Sterrenkunde kan iedereen
|
|
|
- Patricia Bosmans
- 9 jaren geleden
- Aantal bezoeken:
Transcriptie
1 Basiscursus Astronomie en Astrofysica Leeuwarden, jan.-apr Waarnemingen - Jan de Boer, 25 februari 25 februari 2013 Waarnemingen 1 Sterrenkunde kan iedereen Astronomy, the greatest of all sciences, and anyone can try it. (Sir Patrick Moore, 710x Sky at Night, overleden ) Programma nu door Chris Lintott, BBC 1, maandelijks elke 1e zondag laat = op maandag, 0.45 u dus om 1.45 u onze tijd herhaling BBC2 zaterdag daarna om u onze tijd 25 februari 2013 Waarnemingen 2 1
2 Diepte Voor mij was die hemel al snel geen plat vlak meer. Ik las over de verschillende afstanden van de sterren en kon de diepte zien. Dat ben ik nooit meer kwijt geraakt, het is heel duidelijk een driedimensionaal beeld. Dan kijk ik dieper en dieper en dieper. Daar is een grote onbekende wereld voorbij die lichtjes, een geweldige geheimzinnige wereld die je aankijkt en waarvan je meer wilt weten. (tienerjaren Adriaan Blaauw, ) nl.wikipedia.org/wiki/adriaan_blaauw In stappen van 10 de diepte in helpt je: micro.magnet.fsu.edu/primer/java/scienceopticsu /powersof10/ 25 februari 2013 Waarnemingen 3 25 februari 2013 Waarnemingen 4 2
3 Museum of Islamic Civilization Sharjah, V.A.E. 25 februari 2013 Waarnemingen 5 Oude observatorium, Peking 25 februari 2013 Waarnemingen 6 3
4 Tegenwoordige sterrenbeelden Kaart zoals in een draaibare sterrenkaart. Alles wat in Nederland te zien is, maar aan de buitenrand niet op één moment! Nederlandse en Latijnse namen en links naar detailkaarten: nl.wikipedia.org/wiki/lijst_van_sterrenbeelden 25 februari 2013 Waarnemingen 7 Met het blote oog Oriënteren aan de hemel met sterrenbeelden Zon, maan, planeten, kometen, meteoren Poollicht Doe aan onderzoek mee met je eigen computer Kleuren van sterren Sterrenhopen, bijv. Zevengesternte, Hyaden (later op sheet over de Winterzeshoek). De Melkweg, ons eigen sterrenstelsel Melkwegstelsels: Andromedanevel (bijna 3 miljoen lichtjaar, =M31 bij Herfstvierkant). In de tropen en zuidelijker ook de Magelhaense Wolken, satellieten van onze Melkweg. Perifeer zien: gevoeligste plek netvlies niet in het midden, kijk dus iets naast zwakke objecten, zie paragraaf op: februari 2013 Waarnemingen 8 4
5 De Zon Zonnevlekken Verduisteringen (Beide zien met krachtige UV bescherming) Totale eclips Vormen ondergaande zon door straalbreking in de atmosfeer Groene straal/green flash (paar seconden) Bijzonnen, halo s, regenbogen etc. ( groothoekfoto) 25 februari 2013 Waarnemingen 9 Poollicht Zo kan het in Nederland zijn. Vaker laag en wit. Sterren schijnen er doorheen, het beweegt langzaam km hoog. Kansen bezien op 25 februari 2013 Waarnemingen 10 5
6 Lichtende nachtwolken (foto KNMI) Zomernachten, gewone wolken (tot 10 km) donker. In het noorden schijnt de zon nog op ijswolken op 80 km hoog. Sterren schijnen er doorheen. 25 februari 2013 Waarnemingen 11 Meteoorsporen weerkaatsen verre tv-zenders Werkgroep Meteoren KNVWS geeft van aanstaande meteoorzwermen diagram met verwachte aantallen/uur 25 februari 2013 Waarnemingen 12 6
7 Leken helpen wetenschap met hun pc Door registratie op en dan zelf kiezen wanneer en hoe lang je iets wilt doen. Er doen al meer dan mensen mee. Je krijgt foto s of grafieken op het scherm en doet een eenvoudige beoordeling via antwoordopties Zoouniverse heeft onderzoekprojecten in de groepen Space Climate Humanities Nature Biology. Hierna vijf uit Space 25 februari 2013 Waarnemingen 13 Galaxyzoo en Milky Way project Foto s sterrenstelsels op grote afstand Rechtsonder buttons over vorm etc. Er volgen nog buttons in drietallen Deepsky foto s van bubbles en nevels onderzoeken, zet de kruisdraad en kies met buttons. 25 februari 2013 Waarnemingen 14 7
8 Moonzoo en Planet 4 (Mars) Maankratertjes, rotsblokken en andere details aanwijzen, afmeting aangeven, etc. Details op Mars klasseren. Zie bijv. links button Fan (waaier) en rechtsboven het zwarte windspoor. 25 februari 2013 Waarnemingen 15 Planethunters Sterk vergrote variaties in helderheid van een ster. Er passeren vragen over constante (maar met ruis) of wisselende helderheid, en tenslotte de vraag naar overgang verschijnselen. Hier No Links enkele voorbeelden van nauwe spikes omlaag: mogelijke passage van planeet voor de ster 25 februari 2013 Waarnemingen 16 8
