingezet op de tramtracés van lijn 9, 11 en 17. Voor het geschikt maken van deze tracés worden de volgende projecten binnen dit programma onderscheiden: - ombouw lijn 11; - ombouwlijn 9 Wouwermanstraat-Vrederust en lijn 16 (Melis Stokelaan-Middenweg); - ombouwlijn 17 van HS Vrederust; - ombouw van alle tramtracés tussen HS en CS. Over de voortgang van deze tracés zult u door middel van voortgangrapportages op de hoogte worden gehouden. Tot slot wil ik opmerken dat het college van burgemeester en wethouders op 4 november heeft ingestemd met de aanschaf van de 18 Citadis-Randstadrailvoertuigen (zie bijlage 2). Op 5 november 2008 heeft het dagelijks bestuur van stadsgewest Haaglanden besloten tot de aanschaf van 18 Citadisvoertuigen. Dit staat geheel los van de vervanging van de huidige tramvloot van HTM. De aanschaf van de extra RandstadRailvoertuigen vloeide voort uit een destijds bij de bestelling van de RandsRailvoertuigen bedongen optie om tegen een gefixeerde prijs nog extra voertuigen te kunnen bestellen. Deze optie is in 2008 gelicht. De extra RandstadRailvoertuigen komen met ingang van december 2011 te rijden op lijn 2. Financiering Het totale budget voor de infrastructurele ingrepen van ca. 295 miljoen wordt bijeengebracht door Stadsgewest Haaglanden, het Rijk, Gemeente Den Haag en de gemeentes Rijswijk en Zoetermeer (AROV). De eigen bijdrage van de gemeente Den Haag betreft een bijdrage aan het Actieprogramma Regionaal Openbaar Vervoer en is door het college in februari 2009 vastgesteld op 37,8 miljoen (RIS ). Vanuit het standpunt van de gemeente Den Haag kan opgemerkt worden dat met deze investering een aanzienlijk vliegwieleffect wordt bereikt; immers de Haagse investering wordt met een factor 8 wordt aangevuld door regionale- en rijksbijdragen waardoor een investering van ca. 295 mln. mogelijk wordt in het Haagse tramnet. De financiering van het nieuwe trammaterieel verloopt via de exploitatiebijdrage van Haaglanden aan de HTM. Er is hier dus geen nieuwe investering mee gemoeid. Ook kan benadrukt worden dat de gemeente Den Haag geen enkele financiële bijdrage heeft te leveren. Wel is de HTM hiervoor een lening verstrekt. In onderstaand overzicht is de verdeling van de budgetten over de verschillende projecten opgenomen, met de dekking vanuit de verschillende financieringsbronnen. In de werkbudgetten per project zijn de onderhoudsgelden van de HTM en de algemene reserve van NRR opgenomen. Overzicht budgetten Netwerk RandstadRail (in miljoen) Project Budget Bijdrage rijk Bijdrage Haaglanden Actieprogramma Ombouw lijn 2 29,5 10,3 17,5 1,7 Keervoorzineing Madurodam 3,5 1,6 1,9 Tracé Koninginnegracht 103, ,2 31 Bijdrage Den Haag

5 DSO/ Stationsplein HS 8,6 4,1 1,2 3,3 Subtotaal haagse projecten 144,5 Ombouw Hoornbrug 10 4,8 5,2 (wv 2,5 Rwijk en prov) Doortrekken RR4 naar Bleizo 35 16,8 16,4 (wv 7,4 1,8 Zmeer) Tophalte HS 1,5 1,5 Totaal Aktieprogramma 191,3 87,1 66,4 37,8 Aanpassingen Nieuw Materieel Remise Zichtenburg Renovatie tramtunnel HS 5,3 5,3 Ombouw lijn 9 Vrederust + lijn Ombouw lijn 11 HS-kust Ombouw lijn 17 HS-Wateringen 21,4 21,4 Aanpassingen lijn 19 3,5 3,5 Halteverlenging RR4 westtak 13,5 13,5 Aanpassen tracé HS-CS 5,9 5,9 Aanpassen kunstwerken 0 0 Totaal Nieuw Materieel 79,6 79,6 Uitbreiding tractie Reservering AggloNet 4,6 4,6 Subtotaal tractie + AggloNet 24,6 24,6 Totale investeringskosten 295,5 87,1 170,6 37,8 Stand van zaken en planning In 2010 is de tijdelijke keerlus bij Madurodam gerealiseerd. De ombouw van lijn 2 nadert zijn voltooiing. Eind 2011 zullen de nieuwe RandstadRailvoertuigen in gebruik worden genomen op lijn 2. In nauwe samenwerking met stadsgewest Haaglanden en de HTM worden de overige Netwerk RandstadRailprojecten momenteel uitgewerkt tot Voorontwerpen. In deze voorontwerpen worden de voorgestelde maatregelen op de betreffende lijndelen toegelicht, inclusief kosten, dekking en planning. Deze voorontwerpen van de projecten op Haags grondgebied worden in 2011 (lijn 11 en NRR HS-CS) en in de eerste helft 2012 (overige projecten) aan de raad toegestuurd. De planning en de eerste mijlpalen van de verschillende projecten is als volgt: Project Besluit door Wanneer Realisatie VO lijn 11 HS-Scheveningen H. Benw, DB Haaglanden Oktober VO lijndelen tussen HS en CS Benw DB Haaglanden December VO Halte CS/Rijnstr. Benw, DB Haagl. Januari VO HS-Vrederust Benw,, DB Haaglanden Januari /2014 VO Koninginnegr./ Madurodam Benw, DB Haagl. April /2015 VO Nwe Parkl. Zw. Pad Benw, DB Haagl. April

6 DSO/ Als alles volgens planning verloopt, zal in 2014/2015 het lijnennet Netwerk RandstadRail er uitzien, zoals in onderstaand kaartje is aangegeven. Ik vertrouw erop u hiermee voorlopig voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, De wethouder van Verkeer, Binckhorst en Vlietzone, P.W.M. Smit