De uienketen, continuïteit door flexibiliteit en?!

Transcriptie

1 De uienketen, continuïteit door flexibiliteit en?! Hoe blijft Nederland marktleider in de wereld? ir. ing. G.A. (Gijsbrecht) Gunter Voorzitter Comité Uienhandel Projectmanager Stichting Afzetbevordering Ui Landbouwkundig Ingenieur - Biotechnoloog 7 maart 2012

2 De uienketen, continuïteit door flexibiliteit en?! Hoe blijft Nederland marktleider in de wereld? Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

3 Presentatie Actuele marktsituatie Uienteelt in Nederland Exportmarkten Ketensamenwerking Acties Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

4 Actuele marktsituatie Wat leert ons dit seizoen? Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

5 Marktsituatie seizoen 2011/2012 weeknr Totaal t/m wk Gem t/m wk totaal seizoen

6 export (x 1000 ton) Marktsituatie seizoen 2011/2012 exporten afgelopen seizoenen 2008/ /2012 (gem='99-'11) GEM. 2008/ / / / tijd (weken)

7 Marktsituatie seizoen 2011/ : Export(cijfers), ha * 68,2 ton = ton bruto 68% exportcijfers = ton in exportcijfers - hoeveelheid plantuien(?), minimaal 5% meer uitval, slechte partijen uitrijden of vergisting t/m week 5: ton => ton/wk. vanaf week 5: ca ton/wk. (vorig seizoen: t/wk.) (seizoen 09/ 10: t/wk) (Rusland/Oost-Europa: tendens: 2 e helft gem ton/wk meer dan 1 e helft)

8 Marktsituatie seizoen 2011/2012 Stemmingsfactoren: v.a. najaar 11: v.a. najaar 11: v.a. najaar 11: v.a. najaar 11: v.a. najaar 11: dec. 11: v.a. 12: v.a. feb 12: feb. 12: feb. 12: mrt. 12: v.a. mrt/apr.: hele seizoen: Matig evenwicht in vraag en verwacht aanbod Tegenvallende exportvolumes (later bijgesteld) Matige kwaliteit (bacterieziekten, zaadstokken en (bodem)schimmels) Minder matige partijen richting Oost-Europa, wel veel afkeuringen Lage prijs, i.r.t. importheffingen, keuringen en risico s claims Bijstelling exportcijfers met plus van 15-20% (ruim ton) Oogsten elders (in Europa) erg hoog Senegal maand vroeger dicht Bijstelling oogstraming CBS met een plus van 10% naar 68,2 t/ha (23.200ha) Weinig vraag vanuit Rusland, Oost- en West-Europa (2 e helft seizoen!) Bewaarbaarheid cq. spruitvorming (kwaliteit en MH-bespuiting) Import nieuwe oogst Zuidelijk halfrond Midden Amerika, Azië en Zuid-Amerika zijn interessante groeimarkten

9

10 Marktsituatie seizoen 2011/2012 Conclusies: Elke ketenschakel afhankelijk van het buitenland: daarop inspelen door bestaande relaties te verdiepen en nieuwe markten aan te boren (gezamenlijke promotie, openbreken handelsbarrières door samen aan te tonen wat we doen!) We zullen ons moeten onderscheiden op prijs-kwaliteit: Lage kostprijs of hoge toegevoegde waarde? (kwaliteitseisen breed zien, nieuwe producten, waar kiest de klant voor ) We zullen het risico in teelt en afzet moeten spreiden over het seizoen èn door de hele keten (bredere afzetportfolio, van bulk naar kwaliteitsproduct)

11 Uienteelt in Nederland Wat leren ons de trends? Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

12 Cijfers uienteelt in Nederland Areaalontwikkeling Zaaiuien in de periode (ha)

13 Cijfers uienteelt in Nederland Aantal zaai- en plantuien telers in de periode In absolute zin constant, relatief toename

14 Cijfers uienteelt in Nederland Ontwikkeling schaalvergroting op bedrijfsschaal ( ) (aantal bedrijven per areaalcategorie zaaiuien)

15 Cijfers uienteelt in Nederland Gemiddeld areaal zaaiuien per bedrijf en het aandeel t.o.v. het totale bedrijfsareaal ( )

16 Cijfers uienteelt in Nederland Ontwikkeling Fysieke opbrengst in de periode

17 Cijfers uienteelt in Nederland Ontwikkeling kosten uienteelt ( )

18 Cijfers uienteelt in Nederland Ontwikkeling uienprijs ( )

19 Cijfers uienteelt in Nederland Ontwikkeling saldo per ha ( )

20 Cijfers uienteelt in Nederland Conclusies: Schaalvergroting is een feit: Van extra gewas naar belangrijke pijler onder akkerbouwbedrijven, sorteerbedrijven draaien jaarrond en export niet seizoensafhankelijk (positie die om nauwe samenwerking vraagt) Telers zijn ondernemende producenten?! Focus van productie naar ondernemerschap (visie op toegevoegde waarde met analyse voor eigen bedrijf) Speculatief gewas met cyclische up s en downs risicospreiding binnen bedrijf (duur en gevoelig gewas dat extra zorg vraagt)

21 1) Korte termijn: dit seizoen 2) Lange termijn: over 5 jaar De uienketen, continuïteit door flexibiliteit en?! Hoe blijft Nederland marktleider in de wereld? Samen een antwoord geven?!

