Studiehandleiding beeldende vorming 2

Transcriptie

1 Universitaire Pabo van Amsterdam Studiehandleiding beeldende vorming LY Docent Ineke Schaveling April 2014

2 Inleiding Deze module is een vervolg op Beeldende Vorming 1. In die module waren de doelen gericht op de verkenning en opbouw van het vak beeldende vorming, het leren lesgeven in de beeldende vakken, de organisatie, didactiek en kennis van het ontwikkeling van het beeldende vermogen van het kind. Deze module is gericht op kennis van het beeldende product en proces van leerlingen en de grote lijn van de didactiek om dit proces te stimuleren en te begeleiden. Daartoe moet je beschikken over kennis van didactische principes voor keuze van materiaal- inhoud- techniek. Verder je moet beschikken over goed observatievermogen en de (beeld)taal om je observaties te delen met leerlingen, leerlingen uit te dagen zelf observaties te verwoorden met beeldtaal. Kennis van de leerlijn beeldende vorming is de leidraad voor het inrichten van onderwijs in dit vak. Adequate feedback kunnen geven op beeldend werk is de motor tot stimuleren van het beeldende, creatieve proces. Samenvattend betekent het dat jij als leerkracht positie inneemt in hoe je dit vak wilt inzetten in het onderwijs aan je groep. De didactiek in deze module is dat het eigen beeldende werk, met materialen en technieken zoals je ze in de lessen gaat gebruiken, het uitgangspunt is om bovengenoemde skills te oefenen. Daarbij wordt in iedere les een inhoudelijk thema geïnitieerd, uit te voeren activiteiten en producten toegelicht, afspraken gemaakt over ontwikkeling van gezamenlijke producten. Iedere les eindigt met een korte werkbespreking van elkaars werk, om feedback te leren geven en daarbij de beeldende begrippen uit Boermans toe te passen. Naast deze beeldende lessen wordt een didactische keuzeopdracht uitgevoerd, alleen of in tweetallen waarin wordt beoordeeld of hebt voldaan aan de doelen zoals gesteld in de studiegids ( en nader uitgewerkt in de deze studiehandleiding) Nu kunnen er grote verschillen zijn tussen studenten in ervaring met, kennis van de beeldende vakken hebben. Daarom zal vanaf de tweede les een gedifferentieerd programma worden aan geboden. De doelen blijven dezelfde, de toetsing zal verschillen. Als je CKV hebt gehad, is het niet nodig het boek van Boermans nog eens uitgebreid te lezen. Als dat niet zo is, is dat het huiswerk voor de volgende bijeenkomst. Doelstellingen In deze module worden twee soorten doelen onderscheiden: algemene doelen die bijdragen aan de doelen van Kunstzinnige en Culturele Oriëntatie en specifieke doelen voor lesgeven in de beeldende vakken. Uiteraard is een en ander onlosmakelijk met elkaar verbonden.

