Welzijnsbarometer 2015

Transcriptie

1 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion Englert

2 PLAN 1. Context o Demografische context o Onderwijs o Arbeidsmarkt 2. Armoede o Inkomensarmoede o Huisvesting 3. Sociale contacten en ongelijkheden 4. Sociale gezondheidsongelijkheden 5. Enkele evoluties niet altijd evident om te vatten

3 DEMOGRAFISCHE CONTEXT

4 BRUSSEL : EEN INTERNATIONAAL «STADSGEWEST» o Een stijgend totaal bevolkingsaantal o Belangrijke migratiebewegingen o Een internationale bevolking o Een jonge bevolking

5 Een stijgend bevolkingsaantal sinds 20 jaren Aantal inwoners, Brussels Gewest Bron: Statistics Belgium

6 Aantal inwoners Evolutie van het natuurlijk saldo en de migratiesaldi, Brussels Gewest Natuurlijk saldo Intern migratiesaldo Extern migratiesaldo Totaal saldo Bevolking op 01/01/2004: Bevolking op 01/01/2015: Bron: Statistics Belgium, berekeningen Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

7 Nationaliteit van de Brusselaars (2014) Nationalités des bruxellois (2015) 8,5 % Afrika (excl. Marokko) 6,0 % Azië (uitsl. Turkije) 3,8 % 0,7 % Andere Amerika 9,9 % Marokko 46,6 % EU-15 (uitsl. België) Niet-Belg: 34 % 5,3 % Andere Europa + Turkije 19,4 % EU-13 nieuwe leden Belg Niet- Belg Bron: BISA; Statistics Belgium; Berekeningen Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

8 Een jonge bevolking die verder verjongt Leeftijdspiramide van de bevolking, Brussels Gewest Bron: Statistics Belgium

9 met grote verschillen tussen de Brusselse gemeenten Gemiddelde leeftijd Brussels Gewest 2014 (37,4) Gemeente 2014 Gemeente 2004 Brussels Gewest 2004 (38,6) Bron: BISA; Algemene Directie Statistiek - Statistics Belgium

10 Een sterkere vertegenwoordiging van alleenstaanden Verdeling van de huishoudens naar huishoudenstype, 2014 België Brussels Gewest 29,0% 9,8% 1,7% 34,0% Eénpersoonshuishoudens 25,4% 11,4% 2,9% Koppels zonder kinderen 23,4% 46,8% Koppels met kinderen Eénoudergezinnen Andere private huishoudenstypes 15,5% Bron: Federaal Planbureau; Statistics Belgium; Berekeningen Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

11 ONDERWIJS

12 ONGELIJKHEDEN DIE ZICH VROEG AFTEKENEN Aandeel leerlingen in het eerste jaar secundair onderwijs met minstens twee jaar schoolachterstand naar woonplaats, Brussels Gewest, schooljaar % Gewest totaal 15,3 Gemeente totaal Gewest mannen 17,1 Gewest vrouwen 13,4 0 Bron: Vlaamse Gemeenschap, Etnic en Communauté Française; Berekeningen Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

13 JONGEREN (18-24 JAAR) ZONDER DIPLOMA VAN HET HOGER SECONDAIR ONDERWIJS Aandeel jongeren tussen 18 en 24 jaar die vroegtijdig de school verlieten, met maximum een diploma van het lager secundair onderwijs en die geen onderwijs of vorming meer volgen, 2014 % ,5 14,4 15,9 12,9 Mannen Vrouwen Totaal 12 11,2 11, ,3 7,0 9,9 7,7 9,8 6 5, Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België Bron: Statistics Belgium, Arbeidskrachtenenquête

14 LAAGGESCHOOLDE VOLWASSENEN Aandeel van de bevolking van 25 jaar en ouder met maximum een diploma van het lager secundair onderwijs naar leeftijd, 2014 % jaar jaar jaar jaar 65 jaar en + Brussels Gewest België Bron: Statistics Belgium, Arbeidskrachtenenquête

