Wijzigingsvoorstellen Openbaar Vervoer dienstregeling 2013

Transcriptie

1 1 Concept 1 juni 2012 Wijzigingsvoorstellen Openbaar Vervoer dienstregeling 2013 VVEZ 13 juni 2012 en DB 20 juni

2 2 Inhoudsopgave Pagina 1.Inleiding Toelichting op de wijzigingsvoorstellen OV dienstregeling Overige effecten op de dienstregeling Resultaat van de inspraak Financieel resultaat van de dienstregeling Leeswijzer Samenvatting wijzigingsvoorstellen dienstregeling Voorstellen concessie Rail (HTM) Voorstellen RR Voorstel omleiding Tramlijn 17 en tijdelijk opheffen tramlijn Voorstel inkorten tramlijn 19 tot Delft Nieuw Plantage Voorstel omruil eindpunten tramlijnen 2 en Overige voorstellen railnet Haaglanden (inspraakreacties) Voorstellen concessie Bus Stad Voorstel inkorten lijn 26 en routewijziging lijn Voorstel strekken route lijn 21 en verlenging route lijn Voorstel opheffen lijn Voorstel opheffen halte Buitenhof (lijnen 22 en 24) Voorstel schaven dienstregeling Overige voorstellen busnet Den Haag eo (inspraakreacties) Voorstellen concessie Regio (Veolia) Voorstellen lijnvoering Zoetermeer Voorstellen lijnvoering Delft Voorstellen lijnvoering overige regiolijnen Samenvatting wijzigingsvoorstellen (in overzichtstabel) 35 Bijlage 1: Samenvatting reactie Rocov-Haaglanden Bijlage 2: Overzicht reacties gemeenten Bijlage 3: Samenvatting reactie HTM Bijlage 4: Reacties van burgers en belanghebbenden

3 3 Wijzigingsvoorstellen OV dienstregeling Inleiding 1.1 Toelichting op de voorstellen OV dienstregeling 2013 Voor dienstregeling 2013 is gezocht naar een pakket aan maatregelen met een waarde van netto ca 4 miljoen. Er is weer sprake van frictiekosten en opnieuw - maar nu in hogere mate ten opzichte van de maatregelen dienstregeling 2012 van derving reizigersinkomsten. Het Rijk legt het Stadsgewest Haaglanden de komende jaren een enorme bezuiniging taakstelling op. Haaglanden ontvangt daardoor de komende jaren minder BDU- gelden. Dit heeft tot gevolg dat het Stadsgewest er niet aan ontkomt om, naast het nemen van andere maatregelen, fors te bezuinigen op het voorzieningenniveau van het openbaar vervoer. In het Investeringsprogramma voor Verkeer en Vervoer is in juni 2011 door het algemeen bestuur van Haaglanden bepaald dat er openbaar vervoer in mln en in de jaren 2013 en 2014 tot 13 mln wordt gekort. Voor de periode 2015 en verder zijn verdere bezuinigingen nodig (tot 23 mln/jaar ten opzichte van 2011). Voor het jaar 2013 is besloten de door het Rijk opgelegde bezuinigingstaakstelling gedeeltelijk in te vullen door een aanpassing van de tarieven en/of een verdere efficiencyslag bij vervoerders. Dit moet samen een besparing van 3 mln opleveren. De overige netto bezuinigingsopgave van tenminste 4 mln wordt in het voorzieningenniveau OV gevonden. Gelet op een te verwachten derving aan inkomsten (en het optreden van frictiekosten) komt dit neer op een bruto pakket aan voorstellen voor de dienstregeling van 2013 met een hogere waarde dan ca 4 mln. De gevolgen van de maatregelen dienstregeling 2013 zijn ernstiger dan die van de maatregelen dienstregeling Er moet rekening worden gehouden met meer pijnlijke maatregelen voor de reiziger (grotere loopafstand; meer wachttijd; vaker een overstap; soms langere reisduur; soms duurdere reis), als gevolg daarvan een hoger aandeel derving inkomsten en opnieuw met hoge en onvermijdelijke frictiekosten als gevolg van boventallig personeel en materieel en benodigde aanpassingen in de OV infrastructuur. Gezien de hoogte en de hardheid van de taakstelling is het helder dat het niet honoreren van (delen van) bezuinigingsvoorstellen inhoudt dat elders compenserende maatregelen moeten worden getroffen. Bij de afweging waar en hoe bezuinigd zou kunnen worden, is de beleidslijn gehanteerd dat zoveel mogelijk de goede lijnen gespaard dienen te blijven en dat de kostendekkingsgraad c.q. het gebruik van de lijn bepalend moet zijn. Daarnaast moet worden voorkomen dat reizigers worden geconfronteerd met onoverkomelijke beperkingen in het gebruik van het openbaar vervoer.

4 4 Ten aanzien van de aanbesteding concessie Stad Bus is besloten om een deel van de taakstelling bezuinigingen OV alsnog toe te voegen aan het programma van eisen in de vorm van de Nota van Inlichtingen. Na het vrijgeven van de Nota van Inlichtingen heeft het Stadsgewest vanaf 1 februari 2012 overlegd met HTM (tram) en Veolia (bus) over de voorstellen. Ten aanzien van de inspraakreacties op de voorstellen voor de lijnen en dienstregeling van de concessie Stad Bus geldt dat overleg met de nieuwe vervoerder over de bedoelde voorstellen pas kan plaatsvinden nadat deze bekend is geworden. Dat geldt met name voor de taakstellende bezuiniging van Dru s waarvoor maatregelen in de dienstregelingen van alle buslijnen kunnen worden voorgesteld. Op 23 mei 2012 is de concessie Bus Stad gegund aan HTM Buzz; er geldt een bezwaartermijn van 6 weken (6 juli 2012). In overleg met HTM Buzz wordt bezien welke van de voorstellen voor deze concessie nog kunnen ingaan direct per start van dienstregeling 2013 (9 december 2012) of welke van die voorstellen tot uiterlijk start zomerdienst 2013 moeten worden uitgesteld. Hiervoor wordt een verkorte procedure voorgesteld. Aandachtspunten zijn de ontwikkelingen bij de collega concessieverleners PZH en SRR. De voorstellen dienstregeling 2013 zijn niet bekend omdat voor beide kavels sprake is van een traject van aanbesteding die pas in het voorjaar 2012 wordt afgerond; het is nu nog niet goed in te schatten of en zo ja in welke mate maatregelen van derden moeten leiden tot compenserende maatregelen in het OV netwerk van het Stadsgewest Haaglanden. Dit speelt met name in de OV bediening van Zoetermeer en Wassenaar. Het openbaar vervoer bestaat uit meer dan alleen tram en bussen. De inzet van een buurtbus in gebieden waar nauwelijks vraag is voor het openbaar vervoer behoort tot de mogelijkheden. Het Stadsgewest is opdrachtgever. Voor een buurtbusproject is een buurtbusvereniging nodig; voor het vervoer wordt gebruik gemaakt van vrijwilligers met een klein rijbewijs. De vervoerder stelt het materieel, de brandstof, halte-informatie op de haltepaal en 9292ov.nl ter beschikking. De buurtbus rijdt volgens een vaste route en dienstregeling (afhankelijk van de vraag meestal uurdienst op werkdagen overdag). Een andere mogelijke wijze van vervoeren is de deur-tot-deur service van de RegioTaxi Haaglanden; een gedeelde taxi voor een prijs die tussen die van het gewone openbaar vervoer en de taxi ligt. RegioTaxi Haaglanden is voor iedereen beschikbaar, en is geschikt voor reizigers met een mobiliteitsbeperking. RegioTaxi rijdt in opdracht van het Stadsgewest. Daarnaast zijn er in de gemeenten vele soorten kleine bussen (meestal 8 persoons) die bekend zijn onder de namen: buurtbus, belbus, winkelbus, ouderenbus, bijbus, plusbus etc. Meestal vallen deze vervoersoorten onder de verantwoordelijkheid van welzijnsorganisaties waarvoor de gemeenten subsidies verstrekken. 1.2 Overige effecten op de dienstregeling 2013 De voorziene infrastructurele werkzaamheden in Den Haag leiden tot meerdere en vrij langdurige omleidingen voor de tramlijnen. In veel gevallen hebben de werkzaamheden een directe relatie met de lijnvoering van de nieuwe tram (type Avenio; gaat vanaf medio 2014 getest worden op de baan van tramlijn 11, om uiteindelijk te kunnen worden ingezet op de tramlijnen 9, 15/17 Zuid). De baan van tramlijn 2 is grotendeels aangepast voor de inzet van voertuigen type Regio Citadis (aanleg tailtrack MCH Antoniushove moet nog plaatsvinden) en verder wordt de baan van tramlijn 19 tot Delft Noord aangepast voor de inzet van dit type voertuig (zie eindadvies tramlijn 19).

5 5 In 2013 staan in ieder geval de volgende grote werken op de agenda: Volledige afsluiting van de Bosbrug voor alle verkeer (ook auto en tram). Gedurende een periode van 3 weken is er geen tramverkeer over de Bosbrug; in die periode rijden er bussen op het deeltraject CS Madurodam. Tegelijk wordt in de Rijnstraat gewerkt aan het tramspoor en de tramhaltes. Dit leidt tot 1 jaar durende tramomleiding van de lijnen 9, (10), 16 en 17; tramlijn 10 vervalt in de loop van 2013; zie voorstel lijn 10. Werkzaamheden nabij keerlus MCH Antoniushove: als gevolg hiervan zal tramlijn 6 enkele maanden worden ingekort tot de keerlus nabij station Mariahoeve en rijden de tramlijnen 2 en 19 samen door naar het eindpunt Dillenburgsingel. Werkzaamheden kademuren Om en Bij en herinrichting Hobbemastraat: hiervoor zal tramlijn 6 enkele maanden in 1 richting worden omgeleid, aansluitend enkele maanden in 2 richtingen. Diverse werkzaamheden in Delft Spoorzone, maar de tramlijnen 1 en 19 kunnen blijven rijden. 1.3 Resultaat van de inspraak De voorstellen dienstregeling 2013 zijn ter visie gelegd op het moment dat in verband met de aanbesteding van concessie Stad Bus - nog nauwelijks overleg met vervoerders had kunnen plaatsvinden. De voorstellen konden daardoor niet (optimaal) cijfermatig worden onderbouwd. De voorstellen van Zoetermeer, Delft en Regio konden i.o.m. Veolia nog van relevante cijfermatige informatie worden voorzien; bij de voorstellen van HTM Rail en Bus kwam die informatie later. Burgers hebben tot en met 6 april 2012 kunnen reageren op de voorstellen, gemeenten en Rocov tot en met 20 april Van de mogelijkheid tot inspraak is veelvuldig gebruik gemaakt. De meeste reacties betreffen de voorstellen RR3 knippen/doorrijden; omleiding tramlijn 17; inkorten tramlijn 19; vervallen lijndeel 26 Leyenburg Kijkduin en vervallen busdienst 82 Delft Buitenhof. De ontvangen inspraakreacties leiden ertoe dat voorstellen een op een kunnen worden overgenomen, maar ook dat voorstellen moeten worden ingetrokken of anders worden geformuleerd. De doorrekening van de voorstellen, zowel ten aanzien van de exploitatiekosten als ten aanzien van de in redelijkheid te verwachten derving aan inkomsten en de te verwachten frictiekosten hebben er bovendien toe geleid dat op enkele onderdelen minder hoeft te worden bezuinigd dan eerder was voorzien. Aldus kan op onderdelen worden tegemoet gekomen aan de (vele) inspraakreacties op de betreffende voorstellen. Enkele opvallende voorstellen die wijzigen na het verwerken van de inspraakreacties zijn: RR3: voorstel aangehouden; opnieuw overwegen voor dienstregeling 2014 Halte Buitenhof: voorstel aangehouden tot herstel route tram Torenstraat - Zoutmanstraat Buslijn 26 Kijkduin - Leyenburg: deels te handhaven Zoetermeer lijn 74: deels te handhaven Delft lijn 82: deels te handhaven Daarnaast zijn door HTM Rail en insprekers alternatieve voorstellen gedaan als tegenmaatregelen ter voorkomen van voorgestelde maatregelen, zoals het voorkomen tot maatregelen in de dienstregeling van RR3. Tot de alternatieve voorstellen voor het tramnet behoren: RR3: schrappen van late nacht- en nachtelijke discoritten leidt tot voorstel drg 2013 Tramlijn 6: schrappen van ritten overdag: voorstel nu niet uitgewerkt of overgenomen Tramlijn 11: schrappen van ritten overdag: voorstel nu niet uitgewerkt of overgenomen Tramlijn 19: inkorten tot Nootdorp: voorstel nu niet uitgewerkt of overgenomen

