Informatieve raadsbijeenkomst

Transcriptie

1 Afvalbeleidsplan Sliedrecht 2014 en verder 4 september 2013 Informatieve raadsbijeenkomst 1

2 Doelstelling materiaalhergebruik: van 53 % 60 % 65% (2020) De gemeente neemt haar maatschappelijke verantwoording om een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van een duurzame samenleving. Het gaat over ons handelen en de gevolgen daarvan op de lange termijn voor de generaties na ons. Sliedrecht hecht daar groot belang aan. Voorkeursvolgorde: Volgorde Ladder van Lansink : preventie ontstaan afval, producthergebruik, materiaalgebruik, energieopwekking. Let op: preventie en producthergebruik rekenkundig negatief effect op materiaalhergebruik! 2

3 Doelstelling materiaalhergebruik: van 53 % 60 % 65% (2020) Doelstelling restafval en grof huishoudelijk restafval: maximaal 180 kilogram per inwoner per jaar. Doelstelling: 65% hergebruik 600 Kilogram per inwoner per jaar toename door afvalscheiding reductie Gescheiden ingezamelde grondstoffen Grof huishoudelijk afval* Ongescheiden grondstoffen ingezameld als restafval Restafval huidig: 55% bronscheiding/ 53% hergebruik doelstelling: 65% hergebruik * waarvan 30% na te scheiden 3

4 Voldoende potentie! Gescheiden ingezameld/ ongescheiden in restafval ,5 2,6 Ongescheiden in restafval Gescheiden ingezameld 4 Groente-, fruit- en tuinafval Papier en karton Glas Kunststof verpakkingen Textiel Kilogram per inwoner per jaar Volume Gewicht

5 Proef droog en herbruikbaar Bij oud papier ook andere droge en herbruikbare materialen zoals kunststof, metalen, hout etc. Resultaten - daling restafval - toename grondstoffen voor hergebruik - bewoners positief Bij gemeentebrede uitrol: 62 procent hergebruik. Leek de juiste methode om de doelstellingen te behalen! Maar helaas Grootschalige, mechanische scheiding van kwalitatief goed bruikbare grondstoffen op dit moment technisch onhaalbaar gebleken. Gebleken is: - dat de inzameling zich moet richten op scheiden van afval dat direct hergebruikt kan worden. - bewoners snel betrokken zijn bij een nieuw inzamelsysteem en hun gedrag hier op aanpassen. 5

6 Hoe gaan we dat doen? Mogelijke inzamelsystemen: een analyse Belonen: kleinschalige proeven en risico open eind financiering (financiële prikkel); niet uitgewerkt 1. Diftar (financiële prikkel) 2. Omgekeerd inzamelen (serviceprikkel) 3. Vierde minicontainer (serviceprikkel) 4. Vaker ophalen grondstoffen, restafval minder vaak (serviceprikkel) 6

7 Analyse inzamelsystemen 1. Diftar - Gedifferentieerde tarieven waarbij per huishouden geregistreerd wordt hoeveel afval aangeboden wordt. Hoe meer en/of vaker afval een burger aanbiedt, hoe hoger de afvalstoffenheffing is. Kortom: de vervuiler betaalt Toepassing bij 1/3 van de gemeenten, meest gangbare systemen: - dure zak - volume - volume/frequentie - gewicht(/frequentie) 7

8 Voordelen Diftar prikkel voor laag- én hoogbouw op afname restafval bijstelling mate financiële prikkel mogelijk bewoners kunnen direct invloed uitoefenen op de hoogte van hun afvalstoffenheffing en worden daardoor gestimuleerd om afval beter te scheiden vervuiler betaalt efficiënte inzameling door verlaging aanbiedpercentage Nadelen Diftar afname restafval vaak niet gelijk aan toename grondstoffen toename zwerfafval, bijplaatsing en afvaltoerisme individueel maken inzamelmiddelen en inzamelvoorzieningen minimabeleid bij hoge heffing, medische gronden en luiers hoge kosten systeem en structurele kosten organisatie (1,5 fte) hoe om te gaan met tweede minicontainer restafval en gft opzetten projectorganisatie implementatie type diftarsysteem weerstand bij implementatie en structureel klachten/meldingen 8

9 Analyse inzamelsystemen 2. Omgekeerd Inzamelen - Restafval naar verzamelcontainer brengen - Grijze container bestemmen voor kunststof Dit betekent: 26 x legen container kunststof (grijs) 26 x legen container gft (groen) 11 x legen container oud papier (blauw) verzamelcontainer voor restafval max. 150 meter loopafstand, uitzonderingen tot 200 meter -> ± 100 nieuwe ondergrondse containers in de buurt 9

10 Voordelen Omgekeerd inzamelen sterke stimulering afvalscheiding door hoge service op grondstoffeninzameling verbetering inzamelmiddel kunststof goed antwoord op ontwikkelingen mogelijke afschaf statiegeld en nascheiding kunststof in combinatie met andere fracties zoals drankenkartons en zelfs blik gebruik van bestaande verzamelcontainers bij hoogbouw mogelijkheid om de toekomst restaval verder te ontmoedigen door afsluiten verzamelcontainers en limiteren van en/of betalen voor het aanbieden van restafval Nadelen Omgekeerd inzamelen milieuwinst afhankelijk van bereidheid serviceprikkel alleen bij de laagbouw inzameling bedrijfsafval sterkte prikkel afhankelijk van acceptabele loopafstand beroep op zelfredzaamheid mensen die slecht ter been zijn hoge kapitaallasten weerstand bij implementatie 10