3 Algemene doelen vanuit de kunstvakgebieden leerprocessen kunnen initiëren, bewaken en vervolgactiviteiten kiezen. opdoen van kennis van de kunstvakgebieden, zie studiehandleiding vakspecifieke competenties drama, dans, beeldende vorming en muziek. kunstvaklessen voorbereiden en aanbieden plannen, organiseren, uitvoeren en evalueren van lessen binnen de kunstvakken cultuureducatie reflecteren op de ontwikkeling van de eigenvaardigheden en de uitvoering van de kunstvaklessen Specifieke Doelen 1. Je bent in staat om een beeldend product op eigen niveau te analyseren met behulp van de beeldende elementen, mogelijke verbeterpunten te benoemen. 2. Je hebt kennis van het creatieve, beeldende proces van kinderen en bent in staat dat proces te beschrijven en te sturen. 3. Je hebt kennis van de leerlijn beeldende vorming in de basisschool, gericht op het behalen van de kerndoelen. 4. Je bent in staat het creatieve beeldende proces van kinderen te ontwikkelen door het ontwerpen van een drietal lessen, waarin kinderen actief en bewust gebruik maken van de beeldende middelen, zoals beeldtaal, materiaal en techniek, met daarin meegenomen aspecten van cultuureducatie. 5. Je bent in staat je visie op beeldonderwijs te verwoorden en te illustreren met een voorbeeld van educatief ontwerp. De toetsvorm: De student is 80 % aanwezig. De studenten leveren een schriftelijk product in, dat 1) de analyse van de beginsituatie van de klas bevat, 2) een beschreven lessenserie van tenminste drie lessen beeldende vorming, volgens de principes van een educatief beeldend onderwijs ontwerp, waarin leerlingen actief en bewust gebruik maken van beeldende middelen, in samenhang met cultuureducatie 3) Een beschreven visie op het ontwikkelen van creatieve beeldende processen is aanwezig bij de toelichting op de lessen ( waarom dit lesontwerp) 4) de manier waarom de resultaten door de leerkracht worden geëvalueerd ten dienste van ontwikkelen van vervolgonderwijs, 5) In deze toelichting staat tevens beschreven hoe de resultaten worden geëvalueerd (naast de reflectie van de leerlingen zelf)en wat wordt gedaan met de uitkomsten van de evaluatie.

4 Les 1 Les 2 Les 3 onderwerp literatuur 1. Leerlijnen en doelen van beeldonderwijs Raamleerplan Amsterdam 2. Ontwikkeling van creativiteit bij content/uploads/2013/10/raamleerplannen- leerlingen Beeldend.pdf Schasfoort: H 7 Orde op zaken bij Beeldonderwijs Educatief ontwerp bij beeldonderwijs en evaluatie Samenhang beeldonderwijs en cultuureducatie H 9 Hoe ontwikkel je creativiteit? Van Onna H 7 Beeldonderwijs in de groep: evaluatie van de leraar H 9 Educatief ontwerpen: uitlijnen en rapporteren Van Onna H 8 Educatief ontwerpen: samenhang met cultuureducatie Les 4 Visie op beeldonderwijs Presentaties Schasfoort H 3 Geschiedenis en zijn uitwerking. H 8 De rijke praktijk. Les 1 1. Leerlijnen en doelen van beeld-onderwijs 2. Ontwikkeling van creativiteit Raamleerplan Amsterdam

5 Leerdoelen Les 1 bij leerlingen Leerdoel: Je bent in staat om je beeldend product op eigen niveau te analyseren met behulp van de beeldende elementen, mogelijke verbeterpunten te benoemen. Leerdoel: Je hebt kennis van het creatieve, beeldende proces van kinderen en bent in staat dat proces te beschrijven en te sturen. Beeldend.pdf Schasfoort: H 7 Orde op zaken bij Beeldonderwijs H 9 Hoe ontwikkel je creativiteit? Opdracht les 1 1.Maak een tekening van het uitzicht van verdieping 2, 3, 8, of 9 van het Kohnstammhuis, met potlood en of kleurpotlood. Maak een foto van het uitzicht. 2. Kies beeldende aspecten die passen bij de opdracht. 3. Neem deze opdracht mee naar de les en bespreek je tekening. 5. Geef op basis daarvan jezelf ( of een ander op zijn tekening) feedback. 6. Vergelijk de foto met jouw tekening en beschrijf welke aspecten van ruimte uitbeelding wel op de foto, maar niet op jouw tekening zijn te zien en andersom. Beoordeling: Deze opdracht moet zijn gedaan in de les. De uitkomst ervan is dat de student in de drie opeenvolgende lessen deelneemt aan het basisprogramma, of een keuzeprogramma wat betreft beeldend werken en didactiek.