15 OVERVERTEGENWOORDIGING VAN ZOWEL LAAG- ALS HOOGOPGELEIDEN Verdeling van de bevolking van jaar naar opleidingsniveau, 2014 % ,5 37,2 33,9 36, Hoger ,4 38,9 36,9 36,7 Hoger secundair Lager secundair ,0 23,9 29,2 26,4 0 Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België Bron: Statistics Belgium, Arbeidskrachtenenquête

16 ARBEIDSMARKT

17 MINDER GUNSTIGE POSITIE VAN BRUSSELAARS OP DE ARBEIDSMARKT Werkloosheidsgraad, 2014 % Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België Bron: Statistics Belgium, Arbeidskrachtenenquête

18 SOCIO-DEMOGRAFISCHE EN SOCIAAL-RUIMTELIJKE ONGELIJKHEDEN o Sterke ongelijkheden op basis van verschillende sociodemografische kenmerken : geslacht, leeftijd, opleidingsniveau, nationaliteit, huishouden o Sterke variatie van werkloosheidsgraad tussen de Brusselse gemeenten: van 10 % in Sint-Pieters-Woluwe naar 30 % in Sint-Joost-ten-Node

19 INKOMENSARMOEDE

20 EEN HOGE ARMOEDERISICOGRAAD IN HET BRUSSELS GEWEST Aandeel van de bevolking onder de armoederisicogrens, inkomens 2013 % Brussels Gewest Vlaanderen Wallonië België Bron: Statistics Belgium, EU-SILC 2014

21 Één vierde van de Brusselaars leeft in een huishouden zonder inkomen uit arbeid o Meer dan één vijfde van de Brusselse bevolking (18-64 jaar) leeft met een vervangingsinkomen of een bijstandsuitkering o Meer dan 10% van de jongeren (18-24 jaar) en meer dan 10% van de ouderen (van 65 jaar en +) leven met een minimuminkomen De minimumbedragen van verschillende vervangingsinkomens en van bijstandsuitkeringen liggen onder de armoederisicogrens

22 Bron: Algemene Directie Statistiek Statistics Belgium, Fiscale statistieken 2013; afbakening stadsgewest: Van Hecke et al (2007). Cartografie: Observatorium voor Gezondheid en Welzijn BELASTBAAR INKOMEN: ONGELIJKHEID TUSSEN GEMEENTEN EN WIJKEN Mediaan inkomen per aangifte, naar statistische sector, stedelijk gebied Brussel (inkomens 2012)

23 Bron: Algemene Directie Statistiek Statistics Belgium, Fiscale statistieken 2013; afbakening stadsgewest: Van Hecke et al (2007). Cartografie: Observatorium voor Gezondheid en Welzijn BELASTBAAR INKOMEN: ONGELIJKHEID TUSSEN GEMEENTEN EN WIJKEN Mediaan inkomen per aangifte, naar statistische sector, Brussels Gewest (inkomens 2012)

24

25

26 HUISVESTING

27 Kwaliteit van de woning en ongelijkheden Percentage huishoudens met kwaliteitsprobleem in hun woning, Brussels Gewest, 2013 Vochtproblemen in de woning 10,9 15,2 Woning niet voldoende kunnen verwarmen 10,4 19 Overbezette woning 6,3 15, Totaal Brussels Gewest Laagste inkomenskwintiel Bron: Wetenschappelijk Instituut voor de Volksgezondheid, Gezondheidsenquête

28 Een ontoegankelijke private huurmarkt o Tussen 2004 et 2013 steeg de gemiddelde huurprijs, gecorrigeerd voor de inflatie, met 20 %! o Slechts 39% van de woningen wordt bewoond door haar eigenaar o Veronderstellend dat de huurprijs niet meer mag bedragen dan 25 % van het huishoudensbudget, hebben 60 % van de bevolking, slechts toegang tot 10 % van de private huurmarkt