9 25 februari 2013 Waarnemingen februari 2013 Waarnemingen 18 9
10 Ver weg steeds zwakker Omgekeerd: middellijn objectief 2x licht opvangend oppervlak 4x ster van bepaalde (absolute) helderheid 2x zo ver te zien 25 februari 2013 Waarnemingen 19 Kijker uittreepupil (mm) = middellijn objectief (mm) / vergroting uittreepupil 7x50 veldkijker is 50/7 = ca. 7 mm voor sterrenkijken uittreepupil niet groter dan onze pupil (kinderen tot 8 mm, ouderen 5 mm) te groot, dan hemelachtergrond minder donker, geeft contrastverlies bijv. bij neveltjes; neem bijv. grotere vergroting eventueel diafragma voor objectief van karton of uitgesneden dop lees voor uw telescoopkeus brandpuntsafstanden f: objectief < f-obj ><f-ocu> oculair 25 februari 2013 Waarnemingen 20 10
11 25 februari 2013 Waarnemingen 21 Neem een zoeker bij een telescoop Groot veld en kruisdraad vergemakkelijkt zoeken Uitlijning goed fixeren met 6 schroeven (soms 3 en een nauwe ring) 2 schroeven tegen veren niet stabiel (op onderste foto) Red dot zoeker (voor op onderste foto) heel handig. Door het vizier zie je rode lichtpunt geprojecteerd aan de hemel. Links staan alle oculairen haaks voor ontspannen omhoog kijken (koop je zenitprisma voor, soms zit er een scheve hulpspiegel in de kijker) 25 februari 2013 Waarnemingen 22 11
12 Lichtbreking (refractie) Hemellichaam dus onder de horizon als we het zien opkomen of ondergaan Hier ook duidelijk dat uitdoving helderheid (extinctie) naar horizon sterker wordt, je ziet daar geen zwakke sterren Bij horizon ook meer luchtonrust: sterren twinkelen (puntbronnen), planeten niet (zijn minuscule schijfjes) 25 februari 2013 Waarnemingen 23 Galileïsche manen Jupiter in de veldkijker Slingerdiagrammen met de beweging van de vier helderste manen in een maand Diagram haal je uit hemel.waarnemen.com/jupiter/ jupsat.php Let op, kies op de website: - links Oost, rechts West voor verrekijkers - links West, rechts Oost voor omkerende telescopen (zo zijn ook de diagrammen in de Sterrengids) 25 februari 2013 Waarnemingen 24 12
13 Over de hemelbol werken we in hoeken elevatie (hoogte) 90 graden = zenit, 0 = horizon azimut (kompasrichting) rond=360, noord=0, oost=90, zuid=180, west=270 1 = 60 (minuten) = 3600 (seconden) 25 februari 2013 Waarnemingen 25 Draaiïng Aarde en hemel 25 februari 2013 Waarnemingen 26 13
14 Verschil zomer- en winterhemel 25 februari 2013 Waarnemingen 27 Circumpolaire sterren Poolster staat vrijwel in het verlengde van de aardas Poolster beweegt nauwelijks door de aarddraaiïng Rond de Poolster circumpolaire sterren (nooit onder) Poolshoogte = geografische breedte, dus naar het noorden meer circumpolair Naar het zuiden juist meer sterren zuid van de hemelequator, bij de evenaar geen circumpolaire sterren Rond zuidpool als bij noordpool. Er is geen heldere ster bij zuidpool 25 februari 2013 Waarnemingen 28 14
15 Schijnbare dagelijkse beweging Maan anders dan sterren Dagelijks verschil voor sterren door schijnbare beweging Zon (het kleine pijltje naar linksboven) 25 februari 2013 Waarnemingen 29 Draaibare sterrenkaart: zet tijd bij datum o Let op zomer- of wintertijd o Bij gebruik rode zaklamp tegen verblinding: maak rode markeringen zwart met watervaste pen o Kijk van stukje horizon tot midden = zenit o Kaart boven je hoofd met Noord naar Noord heeft de juiste stand als verkleinde hemelkoepel o Bij zuidpunt lees je de lokale sterrentijd (je kunt er ook sterrentijd instellen van voorbeelden in latere slides in deze presentatie) 25 februari 2013 Waarnemingen 30 15
16 Deel steratlas met Melkweg en Andromedanevel 25 februari 2013 Waarnemingen 31 Lokale Sterrentijd of Sidereal Time is in de volgende kaarten afgekort als ST (achteraan de handout wordt de tabel herhaald op A4 formaat) 25 februari 2013 Waarnemingen 32 16
17 Hulplijnen rond de Grote Beer (ST 10 u) Sterrentijd 10 uur valt elke dag op een iets andere *) zonnetijd en hoort steeds bij dezelfde stand van de hemel *) dagelijks verschil (24 u x 60 min)/365 dagen = ca. 4 min. 25 februari 2013 Waarnemingen 33 Dissellijn om ST 21u (Grote Beer = ook Wagen) 25 februari 2013 Waarnemingen 34 17