6 6 1.4 Financieel resultaat van de voorstellen dienstregeling 2013 Vastgesteld wordt dat de doelstelling is bereikt. De voorliggende voorstellen omvatten een pakket aan maatregelen in het voorzieningenniveau van tram en bus, verdeeld over de regio, waarbij een netto resultaat wordt bereikt van ca 3,6 miljoen besparingen op de exploitatiekosten, na aftrek van het geschatte aandeel aan derving inkomsten als gevolg van reizigersverlies. Samen met het resultaat van 2012 is de doelstelling van 10 miljoen bereikt. Uiteraard treedt als gevolg van de maatregelen reizigersverlies op. Haaglanden heeft intussen overleg kunnen hebben over de oorspronkelijke wijzigingsvoorstellen. Van enkele voorstellen heeft dat geleid tot het aanpassen van het oorspronkelijke voorstel. Per saldo wordt gesteld dat Haaglanden en vervoerders van mening zijn dat met dit pakket aan maatregelen de nadelige gevolgen voor reizigers tot een minimum beperkt blijven. Maar pijnlijk zijn ze wel. Anderzijds treedt voor het resterende deel van het OV voorzieningenniveau een verbetering van de kostendekkingsgraad op: de exploitatiekosten nemen sterker af dan het effect op de inkomsten van reizigers. Per saldo verbetert de verhouding tussen de kosten en de baten van het OV. De bezuinigingen leiden tot verder tot frictiekosten voor vervoerders als gevolg van voertuigen die niet meer nodig zijn en als gevolg van personeel dat geleidelijk dient af te vloeien. Over deze aspecten en de financiële gevolgen daarvan treedt Haaglanden in overleg met vervoerders. 1.5 Leeswijzer In dit voorliggende eindadvies worden de definitieve voorstellen voor de voorstellen dienstregeling 2013 uitgebreid toegelicht, rekening houdend met de ontvangen inspraakreacties van belanghebbenden. Waarnodig zijn de definitieve voorstellen nog voorzien van de cijfermatige onderbouwing bij de voorstellen waar dat nog niet eerder heeft plaatsgevonden en bij voorstellen die mede als gevolg van de inspraakreacties zijn gewijzigd. Het eindadvies is voorzien van een overzicht van de definitieve voorstellen, voorzien van een korte reactie van Haaglanden waarbij de status van het voorstel is weergegeven. Verder treft u aan: Bijlage 1: Samenvatting reactie Rocov-Haaglanden; Bijlage 2: Overzicht reacties gemeenten; Bijlage 3: Samenvatting reactie HTM; Bijlage 4: Reacties van burgers en belanghebbenden. Deze reacties zijn voorzien van een korte reactie van Haaglanden, waarbij veelal wordt verwezen naar de hoofdtekst van deze notitie.

7 7 1.6 Samenvatting van de voorstellen OV dienstregeling RR/Tram De voorstellen voor RR3 (knippen of doorrijden) worden aangehouden. Eerst moeten betere en meer betrouwbare telgegevens beschikbaar komen voordat eventueel een nieuw voorstel zou kunnen worden gepresenteerd. Overigens blijkt er een grote weerstand te bestaan tegen beide voorstellen. Een keuze voor de ene variant roept weerstand op bij de aanhangers van de andere variant. De meeste reacties pleiten voor het ongewijzigd handhaven van RR3. Voor RR3 is een nieuw voorstel naar voren gekomen: het vervallen van de nachtelijke disco ritten op donderdag en vrijdag. De dienstregeling van Nachtbus 6 wordt hierop aangepast en uitgebreid. Deze maatregel gaat voor de vrijdag nachtritten met ingang van de zomerdienst opdat de werkzaamheden van OVT2 kunnen worden versneld en waardoor de oplevering van de nieuwe stationshal al per 9 december 2012 start nieuwe dienstregeling kan worden nagestreefd. Gedurende de bouwwerkzaamheden VAB Noordwal/Veenkade ontkomen we er niet aan dat tramlijn 17 moet omrijden via de route van tramlijn 1. In die periode vervalt tramlijn 10. De discussie over de tramlijnvoering na het gereedkomen van de werkzaamheden, inclusief het zoeken naar mogelijkheden voor de directe OV relatie DH CS en WFC wordt binnenkort voortgezet. Zodra de keervoorziening Delft Nieuwe Plantage gereed is worden op tramlijn 19 voertuigen van het type Regio Citadis (de bekende RandstadRail voertuigen type RC) ingezet. De eindpunten van tramlijnen 2 en 6 worden verwisseld zodra de werkzaamheden tailtrack MCH Antoniushove zijn afgerond (zomer 2013). Vanaf dat moment eindigen de lijnen 2 en 19 (beide met RC) bij MCH en rijdt tramlijn 6 (huidige type GTL8) door naar de keerlus Dillenburgsingel. In de maanden dat de keerlus MCH is uitgebroken en de tailtrack nog niet is opgeleverd keert tramlijn 6 bij station Mariahoeve en rijdt tramlijn 19 door naar de keerlus Dillenburgsingel. Tramlijn 6 ondergaat bovendien wijzigingen in de lijnvoering als gevolg van werkzaamheden aan de kademuur van het Om en Bij (na de zomer van 2012 ca 12 maanden) en aansluitend de volledige herinrichting van de Hobbemastraat (voorjaar 2013 ca 6 maanden). Dat leidt tot ca 6 maanden 1 richting tramverkeer door de Hobbemastraat; daarna ca 6 maanden geen tramverkeer Bus Stad Het voorstel voor lijn 26 in Kijkduin wordt herzien. De vele reacties leiden ertoe dat de lijn naar Kijkduin grotendeels gehandhaafd blijft, maar dat maatregelen worden getroffen in de dienstregeling van lijn 26. De route van lijn 21 wordt niet verlegd naar de Thorbeckelaan; de lijnvoering van lijn 23 in Bohemen blijft ongewijzigd gehandhaafd. Het voorstel vervallen lijn 27 blijft ongewijzigd gehandhaafd. De halte Buitenhof blijft gedurende de werkzaamheden VAB Noordwal/Veenkade voor de lijnen 22 en 24 in gebruik. In overleg met gemeente Den Haag vindt nader overleg plaats over de wijze waarop medegebruik van de OV baan en haltes voor tram en bus op de route Kneuterdijk Hofweg Spui verder kan worden uitgewerkt.

8 8 Er ligt nog een grote uitdaging te wachten voor het overleg tussen Haaglanden, gemeente Den Haag en HTM Buzz. Er moeten nog maatregelen worden gevonden voor het verlagen van ca dienstregelinguren uit de tabellen van Stad Bus (zie verder paragraaf 3.5). Vanuit de inspraakreacties zijn ondermeer voorstellen gedaan voor een eindpuntsituatie van lijn 22 in Duinzigt (avonduren) en voor een routewijziging van lijn 26 (Vreeswijkstraat i.p.v. Escamplaan); ook deze voorstellen zullen met HTM Buzz worden besproken Bus Regio Zoetermeer Het voorstel vervallen stadslijn 77 blijft gehandhaafd; die voor lijn 74 wordt ingetrokken; voor lijn 74 wordt een aangepast voorstel gedaan opdat Lansinghage nog met een buslijn wordt bediend. De voorstellen voor beperkte maatregelen in de dienstregelingen van 70, 71, 72 (inclusief behoud route door park Palenstein) blijven gehandhaafd. Er wordt ingestemd met de maatregelen voor de lijnen van SRR waarvoor geen aanpassingen in het busnet van Haaglanden nodig zijn. Delft De voorstellen voor de lijnen 60, 80, 130 blijven ongewijzigd gehandhaafd. Als gevolg van de vele inspraakreacties op het voorstel vervallen lijn 82 wordt nu voorgesteld om deze lijn grotendeels te handhaven, met een aangepaste route en op basis van een gehalveerde dienstregeling. Lijn 37 wordt volgens voorstel verlengd naar Delfgauw/Ruyven (neemt hier functie lijn 82 over). Lijn 69 krijgt meer ritten in de zomerdienst. Er wordt ingestemd met de maatregelen voor de lijnen van SRR waarvoor geen aanpassingen in het busnet van Haaglanden nodig zijn. Regio De voorstellen voor de regiolijnen kunnen ongewijzigd gehandhaafd blijven. Lijn 27 vervalt (in Den Haag en Wateringen); de route van lijn 30 wordt in Hoornwijck en Plaspoelpolder gestrekt; de route van lijn 38 wordt om Schipluiden heen geleid; de dienstregeling van lijn 50 wordt in de zomer wat beperkt; het lijndeel Nootdorp centrum Forepark - Leidschenveen centrum van lijn 60 komt te vervallen; de dienstregeling van de lijnen 86 en 121 worden iets aangepast; de functie en dienstregeling van lijn 130 wordt aanmerkelijk anders dan die van de huidige lijn 130; lijn 421 rijdt niet meer langs Westerhonk en zomerstrandlijn 468 Duinrell Strand komt te vervallen.

9 9 2 Voorstellen concessie Rail (HTM) 2.1 Voorstellen RR3 In de zoektocht naar mogelijke besparingen is ondermeer gekeken naar de dienstregeling van de lijnen RR3 en RR4 tussen Den Haag en Zoetermeer. Beide lijnen rijden in Den Haag en in Zoetermeer een op de vervoervraag afgestemde dienstregeling maar bieden in de daluren (avonduren; zaterdagochtend; zondag gehele dag) teveel ritten ten opzichte van het aantal reizigers. Uitgaande van het handhaven van stamlijn RR4 is bezien of er een besparing kan worden bereikt in de dienstregeling van RR3. In totaal zijn vier voorstellen voor RR3 gepresenteerd. Twee varianten voor het knippen van de lijn en twee varianten voor het om en om doorrijden van de lijn (subvarianten: avond /zondag en avond/zaterdag/zondag). Aandachtspunten waren de wijze van exploitatie; de reizigerseffecten en de beschikbaarheid van railinfrastructuur. Het gemis aan bezettingsgegevens, en zeker de bezetting tijdens de avonduren en op zaterdag en zondag leidde ertoe dat de voorstellen redelijk abstract moesten worden bezien. Bij het knippen van de lijn blijft de kwartierdienst op de Krakeling gehandhaafd. Voor het reizen van en naar Den Haag moet worden overgestapt op RR4. Voor het in twee richtingen kunnen keren van de pendeldienst op de Krakeling is extra railinfrastructuur bij Centrum West nodig; die is inpasbaar en kan worden gerealiseerd. Op het Haagse deel keert in deze variant de geknipte RR3 op CS Hoog; daarvoor is geen aanpassing van railinfrastructuur nodig. Bij de variant van het vanuit Den Haag om en om doorrijden over de Krakeling krijgen reizigers te maken met het afwisselend in- en uitstappen op perrons, afhankelijk van de reisrichting van RR3. Dat is voor het uitstappen niet zo n probleem; voor het instappen richting Den Haag moeten reizigers in Zoetermeer goed worden geïnformeerd via welk perron moet worden ingestapt. De dienstregeling op de Krakeling wordt in deze variant gehalveerd tot een halfuurdienst per richting. Het om en om doorrijden over de Krakeling vergt geen aanpassing van de railinfrastructuur. In de knipvariant is er sprake van overstappen, zowel in Den Haag (richting Zoetermeer; de bestemmingen voorbij Centraal Station; RR4 of lijn E) als in Zoetermeer (richting Den Haag; RR4). In beide varianten geldt dat met moeite rekening worden gehouden met de aansluitwens tussen de lijnen RR3 en RR4 op centrum West, aankomst- en vertrektijden van stad- en regiobussen op Centrum West en die van/naar de trein richting Utrecht op station Zoetermeer. In de voorbereiding naar de Inspraakvoorstellen kon geen duidelijke voorkeur voor een van de hoofdvarianten worden uitgesproken. Daarom zijn beide varianten in de Inspraak gebracht. Ook na de ontvangst van de inspraak is er geen sprake van een duidelijke voorkeur. In hoofdlijnen hebben gemeente Zoetermeer en reizigers binnen Zoetermeer de voorkeur voor de knipvariant; gemeente Den Haag en Leidschendam-Voorburg, Rocov H en reizigers buiten Zoetermeer pleiten voor de om en om variant. HTM pleit zondermeer voor handhaven RR3: raadt beide varianten af. In opdracht van Haaglanden is een controletelling uitgevoerd voor de bezetting op RR3 gedurende de zaterdagmiddag. Met deze en andere modelberekeningen komt Haaglanden tot de voorlopige conclusie dat de knipvariant te verdedigen is (dus minder ritten tussen Den Haag en Zoetermeer avonduren; zaterdag en zondag). HTM door aanbesteding Bus laat aangehaakt komt voor alle varianten op verwachtingen van aanzienlijke negatieve gevolgen voor de reizigers. De veronderstelde besparingen op de exploitatie zullen op grond van deze gegevens grotendeels teniet worden gedaan door de hoogte van de te