22 Exportmarkten Wat heeft het grootste effect op prijsvorming? Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

23 Nederland nr. 2 in de wereld Productieaandeel: 2% Exportaandeel: 20%

24 Nederlandse Uien, Wereldwijd meer dan 100 bestemmingen

25 Hoe kan dat? EFFICIENCY 1. Ondernemerschap: betrouwbare handelspartner 2. Ligging: centrale positie teelt-havens 3. Sorteercapaciteit: ton/week 4. Kwaliteit: ketenbreed (certificering) 5. Opbrengstpotentie: concurrerende kosten/kg 6. Risicospreiding keten: verdeling risico over gehele keten

26 Logistieke voordelen, Productie, verwerking en export op steenworp afstand Production areas Processing / export Harbours ROTTERDAM AMSTERDAM THE NETHERLANDS GERMANY Highways Railways Shipping lines (oversea destinations) VLISSINGEN 100 km ANTWERP BELGIUM

27 Keten Zaadhuizen C Telers O N (commissionairs) S Sorteer en pakstations U M Exporteurs E N Product Kennis Retail T

28 Export

29 Marktaandeel exportaandeel van de 5 grootste exporterende landen (periode ) 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% India Nederland China Verenigde Staten Spanje

30 Absoluut: Relatief: Groei Krimp Conclusie: Er zijn KANSEN!

31 1) Wereldbevolking: Groei; pers./jr a 9 kg = ton per jaar extra nodig! 2) Verhoogde levenstandaard: In landen die veel uien consumeren zoals Afrika en Azië 3) Kwaliteits- en nichemarkten: West-Europa, VS

32 Absoluut: Relatief: Groei Krimp Conclusie: Er zijn BEDREIGINGEN!

33 1) Wereldbevolking: Willen die landen de Nederlandse ui nog (vanwege kwaliteit?) 2) Verhoogde levenstandaard: Gaan de landen zelf telen of betrekken ze andere producten? 3) Kwaliteits- en nichemarkten: Kunnen we hierop koploper worden met een bulkproduct?

34 Nederlandse Uien, Wereldwijd meer dan 100 bestemmingen maar, veel witte vlekken USA Midden- Oosten Azië Middenen Zuid- Amerika Oost, midden en zuid afrika

35 Exportmarkten Conclusie: We kunnen het niet alleen

36 Ketensamenwerking Hebben we elkaar nodig? Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

37 Kansen benutten - (Nieuwe) markten in kaart brengen - Handelsbarrières slechten - Risicospreiding keten behouden - Kostprijs concurrerend houden - Toegevoegde waarde creëren - Ketenbrede kwaliteit garanderen - Traceerbaarheid waarborgen - Nichemarkten stimuleren - Kennis delen - Denken vanuit kansen - Gezamenlijk doel formuleren - Elkaar vast blijven houden!

38 Acties Waarop investeert U? Landelijke uiendag Dronten Woensdag 7 maart 2012

39 Paar vragen 1) Wat is kwaliteit? 2) Wat is de belangrijkste factor in elke schakel die kwaliteit bepaalt? 3) Wat zou er in elke schakel minimaal moeten gebeuren om die factor te versterken? 4) Suggesties voor innovaties? Nieuw, beter, slimmer, efficiënter, goedkoper, hogere toegevoegde waarde, ketenintegratie, promotie, productkwaliteit, ketentransparantie, logistiek, nichemarkten, ballast

40 Zaadhuizen, telers, commisionairs, sorteer- en pakstations, exporteurs, retail, consument, toeleveranciers Whitebord 1) Hoe borgen we kwaliteit: eisen?, merken?, certificaten?, AVZ? Internationaal, Europees, privaat of publiek? 2) Voelt u zich producent of ondernemer: visie en acties of waan van de dag? Wilt u betaald worden voor wat u doet, of investeert u voor het beste rendement? 3) Kunt u alles alleen doen om de beste prijs te maken of heeft u anderen nodig? Ziet u samenwerking als bedreiging, kans of must? 3) Waar richt u zich op? kwantiteit of kwaliteit? 4) Waardoor ontstaat spreiding in marktprijzen? Puur geluk, slim onderhandelen of een goed product van een betrouwbare relatie?

41 De wereld verandert, de Nederlandse land- en tuinbouw verandert, uw sector(belangen) veranderen! - Wegvallen PBO s (organisaties en middelen) - Krimpende overheid (verdwijnen kennis en netwerk) - Topsectorenbeleid (bedrijfsleven aan zet) - Wij zijn samen aan zet!

42