18 Geen Zuidpoolster, wel zuidpoolwijzer 25 februari 2013 Waarnemingen februari 2013 Waarnemingen 36 18
19 25 februari 2013 Waarnemingen februari 2013 Waarnemingen 38 19
20 25 februari 2013 Waarnemingen 39 Grote Beer > Poolster > Cassiopeia (ST 22 u) 25 februari 2013 Waarnemingen 40 20
21 Sterrentijdklok met 24-uurswijzer 25 februari 2013 Waarnemingen 41 Websites Astroweer gunstig? Wolkenradar zet je s nachts op infrarood: Zonnevlekken en uitbarstingen sohowww.nascom.nasa.gov/data/realtime/realtime-update.html Google Moon Seti, zoek extraterrestrial life setiathome.berkeley.edu/ met de idle time van uw pc. Meer dan 1,2 miljoen deelnemers met 3 miljoen computers, tot wel 700 TeraFLOPS, na 2000 tijdlang grootste rekenproces ter wereld. Heavens above, kunstmanen, kometen etc. voor je woonplaats/vakantieadres De NL en Belgische hemel hemel.waarnemen.com/ Zoom in op sterrenstelsels Kometen voor veldkijker/telescoop 25 februari 2013 Waarnemingen 42 21
22 Hulpmiddelen Praktische zaken Brochures, o.a. waarnemen met gewone verrekijker Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde (KNVWS) (in ontwikkeling: ) De Koepel levert hulpmiddelen: - Sterrengidsen, boeken - Verrekijkers - Telescopen en toebehoren - Eclipsbrillen - Astrosolarfolie voor kijkerobjectieven tot 10 cm om naar de zon te kunnen kijken - Software 25 februari 2013 Waarnemingen 43 Te bezoeken Blaauw Sterrenwacht Volkssterrenwacht Burgum Planetron Dwingeloo Planetarium Franeker Radiosterrenwacht Dwingeloo, soms open dagen Vrijwilliger voor Dwingeloo: Kijk verder op (ook buiten de KNVWS) En op 15, 16, 17 maart februari 2013 Waarnemingen 44 22
23 Literatuur College Het Evaluerend Heelal Heinz Baltes, Die Sternbilder des nördlichen Fixsternhimmels, Walter-Hohmann-Sternwarte, Essen, (Niet meer verkrijgbaar). (Het boekje geeft veel handige hulplijnen, zoals eerder slide Grote Beer > Poolster > Cassiopeia). Andere figuren van Baltes volgen hierna. Er zijn verschillende objecten voor veldkijker of telescoop ingetekend (bijv. nummers uit de lijst van Messier) Voor de gegeven sterrentijd ST kun je de figuren vergelijken met een draaibare sterrenkaart. Gedraaid is een figuur ook voor/na die sterrentijd bruikbaar. Hemelcoördinaat (soorten coördinaten aan de hemel) 25 februari 2013 Waarnemingen 45 ST uur 25 februari 2013 Waarnemingen 46 23
24 ST uur 25 februari 2013 Waarnemingen 47 ST 22 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 48 24
25 ST uur 25 februari 2013 Waarnemingen 49 Met wat draaien voor ST 20 tot 23 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 50 25
26 Moet je op de kop houden, is dan voor ST 1 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 51 Moet je op de kop houden, is dan voor ST 2 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 52 26
27 `ST 10 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 53 ST 9.30 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 54 27
28 ST 19 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 55 ST uur 25 februari 2013 Waarnemingen 56 28
29 ST 21 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 57 ST 21 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 58 29
30 ST 13 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 59 ST 2 3 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 60 30
31 ST 2 3 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 61 ST 5.30 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 62 31
32 ST 2 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 63 ST 5 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 64 32
33 ST 6 uur 25 februari 2013 Waarnemingen 65 33
34
Presentatie bij de cursusbrochure Sterrenkunde voor Jongeren
JongerenWerkGroep voor Sterrenkunde Presentatie bij de cursusbrochure Sterrenkunde voor Jongeren 1 Inhoud Wat is de JWG Sterren en dwaalsterren Alles draait! De zon en de maan Het zonnestelsel Buiten het
DE STERRENHEMEL. G. Iafrate (a), M. Ramella (a) en V. Bologna (b) (a)
(b) DE STERRENHEMEL G. Iafrate (a), M. Ramella (a) en V. Bologna (b) (a) INAF - Sterrenkundig Observatorium van Trieste Istituto Comprensivo S. Giovanni Sc. Sec. di primo grado M. Codermatz" Trieste Nederlandse
Avontuurlijke ruimtestages. 6 dagen / 5 nachten (van dag 1 om 17 u. tot en met dag 6 om 15 u.)