10 10 verwachten derving inkomsten als gevolg van reizigersverlies. De volgende berekeningen zijn gemaakt (waarbij de dienstregeling van RR3 op zaterdag gehandhaafd blijft): Het voorstel RR3 knippen in de avonduren na uur (ca 20x2 ritten) en op zondag (hele dag) leidt tot een berekend reizigersverlies van ca op jaarbasis ca 900 per avond/zondag avond 22,5 reizigers/rit gemiddeld. Het voorstel RR3 om/om doorrijden door de Krakeling (per saldo een halve frequentie op de Krakeling) in avonduren na uur (ca 20x2 ritten) en op zondag (hele dag) leidt tot een berekend reizigersverlies van ca op jaarbasis ca 800 per avond/zondag op avond 20 ca reizigers/rit gemiddeld. De kosten van besparingen op de exploitatie worden op grond van deze aantallen grotendeels tenietgedaan door het verlies aan derving inkomsten. De impact van de maatregel is aanzienlijk en staat vooralsnog niet in verhouding tot het gewenste financiële resultaat. Op grond van bovenstaande adviseert Haaglanden om voor dienstregeling nu geen besluit te nemen over een maatregel op RR3. Voorgesteld wordt om voorstellen aan te houden en intussen te werken aan het vergaren van actuele (chipkaart) bezettingsgegevens op RR3. De voorbereiding van aanpassing railinfrastructuur bij Zoetermeer Centrum West wordt voortgezet, maar nog niet in uitvoering genomen. Tenslotte wordt voorgesteld de gemiste kans aan bezuinigingen op RR3 elders in het OV netwerk te vinden. HTM heeft daarvoor enkele voorstellen aangedragen. Zie verder bij de nagekomen voorstellen RR3 (schrappen nacht- en discoritten). Voorstellen met betrekking tot RR3 (knippen of doorrijden) aanhouden voor nader onderzoek Voorbereiding aanpassing railinfrastructuur Centrum West afronden; de uitvoering aanhouden Voor besparingen zoeken naar maatregelen elders in het OV voorzieningenniveau tram/bus. 2.2 Voorstel omleiding tramlijn 17 en (tijdelijk) opheffen tramlijn 10 In het kader van de werkzaamheden VAB Noordwal/Veenkade is voorgesteld om tramlijn 17 gedurende een periode van ca 10 maanden om te laten rijden via de route van tramlijn 10, die op dat moment komt te vervallen. De periode van 10 maanden kan tegelijk worden benut voor werkzaamheden NRR (spoorwerk Buitenhof Gravenstraat) en voor restauratiewerkzaamheden aan het natuurstenen bordes van het Oude Stadhuis (naast trambaan op Dagelijkse Groenmarkt). Er zijn veel reacties ontvangen over de voorgestelde omleiding van tramlijn 17. Zo is gevraagd om het handhaven van de route tijdens de werkzaamheden VAB Noordwal /Veenkade, met of zonder tijdelijke maatregelen aan het spoor zoals om en om rijden over enkel spoor over de bouwput. Gemeente Den Haag heeft bij herhaling aangegeven dat binnen de geplande werkzaamheden niet mogelijk is om het handhaven van een tramverbinding te faciliteren. Over het algemeen kan men instemmen met de omleiding via de route Parkstraat/Alexanderstraat/ Scheveningseweg/ Eisenhowerlaan v.v. Daardoor ontstaat overbediening op de corridor Parkstraat waar tramlijn 1 al rijdt en tramlijn 17 wordt toegevoegd. Tramlijn 10 verzorgt het extra vervoer tussen de stations HS/CS en het Statenkwartier. Het is alleszins redelijk om tramlijn 10 (werkdag spitslijn) te laten vervallen. Hiervoor is voldoende draagvlak verkregen.

11 11 Voor de periode na de werkzaamheden VAB Noordwal / Veenkade wordt veel aandacht gevraagd voor de OV relatie tussen station CS en het Statenkwartier. Er wordt gepleit voor terugkeer van een spitstram, er wordt nagedacht over een routewijziging van tramlijn 1 of buslijn 24; etc. Deze discussie is onderdeel van voorbereiding dienstregeling 2014 en wordt met spoed opgepakt. Dat geldt ook voor de lijnvoering van tramverkeer. Haaglanden en Den Haag hebben intussen besloten tot inzet van de Avenio voertuigen op de tramlijnen 17 zuid en 15; daarvoor zijn de voorbereidingen gestart om deze routes geschikt te maken voor de inzet van de nieuwe tram. HTM is echter van mening dat de lijnvoering van tramlijn 17 gehandhaafd moet blijven en dat daarvoor moet worden overgegaan tot het voor de bredere tram geschikt maken van de Zoutmanstraat. Het staken van de exploitatie leidt tot een besparing op de exploitatiekosten. Dat is mogelijk structureel en betekent dan jaarlijks een besparing van ca 0,6 mln. Voor de 10 maanden periode is de (tijdelijke) besparing begroot op 0,5 mln. Het reizigerseffect van lijn 10 wordt als marginaal gezien; men zal van de lijnen 1 en 17 gebruik gaan maken. De 10 maanden omleiding van tramlijn 17 leidt wel tot tijdelijk reizigersverlies: 2265 reizigers op een werkdag (106x2 ritten 10,7 reizigers/rit); 1265 reizigers op een zaterdag (77x2 ritten 8,2 reizigers/rit) en 900 reizigers op een zondag (65x2 ritten 6,9 reizigers/rit). Aangenomen wordt dat het reizigersverlies kortdurend is en reizigers na de werkzaamheden VAB Noordwal/Veenkade direct weer gebruik maken van de tramlijn over de huidige route. Eventuele en aantoonbare naijleffecten worden in een later stadium met vervoerder besproken. In 2013 vindt voor het werk uit een nulmeting plaats opdat de effecten van de omleiding kunnen worden gemonitord. De gevraagde vervangende buspendeldienst voor de relatie Zeeheldenkwartier <> Centrum leidt tot zijn extra exploitatiekosten; de buspendeldienst zal een deel van de benadeelde reizigers van tramlijn 17 overnemen. Het initiatief en de rekening voor deze pendeldienst ligt bij gemeente Den Haag; Haaglanden en HTM hebben hierin een adviserende rol. Instemmen met voorstel ca 10 maanden omleiding tramlijn 17 (via route tramlijn 10) Tegelijk de exploitatie van (werkdag/spitslijn) tramlijn 10 staken; deze maatregel gaat in op het moment dat tramlijn 17 langdurig wordt omgeleid; nulmeting bezetting in 2013 De lijnvoering na het gereedkomen van de werkzaamheden VAB Noordwal / Veenkade aan te houden voor de voorbereiding dienstregeling 2014 Den Haag adviseren in het instellen van de gevraagde buspendeldienst. 2.3 Voorstel inkorten tramlijn 19 tot Delft Nieuwe Plantage Het voorstel inkorten tramlijn 19 heeft veel reacties opgeleverd. Dat geldt vooral voor het inkorten tot het voorgenomen en nog te realiseren keerpunt (tailtrack) nabij de Nieuwe Plantage. Het niet meer doorrijden van Delft Station naar Tanthof wordt wel begrepen en breed gedragen. Voornaamste bezwaar is het voor tramreizigers niet rechtstreeks kunnen bereiken van station Delft (trein en busstation). Reizigers moeten bij halte Nieuwe Plantage overstappen op tramlijn 1 of kunnen vanaf Nieuwe Plantage lopend de binnenstad bereiken. Reizigers die verder moeten kunnen of gebruik maken van dezelfde tramlijn 1, of moeten nog eens overstappen op een van de buslijnen. Ter informatie: de afstand tot de Markt is vanaf Nieuwe Plantage is ca 700 m; vanaf Prinsenhof ca 400 m; vanaf de huidige tramhalte Station ca 600 m en vanaf Zuidpoort ca 500 m).

12 12 Nieuwe Plantage m > Markt < m Zuidpoort / m ^ ^ m / Prinsenhof Station Delft Alle betreffende reacties vragen om tramlijn 19 tenminste te laten doorrijden tot Delft Station en om daar of in de directe omgeving een keervoorziening te realiseren voor tramlijn 19 (gebruik van de keerdriehoek Krakeelpolderweg; realiseren van een keervoorziening voor de 2 richtingrijdende Regio Citadis (RC); realiseren van een tijdelijke keerlus of driehoek voor GTL8 materieel). Desgevraagd hebben zowel gemeente Delft als ProRail (verantwoordelijk voor het realiseren van de Spoortunnel) aangegeven dat de gevraagde opties niet mogelijk zijn. Daarvoor zijn de volgende argumenten aangevoerd: - De keerdriehoek Krakeelpolderweg is (voor GTL8) te gebruiken in geval van kortdurende calamiteiten, niet voor langdurig gebruik gedurende een reeks van jaren op alle dagdelen van de week (nabij in/uitrukken brandweer en politie; verstoring wegverkeer; verstoring dienstregeling overige tram- en buslijnen; veiligheidsredenen; kruispunt wordt veel drukker in periode afsluiting Sebastiaansbrug; etc.). - Het is overigens niet bekend (niet onderzocht) of de keerdriehoek geschikt is voor het kunnen keren van de RC voertuigen. - Er zijn in de directe omgeving van Station Delft geen geschikte locaties te vinden voor het realiseren van een keerlus voor de GTL8; daarvoor zijn diverse locaties bezien (Zuidpoort; TU wijk; Westlandseweg; Buitenhof). Haaglanden wil niet investeren in niet toekomstvaste infrastructuur. Delft wil geen belemmeringen in de doorstroming van het wegverkeer. Door aanpassing van het tramspoor op de Westlandseweg zal de keerdriehoek Krakeelpolderweg wellicht komen te vervallen. De voorgenomen vervanging van de Sebastiaansbrug pleit ervoor om voorlopig geen tramverkeer naar de TU wijk te faciliteren. Keren nabij Zuidpoort op de OV baan voor tram en bus is geen optie. Keren op het voorplein van Station Delft is niet inpasbaar en gedeeltelijk handhaven van de eerdere keerdriehoek hier is niet mogelijk. - Het type Regio Citadis is breder en zwaarder. Er wordt nog gewerkt aan de oostelijke buis van de Spoortunnel, vervolgens zal de westelijke buis moeten worden gerealiseerd. Om redenen van krapte in het dwarsprofiel tijdens deze werkzaamheden is het faciliteren van een bredere tram niet mogelijk. Op korte termijn is de tunnelconstructie nog niet geschikt voor het toelaten van zwaarder materieel. Op grond van bovenstaande kan niet anders worden besloten tot of doorrijden naar Tanthof of niet verder doorrijden tot het te realiseren keerpunt voor twee richtingmaterieel nabij de Nieuwe Plantage. Het doorrijden naar Tanthof is financieel onverantwoord. De inpassing van de tailtrack is relatief gezien eenvoudig; de tailtrack kan later of eenvoudig worden opgeruimd, of blijvend dienstdoen als calamiteitenvoorziening bij verstoring van de dienstregeling elders in Delft. Het inkorten van tramlijn 19 betekent een aanzienlijke besparing op de exploitatiekosten, maar daar staat derving aan inkomsten als gevolg van reizigersverlies tegenover. Het aantal reizigers op tramlijn 19 is nog beperkt; de lijn bevindt zich nog in de aanloopfase. De lijn rijdt parallel aan lijn 1 onnodig door naar Tanthof aangezien er geen eindpunt is bij het station en het deeltraject Delft Station TU wijk nog niet is gerealiseerd. Vanuit Ypenburg is de drukte bij halte Vrijenbanselaan opvallend, daarna is tramlijn 19 naast tramlijn 1 een zwakbezette lijn naar Station en Tanthof. Het voorstel voor het inkorten van tramlijn 19 bestaat feitelijk uit 2 delen: het laten vervallen van het lijndeel Station Delft Tanthof en het inkorten van de lijn van Delft Station tot het keerpunt Nieuwe Plantage. De besparing in exploitatiekosten is in beide trajectdelen goed te splitsen.

13 13 Recente telcijfers zijn nog niet beschikbaar. Onderstaande gegevens van HTM zijn gebaseerd op de gegevens die gebruikt zijn bij de start van tramlijn 19 en betreffen de verwachte bezetting in het tweede jaar van exploitatie tot Tanthof. Het aantal reizigers dat nadeel ondervindt van het niet meer doorrijden naar Tanthof is begroot op ca reizigers per jaar. Voor de toerekening van de derving inkomsten wordt een naar trajectlengte een aangenomen verdeelsleutel toegepast van 70% ten laste van het trajectdeel Station Tanthof en 30% ten laste van het trajectdeel Nieuwe Plantage Station. Delft Station Tanthof Het voorstel leidt tot een berekend reizigersverlies van reizigers/jaar (70%). Dat komt overeen met 257 op een gemiddelde werkdag. Voor de meeste reizigers van tramlijn 19 is een overstap op tramlijn 1 een prima alternatief. Delft Nieuwe Plantage Station Het voorstel leidt tot een berekend reizigersverlies van reizigers/jaar (30%). Dat komt overeen met 110 op een gemiddelde werkdag. Voor de meeste reizigers van tramlijn 19 is een overstap op tramlijn 1 een prima alternatief. Instemmen met inkorten tramlijn 19 tot nieuw te realiseren (tijdelijk) keerpunt nabij de Nieuwe Plantage. De dienstregelingen van tramlijnen 1 en 19 met name in de avonduren en op zondag zo op elkaar te laten afstemmen dat er een goede aansluiting wordt geboden tussen de tramlijnen onderling: tramlijnen 1 en 19 rijden dan beiden in een kwartierdienst). Het verschil in frequentie (lijn 1 rijdt overdag in een 10 minutendienst) maakt dat de aansluitingen overdag niet goed te regelen zijn; de 10 minutendienst van tramlijn 1 leidt tot een korte wachttijd. 2.4 Voorstel omruil eindpunten tramlijnen 2 en 6 De keerlus bij MCH Antoniushove komt te vervallen. Daarvoor in de plaats wordt een tailtrack gerealiseerd. De GTL8 voertuigen kunnen niet keren in een tailtrack, de RC s van tramlijn 2 wel. Het omruilen van de eindpunten tramlijn 2 (RC naar tailtrack MCH) en tramlijn 6 (GTL8 naar keerlus Dillenburgsingel) ontmoet geen bezwaar. Wel wordt gevraagd om uiteindelijk de beide tramlijnen weer naar de huidige eindpunten terug te brengen (lange tramlijn 2 naar keerpunt Dillenburgsingel). Dat kan zodra tramlijn 6 met 2 richtingvoertuigen wordt geëxploiteerd (2022). Aangezien de frequenties op beide lijnen 2 en 6 gelijk zijn en het positieve en negatieve effect van reizigers die straks moeten overstappen of juist zonder overstap kunnen doorreizen gemakshalve gelijkgesteld kan worden, worden de gevolgen van deze maatregel zowel voor de exploitatiekosten als voor de reizigerseffecten (derving inkomsten) op nihil gesteld. Gedurende het eerste halfjaar van 2013 is er enkele maanden geen keermogelijkheid bij MCH Antoniushove. Tramlijn 6 wordt dan tijdelijk ingekort tot station Mariahoeve; de tramlijnen 2 en 19 rijden tijdelijk beide door naar de keerlus Dillenburgsingel. Rekening houden met tijdelijke maatregelen tramlijnen 2, 6 en 19 in Leidschendam Na realisatie van de tailtrack MCH worden de eindpunten van tramlijnen 2 en 6 met elkaar verwisseld: tramlijn 2 (RC) keert dan bij MCH, tramlijn 6 (GTL8) rijdt door naar keerpunt Dillenburgsingel Zodra op tramlijn 19 de voertuigen type RC gaat rijden keren de lijnen 2 en 19 beide bij MCH

