prevalentie en risicofactoren

Transcriptie

1 Suïcidaliteit in de Vlaamse gevangenissen: prevalentie en risicofactoren 8 e Vlaams Geestelijke Gezondheidscongres 21 september 2016 Universiteit Gent

2 INLEIDING: algemene populatie 2 Suïcide als ernstig volksgezondheidsprobleem (WHO, 2014) Eindpunt continuüm (cijfers BE bevolking, 2013) suïcide 17.4 per 100,000 suïcidepoging(en) 4.2% suïcidale ideatie 14%

3 INLEIDING: algemene populatie 3 BE NL suïcide rate per 100,000 inwoners EU data (OECD, 2015)

4 INLEIDING: gedetineerden 4 Internationaal onderzoek: gedetineerden als high-risk populatie 12 landen: suïcidecijfer 3 tot 8 maal hoger (Fazel et al., 2011) België (x6): 110 suïcides per 100,000 gedetineerden in 2013 Europees gemiddelde in detentie: 76 per 100,000 (Aebi et al., 2015) Niet enkel suïcides: gedachten, plannen en pogingen (suïcidaal proces) Verklaring? Risicofactoren voor suïcide worden geïmporteerd bij opsluiting SES, psychiatrische morbiditeit, impulsiviteit, voorgaande suïcidaliteit, Detentie als ingrijpende gebeurtenis + blootstelling aan stressoren Verlies autonomie en steunfiguren, victimisatie, overbevolking, tijdsbesteding, kwetsbare populatie in stressvolle context (diathese x stress) België? Gegevens als basis voor (aanbevelingen) preventiebeleid

5 METHODOLOGIE 5 15 Vlaamse gevangenissen (Merksplas), oktober 2015 mei 2016 At random selectie van 1,550 gedetineerden (excl. geïnterneerden) 40% van daglijsten (N=3,862); persoonlijke contactname Representatieve steekproef van 1,326 gedetineerden (respons 85.5%) Leeftijd (M=37), geslacht (91% man) en detentiestatus (65% veroordeeld) Anonieme vragenlijst (NL, FR, EN): zelfrapportage Socio-demografisch Import: psychiatrisch, criminologisch, psychologisch (coping), Deprivatie: MQPL, sociale ondersteuning, institutioneel, suïcidale ideatie (gedachten/plannen); psychologische distress (GHQ-12)

6 RESULTATEN 6 (Lifetime) prevalentie suïcidale ideatie en pogingen GESLACHT DETENTIESTATUS Totaal N=1,326 Man N=1,203 Vrouw N=123 Beklaagd N=459 Veroordeeld N=867 Suïcidale ideatie ** 57.7 ** Tijdens detentie (12m) ** 36.6 ** Suïcidepoging ** 36.6 ** 17.9 * 23.9 * Tijdens een opsluiting ** 11.4 ** χ² testen: * p<.05; ** p<.01

7 Proportie gedetineerden (%) RESULTATEN 7 Psychiatrische morbiditeit volgens suïcidale ideatie (SI) tijdens detentie geen-si groep (N=986) SI groep (N=340) Totaal (N=1,326) 70 62, ,9 52, ,1 45,6 34,8 40,6 46, ,4 30,9 36, Druggebruik detentie Lifetime psy. diagnose Behandeling pre-detentie Psychoactieve medicatie Verschil in proporties tussen beide SI-groepen: alle significant p.001

8 Gemiddelde (± 1 SE) GHQ score RESULTATEN 8 Associatie psychologisch onwelbevinden (distress) en suïcidale ideatie SI groep (N=340) geen-si groep (N=986) 9 8 M= <1 m 1 6 m >6 12 m >1 3 j >3 5 j >5 j Duur opsluiting

9 RESULTATEN 9 Variabelen predictief voor recente SI tijdens detentie (multivariate regressie) Duur van de opsluiting (eerste jaar) Voorgeschiedenis suïcidepoging Blootstelling suïcide(poging) medegedetineerde Copingvaardigheden (probleemoplossend vs. emotioneel) Sociale ondersteuning (incl. penitentiair personeel) Tewerkstelling tijdens detentie Gepercipieerde autonomie en veiligheid

10 CONCLUSIE 10 Kwetsbare populatie Psychiatrische diagnoses en behandeling, drug- en medicatiegebruik Multivariaat niet verklarend (omwille van hoge prevalentie?) Prevalentie suïcidaal gedrag Sterk verhoogd ten opzichte van de algemene samenleving, maar in lijn met voorgaand internationaal onderzoek in detentie IDEATIE POGING Globaal gemiddelde Huidige studie Prevalentie detentie Indig et al., 2016; Larney et al., 2012; Sarchiapone et al., 2009

11 Percentage individuen (%) 11 Lifetime prevalentie suicidaal gedrag Vlaamse gevangenissen Algemene BE bevolking (Gisle, 2014) , ,9 45, , ,3 21,8 10 3,2 5,1 4,2 0 Mannen Vrouwen Totaal Mannen Vrouwen Totaal SUÏCIDALE IDEATIE SUÏCIDEPOGING

12 CONCLUSIE 12 Suïcidale ideatie Erg belangrijke risicofactor en voorspeller suïcide(poging) Gepaard met ernstige psychologische distress bij persoon Preventie: voorkomen/ingrijpen in vroeg stadium suïcidaal proces Hoe? Algemeen: detentieklimaat (sociale ondersteuning, tewerkstelling) Interventies: copingvaardigheden (PST, CBT) Screening: at risk profielen (recent opgesloten, blootstelling, ) Multidisciplinair holistisch beleid, gericht op individu én omgeving Verder onderzoek: transities in het suïcidaal proces tijdens detentie

13 Aanbevolen literatuur 13 Favril, L., & Vander Laenen, F. (2015), Suïcidaliteit in detentie: over kwetsbare personen in een stressvolle context. Fatik, 148, Favril, L., Vander Laenen, F., & Audenaert, K. (2016). Suïcidaal gedrag bij gedetineerden: prevalentiecijfers en samenhang met psychologische distress in de Vlaamse gevangenissen. Tijdschrift voor Psychiatrie (submitted). Fazel, S., Hayes, A.J., Bartellas, K., Clerici, M., & Trestman, R. (2016). Mental health of prisoners: prevalence, adverse outcomes, and interventions. Lancet Psychiatry, 3(9), Gisle, L. (2014). Geestelijke gezondheid. In: Van der Heyden, J., & Charafeddine, R. (Eds.), Gezondheidsenquête Rapport 1: Gezondheid en welzijn (pp ). Brussel: WIV-ISP. Marzano, L., Hawton, K., Rivlin, A., Smith, E.N., Piper, M., & Fazel, S. (2016). Prevention of suicidal behavior in prisons: an overview of initiatives based on a systematic review of research on nearlethal suicide attempts. Crisis (advance online publication). Pratt, D. (2016). The prevention of suicide in prison. London: Routledge. WHO (2014). Preventing suicide: a global imperative. Geneva: World Health Organization.

14 Contact IRCP Universiteitstraat 4 Belgium 9000 Ghent