Euro Space Center 15/12/2013 1/5 ACTIVITEITENPROGRAMMA Astronomiestage 6 dagen - 5 nachten Duur 6 dagen / 5 nachten (van dag 1 om 17 u. tot en met dag 6 om 15 u.) Timing n Dag 1 17.00 u : Aankomst / onthaal
Basiscursus Sterrenkunde
Basiscursus Sterrenkunde Les 1 Sterrenwacht Tweelingen te Spijkenisse 24 April 2019 Inhoud van de cursus Inleiding Geschiedenis Afstanden in het heelal Het zonnestelsel Onze zon en andere sterren Sterrenstelsels
Sterrenkunde met de verrekijker
Sterrenkunde met de verrekijker Jan van Gastel Jan (juni van 2018) Gastel December 2009 Waarnemen van de sterrenhemel kan op veel manieren 1. Met het blote oog - de melkweg - sterrenbeelden - meteoren
Praktische Sterrenkunde
Praktische Sterrenkunde Vandaag 1. Verkenning van de sterrenhemel 21 september 2015 Korte introductie Praktische Sterrenkunde Verkenning van de sterrenhemel Coördinaten t.o.v. de waarnemer: azimuth en
4 Het heelal 6. De zon. De aarde. Jupiter. De maan. Ons zonnestelsel. Mars. Mercurius Venus
Inhoud 4 Het heelal 6 De zon 10 8 De aarde De maan Jupiter 18 12 Ons zonnestelsel 14 15 16 Mars Mercurius Venus 22 Saturnus Verre planeten 24 Satellieten van het zonnestelsel 20 26 Planetoïden 27 Kometen
Basiscursus Sterrenkunde. Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 22 Mei 2019
Basiscursus Sterrenkunde Sterrenwacht Tweelingen, Spijkenisse 22 Mei 2019 Inhoud van de les Zijn er nog vragen n.a.v. de vorige les? Deze les: Komeet Wirtanen Sterrenhemel waarnemen Telescopen Komeet Wirtanen
11/15/16. Inleiding Astrofysica College 8 14 november Ignas Snellen. De melkweg
Inleiding Astrofysica College 8 14 november 2016 15.45 17.30 Ignas Snellen De melkweg 1 De melkweg Anaxagoras (384-322 BC) en Democritus (500-428 BC): Melkweg bestaat uit verwegstaande sterren Galilei
Met de Kijker op Jacht, Universum 1, 2006 Door: Jeffrey Bout
Met de Kijker op Jacht, Universum 1, 2006 Door: Jeffrey Bout Dag allemaal! Ook zo genoten van Mars eind vorig jaar? Wij wel! Mooie structuren waren er zichtbaar en sommigen hebben zelfs een heuse zandstorm
Handleiding stellarium
Handleiding stellarium Klik op het icoontje op het bureaublad om het stellarium te openen, Of ga naar > alle programma s > stellarium > Standaard staat de locatie ingesteld op Parijs en zie je de menubalken
Met de Kijker op Jacht, Universum 4, 2004 Door Wouter Verheul
Met de Kijker op Jacht, Universum 4, 2004 Door Wouter Verheul Nu de vakantie weer voorbij is, en de zomer op z'n einde loopt, zijn de Boogschutter en de Schorpioen met het centrum van de Melkweg onder
De Hemel. N.G. Schultheiss
1 De Hemel N.G. Schultheiss 1 Inleiding Deze module is direct te volgen vanaf de derde klas. Deze module wordt vervolgd met de module Het heelal. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis een telescoop
(c) Alle rechten voo. Cursus Praktische Sterrenkunde 2015 Deel 2
(c) Alle rechten voo Cursus Praktische Sterrenkunde 2015 Deel 2 Cursus Praktische Sterrenkunde LES 1: 18 November (Jan Vanautgaerden) Wat is er aan de (sterren)hemel te zien? Sterrenbeelden, Welke ster
Sterrenbeelden en sterrensporen. Orionnevel
Sterrenbeelden en sterrensporen. Orionnevel Je zet je camera op de M stand. ISO waarden zet je op 800. De sluitertijd op -25 Je camera blijft dan 25 seconden open staan. Je diafragma zet op als het kan
APOD: laat standaard de astronomy picture of the day zien. Tap rechtsonder op het pijltje (^) om informatie te lezen over het plaatje.
APOD: laat standaard de astronomy picture of the day zien. Tap rechtsonder op het pijltje (^) om informatie te lezen over het plaatje. Wanneer je linksboven op de drie streepjes tapt kun je naar de galerij
Practicum World Wide Telescope
Practicum World Wide Telescope Onderzoeksvraag Hoe kan ik het programma World Wide Telescope inzetten om meer inzicht te krijgen in deelvragen van de sterrenkunde. Inleiding World Wide Telescope is het
door: Wouter Verheul Jupiter
universum3-2006.qxp 05-06-06 14:09 Page 38 38 UniVersum 3 2006 door: Wouter Verheul De Zomer is weer in aantocht, en veel mensen kijken uit naar de wat aangenamere temperaturen. Voor de waarnemers onder
T2b L1 De ruimte of het heelal Katern 1
Het heelal of de kosmos is de ruimte waarin de zon, de maan en de sterren zich bevinden. Het heelal bestaat uit een oneindig aantal hemellichamen waarvan er steeds nieuwe ontdekt worden. De hemellichamen
Hoe een hoepelzonnewijzer correct opstellen? (Willy Ory)
Hoe een hoepelzonnewijzer correct opstellen? (Willy Ory) Heel wat tuinzonnewijzers staan slecht opgesteld. Dikwijls zijn zulke ornamenten gekocht in tuincentra of ergens in het buitenland tijdens een vakantietrip,
1 Inleiding. Worden de maanden langer of korter?
1 Inleiding Worden de maanden langer of korter? In 1695 had de Engelse astronoom Halley berekend dat in de loop van de laatste 800 jaar (vóór 1695) de maanden korter waren geworden. In zijn tijd zou een
Samenvatting ANW Hoofdstuk 6
Samenvatting ANW Hoofdstuk 6 Samenvatting door een scholier 1776 woorden 4 november 2006 6,4 15 keer beoordeeld Vak Methode ANW Solar H6 Het zonnestelsel H6.1 Dagen, maanden, jaren Rondom de zon in een
STERRENBOEKJE van. versie 3 4 februari
STERRENBOEKJE van versie 3 4 februari 2007 www.li-do.nl [email protected] Is de aarde plat? Als je een eind loopt of rijdt lijkt de aarde vrij plat. Vroeger dachten veel mensen dat de aarde helemaal plat
Sterrenkunde practicumverslag De thuisproef
Sterrenkunde practicumverslag De thuisproef Door: Jiri Tik Djiang Oen 5814685 Sterrenkunde 1 Natuur- & Sterrenkunde December 07 0 Het bestuderen van sterren is al eeuwen oud. De Egyptenaren gebruikte de
Zeemanschap - de getijden. Om de werking van de getijden goed te verstaan kijken we even naar de hemel...