14 Overige voorstellen railnet Haaglanden (inspraakreacties) In de inspraakreacties worden door belanghebbenden soms tegenvoorstellen gedaan ten aanzien van de lijnvoering en de dienstregeling van tram en bus. In de betreffende bijlagen hebben wij in de kolom korte reactie Haaglanden een eerste reactie gegeven. De relevante tegenvoorstellen zijn meegenomen in het voorliggende eindadvies. Enkele voorstellen zijn nieuw ten opzichte van de ter inzage gelegde voorstellen. In de huidige concessies is geregeld dat na uur nog een keer vanaf Den Haag CS richting periferie wordt gereden, tenzij de vervoervraag aanleiding geeft om meer ritten te moeten aanbieden. In overleg met Haaglanden kan dan besloten worden om na uur nog een of meer ritten aan de dienstregeling toe te voegen. Voorgesteld wordt om nu voor RR3 uit te gaan van het schrappen van de ritten die na uur Den Haag CS passeeren in de richting van Zoetermeer. In omgekeerde richting (richting Zoetermeer Den Haag) kunnen de dienstritten eerder worden beëindigd; het is dus de bedoeling het omzetten van late materieelritten in late dienstritten zoveel mogelijk te voorkomen. Discoritten (vrij en zat) Bij de overgang van de voormalige NS dienstregeling naar RandstadRail zijn de zogenaamde disco ritten in de nacht van vrijdag op zaterdag en van zaterdag op zondag in de dienstregeling van RR3 opgenomen. De betreffende disco s in Zoetermeer zijn intussen gesloten, de retourritten naar Den Haag hebben aldus hun functie verloren. Tussen Den Haag Centrum en Zoetermeer Centrum West rijdt bovendien Nachtbus 6 (uurdienst). Voorgesteld wordt om de discoritten van RR3 te laten vervallen en Nachtbus 6 te monitoren op de bezetting: uitgangspunt is dat ritten aan de dienstregeling lijn N6 moeten worden toegevoegd. De werkzaamheden Den Haag CS OV Terminal, fase 2 (project OVT2) vereist extra nachtelijke buitendienststellingen om de bouw van de nieuwe stationshal te kunnen realiseren. De werkzaamheden lijken uit te lopen tot voorjaar Om bouwtijd te winnen dienen de perioden van nachtelijke werkzaamheden te worden verruimd. Dat kan worden bereikt door het voorstel van het schrappen van de nachtelijke ritten van de vrijdagnacht met ingang van de zomerdienst van 2012 te laten ingaan. HTM beschikt niet over goede telcijfers van de betreffende discoritten. Men vermoedt dat het ca 45 reizigers per avond betreft, samen goed voor een extra rit op Nachtbus lijn 6. Gelet op het monitoren van de bezetting op de Nachtbuslijn N6 en de structurele extra inzet van busdiensten op deze Nachtlijn raadt HTM het af om deze maatregel eerder te laten ingaan dan per 9 dec 2012 (start nieuwe dienstregeling). Daar staat tegenover het gemeenschappelijke belang van het vervroegen van de bouwwerkzaamheden Den Haag CS (OVT2). Haaglanden stelt daarom toch voor deze maatregel direct per start zomerdienst 2012 te laten ingaan. Voor dienstregeling 2012 is daarvoor overleg gaande met HTM; voor dienstregeling 2013 e.v. is overleg nodig met HTM Buzz. Nachtritten (hele week) Gedurende de gehele week worden nog nachtritten geboden met een passeertijd rond uur vanaf Den Haag CS richting Zoetermeer. Dat leidt tot niet zinvolle retourritten van Zoetermeer richting Den Haag met vertrektijden diep in de nacht (00.30 uur, uur en uur via de Krakeling naar Den Haag). HTM is verzocht te bezien welke van die nachtelijke ritten kunnen vervallen uitgaande van de mogelijkheid om de dienstregeling efficiënt op te zetten (vervoervraag) en met optimale gebruikmaking van de stallingmogelijkheid in Zoetermeer.

15 15 Het schrappen van de nachtelijke ritten biedt de mogelijkheid om de noodzakelijke nachtelijke onderhoudswerkzaamheden in een ruimer tijdblok te kunnen laten plaatsvinden zonder rekening te hoeven houden met nachtelijk RR verkeer. Zo wordt tevens bespaard op nachtelijke onderhoudswerkzaamheden. HTM is nog niet aangevangen met het maken van een efficiënte dienstregeling van RR3 in de late avonduren, rekening houdend met de mogelijkheid van de nachtelijke stalling in Zoetermeer (eindpunt van de avondritten richting Zoetermeer; beginpunt voor de ochtendspitsritten Zoetermeer Den Haag). Het effect van de maatregel kan nog niet goed worden ingeschat. De kostendekkingsgraad van de late avondritten wordt geschat op ca 20%. De besparing van de maatregel is derhalve beperkt ten aanzien van de exploitatiekosten, maar is gunstig voor het kunnen verrichten van meer nachtelijke B&O werkzaamheden door het verruimen van het tijdvenster in de nacht. Schrappen van de nachtelijke discoritten van RR3; de ritten van vrijdagnacht vervallen per start zomerdienst 2012; de ritten van zaterdagnacht vervallen per start nieuwe dienstregeling In overleg met vervoerders toevoegen van ritten aan de dienstregeling van N6 (tot 9 dec 2012 met HTM; vanaf 9 dec 2012 met HTM Buzz) Schrappen van de laatste ritten naar Zoetermeer na uur vanaf Den Haag CS (hele week)

16 16

17 17 3 Voorstellen concessie Bus Stad Separaat aan de aanbesteding concessie Stad Bus is gewerkt aan de voorstellen voor het busnet van huidige vervoerder HTM. Enkele voorstellen worden na ontvangst van de inspraakreacties toch gehandhaafd; enkele voorstellen zijn gewijzigd; enkele voorstellen worden zelfs ingetrokken. De definitieve uitwerking van het resultaat moet in overleg met HTM Buzz worden uitgewerkt. Dat geldt vooral voor de nog niet gedefinieerde maatregelen in de dienstregelingen van alle buslijnen: het schrappen van ritten met een omvang van ca dienstregelinguren (zie paragraaf 3.5). 3.1 Voorstel inkorten lijn 26 (Leyenburg) en routewijziging lijn 23 (Bohemen) Voorgesteld is om lijn 26 in te korten tot OV knooppunt Leyenburg. Om de OV bediening in de omgeving van de Ockenburghstraat tegemoet te komen is bovendien voorgesteld de route van buslijn 23 in Bohemen iets aan te passen. Voor de relatie centrum Loosduinen Leyenburg werd verwezen naar Veolia buslijn 31. Met de buslijnen 23 en 24, tramlijn 2 en RR3 kunnen vanuit Kijkduin en Loosduinen vele bestemmingen in de stad bereikt worden. Het voorstel leidt tot een reizigersverlies van ca 360 op een gemiddelde werkdag; tot ca 340 op een gemiddelde zaterdag en ca 210 op een gemiddelde zondag. Per saldo leidt het voorstel tot een aanzienlijke besparing op de exploitatiekosten van lijn 26 waar tegenover sprake is van een beperkt aandeel reizigersverlies. Het voorstel kan toch niet ongewijzigd gehandhaafd blijven. Op dit voorstel zijn immers veel reacties ontvangen. Men heeft Haaglanden gewezen op het veelzijdige belang van de lijn: als woon-werklijn naar OV knooppunt Leyenburg en verder naar station HS en Binckhorst / Station Voorburg; als zomerstrandlijn naar Kijkduin; als scholierenlijn met bestemming Internationale School. Bovendien is opgemerkt dat de frequentie van Veolia buslijn 31 wellicht onvoldoende is om het grote aantal spitsreizigers van Loosduinen naar Leyenburg te kunnen vervoeren. De routeverlegging van lijn 23 in Bohemen wordt in hoofdzaak afgeraden. Het belang van de genoemde vervoerrelaties wordt door Haaglanden onderkend, maar vertaalt zich niet in het aantal reizigers dat blijkbaar van die lijn gebruik maakt of zou willen maken. Diverse inspraakreacties geven aan dat wellicht een aangepast voorstel kan bijdragen aan de gewenste besparing met handhaven van de belangrijkste OV vervoerrelaties. Uit de reacties blijkt dat er draagvlak zou kunnen zijn voor het handhaven van lijn 26 met een aangepaste dienstregeling (minder ritten; goede afstemming vraag en aanbod (spits/dal/avond/weekend); keren bij het voormalige keerpunt Beethovenplantsoen; alleen in de zomer door naar Kijkduin). Een dergelijk voorstel kan worden overwogen als voldoende zicht is op het financiële resultaat van alle voorgestelde bezuinigingsmaatregelen. Verder moet het voorstel worden besproken met HTM Buzz. Aanpassen van het voorstel inkorten lijn 26: de meeste ritten eindigen op OV knooppunt Leyenburg. Daarnaast lijn 26 gedeeltelijk handhaven tot Kijkduin met een optie van het gebruiken van keerpunt Beethovenplantsoen; de dienstregeling op het lijndeel Leyenburg <> Kijkduin wordt ongeveer gehalveerd De voorgestelde routewijziging van lijn 23 in Bohemen wordt ingetrokken.

18 Voorstel strekken route lijn 21 (Thorbeckelaan) en verlenging route lijn 26 (Nieuw Waldeck) In aansluiting op het voorstel inkorten lijn 26 tot OV knooppunt Leyenburg ontstond de mogelijkheid om de route te verlengen naar het voormalige keerpunt in Nieuw Waldeck opdat de route van lijn 21 kon worden verlegd naar de meer gestrekte route via de Thorbeckelaan. Op dit voorstel zijn in hoofdzaak negatieve reacties ontvangen. Lijn 21 blijkt een te belangrijke rol te vervullen voor de bediening van scholen (Groen van Prinstererlaan en Albardastraat) en van Parnassia. Bovendien vindt men het samen rijden met lijn 23 over de Thorbeckelaan niet juist. En verder raadt men het aandoen van het voormalige keerpunt in Nieuw Waldeck af. Men verwijst naar de voorstellen dienstregeling 2008 waarin het strekken van de route van lijn 21 al eerder is voorgesteld (en afgewezen). Enkele reacties zijn voorzien van alternatieve oplossingen in de lijnvoering van buslijnen 23 en 26, maar ook die zijn in het verleden bezien (en afgewezen). Gelet op de voorstel om lijn 26 te handhaven tot het keerpunt Beethovenplantsoen (zomerdienst: door naar Kijkduin) vervalt de mogelijkheid om de route van lijn 26 te verleggen naar Nieuw Waldeck en aldus het voorstel om de route van lijn 21 te verleggen naar de Thorbeckelaan. Intrekken van voorstel strekken route lijn 21 via Thorbeckelaan Intrekken van voorstel om lijn 26 te verleggen naar keerpunt Nieuw Waldeck 3.3 Voorstel opheffen lijn 27 Er zijn diverse reacties ontvangen op het voorstel staken exploitatie lijn 27. Er zijn tevens tegenvoorstellen gedaan waaronder het om en om rijden van lijn 21 naar Vrederust/Hoefsmid; het binnen Den Haag verleggen van de route van lijn 37 naar de route van lijn 21 of het verleggen van de route van lijn 37 van de Laan van Wateringse Veld naar een route door Wateringen. In alle varianten geldt dat het nadeel van het gebruik van de betrokken lijnen vele malen hoger is dan het gebruik van lijn 27 in Wateringen. Het bedienen van de dorpskom (2 reizigers/rit) weegt niet op tegen het aantal reizigers dat gebruik maakt van de lijnen 21 en 37. Lijn 37 rijdt voor een deel parallel aan tramlijn 16, maar heeft een eigen functie in het netwerk van tram en bus: de lijn verzorgt de OV relaties Wateringse Veld met enerzijds knooppunt/ziekenhuis Leyenburg,anderzijds Delft Reinier de Graaf Gasthuis en station Delft. De doorgaande reiziger van lijn 37 is niet gebaat bij een langzame route door Wateringen op wegen met gebrekkige infrastructuur voor de bus. Het vervallen van lijn 27 leidt tot een verwacht reizigersverlies van op jaarbasis ca 400 reizigers/werkdag 7 reizigers/rit (vooral Den Haag; deels Wateringen) in het scenario dat alle reizigers voor het OV verloren zouden gaan. Dat is uiteraard niet het geval: reizigers hebben op het Haagse trajectdeel voldoende alternatieve reismogelijkheden. In Wateringen is dat beperkt (Veolia buslijnen 30 en 37 en HTM tramlijnen 16 en 17 in de nabije omgeving. De loopafstand neem toe. Het aantal reizigers wat gedupeerd wordt is echter minimaal. Voorstel opheffen lijn 27 overnemen

