Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Transcriptie

1 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest

2 DIMENSIES VAN ARMOEDE BIJ KINDEREN: Kinderarmoede = ouders in armoede 18 jaar schakelmoment voor jongeren in kansarmoede: - Onvoorwaardelijke hulp -> voorwaardelijke hulp, verantwoordelijkheid opnemen - Verandering in statuut, met gevolgen voor gezin: - Bijvoorbeeld leefloon

3 DEMOGRAFISCHE CONTEXT VAN HET BRUSSELS GEWEST

4 WAAR WONEN DE BRUSSELSE KINDEREN Bron: BISA, 2012,wijkmonitoring

5 VOORZIENINGEN: KINDEROPVANG Bron: BISA, 2010, Demografische ontwikkeling en kinderdagverblijven

6 DEMOGRAFISCHE CONTEXT: Grote uitdagingen inzake voorzieningen voor kinderen - Kinderopvang - Scholing - Buiten-schoolse activiteiten Complexe institutionele context -> bemoeilijkt de toegang, zeker voor kansarme gezinnen Grote diversiteit - Verschillende sociaaleconomische realiteiten - Taaldiversiteit, culturele diversiteit

7 SCHOOLLOOPBAAN

8 ONGELIJKHEDEN DIE ZICH REEDS VROEG AFTEKENEN % Brussels Gewest Gemeente 0

9 LAAGGESCHOOLDE JONGVOLWASSENEN Aandeel jongeren (18-24 jaar) met maximaal een diploma van het lager secundair onderwijs en die geen onderwijs of vorming meer volgen % 25 Mannen Vrouwen 20 19,4 17,7 17,8 Totaal 16, ,7 13,2 11,4 11,0 10 9,3 7,5 8,7 5,7 5 0 Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België Bron: Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium, Arbeidskrachtenenquête 2013

10 SCHOOLLOOPBAAN: Scholingsgraad laag - Moeilijke schoolloopbanen - Uitstroom zonder diploma - Niet erkenning van diploma s Grote uitdagingen inzake programmatie scholen - Diversiteit aanbod Scholing en vorming een belangrijke hefboom in de strijd tegen armoede, maar niet de enige

11 DE ARBEIDSMARKT

12 HOGE WERKLOOSHEIDSGRAAD BIJ JONGVOLWASSENEN (18-24 JAAR) % Gewest (M+V) 30,3 Gemeente (M+V) Gemeente (Mannen) Gemeente (Vrouwen) Gewest (Mannen) 30,3 Gewest (Vrouwen) 30,3 Bron: Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid, Actiris

13 DE ARBEIDSMARKT: Moeilijk toegankelijk voor jongeren - Lage scholingsgraad - Weinig geschikte jobs - Grote concurrentie - Dubbele discriminatie - Jobs van lage kwaliteit, lage lonen, interim, tijdelijk werk Jonge ouders (18-24 jaar) - Vaak werkloos - Diploma - Kinderopvang - Geen toegang tot werkloosheidsuitkering

14 ARMOEDE IN TERMEN VAN INKOMEN

15 Bron: Arbeidskrachtenenquête OP 4 KINDEREN IN EEN GEZIN ZONDER INKOMEN UIT ARBEID Bevolking in een huishouden zonder inkomen uit arbeid, 2013 % ,2 24,4 25, ,7 16,9 12,4 7,3 15,8 11,9 9,2 18,4 13,9 Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België 5 0 Kinderen (0-17 jaar) Mannen (18-59 jaar) Vrouwen (18-59 jaar)

16 Bron: Kruispuntbank Sociale Zekerheid - Rijksregister BIJNA 1 OP 3 KINDEREN IN EEN GEZIN MET EEN LAAG INKOMEN Aantal en aandeel rechthebbenden op een verhoogde tegemoetkoming van de verzekering voor geneeskundige verzorging, 2014 Aantal gerechtigden en personen ten laste % rechthebbenden en personen ten laste 0-17 jaar ,6 % jaar ,8 % jaar ,9 % >= 65 jaar ,0 % Totaal ,2 %