Een vleugje sterrenkunde als inleiding Om de werking van de getijden goed te verstaan kijken we even naar de hemel... Gezien vanaf de Aarde draaien alle hemellichamen in één dag van oost naar west. Als
Lespakket basisonderwijs
Eise Eisinga en zijn planetarium In de Friese plaats Franeker bevindt zich het oudste nog werkende planetarium ter wereld. In zijn eigen huis bouwde Eise Eisinga een nauwkeurig bewegend model van het zonnestelsel.
Het Heelal. N.G. Schultheiss
1 Het Heelal N.G. Schultheiss 1 Inleiding Deze module volgt op de module De hemel. Deze module wordt vervolgd met de module Meten met een Telescoop. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis een telescoop
De hobby van Guus Gilein: het visueel waarnemen van veranderlijke sterren en andere deep sky objecten Door Guus Gilein, november 2006
De hobby van Guus Gilein: het visueel waarnemen van veranderlijke sterren en andere deep sky objecten Door Guus Gilein, november 2006 Laat ik mij eerst maar eens voorstellen: ik ben 47 jaar oud, hoofd
De mooiste 10 objecten aan de sterrenhemel met elke sterrenkijker op elke avond Door Jeffrey Bout
De mooiste 10 objecten aan de sterrenhemel met elke sterrenkijker op elke avond Door Jeffrey Bout Veel mensen die net een sterrenkijker hebben gekocht vragen zich af wat er nu allemaal mee te zien valt.
Workshop. Stellarium. De hemel op je PC met:
Edumaat Tel: 079 360 37 18 Sloepkade 37 06 1343 55 86 2725EX, Zoetermeer Mail: [email protected] De hemel op je PC met: Stellarium Workshop 1 van 10 Inhoud Inleiding... 3 De plaats instellen.... 4 Rondkijken...
Praktische Sterrenkunde H o o r c o l l e g e A r t i s
Praktische Sterrenkunde H o o r c o l l e g e A r t i s Introductie Docent: Henk Hoekstra email: [email protected] kamer 457 tel: 071-5275594 website: http://www.strw.leidenuniv.nl/~hoekstra/practicum
Uitleg opnamens met een digitale camera
Uitleg opnamens met een digitale camera Telescopen Telescoop 152mm William Optics van volkssterrenwacht Orion. Op dit moment staat de telescoop in gesteld voor naar de zon te kijken. Aan de voorkant van
sterrenbeeld orion Het Sterrenbeeld orion
sterrenbeeld orion Het Sterrenbeeld orion In de winter staat het sterrenbeeld Orion prominent aan de zuidelijke hemel. Met het blote oog valt er al heel wat te zien aan Orion. In deze blog lopen we de
WELKOM! Inleiding Astrofysica College 1 7 september Ignas Snellen
WELKOM! Inleiding Astrofysica College 1 7 september 2015 13.45 15.30 Ignas Snellen Docent: Ignas Snellen Assistenten: Joris Witstok, Charlotte Brand, Niels Ligterink, Mieke Paalvast Doel, Inleiding Astrofysica:
Ik doe mijn spreekbeurt over de ruimte omdat ik het een interessant onderwerp vind en ik er graag meer over wilde weten.
Boekverslag door J. 1981 woorden 29 juli 2003 6.3 208 keer beoordeeld Vak Nederlands Ik doe mijn spreekbeurt over de ruimte omdat ik het een interessant onderwerp vind en ik er graag meer over wilde weten.
1. Overzicht Hemelmechanica 2. Elektromagnetische straling 3. Zonnestelsel(s) 4. Sterren: fysische eigenschappen 5. Sterren: struktuur + evolutie 6.
Inleiding Astrofysica 1. Overzicht Hemelmechanica 2. Elektromagnetische straling 3. Zonnestelsel(s) 4. Sterren: fysische eigenschappen 5. Sterren: struktuur + evolutie 6. Sterren: stervorming, sterdood
Eindpunt van een ster Project voor: middelbare scholieren (profielwerkstuk) Moeilijkheidsgraad: Categorie: Het verre heelal Tijdsinvestering: 80 uur
Eindpunt van een ster Project voor: middelbare scholieren (profielwerkstuk) Moeilijkheidsgraad: Categorie: Het verre heelal Tijdsinvestering: 80 uur Inleiding Dit is een korte inleiding. Als je meer wilt
Periodiek systeem voor amateurastronomen. Guido Gubbels
Periodiek systeem voor amateurastronomen Guido Gubbels Urania, WGAS, 27 sep 2018 Astronomie Sedert 1981 Visueel waarnemen Verenigingsleven 1981 - LVSW 1981 - VVS 1982 1995: JVS-VVS Triangulum 1989-2004:
Hoe meten we STERAFSTANDEN?
Hoe meten we STERAFSTANDEN? Frits de Mul voor Cosmos Sterrenwacht nov 2013 Na start loopt presentatie automatisch door 1 Hoe meten we STERAFSTANDEN? 1. Afstandsmaten in het heelal 2. Soorten sterren 3.