19 Voorstel opheffen halte Buitenhof (lijnen 22 en 24) Het haltepaar Buitenhof staat ter discussie en kan om redenen worden opgeheven. De buslijnen 22 en 24 kunnen dan meerijden over de trambaan en dezelfde haltes Centrum/Parlement aandoen als de tram. De halte blijft wel in dienst als vertrekhalte voor de bussen van het Nachtnet. Reizigers hebben gepleit voor het handhaven van de halte, in ieder geval voor de periode van 10 maanden dat tramlijn 17 wordt omgeleid omdat in die periode buslijn 24 een deel van de reizigers van tramlijn 17 overneemt die een bestemming in de omgeving Buitenhof hebben. Verder is opgemerkt dat de buslijnen bij halte Kneuterdijk niet dezelfde halte aandoen als de tramlijnen. De loopafstand van de huidige halte Kneuterdijk tot het Buitenhof wordt als te ver beschouwd. Het voornemen van het opheffen van de halte Buitenhof uitstellen tot na de werkzaamheden VAB Noordwal/Veenkade (en tramlijn weer de omgeving Buitenhof kan bedienen; medio 2014) De discussie over de halte Buitenhof in samenhang bezien met het samenvoegen van tram- en bushaltes op de locaties Kneuterdijk en Centrum/Parlement 3.5 Voorstel schaven in de dienstregeling In het bestek van concessie Stad Bus staat opgenomen dat naast de maatregelen ten aanzien van lijn 26 (inkorten tot Leyenburg) en lijn 27 (opheffen) rekening moet worden gehouden met het schrappen van ritten uit de dienstregelingen van de busdiensten, met een omvang van ca dienstregelinguren. Deze opdracht wordt onverminderd gehandhaafd en wordt met HTM Buzz nader uitgewerkt. Uitgangspunt voor deze maatregel is dat deze uiterlijk met ingang van de zomerdienst 2013 moet zijn ingevoerd; invoering met ingang van de start nieuwe concessie Stad Bus is gewenst, zowel voor Haaglanden als voor HTM Buzz. De voorstellen betreffen overigens in hoofdzaak de gemeente Den Haag, in mindere mate de gemeenten Rijswijk (lijn 18 en 23) en Leidschendam-Voorburg (lijn 23). Voor dit onderdeel wordt een verkorte procedure voorgesteld waarbij betrokken gemeenten en Rocov Haaglanden worden geraadpleegd. Haaglanden overlegt met HTM Buzz over de taakstellende bezuiniging (het schrappen van dienstregelinguren uit het busnet) met als doel deze maatregelen te laten ingaan per start nieuwe dienstregeling. Hiervoor wordt een verkorte procedure voorgesteld waarbij betrokken gemeenten en Rocov worden geraadpleegd. 3.6 Overige voorstellen busnet Den Haag e.o. (inspraakreacties) In bijlagen 1 t/m 4 worden voorstellen gedaan tot wijziging van de lijnvoering van tram en bus. Enkele voorstellen zijn in de bijlagen al voorzien van een korte reactie, andere voorstellen worden hierna voorzien van een meer uitgebreide reactie en advies van Haaglanden Lijn 22: wijzigen laatste halte in Duinzigt (avonddienstregeling) Bewoners van Duinzigt worden geconfronteerd met het gegeven dat lijn 22 s avonds bij de halte Else Mauhslaan de juiste vertrektijd richting Centrum afwacht. Reizigers zouden liever zien dat de reguliere eindhalte van overdag de halte Theo Mann Bouwmeesterlaan ook s avonds wordt gebruikt voor het corrigeren van de vertrektijd. Reizigers hebben dan een sociaal veiliger gevoel bij het wachten op de bus.

20 20 HTM heeft aangegeven dat een en ander in het verleden op verzoek van omwonenden heeft plaatsgevonden (verminderen van de hinder van de wachtende bus). Nu de bewonersverenigingen gezamenlijk optrekken in het verzoek om een vroegere situatie te herstellen kan dat verzoek worden ingewilligd. Wij zullen dit bespreken methtm Buzz. Verzoek om eindhalte lijn 22 s avonds te verleggen van Else Mauhslaan naar Theo Mann Bouwmeesterlaan te honoreren. HTM Buzz verzoeken dit advies over te nemen en deze te verwerken in de dienstregeling van Lijn 23: routewijziging in Voorburg Een enkele reactie verzoekt om het verleggen van de route van lijn 23 in Voorburg. In plaats van de route Kon Julianalaan en Mgr. van Steelaan zou de route Bruijnings Ingenhoeslaan en Spinozalaan moeten worden gereden. Dit voorstel wordt regelmatig gepresenteerd en komt voort uit de tijd dat het CBS op de huidige locatie in Voorburg nog in gebruik was. Indertijd is steeds gemotiveerd waarom het verleggen van de route niet gewenst is (gestrekte lijnvoering voor doorgaande reizigers; busonvriendelijke weginfrastructuur Spinozalaan; geen hogere vervoerwaarde op de omleidingsroute; etc). De argumenten staan nog steeds overeind, en zeker nu het CBS kantoor geheel is verlaten. Voorstel routeverlegging lijn 23 in Voorburg niet overnemen Lijn 26: routewijziging Escamplaan Vreeswijkstraat Gemeente Den Haag (ambtelijk), HTM en Rocov Haaglanden hebben beide voorgesteld de route van buslijn 26 tussen OV knooppunt Leyenburg en het Soestdijkseplein te verleggen van de huidige route Escamplaan Zuiderparklaan en verder naar de route Leyweg Meppelweg Vreeswijkstraat en verder. Zowel voor de ritten die in het vervolg een eindpunt hebben op OV knooppunt Leyenburg als de ritten die nog doorgaan in de richting Kijkduin is dit een meer logische aanrijdroute (minder keerbewegingen op het OV knooppunt Leyenburg). De Escamplaan wordt bediend door de lijnen RR4 en tramlijn 6. Beide raillijnen kruisen richting Centrum diverse lijnen waardoor met 1 overstap vrijwel alle bestemmingen in het Haagse kunnen worden bereikt. De Vreeswijkstraat wordt alleen door buslijn 25 bediend. Door lijn 26 naar de route Vreeswijkstraat te verleggen ontstaan voor deze omgeving meer reismogelijkheden (station HS, Binckhorst en station Voorburg; anderzijds OV knooppunt en ziekenhuis Leyenburg). Het betreffende gedeelte Zuiderparklaan wordt aan de zijde van de Escamplaan en Vreeswijkstraat met diverse OV lijnen bediend (RR4, T6, B25 en B26). Als gevolg van dit voorstel wordt de Escamplaan tussen Leyweg en Zuiderparklaan niet meer door buslijnen bediend. De haltes Castricumplein, Monnikendamplein en Escamplaan (Zuiderparklaan) komen te vervallen. Dit is niet schadelijk voor de OV bediening van deze wijkdelen. Voorstel routewijziging lijn 26 overnemen; dit voorleggen aan HTM Buzz met het verzoek deze te verwerken in de dienstregeling van 2013.

21 Lijn 28: routewijziging in Clingendael t.g.v. bediening NEBO Iedere dienstregeling is er wel een inspraakreactie over de wens om de route van lijn 28 te verleggen naar (ongeveer) de ingang van NEBO. Daarvoor moet de route worden verlegd van de Laan van Clingendael naar de Ary Schefferstraat Thérèse Schwartzestraat Wassenaarseweg (tegen de klok in). De route via Ary Schefferstraat en Pieter Meinersstraat (klokrichting) wordt dan verlaten. In het verleden is deze wens mede op verzoek van gemeente Den Haag - om meerdere redenen niet gehonoreerd (bezwaren uit de wijk; gebrekkige businfrastructuur; te smal wegprofiel Wassenaarseweg; beperkte toegevoegde waarde voor NEBO; etc). Verzoekers worden verwezen naar de gemeente Den Haag. Haaglanden stelt voor om soortgelijke verzoeken steeds af te wijzen. Verzoek routewijziging lijn 28 in Clingendael niet honoreren Aandacht voor dienstregeling Bus avonduren (na uur een halfuurdienst) Met ingang van dienstregeling 2012 (per december 2011) is als onderdeel van de bezuinigingen 2012 besloten tot het terugbrengen van de frequentie van de buslijnen gedurende de avonduren. Vanaf uur rijden alle buslijnen van huidige vervoerder HTM in een halfuurdienst. Indertijd is aangegeven dat, indien zich problemen zouden voordoen, in overleg met vervoerder zou worden bezien of aanvullende maatregelen in de dienstregeling van bus nodig zouden zijn. Een enkele inspraakreactie vraagt aandacht voor mogelijke te volle buslijnen gedurende de late avonduren. Desgevraagd geeft HTM aan dat er geen of nauwelijks reacties ontvangen zijn van overvolle bussen; er is wel soms sprake van staanplaatsen in de bus. In een enkel geval is er sprake van een piekmoment van instappers, maar dat is wel vaker het geval, ook overdag. Haaglanden en HTM zijn van mening dat de maatregel van dienstregeling 2012 goed is doorgevoerd en dat er geen aanleiding is om op lijnen of lijndelen structurele maatregelen te treffen in de dienstregelingen van de buslijnen. Vaststellen dat er geen aanleiding is om de dienstregelingen van de busdiensten gedurende de avonduren uit te breiden; de halfuurdiensten na uur kunnen de vervoervraag goed aan.

22 22

23 23 4. Voorstellen concessie Regio (Veolia) Uit de inspraakprocedure van de burgers heeft Haaglanden veel reacties ontvangen. Met name geldt dit voor de voorstellen waarbij lijnen of lijndelen werden opgeheven. Na overleg met Veolia worden er wijzigingen voorgesteld, die leiden tot een verbetering van de mobiliteit en specifiek voor de doelgroep ouderen. Een aantal voorstellen zijn hetzelfde gebleven zoals gemeld in de inspraaknota. Voor de overzichtelijkheid worden ze in dit hoofdstuk opnieuw in samenvatting opgenomen. De reacties van de ROCOV, de gemeenten en de burgers vindt u in de bijlagen. Bij elk voorstel is opgenomen het geschatte reizigersverlies per dag en per rit. De informatie van onze aangrenzende concessiegebied resp. grensoverschrijdende lijnen van Stadsregio Rotterdam zijn bekend en worden door RET gereden. De voor Haaglanden relevante voorstellen van concessieverlener SRR leiden niet tot ernstige gevolgen voor de bediening van de bestemmingen in Haaglanden. De voorstellen van concessieverlener provincie Zuid-Holland leiden tot mogelijke gevolgen voor het OV voorzieningenniveau in Haaglanden. De concessie is gegund aan Arriva; er geldt een bezwaar termijn van 6 weken; de huidige vervoerder Connexxion heeft daarvan gebruik gemaakt. Haaglanden treedt intussen in (voor)overleg met vervoerder Arriva om de mogelijke gevolgen van de door Arriva voorgestelde maatregelen voor de grensoverschrijdende lijnen te bezien; het betreft hier de lijnen die de gemeenten Leidschendam-Voorburg, Wassenaar en Zoetermeer aandoen. 4.1 Voorstellen lijnvoering Zoetermeer Het busnetwerk van Zoetermeer is n.a.v. de reacties van de gemeente en burgers geanalyseerd. Het Zoetermeerse busnetwerk wordt gereden door drie vervoerders (Veolia, RET, Arriva). Samengevat zijn de resultaten van de Veolia lijnen: lijn 77 (opheffing), lijn 74 (lagere frequentie), lijn 70 (frequentieverlaging spits), lijn 71/72 (behoud huidige dienstregeling met route door Park Palenstein). Voor de RET lijnen is nieuw de ZoRo-bus (lijn 170), beperking frequentie lijn 173, vervallen huidige lijnen 170, 270, 274. Voor de Arriva lijnen wordt later op terug gekomen. Lijn 77 vervalt Lijn 77 verzorgt ondermeer de relaties Oosterheem station Zoetermeer; bedient de werklocaties in Zoeterhage en Hoornerhage; ontsluit lokaal Driemanspolder, Dorp en Meerzicht. De lijn wordt echter te weinig gebruikt en is derhalve niet langer levensvatbaar. Alternatieven zijn het gebruik van RR3 en RR4; lijn 165 van Connexxion/Arriva; de lijnen tussen Zoetermeer CW en station Zoetermeer of lijn 30 richting Leidschenveen. Gemeente kan instemmen met het staken van de lijndienst. Er zijn geen reacties van reizigers gekomen over lijn 77. Geschat reizigersverlies 144 per dag. Er zijn 36 ritten heen en terug. Verlies is 4 reizigers per rit. Voorstel staken stadslijn 77 overnemen. Lijn 74 lagere frequentie Op grond van intussen verouderde gegevens was voorgesteld om stadslijn 74 geheel te staken. In onderstaande wordt gemotiveerd waarom het voorstel wordt aanpepast. Er zijn reacties gekomen van de gemeente en DSW Zoetermeer met de vraag voor compenserende maatregelen bij volledige opheffing van lijn 74. N.a.v. de reacties heeft Veolia lijn 74 opnieuw geanalyseerd. Lijn 74 heeft per dienstregeling 2012 een belangrijke wijziging ondergaan. Lijn 74 rijdt in beide richtingen dezelfde route tussen Zoetermeer CW en Lansinghage. De route loopt via Afrikaweg - station Zoetermeer - station Zoetermeer Oost Lansinghage.