17 HOOG ARMOEDERISICO BIJ EENOUDERGEZINNEN EN GROTE GEZINNEN Aandeel van de bevolking met een equivalent inkomen onder 750, % Koppel (> 2 kinderen) Koppel (1-2 kinderen) Koppel zonder kinderen Alleenstaande (> 2 kinderen) Alleenstaande (1-2 kinderen) Alleenstaande Bron: Gezondheidsenquête 2008

18 ARMOEDE IN TERMEN VAN INKOMEN: Geen geschikt meetinstrument voor Brussel (geen representatieve steekproef EU-SILC) Verzameling indicatoren toont aan dat veel kinderen leven in een gezin met inkomensarmoede Risico-gezinnen : - alleenstaande ouders - grote gezinnen Beschikbaar inkomen Nodige budget (referentiebudgetten)

19 HUISVESTING

20 WAAR WONEN DE BRUSSELSE KINDEREN Bron: BISA, 2012,wijkmonitoring

21 LEEFOMGEVING

22 LEEFOMGEVING

23 HUISVESTING: Geen geschikt meetinstrument voor Brussel Beschikbaar budget versus huurprijzen Discriminatie op de huisvestingsmarkt beschikbare sociale huisvesting voor grote gezinnen Drempel naar autonomie Leefomstandigheden grote gevolgen voor welzijn van de kinderen

24 MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE

25 Veel Brusselse kinderen hebben thuis geen toegang tot internet Aandeel van de huishoudens zonder internetverbinding, 2013 % , ,1 24, ,1 Huishouden zonder kinderen ,4 4,2 8,9 6,7 Huishouden met kinderen 0 Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België Bron: Arbeidskrachtenenquête 2013

26 MAATSCHAPPELIJKE PARTICIPATIE: - Digitale kloof

27 SOCIALE GEZONDHEIDSONGELIJKHEDEN

28 Meer doodgeboren kinderen bij lage inkomensgezinnen per 1000 De mortinataliteit en de infantiele mortaliteit naargelang het aantal inkomens, ,5 0 inkomens 1 inkomen 3,7 2,8 3,0 2,7 2,0 2 inkomens mortinataliteit (op totaal aantal levend- en doodgeborenen) infantiele sterfte (op aantal levendgeborenen)

29 SOCIALE GEZONDHEIDSONGELIJKHEDEN: - Toegang tot pre- en perinatale zorgen niet gelijk voor iedereen - Organisaties gericht naar specifieke noden voor kwetsbare moeders - Sociaaleconomische situatie grote impact op gezondheid, op alle leeftijden - Zeer veel pistes om gezondheidsongelijkheden te reduceren

30 Fiscaliteit Sociale uitkeringen Tewerkstelling ouders Gezinsinkomen Scholing Familiehulp Kinderopvang Wettelijk statuut Sociale contacten Huisvesting Mobiliteit Voeding Veiligheid Participatie Openbare ruimte Ontspanning Kwaliteit van de zorgen stress Toegang tot groene ruimten Luchtkwaliteit Gezondheid van de kinderen Fysieke activiteit Sociale hulp Zelfvertrouwen Toegang tot zorg

31 SAMENWERKEN IN DE STRIJD TEGEN KINDERARMOEDE: - Brussels armoederapport 2012: armoede bij jongvolwassenen (18-24 jaar) -> actieplan armoedebestrijding opgesteld door de permanente interkabinettenwerkgroep armoedebestrijding, met vertegenwoordigers van de Brusselse regering (Gewest, Cocof, VGC), de Vlaamse en Franstalige gemeenschap, voorgezeten door de GGC. - Peer review ESN, Nationaal Sociaal Rapport,..

32 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Voor meer informatie: Observatorium voor Gezondheid en Welzijn Brussel