Sterrenkunde in klas 6
Sterrenkunde in klas 6 Grondervaringen van de mens: de oerlijn, de oercirkel en het oerkruis; geometrie en kosmologie In dit inleidende hoofdstuk gaan we uit van drie oerervaringen die we aan de hemel
VAN STEELPAN NAAR LEEUW
ROUTE 1 VAN STEELPAN NAAR LEEUW SPRING VAN DE STEELPAN NAAR ZEVEN PATRONEN AAN DE STERREN HEMEL, WAARONDER POLARIS (DE NOORDELIJKE POOLSTER). SPOT ONDERWEG TWEE STERRENSTELSELS. DE LENTEHEMEL IS HET BESTE
Kennismaking Praktische Sterrenkunde
Kennismaking Praktische Sterrenkunde Introductie Practicum 1 Kennismaking Nachtelijke Hemel Inleveren 3 mei 2010 bij het college (als het slecht weer blijft wordt deze datum veranderd). 1 Introductie Een
Sterren kijken met een verrekijker
Sterren kijken met een verrekijker Sterren kijken met een verrekijker Inleiding Sterren kijken met een verrekijker wordt nogal eens onderschat. Er wordt vaak gedacht dat een verrekijker niet aan een telescoop
Drenthe Drenthe is de provincie waar de minste mensen op een vierkante kilometer wonen. In heel Drenthe wonen ongeveer mensen.
Meander Samenvatting groep 6 Thema 3 De aarde beweegt Samenvatting Dag en nacht De aarde draait om haar as. De zon kan dus maar een helft van de aarde verlichten. Daardoor is het licht en donker, dag en
Inleiding. Inleiding. Gebruikshandleiding Astroset Sterrenkunde is fun! Inleiding. september Meer informatie op:
Gebruikshandleiding Astroset Sterrenkunde is fun! Inleiding Inleiding Inleiding Sterrenkunde voor de jeugd Sinds 1980 heb ik sterrenkundeles op scholen gegeven. Dat begon met een schaalmodel van het zonnestelsel
Leraar: H. Desmet, W.Van Dyck Handtekening: Pedagogisch begeleider: G. Tibau
Schooljaar: 2010/2011 Tri-/semester: 2 Score 107 Max. Naam:... Nr.:... Studierichting: TSO Klas:... Graad: 3 Leerjaar: 1 Dag en datum: dinsdag 16 juni 2011 Leraar: H. Desmet, W.Van Dyck Handtekening: Pedagogisch
Drenthe Drenthe is de provincie waar de minste mensen op een vierkante kilometer wonen. In heel Drenthe wonen ongeveer mensen.
Meander Samenvatting groep 6 Thema 3 De aarde beweegt Samenvatting Dag en nacht De aarde draait om haar as. De zon kan dus maar een helft van de aarde verlichten. Daardoor is het licht en donker, dag en
Samenvatting door D woorden 28 november keer beoordeeld. Aardrijkskunde
Samenvatting door D. 1387 woorden 28 november 2016 0 keer beoordeeld Vak Aardrijkskunde Kosmografie Onderzoeken van heelal basis wetenschap = fysica Hoofdstuk 1: Structuur van het heelal 1.1 Samenstelling
Planeten. Zweven in vaste banen om een ster heen. In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet?
Planeten Zweven in vaste banen om een ster heen In ons zonnestelsel zweven acht planeten rond de zon. Maar wat maakt een planeet nou een planeet? Een planeet: zweeft in een baan rond een ster; is zwaar
Big Bang ontstaan van het heelal
Big Bang ontstaan van het heelal Alfred Driessen Amsterdam [email protected] 910-heelal.ppt slide 1 datum: 2 oktober 2009 A. [email protected] ESO's Very Large Telescope (VLT) 910-heelal.ppt slide
maksutov telescoop Maksutov telescoop
maksutov telescoop Maksutov telescoop Deze blogpost gaat over de techniek van de Maksutov telescoop via een review van de National Geographic 90/1250 goto telescoop. Lenzen of spiegel? Grofweg onderscheiden
Sterrenkaart groep 3-4
Sterrenkaart groep 3-4 Als je naar de sterren kijkt, komen vanzelf veel vragen bovendrijven. Hoeveel sterren zijn er? Waar bestaan sterren uit? Hoe ver weg zijn ze? Hoe groot is het heelal? In deze les
Veilig de zon waarnemen
Veilig de zon waarnemen ken Zonsverduistering Op 20 maart is er totale verduistering te zien, in een strook over de Atlantische Oceaan, van een gebied ten zuiden van Groenland, onder IJsland door en over
Veilig de zon waarnemen
Veilig de zon waarnemen ken Zonsverduistering Op 20 maart is er totale verduistering te zien, in een strook over de Atlantische Oceaan, van een gebied ten zuiden van Groenland, onder IJsland door en over
De ruimte. Thema. Inhoud
Thema De ruimte Inhoud 1. Het heelal 2. Het ontstaan van het heelal en het zonnestelsel 3. Sterren en sterrenstelsels 4. De zon 5. De planeten van ons zonnestelsel 6. De stand van de aarde de maan de zon
De kosmische afstandsladder
De kosmische afstandsladder De kosmische afstandsladder Oorsprong Sterrenkunde Maan B Zon A Aarde C Aristarchos: Bij halve maan is de hoek zon-maanaarde, B, 90 graden. Als exact op hetzelfde moment de
6.1. Boekverslag door K woorden 22 mei keer beoordeeld
Boekverslag door K. 1555 woorden 22 mei 2002 6.1 301 keer beoordeeld Vak ANW 1. Inleiding Ik doe mijn werkstuk over ons zonnestelsel, omdat het me boeit wat er verder is dan onze aarde. Ook doe ik mijn
Het draait allemaal om de Zon!