24 24 Lijn 74 rijdt maandag t/m vrijdag overdag de gehele dag een halfuurdienst. In combinatie met lijn 71/72 vormt lijn 74 een kwartierdienst met goede aansluitingen op de sprinters in de richting Den Haag en Gouda/Utrecht. De wijzigingen van de lijnvoering zorgen ervoor dat in de ochtend- en middagspits deze lijn een goede bezetting heeft gekregen. Ook werknemers van DSW Zoetermeer (uit Rijswijk, Den Haag of Leidschendam-Voorburg) maken veel gebruik van lijn 74. Ondanks dat de ZoRo-bus (nieuwe lijn 170) zal rijden per dienstregeling 2013 is lijn 74 levensvatbaar gedurende de spitstijden. Het voorstel is om voor de bediening van Lansinghage in de dienstregeling van lijn 74 de ritten in de daluren (beide richtingen) op te heffen en de 5 à 6 ochtendspits retourritten en de 5 à 6 middagspits retourritten te handhaven. De route blijft ongewijzigd. Geschat reizigersverlies 248 per dag. Er zijn 24 ritten heen en terug. Verlies is 10,30 reizigers per rit. Voorstel lijn 74: voor zowel de ochtendspits als voor de avondspits 5 à 6 retourritten handhaven. Lijn 70 Stadsdienst Zoetermeer wijziging dienstregeling Op dit moment rijdt lijn 70 in de ochtend- en avondspits een 7,5-minutendienst. Uit onderzoek blijkt dat de frequentie in de ochtend- en middagspits kan worden verlaagd. Voorgesteld wordt de frequentie in de ochtendspits te verlagen naar een 10-minutendienst en de frequentie in de middagspits te verlagen naar een 15-minutendienst. Gemeente kan instemmen met voorstel. Bij verlaging ochtendspits naar 10-minutendienst: Geschat reizigersverlies 7 per dag. Er zijn 2 ritten heen en terug. Verlies is 3,50 reizigers per rit. Bij verlaging middagspits naar 15-minutendienst: Geschat reizigersverlies 14 per dag. Er zijn 5 ritten heen en terug. Verlies is 2,80 reizigers per rit. Voorstel frequentieverlaging spits lijn 70 overnemen. Lijn 71/72 lijnvoering In de inspraaknota hebben we het bestaansrecht van de lijnen 71/72 bevestigd mits de huidige route wordt gereden door Park Palenstein. Lijn 71/72 behoort niet tot de sterkste lijnen. Als een andere route wordt gekozen zou dit het einde betekenen van deze lijnen. Van de gemeente heeft Haaglanden de bevestiging gekregen dat de lijnen 71/72 de huidige route door Park Palenstein kan blijven rijden. Door de opheffing van de lijnen 170 (RET), lijn 77 kunnen de lijnen 71/72 belangrijker worden voor de ontsluiting van de wijken. Het Stadsgewest verwacht een hogere kostendekkingsgraad van de lijnen 71/72. Huidige dienstregeling lijn 71/72 in stand houden onder de voorwaarde route door Park Palenstein. Grensoverschrijdende lijnen van SRR Voor Zoetermeer zijn de relevante lijnen van RET: 170 (ZoRo-bus), 173, vervallen huidige lijnen 270 en 274. Van RET heeft Haaglanden geen cijfers ontvangen van het reizigersverlies van de voorstellen.

25 25 Lijn 170 (ZoRo-bus) De belangrijkste wijziging voor de relatie Rodenrijs Zoetermeer is lijn 170 (ZoRo-bus) die op een snelle en filevrije route zal rijden. HOV-kwaliteit wordt geboden met een hoge frequentie: ochtend en middagspits 6x per uur, tussen de spitsen 3x per uur, avond 2x per uur. Voordelen voor forensen uit Zoetermeer zijn oa. vaker en sneller naar Rotterdam (met name vanuit zuidelijk gedeelte), betere bereikbaarheid kantoren rond NS stations / Zuidweg, en goed alternatief voor lijn 74 in Lansinghage tijdens de daluren. Route: metrostation Rodenrijs via ZoRo-busbaan naar Lansinghage, station Zoetermeer-Oost, station Zoetermeer, Zoetermeer-CW. Er wordt op elke halte gestopt binnen Zoetermeer. De huidige lijn 170 (Zoetermeer-CW Driemanspolder station Zoetermeer-Oost / Zoetermeer Noordeindseweg Berkel/Bergschenhoek station Rotterdam Noord) komt te vervallen. Lijn 173 Lijn 173 Rodenrijs Bleiswijk Zoetermeer is in feite een aftakking van de ZoRo-bus. Rijdt in feite de route van de huidige lijn 174 maar met een lagere frequentie door van Bleiswijk naar Zoetermeer t.o.v. nu. Frequentie wordt tussen Bleiswijk Zoetermeer: spits (elke 30 minuten), dal (elke 60 minuten), avond (elke 60 minuten). Afstemming van de dienstregeling is nodig met lijn 177 (Arriva) voor het gemeenschappelijk traject in Zoetermeer. Vervallen buslijnen Lijn 270 (Zoetermeer-CW Berkel Westpolder). Lijn 274 (Zoetermeer-CW Bleiswijk). Conclusies: Lijn 170 (ZoRo-bus) wordt een belangrijke HOV-verbinding tussen Zoetermeer en Rotterdam via metrostation Rodenrijs en geeft een kwaliteitsimpuls voor Zoetermeer. Voor de relatie Bleiswijk Zoetermeer is sprake van een beperkte frequentie. Er is geen verbinding meer voor traject Bleiswijk Zoetermeer via de treinstations door vervallen lijn 274. Het bereik van de treinstations kan alleen via lijn 173 zuidwaarts en overstappen op lijn 170. De verwachting is, dat er geen problemen zijn te verwachten ondanks de slechtere verbinding van/naar Bleiswijk. 4.2 Voorstellen lijnvoering Delft Van de burgers van Delft heeft Haaglanden veel reacties ontvangen over de wijzigingsvoorstellen. Veel reacties zijn binnengekomen over lijn 82. Ook heeft Haaglanden een uitgebreide reactie ontvangen van de gemeente Delft m.b.t. de ontsluiting van station Delft-Zuid. Met name hebben de reacties van de burgers een directe relatie met de slechte bereikbaarheid van de zorginstellingen. Deze reacties hebben geleid tot een heroriëntatie van de voorstellen door het Stadsgewest. In overleg met Veolia zijn nieuwe voorstellen geformuleerd voor de stadsdienst. Lijn 82 station Delft-Westlandhof-Buitenhof-Tanthof West-Abtswoudepark. Lijn 80 Abtswoudepark- station Delft-Zuid-Voorhof West. Vele burgerreacties zijn binnengekomen bij het Stadsgewest over het opheffen van lijn 82. Bewonersverenigingen en burgers vinden dat door het opheffen van lijn 82 de loopafstanden te groot (> 500 meter) worden tot de dichtstbijzijnde haltes van andere OV. Voorzieningen voor ouderen worden moeilijk bereikbaar zoals het R. de Graaf Gasthuis, revalidatiecentra en verzorgingshuizen. Ook de gemeente heeft grote bezwaren tegen het opheffen van lijn 82: forse vergroting loopafstanden, raakt vele ouderen in de wijk, mobiliteit wordt minder.

26 26 Het Stadsgewest heeft recentelijk van lijn 82 een nieuwe analyse uitgevoerd in overleg met Veolia. Daarbij is gebleken, dat een volledige opheffing van lijn 82 een te forse maatregel is. Daarnaast zijn er ook burgerreacties gekomen over lijn 80, die niet meer Voorhof West (Stefanna) zou aan doen. Ook de gemeente Delft heeft grote bezwaren om station Delft-Zuid niet meer te bedienen. Station Delft-Zuid wordt bediend door lijn 80 vanaf de dienstregeling 2012 en zou zich nog moeten bewijzen volgens de gemeente. Gelet op de bovenstaande analyses van de Delftse stadslijnen worden door het Stadsgewest nieuwe voorstellen geformuleerd: Intrekken eerdere voorstellen: 1. Opheffing lijn Niet meer ontsluiten van station Delft-Zuid en Voorhof West met lijn Buurtbus als optie voor lijn 80/82. Nieuw voorstel lijn 82 Voorstel aangepaste route lijn 82 De nieuwe lijn 82 krijgt een frequentie van een uurdienst voor maandag - vrijdag 7:00-19:00 uur en zaterdag 8:00 19:00 uur. Zondag wordt niet gereden. Lijn 82 wordt gereden met aardgasbussen (12 meter). De nieuwe route wordt station Delft Westlandhof Buitenhof Tanthof West Tanthof Oost station Delft Zuid Voorhof West (Stefanna), waarbij rondje Voorhof West in één richting met de klok mee wordt gereden en daarna gekeerd wordt voor de retourrit. In eerste instantie was het voorstel om alleen te rijden tussen station Delft Westlandhof Buitenhof Tanthof West en weer te keren. Doordat er sprake is van een lange stilstand bij de eindhalte Abtswoudsepark, die zorgt voor een inefficiënte omloop wordt voorgesteld om lijn 82 door te trekken. Hierdoor wordt tegemoet gekomen aan de knelpunten van de gemeente voor de bediening van station Delft-Zuid/Voorhof West.

27 27 Bij voorstel dienstregeling maandag t/m vrijdag 7:00-19:00 uur: geschat reizigersverlies 342 per dag. Er zijn 46 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 7,43 reizigers per rit. Bij voorstel dienstregeling zaterdag 8:00 19:00 uur: geschat reizigersverlies 269 per dag. Er zijn 50 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 5,38 reizigers per rit. Bij voorstel zondag hele dag opheffen: geschat reizigersverlies 287 per dag. Er zijn 64 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 4,48 reizigers per rit. Overnemen aangepast voorstel voor lijn 82: andere route en ruim gehalveerde dienstregeling. Route wordt station Delft Westlandhof Buitenhof Tanthof West Tanthof Oost station Delft Zuid Voorhof West (Stefanna; klokrichting). Dienstregeling wordt uurdienst op maandag/vrijdag 7:00-19:00 uur en op zaterdag tussen 8:00 19:00 uur. Lijn 82 rijdt niet op zondag. Lijn 60/80 Station Delft Tanthof dienstregeling Lijn 130 vervalt op Tanthof Voorhof - station Delft De eerdere voorstellen blijven gehandhaafd: - Van lijn 130 vervalt het trajectdeel Tanthof Voorhof - station Delft. - De route van huidige lijn 60 wordt verlengd met trajectdeel station Delft Voorhof Tanthof (stamlijn op basis van halfuurdienst hele week). - Lijn 80 blijft gehandhaafd, maar krijgt een andere route en dienstregeling. - Lijnen 60 en 80 rijden beide een gestrekte route over de Voorhofdreef. - De dienstregeling van lijn 80 wordt beperkt tot maandag t/m zaterdag overdag (halfuurdienst). Veolia pleit voor een betere bediening van de betreffende wijkdelen voor het realiseren van haltes nabij de kruisingen Menno ter Braaklaan en de J.J. Slauerhofflaan, met behoud van de halte Jan Campertlaan. De aanvraag voor nieuwe haltes zal voor nadere uitwerking besproken worden met de gemeente Delft. Er wordt geen reizigersverlies verwacht door het inkorten van lijndeel 130 en het verlengen van lijn 60 op het trajectdeel Station - Tanthof. Het verlies van reizigers door enkele wijkdelen in Voorhof niet aan te doen wordt gecompenseerd door reizigersgroei op de relatie Tanthof Station. Voorstel nieuwe lijnvoering lijnen 60 en 80 overnemen en opheffing trajectdeel station Delft Tanthof lijn 130 overnemen. Lijn 80 traject station Delft - Ikea: wijzigen frequentie De OV relatie Station Ikea wordt verzorgd door lijn 81 (via de route langs de Markt) en door lijn 80 (via de route Zuidpoort). Lijn 81 is de weeklijn; de dienstregeling gaat uit van een halfuurdienst hele week. De vervoervraag tussen Station en Ikea vraagt om een tweede lijndienst, vooral op maandag tot en met zaterdag overdag voor de relatie station Delft, Zuidpoort, TU Noord, Poortweg/Staalweg en Ikea. Voorgesteld wordt om de dienstregeling van lijn 80 te beperken tot maandag t/m zaterdag overdag (halfuurdienst). Geschat reizigersverlies 33 per dag. Er zijn 22 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,5 reizigers per rit. Voorstel frequentie wijziging van lijn 80 overnemen.

