Little Cherry Virus Dinsdag 9 september 2014

Transcriptie

1 Little Cherry Virus Dinsdag 9 september 2014 Samen sterk voor de Haspengouwse kersen Toon Vanrykel, pcfruit Diensten aan Telers Proefcentrum Fruitteelt vzw Fruittuinweg 1, B-3800 Sint-Truiden 0032 (0) [email protected]

2

3 Kersenteelt in België Sinds eind jaren 90 sterke opmars richting intensieve teelt Zwakgroeiende onderstammen Arbeidsintensiever Hoge investeringen (> /ha) Onderzoek naar nieuwe rassen, onderstammen, 700 ha intensieve teelt van laagstamkersen Hoofdzakelijk in haspengouw Jaarlijkse productie rond kg

4 Kersenteelt in België Intensieve aanplantingen (> bomen/ha) Gerichte en intensieve snoei & opkweek Gerichte bemesting Irrigatie Geïntegreerde gewasbescherming : Selectieve gewasbeschermingsmiddelen Nuttige organismen Oogstprotectie tegen vogels, hagel en regen Elektronische maatsortering van kersen

5 Toekomst kersenteelt = investeren Grotere investeringen = grotere risico s Little Cherry Virus één van de belangrijkste bedreigingen voor zulke investeringen euro

6 Toekomst kersenteelt = investeren

7 Toekomst kersenteelt ><

8 LITTLE CHERRY VIRUS Wat en hoe? Hoe verspreidt het virus zich? Welke maatregelen bij aantasting van het virus? Voorbeelden uit de praktijk Aanpak van het probleem

9 Wat is het Little Cherry Virus? Virus Closteroviridae LChV1 en LChV2 Veroorzaakt kleinvruchtigheid Meer kennis over LChV2 Oorsprong Japan 1820 Sierkerselaars latent geïnfecteerd = geen symptomen Canada (British Columbia) 1930 LChV2 EU LChV1 EU 90 Verspreiding: LChV2 appelwolluis Onderstam enthout wortelcontact Ongeneesbaar!!

10 Hoe herkent u het Little Cherry Virus? Vruchten Kleine kersen (tot 1/3 van normale grootte) Puntige of driehoekige vorm Ze kleuren niet volledig door Weinig of geen smaak

11 Hoe herkent u het Little Cherry Virus? Bladeren Vroege bladverkleuring (september-oktober) Rode tot bruine strepen tussen de nerven De nerven blijven opvallend groen Blad blijft langer aan de boom hangen! Uiting symptomen rasafhankelijk

12

13

14

15

16 Hoe (en wanneer) herkent u het Little Cherry Virus? 1. Controle tijdens de pluk! vruchtsymptomen 2. Controle in het najaar! bladsymptomen (+ staalnames) N.B.: Virus kan latent aanwezig zijn: Geen symptomen Deze bomen kunnen wel andere bomen infecteren

17 Welke planten zijn gevoelig? Alle soorten kerselaars: Zoete kers, hoogstam en laagstam! Zure kers (krieken) Sierkerselaars Wilde kerselaars Andere fruitsoorten zijn niet gevoelig! Vb: pruimen (of ander steenfruit) Appels, peren,

18 Hoe verspreidt het virus zich? Het gebruik van niet-virusvrij enthout: Vroeger meer dan nu Boomkwekers voor professionele teelt kopen gecertificeerd virusvrij enthout aan. Wortelcontact tussen bomen: Door vergroeiing van wortels geven zieke bomen het virus door Vooral bij sterkgroeiende onderstammen Overdracht door insecten: Enig gekende insect is de appelwolluis Is vooral actief in juni-juli Over andere insecten is weinig-niets geweten

19 Wat doen bij infectie? Zieke bomen volledig rooien!!! + Voorkomen dat wortels opnieuw uitschieten! Kan/mag ik opnieuw een kersenboom planten, waar een zieke boom stond? Als het om slechts één enkele zieke boom gaat, kan 1 jaar later opnieuw geplant worden. Bij meerdere zieke bomen in 1 tuin/weide, niet opnieuw planten met een kerselaar. Men kan in deze gevallen wel andere fruitsoorten aanplanten.

20 Preventieve maatregelen voorkomen is beter dan genezen Grondige controles uitvoeren op symptomen Bij twijfel kan men een bladstaal nemen (steeds 1/boom) Zieke bomen meteen rooien! Steeds virusvrij plantmateriaal gebruiken Geen nieuwe bomen planten waar nog zieke bomen staan

21 Enkele voorbeelden uit de praktijk

22

23

24

25

26

27 Aanpak in de toekomst Vanuit de sector is de prioriteit: een oplossing vinden voor alle geïnfecteerde bomen vlak langs of in de directe omgeving van commerciële aanplantingen Elke potentiële drager van het virus komt in aanmerking: Zoete kers (hoogstam/laagstam) zure kers, sierkers, boskers

28 Onderscheid tussen: Aanpak in de toekomst Aantasting in commerciële laagstam verantwoordelijkheid teler Aantasting bij particulieren? bedreiging voor aanplantingen in de omgeving? Ja/nee Ja: In overleg oplossing zoeken tussen particulier & kersenteler Gemeente en Regionaal landschap kan tussenkomen om oplossing te vinden Vergunningplichtig of niet? Bij aanvraag stedenbouwkundige vergunning steeds bewijs van aantasting leveren (positieve analyse, foto s) Bij hoge aantallen besmette bomen steekproefsgewijze staalnames

29 Besluit (1): het probleem herkennen! Sensibilisering van telers en bevolking (H)erkennen van het probleem De nodige maatregelen treffen = rooien van zieke bomen Rekening houden met eventuele vergunningplicht

30 Besluit (2): het probleem aanpakken Evenwicht vinden tussen Economisch belang kersenteelt & bewaren landschap Prioriteit bij naburige percelen! Duidelijke en concrete procedures: Vermoeden van aantasting Contact met gemeente Bewijs van aantasting met eventuele staalname(s) Overleg tussen buren ( goed nabuurschap ) waarbij gemeente en regionaal landschap een belangrijke rol kunnen spelen. hulp bij aanvraag vergunning, opruimen zieke bomen, heraanplant,