Het draait allemaal om de Zon! De zon: een doodgewone ster Henny J.G.L.M. Lamers Sterrenkundig Instituut Universiteit Utrecht [email protected] astro.uu.nl Een reusachtige gloeiend hete gasbol De zon
Het visueel. waarnemen. van. faint fuzzies. Jan van Gastel 14 maart 2013
Het visueel waarnemen van faint fuzzies Jan van Gastel 14 maart 2013 Wat bepaalt de zichtbaarheid van faint fuzzies? Kenmerken object (helderheid, grootte) Telescoop (aperture, vergroting) Contrast met
ONTDEK HET PLANETARIUM! DE ANTWOORDEN GROEP 3-4
ONTDEK HET PLANETARIUM! DE ANTWOORDEN GROEP 3-4 OPKAMER (12) Dit onderdeel past bij kerndoel 46. Gebruik deze foto om te bespreken dat de zon een ster is, net als alle andere sterren. De zon is heel dichtbij.
Cursus Inleiding in de Sterrenkunde
Cursus Inleiding in de Sterrenkunde Sterrenbeelden naamgeving ca. 3000 v Chr. (Kreta) 48 klassieke sterrenbeelden, w.o. Dierenriem nu 88 officieel (door I.A.U.) met blote oog ca. 6000 sterren sternamen:
Prak%sche Sterrenkunde
Prak%sche Sterrenkunde Welkom! Docent: Ignas Snellen Assistent: Steven Cuylle, Edwin van der Helm Vandaag: - Wat is prak%sche Sterrenkunde? - Hemelmechanika 1) Beweging van de Aarde om haar as en om de
Kijk nooit met een telescoop zomaar naar de zon!!!
Kijk nooit met een telescoop zomaar naar de zon!!! Een eenvoudige gids bij project sterren schitteren voor iedereen Wij beperken ons in eerste instantie tot de circumpolaire sterrenbeelden. Dat zijn de
Hoe meten we STERAFSTANDEN?
Hoe meten we STERAFSTANDEN? (soorten sterren en afstanden) Frits de Mul Jan. 2017 www.demul.net/frits 1 Hoe meten we STERAFSTANDEN? (soorten sterren en afstanden) 1. Afstandsmaten in het heelal 2. Soorten
Hoofdstuk 8. Samenvatting. 8.1 Sterren en sterrenhopen
Hoofdstuk 8 Samenvatting Een verlaten strand en een onbewolkte lucht, zoals op de voorkant van dit proefschrift, zijn ideaal om te genieten van de sterren: overdag van de Zon de dichtstbijzijnde ster en
1 Lichtbreking. Hoofdstuk 2. Licht. Leerstof. Toepassing. 3 a Zie figuur 2. b Zie figuur 2. c Zie figuur t a bij B b bij A
BASISSTOF Hoofdstuk 2 Licht Hoofdstuk 2 Licht 1 Lichtbreking Leerstof 1 a de normaal b de hoek van inval c de hoek van breking 2 a Als licht van lucht naar perspex gaat, wordt het licht altijd naar de
Tips, achtergrondinformatie en lesmateriaal voor ruimtevaart in de klas
Tips, achtergrondinformatie en lesmateriaal voor ruimtevaart in de klas Workshopdag Satellieten 8 oktober 2008 Space Expo, Noordwijk Achtergrondinformatie voor leerkrachten Satelliet Een satelliet is een
Inleiding. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig.
Het heelal Inleiding Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het heel interessant vind en ik had een onderwerp nodig. Hoofdstukken Hoofdstuk 1 Het Heelal. blz. 3 Hoofdstuk 2 Het Zonnestelsel. blz. 4 Hoofdstuk
Geografische coördinaten
Geografische coördinaten Het bepalen van een plaats op aarde geschiedt met behulp van twee verschillende soorten cirkels. Eerst tekenen we de cirkels die noord- en zuidpool verbinden. Die cirkels worden
Sterrenstelsels. prof.dr. Paul Groot Afdeling Sterrenkunde, IMAPP Radboud Universiteit Nijmegen
Sterrenstelsels prof.dr. Paul Groot Afdeling Sterrenkunde, IMAPP Radboud Universiteit Nijmegen Sterrenstelsels Uur 1: Ons Melkwegstelsel Uur 2: Andere sterrenstelsels De Melkweg Galileo: Melkweg bestaat
Het visueel waarnemen van sterrenstelsels uit de Atlas of Peculiar Galaxies, van Halton Arp 1. (door Jan van Gastel)
Het visueel waarnemen van sterrenstelsels uit de Atlas of Peculiar Galaxies, van Halton Arp 1. (door Jan van Gastel) Er bestaan veel lijsten met waar te nemen deepskyobjecten. De bekendst is wel de uit
Test je kennis! De heelalquiz
Test je kennis! heelalquiz Introductie les 3 Planeten, sterren, manen, de oerknal. Het zijn termen die leerlingen vast wel eens voorbij hebben horen komen. Maar wat weten de leerlingen eigenlijk al van
STERREN EN MELKWEGSTELSELS
STERREN EN MELKWEGSTELSELS 5. Piet van der Kruit Kapteyn Astronomical Institute University of Groningen the Netherlands Voorjaar 2007 Outline Differentiële rotatie Massavedeling Ons Melkwegstelsel ontleent
Astrofotografie - Kunst voor aan uw muur?
Astrofotografie - Kunst voor aan uw muur? Astrofotografie is de kunst van het fotograferen van alles wat er aan onze nachtelijke hemel zichtbaar is. De sterrenhemel, en alle objecten die zich daarin bevinden,
100 miljard sterrenstelsels... ons zonnestelsel Planeten bij andere sterren. In een spiraal-arm van de Melkweg. De zon is maar een gewone ster...
ons zonnestelsel Planeten bij andere sterren Binnenplaneten: relatief klein, rotsachtig hoge dichtheid (Mercurius, Venus, Aarde, Mars) Buitenplaneten: gasreuzen - lage dichtheid (Jupiter, Saturnus, Uranus,
Visueel waarnemen. De rol van achtergrondhelderheid, contrast, vergroting en aperture. Jan van Gastel. december, 2006
Visueel waarnemen De rol van achtergrondhelderheid, contrast, vergroting en aperture Jan van Gastel december, 2006 Deepsky objecten Puntbronnen: sterren Uitgebreide objecten: galaxies, planetaire nevels
Waarom zijn er seizoenen?