28 28 Lijn 37 traject station Delft Delfgauw/Ruyven Gemeente Pijnacker-Nootdorp vindt de rechtstreekse verbinding voor de bewoners van Delfgauw/Ruyven/Emerald met Reinier de Graaf Gasthuis belangrijk. Voorgesteld wordt om het lijndeel Station Delfgauw/Ruyven te koppelen aan lijn 37. Voorstel verlenging traject station Delft Delfgauw/Ruyven lijn 37 overnemen. Lijn 69 Delft station Delft TU wijk: wijziging dienstregeling vakantieperiode In de vakantieperioden rijden de laatste twee retourritten van lijn 69 niet. Aangezien veel werknemers op Technopolis niet gebonden zijn aan schoolvakanties en hier ook geen alternatief is, wordt voorgesteld de laatste twee ritten ook in de vakantieperioden te rijden. Voorstel vakantieperioden extra twee retourritten lijn 69 overnemen. Grensoverschrijdende lijnen van SRR Lijn 40 en 174 worden in de dienstregeling 2013 gereden door RET. Van RET hebben we geen cijfers ontvangen van het reizigersverlies van de voorstellen. Lijn 174 De frequentie van lijn 174 (Berkel-Delft TUwijk-station Delft) is gelijk gebleven aan de huidige frequentie ochtend/middagspits, dal uren: maandag vrijdag 2x per uur. Lijn 40 De frequentie van lijn 40 (Rotterdam Centraal Rotterdamseweg (Delft TU wijk) station Delft) is ochtendspits 4x per uur, middagspits 3x per uur, daluren 2x per uur. De wijzigingen zijn in de vakantieperiode weekdag van 1x per uur i.p.v. 2x per uur van ca. 7:00-19:00 uur. Delft heeft geen nadelen m.b.t. de vervoersvraag op de corridors die worden bediend door lijn 40 en lijn 174. Voorgesteld wordt in te stemmen met de voorstellen van concessieverlener SRR. 4.3 Voorstellen lijnvoering overige regiolijnen Naast de voorstellen van Zoetermeer, Delft, Den Haag en Leidschendam-Voorburg wordt in dit hoofdstuk de wijzigingsvoorstellen opgenomen voor de overige regiolijnen Haaglanden. Wijzigingen hebben betrekking op routes, frequenties, opheffen lijndelen, vervallen haltes, en/of uitbreiding/vermindering aantal ritten. Dit betreft de lijnen: Lijn 27 Den Haag Leyenburg Wateringen vervalt Van de gemeente Westland hebben we het verzoek gekregen om de route van lijn 27 en lijn 37 te combineren tot een nieuwe lijn Den Haag Wateringen Den Hoorn Delft. Het Stadsgewest heeft drie bezwaren tegen het voorstel van de gemeente: 1. Lijn 37 is ingelegd als een gestrekte lijn met HOV-ambities. De infrastructuur (nauwe straten) van Wateringen vormt een belemmering voor de rijsnelheid. De voorgestelde route via Noordweg-Kerklaan leidt tot een verlenging van de reistijd van 6 minuten, een langere route en daardoor een duurdere reis. 2. Lijn 37 kent nu een goede bezetting door de bediening van Wateringse Veld. 3. Een laag gemiddelde van ca. 4 reizigers per rit van lijn 27 (bezettinggegevens van 62 ritten) leidt bij het voorstel van de gemeente tot een onaantrekkelijke route voor grotere groep doorgaande reizigers (langere route, langere reistijd, duurdere reis).

29 29 Het vervallen van lijn 27 leidt tot een verwacht reizigersverlies van op jaarbasis ca 400 reizigers/werkdag 7 reizigers/rit (vooral Den Haag; deels Wateringen) in het scenario dat alle reizigers voor het OV verloren zouden gaan. Voor de enkele reiziger uit Wateringen worden in de nabijheid voldoende OV reisalternatieven geboden: met tramlijn 16 via winkelcentrum Leyweg naar Den Haag; met tramlijn 17 via Rijswijk naar Den Haag; met lijn 30 naar Rijswijk en Naaldwijk; met lijn 37 met 1 overstap naar ziekenhuis en OV knooppunt Leyenburg; lijn 21 naar ziekenhuis en OV knooppunt Leyenburg. Voorstel vervallen lijn 27 overnemen. Lijn 30 route strekken in Hoornwijk en Plaspoelpolder Gemeente Rijswijk vraagt om aanvullende informatie van het voorstel Route strekken in Hoornwijck en kan instemmen met het strekken in Plaspoelpolder. Gemeenten Den Haag en Westland hebben geen moeite om de routes van beiden te strekken in Hoornwijk en Plaspoelpolder. Gelet op het geringe aantal in- en uitstappers van de gebruikte haltes op beide bedrijventerreinen is het verdedigbaar dat de route van buslijn 30 wordt gestrekt. De voordelen van het strekken van de routes op deze bedrijventerreinen zijn de overstap op station Ypenburg op de trein van/naar Gouda/Utrecht, en de overstap tussen station Ypenburg en de werklocaties in de Plaspoelpolder. Er zijn goede vervangende haltes. Bij voorstel Plaspoelpolder: geschat reizigersverlies 27 per dag. Er zijn 102 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 0,3 reizigers per rit. Bij voorstel Hoornwijck: geschat reizigersverlies 17 per dag. Er zijn 102 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 0,2 reizigers per rit. Voorstel strekken lijn 30 overnemen. Lijn 31/35 wijziging dienstregeling Burgers hebben bezwaren van de uurdienst op zaterdag na 19:00 uur. Burgers vragen s avonds frequentie 15 minuten busdiensten naar Den Haag en Rotterdam. Gelet op de bezettingcijfers is het voldoende om te rijden met uurdienst. Verder zijn de andere lijnen die aankomen en vertrekken op knooppunt Naaldwijk, Verdilaan ook uurdienst. Gemeente Westland gaat akkoord met de verlaging van de frequentie van lijn 31 en 35. Aandacht wordt gevraagd voor de informatie aan de reizigers en om de overstap op Naaldwijk, Verdilaan op andere lijnen goed te regelen. Hoek van Holland (via inspraakreactie SRR) gaat akkoord met de wijzigingen van lijn 35 met aandacht bij grote drukte (evenementen en strandweer) dat er voldoende capaciteit wordt aangeboden. Gelet op de bezetting gegevens in de avonduren van de lijnen 31 en 35 worden de frequenties aangepast. Frequentie lijn 31 traject s Gravenzande Naaldwijk op maandag t/m vrijdag na uur, op zaterdag na 19:00 uur en op zondag de hele dag een uurdienst. Lijn 35 vanaf uur de frequentie te verlagen van een halfuurdienst naar een uurdienst en tussen 19:00 en 22:00 uur het lange traject (Leyenburg Poeldijk - Hoek van Holland) te rijden. Op maandag - vrijdag na uur, op zaterdag na 19:00 uur en op zondag de hele dag vervallen de huidige ritten van lijn 35 tussen s Gravenzande en Hoek van Holland. Dan rijdt de halfuurdienst van lijn 31 vanaf s-gravenzande om en om naar Naaldwijk (lijnnummer 31; uurdienst) of naar Hoek van Holland (lijnnummer 35; uurdienst).

30 30 Bij voorstel lijn 31 maandag t/m vrijdag na 22:00 uur verlagen 60-minutendienst: geschat reizigersverlies 11 per dag. Er zijn 6 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,8 reizigers per rit. Bij voorstel lijn 31 zaterdag na 19:00 uur verlagen 60-minutendienst: geschat reizigersverlies 31 per dag. Er zijn 12 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 2,6 reizigers per rit. Bij voorstel lijn 31 zondag hele dag verlagen 60-minutendienst: geschat reizigersverlies 99 per dag. Er zijn 34 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 2,9 reizigers per rit. Bij voorstel lijn 35 maandag t/m vrijdag na 22:00 uur verlagen 60-minutendienst: geschat reizigersverlies 8 per dag. Er zijn 6 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,3 reizigers per rit. Bij voorstel lijn 35 zaterdag na 19:00 uur verlagen 60-minutendienst: geschat reizigersverlies 15 per dag. Er zijn 12 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,3 reizigers per rit. Bij voorstel lijn 35 zondag hele dag verlagen 60-minutendienst: geschat reizigersverlies 64 per dag. Er zijn 32 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 2,0 reizigers per rit. Voorstel frequentie wijzigingen lijn 31/35 overnemen. Lijn 38 route Schipluiden, inzet materieel Gemeente Midden-Delfland toont begrip voor het voorstel van Haaglanden om de route van lijn 38 met 12 meter aardgasbussen via de rondweg N468 om Schipluiden te laten rijden i.p.v. de route kern van Schipluiden. Alle midi-bussen en versterkingsritten (touringcars) komen aldus in de nieuwe dienstregeling te vervallen. Gevolg hiervan is dat beter kan worden ingespeeld op de te verwachten vervoerscapaciteit van scholieren. Voor de buitenom route moet voor de bediening van Schipluiden langs de N468 twee halteparen worden aangelegd. Het Stadsgewest neemt de kosten voor realisatie van de twee halteparen en de maatregelen voor de bereikbaarheid van die haltes voor haar rekening. Snelle besluitvorming in overleg met de provincie is gewenst om ervoor te zorgen dat m.i.v. de dienstregeling 2013 de infrastructuur is aangepast. Vanuit de belangenverenigingen wordt de suggestie gedaan om of met midi-bussen door de Dorpsstraat te blijven rijden of met grote bussen waarbij de bus uit Maasland extra rondje N468 Dorpstraat en naar Den Hoorn zou rijden. De bus uit Den Hoorn rijdt dan de normale route via de Dorpstraat. Hierdoor rijden de bussen achter elkaar en passeren elkaar niet in de smalle Dorpstraat. Het Stadsgewest ondersteunt deze laatste optie niet omdat dit voorstel funest is voor de doorgaande reiziger richting Delft, dit leidt tot hogere reiskosten voor de doorgaande reiziger en omdat er verschil ontstaat in de rijtijd per reisrichting met nadelige gevolgen voor de aansluitingen op de knooppunten station Delft en Maasland viaduct. Daarnaast kunnen ook andere voertuigen in de Dorpsstraat leiden tot een vertraging in de dienstregeling. Voorstel routewijziging via N468 met aardgasbussen voor lijn 38 overnemen. Kosten twee halteparen op N468 voor rekening van het Stadsgewest.

31 31 Lijn 38 vervallen trajectdeel Maasland viaduct Maassluis Gemeente Midden-Delfland meldt dat wijken van Maassluis niet meer met een directe verbinding zijn te bereiken, wordt als nadeel gevonden voor de ouderen. Midden-Delfland gaat akkoord met het vervallen traject als de overstap in beide richtingen van lijn 38 met de lijnen 126/226 goed is geregeld. Gemeente Maassluis heeft bezwaren tegen het opheffen van het trajectdeel omdat wijken van Maassluis niet meer worden bediend met als gevolgen voor ouderen: lange loopafstanden naar de dichtstbijzijnde haltes. Door bezuinigingen van SRR en het Stadsgewest leiden beide voorstellen tot verschraling van het totale OV in Maassluis. Maassluis pleit voor uitstel van 1 jaar van de plannen om lijn 38 (deel Maassluis op te heffen) totdat de Vervoerregio is gevormd. Maassluis denkt dat de samenvoeging van twee regio s meer kansen biedt om oplossingen te vinden voor het OV. De bezetting van lijn 38 voor dit traject is voor beide richtingen (weekdag en zaterdag) gering. Vanwege de bezuinigingstaakstellingen van het Stadsgewest kunnen de voorstellen van lijn 38 niet uitgesteld worden met 1 jaar. De lijnvoeringaspecten voor Maassluis zijn volgens dezelfde kriteria beoordeeld als de overige lijnen binnen Haaglanden. Het aantal reizigers op lijn 38 tussen Maasland viaduct en Maassluis is beperkt. Voorgesteld wordt om dit traject te laten vervallen. Voor reizigers tussen Maasland viaduct en Maassluis zijn RET lijn 126 en 226 richting Maassluis / Vlaardingen / Schiedam het alternatief. Daarnaast is ook nog lijn 86 beschikbaar richting station Schiedam centrum. Veolia zal in overleg met RET de overstap regelen op Maasland viaduct. Bij voorstel vervallen trajectdeel maandag t/m vrijdag: geschat reizigersverlies 144 per dag. Er zijn 43 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 3,3 reizigers per rit. Bij voorstel vervallen trajectdeel zaterdag: geschat reizigersverlies 46 per dag. Er zijn 20 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 2,3 reizigers per rit. Voorstel vervallen traject Maasland viaduct Maassluis lijn 38 overnemen. Overstap op Maasland viaduct lijn 38 met de lijnen 126/226 wordt tussen RET en Veolia geregeld. Lijn 50 wijziging dienstregeling vakantieperiode Het gebruik van lijn 50 is in de vakantieperioden lager dan normaal. Voorgesteld wordt daarom de ritten tussen 10:00 en 15:00 uur in de vakantieperioden op te heffen. Lijn 30 is dan het alternatief. Geschat reizigersverlies 60 per dag. Er zijn 10 ritten heen en terug. Verlies is 6,00 reizigers per rit. Voorstel vakantieperiodes wijzigingen lijn 50 overnemen. Lijn 60 trajectdeel Nootdorp Leidschenveen vervallen Gemeente Pijnacker-Nootdorp is het eens met voorstel. Gemeente Den Haag hecht waarde dat het bedrijventerrein tenminste in de spitsperiode wordt bediend door een busverbinding tussen Forepark en station Ypenburg. Het Stadsgewest vindt dat gelet op de lage bezettingcijfers op deze corridor dat voor dit traject opheffing de enige optie is. Voor het traject tussen Nootdorp en Leidschenveen is sprake van lage bezettingcijfers, zowel op weekdagen en zaterdag. Voorstel opheffing lijn traject Nootdorp Leidschenveen. De bus keert terug in Nootdorp via route Kerkweg Veenweg Laan van Nootdorp. De halte de Parade (richting Delft) moet hiervoor als een haltekom worden uitgevoerd opdat de retourrit hier haar juiste vertrektijd kan afwachten. Het Stadsgewest neemt de kosten voor realisatie van de haltekom voor haar rekening.