11 Analyse inzamelsystemen 3. Extra minicontainer voor kunststof - Uitrol extra minicontainer voor kunststof verpakkingen Dit betekent: eens in de vier weken legen container restafval (grijs) om de week legen container kunststof om de week legen container gft 11 maal legen container oud papier 11

12 Voordelen Extra container voor kunststof stimulering afvalscheiding verbetering inzamelmiddel kunststof goed antwoord op ontwikkelingen mogelijke afschaf statiegeld en nascheiding kunststof in combinatie met andere fracties zoals drankenkartons en zelfs blik Nadelen Extra container voor kunststof waarschijnlijk onvoldoende milieuwinst milieuwinst afhankelijk van bereidheid: overige grondstoffen kunnen nog steeds bij restafval serviceprikkel alleen bij de laagbouw bijstelling mate prikkel beperkt acceptatie extra container: ruimtebeslag op eigen percelen, soms zelfs niet mogelijk 12

13 Analyse inzamelsystemen 4. Vaker ophalen grondstoffen, restafval minder vaak Dit betekent: - eens in de vier weken legen container restafval 10x - om de week legen container gft + 10 extra gft ophaalronden in tuinseizoen - om de week ophalen plastic herozakken - 11 maal legen container oud papier 13

14 Voordelen Vaker ophalen grondstoffen, restafval minder vaak stimulering afvalscheiding door verbeterde service op inzameling grondstoffen snel in te voeren zonder grote wijzigingen Nadelen Vaker ophalen grondstoffen, restafval minder vaak te verwachten onvoldoende milieuwinst milieuwinst sterk afhankelijk van bereidheid: grondstoffen kunnen nog steeds bij restafval worden aangeboden bijstelling mate prikkel beperkt serviceprikkel alleen bij de laagbouw 14

15 Analyse inzamelsystemen Effect op milieu Inzamelsysteem 1. Diftar 2. Omgekeerd inzamelen 3. Vierde minicontainer 4. Grondstoffen vaker inzamelen, restafval minder vaak aanname te behalen hergebruik (%) 62-65%*¹ 60%*² 62%*² 58,5% toename grondstoffen + / ++*³ toekomstbestendig bewustwording grondstoffen combinatie met ander systeem alle diftar diftar diftar ongewenst gedrag -- / - - / *¹ minder stedelijke gemeenten behalen tot wel 65%, Apeldoorn (stedelijkheidsklasse 2 op dit moment 62%) *² op basis van doorrekenen eerste resultaten inzamelproeven Zwolle en Amersfoort *³ afhankelijk van keuze diftarsyysteem 15

16 Analyse inzamelsystemen Inzamelsysteem Effect op service bereik 1. Diftar 2. Omgekeerd inzamelen 3. Vierde minicontainer 4. Grondstoffen vaker inzamelen, restafval minder vaak laag- en hoogbouw laagbouw laagbouw laagbouw vervuiler betaalt' inzameling restafval 0 / - - / inzameling grondstoffen ruimtebeslag containers 0 0 / inrichting openbare ruimte eenvoud invoering verwachte weerstand bij invoering -- - / -- - / -- 0 structureel vragen/klachten - / -- 0 /

17 Analyse inzamelsystemen Raming kosten/baten (aansluiting per jaar) Inzamelsysteem 1. Diftar 2. Omgekeerd inzamelen 3. Vierde minicontainer 4. Grondstoffen vaker inzamelen, restafval minder vaak investering 11,47 8,90 1,51 0,31 inzameling 3,42 12,09 19,21 4,61 organisatie 8,77 0,00 0,00 0,00 besparing verwerkingskosten* - 16,21-22,70-21,82-7,53 totale kosten 7,45-1,72-1,10-2,61 * Verwachte uiteindelijke situatie op basis van ervaringen andere gemeenten en aannames 17

18 Realiseren trendbreuk! Bewoners: denken en handelen van bewoners (verder) omschakelen van afval naar grondstof focus leggen op preventie en de waarde van hergebruik van alle grondstoffen betrokkenheid en bereidheid Inzameling: hoge service voor waardevolle materialen waarbij het inzamelen van deze materialen afgestemd is op het afdankmoment lage service voor wat waardeloos is (restafval) aansluiting op huidige inzamelsysteem voorkeur voor inzamelsysteem zonder neveneffecten 18

19 Aanbeveling inzamelsysteem: omgekeerd inzamelen Filmpje omgekeerd inzamelen gemeente Zwolle 19

20 Maatregelen ter ondersteuning 10x extra communicatie om bewustwording te vergroten; preventie; verbetering service gft: - kleine minicontainers vervangen door grote - containers wekelijks legen in tuinseizoen (april, mei, juni, september, oktober) - 4 maal ophaalronde grof tuinafval 10 extra brengvoorzieningen voor glas; 3 extra brengvoorzieningen voor textiel, reguleren initiatieven; ophalen grofvuil eens in de vier weken en een aanhanger beschikbaar stellen; pasjessysteem milieustraat. 1,72 per aansluiting per jaar +3,6 procent hergebruik 20

21 Wat als de doelstellingen niet worden behaald? - Verwacht wordt dat de investeringen en inzamelkosten in balans zijn met de verwachte besparingen op de verwerkingkosten en de opbrengsten van de grondstoffen. - Monitoring moet uitwijzen of en wanneer doelstellingen gehaald worden: volgens aannames na aanlooptijd nieuw inzamelsysteem en aanvullende maatregelen: 63,6%. - Op de goede weg, maar stok achter de deur (2018): - afsluiten verzamelcontainers en limiteren van en/of betalen voor het aanbieden van restafval en discussie over welk type diftarsysteem; - inzet inzamelmiddel of voorziening gft hoogbouw onderzoeken. 21

22 Vragen? Afval: Sliedrecht hergebruikt het! 22