Waarom zijn er seizoenen? Waarom zijn er seizoen? Vorig weekeinde was het ineens zover. Volop zomer op zaterdag met ruim 24 graden en een zonnetje, de dag erna was het herfst met 15 graden en gemiezer.
KleinKracht Karin Heesakkers 2006-2011 www.kleinkracht.nl
De zon is een ster, net als alle andere sterren aan de hemel. Zij staat alleen veel dichter bij ons en daarom zien we haar als een schijfje aan de hemel. Een ster is een grote gasbol waar binnenin kernfusie
Open Dag Oude Sterrewacht Leiden
Open Dag Oude Sterrewacht Leiden 1 Programma Tijd 12:15 1,5 uur Iedere tien minuten 30 minuten 14:00 1,5 uur 12:30 en 16:00 30 minuten 13:00, 14:00, 15:00 40 minuten 13:30, 14:30, 15:30, 16:30 30 minuten
Voorronde Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2014 30 april 2014
Voorronde Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2014 30 april 2014 Leuk dat je meedoet aan de voorronde van de Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2014! Zoals je ongetwijfeld al zult weten dient deze ronde
Beginnen met sterren kijken
Beginnen met sterren kijken Een gids voor kinderen Waar begin je en hoe vind je de beste sterrenkijker in het steeds maar meer uitgebreide telescopenbos wat je op internet kan vinden. Geen eenvoudige opgave,
Inleiding Astrofysica
Inleiding Astrofysica Hoorcollege I 11 september 2017 Welkom n Doel: het college Inleiding Astrofysica vormt de basis voor de studie sterrenkunde en fungeert als inleiding voor alle andere sterrenkunde
TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 46. Toelichting en verantwoording
TULE - ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD KERNDOEL 46 162 TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek Kerndoel 46 De leerlingen leren dat de positie van de aarde
STERREN KIJKEN STICHTING KENNISNET / CMO INTRODUCTIE - II
februari of maart Inleiding Al vóór het begin van de geschreven geschiedenis volgden mensen de zon, de maan, de planeten en andere hemellichamen in hun bewegingen aan de hemel. Dat deden ze ook nadat het
Examen HAVO. natuurkunde 1,2 Compex. Vragen 1 tot en met 13. In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt.
Examen HVO 2008 tijdvak 1 vrijdag 23 mei totale examentijd 3 uur natuurkunde 1,2 Compex Vragen 1 tot en met 13 In dit deel van het examen staan vragen waarbij de computer niet wordt gebruikt. ij dit examen
Werkstuk Nederlands De Ruimte werkstuk
Werkstuk Nederlands De Ruimte werkstuk Werkstuk door Denise 1472 woorden 24 maart 2019 0 keer beoordeeld Vak Nederlands Het zonnestelsel Inhoudsopgave Inleiding Onderzoeksvraag Het ontstaan Planeten De
Werkstuk ANW Melkwegstelsel
Werkstuk ANW Melkwegstelsel Werkstuk door een scholier 1987 woorden 13 januari 2003 6,2 185 keer beoordeeld Vak ANW INLEIDING Wij maken ons werkstuk over de melkweg omdat het ons interessant lijkt om er
Visueel waarnemen. De rol van achtergrondhelderheid, vergroting en aperture. Jan van Gastel. augustus, 2006
Visueel waarnemen De rol van achtergrondhelderheid, vergroting en aperture Jan van Gastel augustus, 2006 Deepsky objecten Puntbronnen: sterren Uitgebreide objecten: galaxies, planetaire nevels etc. Gerelateerde
Inleiding Astrofysica College 8 9 november Ignas Snellen
Inleiding Astrofysica College 8 9 november 2015 13.45 15.30 Ignas Snellen De chemische verrijking van het heelal o In het begin bestaat het heelal alleen uit waterstof, helium, en een beetje lithium o
V339 DEL: Waarnemingen van een nova vanuit de lage landen
V339 DEL: Waarnemingen van een nova vanuit de lage landen André van der Hoeven, Martijn Dekker, Hubert Hautecler en Paul Gerlach Figuur 1: Artist impression door Paul Gerlach van een dubbelsterpaar waaruit
Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley
Leerkrachten handleiding werkboekje sterrenwacht Halley Doel Kinderen van groep 7 bereiden zich voor op een bezoek aan sterrenwacht Halley in Heesch. Resultaat De voorkennis van de leerlingen is geactiveerd.
DE STERRENHEMEL VAN MAAND TOT MAAND
jn-, met ige ere oie plarneapps 11 1 1 3 ZENIT 1 21 2 ANDROMEDA 3 30 2 STERREN & PLANETEN 2015 DE STERRENHEMEL VAN MAAND TOT MAAND 5 el van innen- Erwin van Ballegoij, Roy Keeris en Edwin Mathlener Gebaseerd
Werkstuk Natuurkunde Negen planeten
Werkstuk Natuurkunde Negen planeten Werkstuk door een scholier 1608 woorden 3 januari 2005 5,7 93 keer beoordeeld Vak Natuurkunde Planeten Ontstaan van het zonnestelsel Vlak na een explosie, de Big Bang