32 32 Bij opheffen trajectdeel Nootdorp Leidschenveen, maandag t/m vrijdag: geschat reizigersverlies 92 per dag. Er zijn 50 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,8 reizigers per rit. Bij opheffen trajectdeel Nootdorp Leidschenveen, zaterdag: geschat reizigersverlies 64 per dag. Er zijn 46 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld is 1,4 reizigers per rit. Voorstel opheffing lijn traject Nootdorp Leidschenveen overnemen. Kosten haltekom de Parade voor rekening van het Stadsgewest. Lijn 86 Naaldwijk Schiedam wijziging frequenties Gemeente Westland vraagt om te monitoren of verlaging van de ochtendspitsritten niet leidt tot staanplaatsen. Verder akkoord voorstellen van de gemeenten Westland en Midden-Delfland. Om een eenduidiger dienstregeling te bieden wordt voorgesteld om op het traject Naaldwijk - Schiedam tot 22:00 uur een halfuurdienst te bieden (nu tot 21:00 uur). Concreet houdt dit voorstel in dat op weekdagen s avonds één extra retourslag Naaldwijk Schiedam wordt gereden. Tweede voorstel. Gelet op de bezettingcijfers wordt voorgesteld om de ritten (Naaldwijk-Den Haag) met de nummers 10 (7:13 7:33 uur) en 22 (8:13-8:36 uur) op maandag t/m vrijdag op te heffen. Geschat reizigersverlies 7 per dag. Er zijn 2 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 3,5 reizigers per rit. Voorstel wijzigingen frequenties lijn 86 overnemen. Monitoren van de ochtendritten. Lijn 121 station Delft Pijnacker centrum Zoetermeer CW wijziging frequenties Gemeente Zoetermeer kan instemmen met voorstel. Gemeente Pijnacker-Nootdorp kan instemmen met voorstel. Aandachtspunt is het afstemmen van de aansluiting lijn 121 (Veolia) op metro E (RET). Lijn 121 rijdt op dit moment in de ochtendspits een 7,5 minutendienst. Uit onderzoek blijkt dat de frequentie in de ochtendspits kan worden verlaagd naar een 10 minutendienst. Geschat reizigersverlies 5 per dag. Er zijn 2 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 2,5 reizigers per rit. Voorstel wijzigingen frequenties lijn 121 overnemen en afstemmen aansluitingen. Lijn 130 wijziging dienstregeling Gemeente Rijswijk vraagt om aanvullende informatie van het voorstel lijn 130 de vraag en het aanbod op elkaar af te stemmen. Omdat de attractiepunten op lijn 130 na 20:00 uur gesloten zijn, heeft het direct effect op het aantal reizigers. De afname en de bezetting na 20:00 uur en ook tijdens de vakantieperioden zijn groter dan de afname en de bezetting bij andere lijnen. Reizigers worden op de standaardwijze (dienstregelingboekje, website, halte vertrekstaten) geïnformeerd door Veolia. Het afstemmen van de vraag en het aanbod van lijn 130 leidt tot de volgende voorstellen: - Bezetting alle dagen van de week na 20:00 uur sterke afname. Alle ritten na 20:00 uur te laten vervallen. - In de vakantieperioden is de bezetting van lijn 130 tussen Den Haag en Rijswijk circa 50% lager dan buiten de vakantieperioden. Korte slagen tussen Rijswijk en Den Haag in de vakantieperioden te laten vervallen.

33 33 - Op zaterdagochtend rijdt de lijn vanaf 8:00 uur met een kwartierdienst tussen Rijswijk en Den Haag. De bezetting is laag op zaterdagochtend. Frequentie op zaterdagochtend tussen 8:00 en 11:00 uur te verlagen naar een halfuurdienst. Bij voorstel maandag t/m vrijdag na 20:00 uur opheffen: geschat reizigersverlies 21 per dag. Er zijn 8 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 3,0 reizigers per rit. Bij voorstel verlagen zaterdag tot 11:00 uur naar 30 minuten dienst (Rijswijk Den Haag): geschat reizigersverlies 13 per dag. Er zijn 6 ritten heen. Verlies bedraagt gemiddeld 2,1 reizigers per rit. Bij voorstel zaterdagavond opheffen na 20:00 uur: geschat reizigersverlies 13 per dag. Er zijn 10 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,3 reizigers per rit. Bij voorstel zondagavond opheffen na 20:00 uur: geschat reizigersverlies 31 per dag. Er zijn 8 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 3,9 reizigers per rit. Bij voorstel vakantieperioden naar 30 minuten dienst, vervallen korte slagen Rijswijk-Den Haag: geschat reizigersverlies 90 per dag. Er zijn 48 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,9 reizigers per rit. Voorstel wijzigingen frequenties lijn 130 overnemen. Lijn 421 halte Westerhonk vervalt; wijziging dienstregeling Gemeente Westland kan instemmen met het voorstel. Het aantal in- en uitstappers van halte Westerhonk is zeer laag. Het eindpunt van lijn 421 wordt verlegd naar halte Haeghe Flor. Halte Westerhonk wordt opgeheven. Reizigers gebruiken halte Schelppad (lijn 31), die op een vergelijkbare afstand van Westerhonk ligt en elk kwartier wordt bediend. De bezetting is zeer gering voor rit 3 richting Haeghe Flor en voor rit 10 richting Leyenburg. Beide ritten worden opgeheven. Bij voorstel halte Westerhonk laten vervallen: geschat reizigersverlies 13 per dag. Er zijn 10 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld 1,3 reizigers per rit. Bij voorstel rit nummer 3 en 10 opheffen: geschat reizigersverlies 13 per dag. Er zijn 2 ritten. Verlies bedraagt gemiddeld 6,5 reizigers per rit. Voorstel halte Westerhonk laten vervallen en vervallen ritnummers 3 en 10 overnemen. Lijn 468 Wassenaar Duinrell Strand vervallen Voorgesteld wordt deze lijn op te heffen vanwege beperkt gebruik. De praktijk is dat bij mooi weer de bus goed bezet in de file stil staat en dat bij slecht weer nauwelijks reizigers worden vervoerd. De lijn is niet geschikt voor exploitatie met een reguliere (zomer)lijndienst. Gemeente Wassenaar is niet eens met besluit opheffing. Motivatie: uitgangspunt minimaal voorzieningenniveau en vanuit sociaal en maatschappelijk oogpunt ongewenst. Het is geen beleid dat het Stadsgewest vasthoudt aan een minimaal voorzieningenniveau terwijl er geen sprake is van een goede bezetting. In vergelijkbare situaties zijn zulke lijnen opgeheven bij andere gemeenten. Voor die lijnen wordt dan de buurtbus en Regiotaxi als alternatief aangeboden. Wellicht dat Duinrell voor haar gasten bij mooi weer zelf een pendelbusje kan laten rijden.

34 34 De bezetting gegevens voor 42 ritten op maandag t/m vrijdag, zaterdag, zondag zijn gerekend over de gehele zomerdienstperiode gemiddeld laag. Op topdagen is het verlies maximaal; op de overige dagen is de bezetting vrijwel nihil. Bij voorstel opheffen maandag t/m vrijdag: geschat reizigersverlies 79 per dag. Er zijn 42 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld over de zomerdienst 1,9 reizigers per rit. Bij voorstel opheffen zaterdag: geschat reizigersverlies 130 per dag. Er zijn 42 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld over de zomerdienst 3,1 reizigers per rit. Bij voorstel opheffen zondag: geschat reizigersverlies 30 per dag. Er zijn 42 ritten heen en terug. Verlies bedraagt gemiddeld over de zomerdienst 0,7 reizigers per rit. Voorstel opheffen lijn 468 overnemen.

35 35 5.Samenvatting eindadvies RR/Tram Of voorstel: Knippen RR3 in de avonduren en op (zaterdag en) zondag Of voorstel: RR3 in avonduren/(zaterdag en) zondag om-en-om door de Krakeling VAB Noordwal/Veenkade: 10 maanden omleiding tramlijn 17 via route lijn 10 Opheffen tramlijn 10 HS Statenkwartier (vanaf start VAB Noordwal/Veenkade) Inzet Regio Citadis op lijn 19; rijdt van MCH Antoniushove tot Delft Nieuwe Plantage Lijnen 2 en 6: omkeren eindpunten in Leidschendam Eindadvies na Inspraak Voorstel aanhouden (dienstregeling 2014) Voorstel aanhouden (dienstregeling 2014) RR3: nachtritten (late weekritten en vrij/za discoritten (nieuw voorstel) Voorstel om nacht- en discoritten te schrappen over te nemen Concessie Stad Bus Inkorten lijn 26: keerpunt Kijkduin wordt keerpunt Leyenburg Route aanpassen lijn 23 in Bohemen Route strekken lijn 21 (route via Thorbeckelaan) Lijn 26 verlengen naar keerpunt in Nieuw Waldeck Buslijn 27 vervalt geheel (Wateringen; deel Erasmusweg; zie ook onder Regiolijnen) Schaven in dienstregeling busdiensten verkorte procedure opdat meeliften per start dienstregeling 2013 mogelijk is. Lijnen 22 en 24: voornemen opheffen halte Buitenhof Voorstellen op grond van inspraakreacties: Lijn 22: wijzigen eindpuntsituatie Duinzigt (avonduren) (nieuw voorstel) Lijn 26: verleggen van route Escamplaan naar route Vreeswijkstraat (nieuw voorstel) Voorstel lijn 26 aanpassen Route lijn 23 niet wijzigen Voorstel intrekken Voorstel intrekken Voorstel uitwerken met HTM Buzz Voorstel aanhouden (dienstregeling2014) Voorstel bespreken met HTM Buzz Voorstel bespreken met HTM Buzz Lijnvoering Zoetermeer Staken exploitatie stadslijnen 74 en 77 Lijn 70: wijziging dienstregeling Voorstel lijn 74 aanpassen Voorstel lijn 77 overnemen Lijn 71/72: lijnvoering in stand houden met huidige route door Park Palenstein Voorstel lijn 71/72 overnemen Grensoverschrijdende lijnen SRR / RET: Lijn 170: nieuwe ZoRo-bus dienstregeling Accepteert de RET

36 36 Lijn 173: beperkte lijnvoering Vervallen lijnen huidige lijnen 170, 270, 274 (allen van Qbuzz) dienstregeling. Lijnvoering Delft Stadslijn 80 tussen Delft Station en Ikea: wijziging dienstregeling Wijzigingen in busnet op het traject Station Tanthof: - lijn 82 vervalt op trajectdeel Station Tanthof - lijn 130 vervalt op trajectdeel Station Tanthof - lijn 60 wordt verlengd met Delft Station Tanthof - Lijn 80 wijzigen route en dienstregeling (wordt tot ma t/m zat overdag) - Lijnen 60 en 80 gestrekte route Voorhofdreef; Onderzoek extra haltes Voorhofdreef. - optie buurtbusproject ziekenhuis Buitenhof In de Hoven Voorhof station Zuid Traject Station Delfgauw/Emerald (wordt bediend door verlengde lijn 37) Lijn 69 Station Delft TU wijk wijziging dienstregeling Grensoverschrijdende lijnen SRR / RET: Lijn 174 dienstregeling Lijn 40 dienstregeling Voorstel lijn 82 aanpassen. Voorstellen lijnen 60, 80, 130 overnemen. Voorstel buurtbusproject intrekken en de twee extra haltes Voorhofdreef intrekken Accepteert de RET dienstregeling. Regiolijnen Lijn 27 Den Haag Leyenburg Wateringen vervallen (zie ook onder Den Haag) Lijn 30 Route strekken in Hoornwijk en Plaspoelpolder Lijn 31/35 Wijziging dienstregeling Lijn 38 inzet standaard bussen; niet door maar om Schipluiden Twee halteparen op N468 aanleggen, kosten voor SGH Opheffing trajectdeel Maassluis <> Maasland viaduct Lijn 50 Zoetermeer Rijswijk wijziging dienstregeling vakantieperiode Lijn 60 Trajectdeel Nootdorp Leidschenveen C vervallen Haltekom De Parade aanleggen, kosten SGH Lijn 86 Naaldwijk Schiedam wijziging frequenties Lijn 121 Delft Station Pijnacker Zoetermeer CW wijziging frequenties Lijn 130 Den Haag Rijswijk wijziging dienstregeling (trajectdeel Delft Station Tanthof vervalt zie Delft) Lijn 421 halte Westerhonk vervalt; wijziging dienstregeling Lijn 468 Zomerdienst Wassenaar Duinrell Strand vervallen PD/RK/juni 2012