29 Hoge huurprijzen versus lage inkomens Alleenstaande leefloongerechtigde die een appartement met één slaapkamer huurt op de private huurmarkt, 2013 Leefloon Mediane huurprijs Aandeel van de huur in het budget Budget na de betaling van de huur % 242 Source: SPP IS et De Keersmaeker, 2014

30 Sociale woningpark te beperkt Aantal huishoudens op de wachtlijst voor een sociale woning en aantal sociale woningen Aantal (verhuurde en leegstaande) sociale woningen Aantal verhuurde sociale woningen Aantal huishoudens op de wachtlijst (voor schrapping) Aantal huishoudens op de wachtlijst (na schrapping) Bron: Brusselse Gewestelijke Huisvestingsmaatschappij

31 SOCIALE CONTACTEN

32 Ongelijkheden op het vlak van sociale contacten Aandeel van de bevolking (van 15 jaar en ouder) dat niet tevreden is met hun sociale contacten, Brussels Gewest, 2013 % ,2 12,8 10,3 10,4 5,9 Kwintiel 1 Kwintiel 2 Kwintiel 3 Kwintiel 4 Kwintiel 5 Bron: Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid, Gezondheidsenquête

33 SOCIALE GEZONDHEIDSONGELIJKHEDEN

34 40% van de Brusselse huishoudens met een laag inkomen stellen gezondheidszorgen uit voor financiële redenen % huishoudens die verklaren gezondheidszorgen te hebben moeten uitstellen om financiële redenen, Brussels Gewest 2013 % ,2 32, ,3 13 6,5 1 kwintiel 2 kwintiel 3 kwintiel 4 kwintiel 5 kwintiel Bron : Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid, Gezongheidsenquête

35 Meer doodgeboren kinderen bij lage inkomens gezinnen Mortinataliteit naargelang het aantal inkomens uit het werk, Brussels Gewest per 1000 geboortes 0 inkomens 5,5 1 inkomen 3,7 2,8 2 inkomens Bron: Observatorium voor Gezondheid en Welzijn, Geboorte- en sterfteformulieren (Welzijnsbarometer 2014)

36 Lagere levensverwachting bij lage inkomens gezinnen De levensverwachting bij de geboorte naargelang het socio-economisch niveau (SEN) van de gemeeten, Brussels Gewest, ,8 82,0 82,9 84,5 Laag SEN Gemiddeld SEN Hoog SEN 76 76,9 77,7 75 Mannen Vrouwen Bron : Observatorium voor Gezondheid en Welzijn, Statistische formulieren voor overlijden

37 ENKELE EVOLUTIES NIET ALTIJD GEMAKELIJK OM TE VATTEN

38 Het aandeel Brusselaars in armoede blijft hoog o : lichte stijging van het aandeel gerechtigden op een leefloon (18-64 jaar) 4,0% 3,9% 3,5% 3,6% 3,6% 3,6% 3,7% 3,3% 3,4% 3,0% 2,5% Bron: POD Maatschappelijke Integratie en Statistics Belgium, berekeningen Observatorium voor Gezondheid en Welzijn

39 Evoluties moeten voorzichtig geïnterpreteerd worden o Evolutie kan soms een gevolg zijn van aanpassingen van de wetgeving (b.v. equivalent leefloon, personen met werkloosheidsuiteringen) Aantal werkzoekenden ingescheven bij Actiris en aantal uikeringsgerechtidge werkzoekenden (bij RVA), Brussels Gewest, jaarlijks gemiddelde Bron: Actiris et RVA, berekeningen Observatorium voor Gezondheid en Welzijn o Afwezigheid van een aantal van de meeste kansarme personen belangrijk om kwalitatieve informatie te verzamelen

40 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Dank u voor uw aandacht! Voor meer informatie: Observatorium voor Gezondheid en Welzijn Brussel