Healing environments

Transcriptie

1 Healing environments Yvonne de Kort Technische Universiteit Eindhoven Gezondheid bestaat bij de gratie van de stabiliteit van onze sociale omgeving, van onze mentale en emotionele levens en van onze interne fysiologie. Yvonne de Kort TU/e Healing environments De fysieke omgeving kan de gezondheid van haar gebruikers beïnvloeden: onomkeerbaar ziekteproces vertragen/draaglijker maken herstelproces versnellen chronische/acute problemen voorkomen gezondheid & welzijn bevorderen 1

2 Verdienen de huidige gebouwen in de zorgsector de naam healing environments? 2

3 Illustratie: geluid Geluid veroorzaakt stress in gezondheidszorg WHO specificeert < 35 db(a) achtergrond geluid, gemeten: 45 tot 68 db(a). WHO specificeert <40 db(a) pieken s nachts, gemeten: 80 tot 90dB(A) 3

4 Effecten op staf * Hogere geluidsniveaus leiden tot verhoging van hartslag, stress en ergernis bij verpleging Deze stress beinvloedt emotionele uitputting en burnout Geluid zou medische fouten beinvloeden Geluid is een belangrijke oorzaak van slaapverstoring in ziekenhuizen * based on: Rashid & Zimring, 2008 Effecten op patiënten * Slechte akoestiek heeft sterke negatieve fysiologische effecten op genezing Geluid geinduceerde subjectieve stress is gerelateerd aan meer pijn en medicatie Zuigelingen die in neonatale IC afdelingen continu waren blootgesteld aan geluid kregen last van licht gehoorverlies en waren trager in groei en ontwikkeling * based on: Rashid & Zimring,

5 Effecten van omgeving Direct: Objectieve omgeving hygiëne veiligheid ongevallen ergonomie Indirect: Omgeving zoals wij deze beleven fysiologisch psychologisch: affect cognitie psychosociaal controle privacy sociaal gedragsmatig -> stress Healing architectuur 5

6 (hoe) kan omgeving genezend zijn? Middelen: architectuur inrichting binnencondities Processen: restoratie sociale aspecten gevoel van thuis 6

7 the enjoyment of scenery employs the mind without fatigue and yet exercises it; tranquilizes it and yet enlivens it; and thus, through the influence of the mind over the body, gives the effect of refreshing rest and reinvigoration to the whole system. (F.L. Olmsted, 1865) Rust Stimulatie Aandacht Positief affect Natuur Versnelt het herstel van mensen in ziekenhuizen Reduceert hun behoefte aan pijnstillers Ulrich 1984, Science: view through a window may influence recovery from surgery 7

8 Natuurlijke omgeving Verhoogt prestaties Verlaagt stressniveau Versnelt herstel van stress Parsons et al 1998 Hartig, Mang & Evans, 1991 Tennessen & Cimprich, 1995 Restoratie Onderzoek heeft aangetoond dat natuur: positieve emotie versterkt verdriet en kwaadheid vermindert Ulrich, 1979; Ulrich et al, 1991; Hartig, Mang & Evans, 1991; Oyama et al 8

9 Samenvattend Restoratieve effecten van natuur: Fysiologisch herstel: : stress verlaging Affectief herstel: positieve emoties Cognitief herstel: aandacht Belangrijke eigenschappen van natuur volgens Attention Restoration Theory Kaplan & Kaplan (1987) weg uit huidige setting stimulatie: rijk & coherent fascinatie compatibel 9

10 Enkele toepassingen uitzicht zorgboerderij healing garden, snoezeltuin moestuin VR wandeling kankerpatienten en pijnbehandeling Uitzicht, relatie met buiten 10

11 11

12 Stimulatie van zintuigen Uitnodigen 12

13 Uitnodigen tot 13

14 Daglicht Effecten van daglicht en ramen op gezondheid en psychologisch welzijn zijn het best onderzocht en het sterkst aangetoond Effecten op verblijfsduur, % mortaliteit na operatie, ervaren stress en ervaren pijn Sociale interactie ontspanning stimulatie steun Our social nature links us fundamentally to others throughout our lives. When these links are strained or ruptured, the health consequences are profound. Ornstein & Sobel 14

15 Sociale aspecten De beleving van de sociale omgeving wordt sterk beïnvloed door de ruimtelijke omgeving regulatie van interactie regulatie van privacy identificatie, status & uitstraling territoriumkenmerken supervisie/toezicht 15

16 Ontmoetingen aanwezigheid van mensen aanleiding/gespreksstof vrijblijvendheid juiste niveau van privacy zitgelegenheid: opstelling belangrijk (sociopetaal vs. sociofugaal, controle) 16

17 17

18 18

19 wat is wonen, wat is thuis? 19

20 Thuis is. beschutting, uitzicht zelfstandigheid, zelfredzaamheid vrijheid, controle verband met verleden, identiteit Zelfstandigheid & zelfredzaamheid Belangrijk daarin is bijvoorbeeld ruimtegebruik ruimtelijke relaties oriëntatie in de omgeving schaal 20

21 Oriëntatie in gangen Autonomie 21

22 Controle & personificatie Gebrek aan controle wordt geassocieerd met depressie, passiviteit, verhoogde bloeddruk, en verminderd functioneren van immuunsysteem. Kan o.a. veroorzaakt worden door: gebrek aan orientatie, privacy, zeggenschap en uitzicht en teveel (m.n. auditieve) stimulatie) Identiteit 22

23 23

24 Sfeer in gezondheidsinstellingen Omgeving kan een symbool zijn voor ziekte en dood, gevaar, stigma en schaamte, lage eigenwaarde Elementen, geuren en geluiden kunnen institutionaliteit uitstralen, of verwaarlozing Omgeving beinvloedt bejegening, sociale interactie en privacyregulatie Omgeving kan aandacht verleggen van zelf naar anderen/ andere zaken Gedrag van mensen in omgeving: je welkom weten, zien en gezien worden, bereidheid tot serviceverlening, rustig leeftempo, veiligheid en geborgenheid 24

25 Beleving Stimulatie: hoeveelheid & kwaliteit denk ook aan geluid! Geborgenheid Orientatie in de tijd Autonomie en controle Esthetiek Een vergelijking Gevaarlijk, maar het gaat om de boodschap 25

26 De traditionele dierentuin Uit: : J. Heerwagen,, Sustainability, Health, and Productivity: What are the Links? De nieuwe dierentuin 26

27 Wetenschappelijk onderzoek Rashid, M., Zimring C., (2008). A Review of the Empirical Literature on the Relationships Between Indoor Environment and Stress in Health Care and Office Settings; Problems and Prospects of Sharing Evidence. Environment and Behavior, 40 (2), Dijkstra, K., Pieterse, M., Pruyn, A. (2006). Physical environmental stimuli that turn healthcare facilities into healing environments through psychologically mediated effects: systematic review. Journal of Advanced Nursing 56 (2), van den Berg, A. (2005). Health Impacts of Healing Environments: A Review of the Benefits of Nature, Daylight, Fresh Air and Quiet in Healthcare Settings. Foundation 200 years University Hospital Groningen, Groningen Rubin H.R., Owens A.J. & Golden G. (1998). An Investigation to Determine Whether the Built Environment Affects Patients Medical Outcomes. The Center for Health Design, Martinez, CA. 27

28 Dank voor uw aandacht Healing environments dr. ir. Y.A.W. de Kort TU/e 28