6 Les 2 Educatief ontwerp bij beeldonderwijs en evaluatie Leerdoel Leerdoel: Je bent in staat het creatieve beeldende proces van kinderen te ontwikkelen door het ontwerpen van een drietal lessen, waarin kinderen actief en bewust gebruik maken van de beeldende middelen, zoals beeldtaal, materiaal en techniek, met daarin meegenomen aspecten van cultuureducatie. Van Onna H 7 Beeldonderwijs in de groep: evaluatie van de leraar H 9 Educatief ontwerpen: uitlijnen en rapporteren In deze les worden de ingrediënten van het educatieve ontwerp uitgetekend en de eindopdracht toegelicht. Leerdoel: Leerdoel:Je hebt kennis van de leerlijn beeldende vorming in de basisschool, gericht op het behalen van de kerndoelen. Les 3 Samenhang beeldonderwijs en cultuureducatie Van Onna H 8 Educatief ontwerpen: samenhang met cultuureducatie Leerdoel Leerdoel: Je bent in staat het creatieve beeldende proces van kinderen te ontwikkelen door het ontwerpen van een drietal lessen, waarin kinderen actief en bewust gebruik maken van de beeldende middelen, zoals beeldtaal, materiaal en techniek, met daarin meegenomen aspecten van cultuureducatie. In deze les wordt geoefend met verschillende beeldopdrachten praktisch en reflectief ter ondersteuning van de uitwerking van de eindopdracht.

7 Les 4 Leerdoel Visie op beeldonderwijs Presentaties van educatief ontwerp in drietallen Je bent in staat je visie op beeldonderwijs te verwoorden en te illustreren met een voorbeeld van educatief ontwerp. Schasfoort H 3 Geschiedenis en zijn uitwerking. H 8 De rijke praktijk. De eindopdracht Ontwerp een lessenserie van minimaal 3 lessen volgens de principes van een educatief beeldend onderwijs ontwerp, waarin leerlingen actief en bewust gebruik maken van beeldende middelen, in samenhang met cultuureducatie. De lessen worden alle drie compleet uitgeschreven in lesvoorbereidingsformats en onderstaande specificaties, en bevatten daarnaast een grondige analyse van de beginsituatie (niveau van de klas, niveau van enkelen daarboven en daaronder; het niveau van de taligheid en kennis van beeldtaal), gedifferentieerd naar beeldende begrippen, beeldtaal, materialen en technieken. De serie is ontworpen vanuit een visie op het ontwikkelen van creatieve beeldende processen bij leerlingen. Deze visie is verwoord en onderbouwd in de toelichting van de lessen. In deze toelichting staat tevens beschreven hoe de resultaten worden geëvalueerd (naast de reflectie van de leerlingen zelf)en wat wordt gedaan met de uitkomsten van de evaluatie. Specificatie van de lesvoorbereiding Het centrale beeldend begrip in de les is De vaktaal in de les is De techniek en het materiaal die wordt gebruikt is Vragen voor de introductie :

8 Beeldmateriaal voor de introductie De beeldbeschouwing vragen na afloop zijn Wat weten de leerlingen ervan? Beschrijving van de beginsituatie Beeldend begrip Er zijn eerder lessen over gegeven Enkelen kunnen minder nl Materiaal Techniek/ vaardigheid beeldtaal Gemiddelde groep kan of weet. Enkele leerlingen kunnen meer, nl Beoordelingscriteria van het eindproduct: Voorwaarden om te kunnen beoordelen Ja/nee Ja/ nee Ja/nee Er is sprake van groepering van niveau of differentiatie bij het lesontwerp Er is een heldere structuur in de toelichting Het Oordeel Te beoordelen aspect De lessen zijn duidelijk beschreven in een lesvoorbereiding, inclusief specificatie. De toelichting bevat een inleiding, waarin de visie voor het ontwerp duidelijk is verwoord. De toelichting bevat een beschreven evaluatievorm en beschreven follow up van de uitkomsten van evaluatie De lessenserie heeft een relevante samenhang met cultuureducatie De beginsituatie van leerlingen in de stageklas voor deze les is gemaakt op verschillende niveaus op het onderwijsaanbod groepsniveau, het bijzondere niveau van enkelen, onder als boven gemiddeld. beschrijving van taligheid, specifiek van beeldtaal uit de les De lesvoorbereidingen bevat een nauwkeurige concrete beschrijving van Leerdoelen met betrekking tot beeldende begrip (pen), materialen, technieken Beschrijving van de introductie, inclusief gebruikt beeldmateriaal De organisatie van uitdelen en opruimen met plattegrond van de klas Voldoende als alle aspecten voldoende zijn. Ruim voldoende als 90 % van de aspecten ruim voldoende is beoordeeld Goed als 80 % van de aspecten met goed en 10 % van de aspecten met Ruimvoldoende is beoordeeld Excellent als 80 % van de aspecten met Excellent en 10 % met goed en 10 % met ruim voldoende is beoordeeld.

9 Literatuur Beoordeling Uiterlijk twee weken na de laatste les is het lesontwerp ingeleverd via Blackboard. Actieve aanwezigheid verplicht. Schasfoort, B. ( 2012). Beeldonderwijs en didactiek. Groningen: Uitgeverij Noordhoff H 3, H7, H 8, H 9, Onna, J. van & Jacobse, A. (2001). Laat maar zien. Groningen: Uitgeverij Wolters- Noordhoff (ISBN , derde druk) H 7, 8, 9, Aanbevolen literatuur Boermans, B. ( 2008). Beeldende begrippen. Arnhem: Uitgeverij Lambo (ISBN exclusief cd-rom, ISBN inclusief cd-rom) Belangrijk Evaluatie van het onderwijs Docenten en de Universitaire Pabo hebben behoefte aan feedback van de studenten op de kwaliteit van het gegeven onderwijs. Waar nodig kan een betreffende module verbeterd worden voor de volgende groep studenten. Maar evalueren kan ook een goed leermoment zijn de student zelf, omdat je zo extra nadenkt over je eigen leerproces en nagaat hoe je achteraf kijkt naar de inhoud van een module. Bij het laatste college of na afloop van het tentamen zal gevraagd worden een vragenlijst in te vullen. Vul deze vragenlijst zo eerlijk mogelijk in: de resultaten ervan hebben geen consequenties voor de uitslag van het tentamen. Bovendien blijf je bij het invullen van de vragenlijst anoniem. Indien uit de resultaten van de vragenlijst blijkt dat toelichting nodig is op de evaluatie van de betreffende module, organiseert de UPvA een panelgesprek. Hiertoe worden een aantal studenten uitgenodigd en wordt samen met de docent en de opleidingsmanager gesproken over het verloop en de inhoud van de betreffende module. Studenten kunnen indien gewenst ook zelf een panelgesprek aanvragen. Fraude Onder fraude wordt verstaan het handelen of nalaten van de student dat erop gericht is het vormen van een juist oordeel door de examinator omtrent kennis, inzicht en vaardigheden van de student geheel of gedeeltelijk onmogelijk te maken. Een voor iedereen duidelijk

10 herkenbare vorm van fraude is bijv. het op enigerlei wijze spieken tijdens het tentamen. Een helaas vaak voorkomende vorm van fraude, die in de wetenschappelijke wereld zeer zwaar wordt aangerekend, is het plegen van plagiaat. Plagiaat In de wetenschap moet een geproduceerde tekst altijd controleerbaar zijn en daarom moet je in een door jou ingeleverd artikel of paper altijd gebruikte (internet)bronnen vermelden in een zgn bronvermelding. Doe je dat niet dan wordt dat plagiaat genoemd en betekent dat uitsluiting van de betreffende tentamen- of scriptiegelegenheid en mogelijk nog zwaardere straffen. Zorg dus dat je altijd goed je bronnen vermeldt en niet zomaar stukken tekst of gegevens van anderen overneemt. Zie voor meer informatie over Fraude en Plagiaat: en de en de UvA OER, artikel 5.14 op Beroepsmogelijkheden Als je het niet eens bent met een beslissing van een examinator, is het verstandig om je eerst te wenden tot de Examencommissie UPvA met het verzoek om een uitspraak te doen over je eventuele klacht. Na die uitspraak kun je besluiten om binnen 6 weken beroep aan te tekenen bij de COBEX. Raadpleeg de studieadviseurs van de UPvA voor advies en de procedure.