Bedrijvenmarkt Nederland

Transcriptie

1 Bedrijvenmarkt Nederland 2007/97 Datum: december 2007 Projectleider: Veronique Linssen Productschap Tuinbouw, Afdeling Marktinformatie en Marktonderzoek

2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze dan ook zonder voorafgaande toestemming van de uitgever of auteur. Productschap Tuinbouw, Postbus 280, 2700 AG Zoetermeer Telefoon (079) Internet Projectleider Veronique Linssen Telefoon

3 Inhoudsopgave 1 Inleiding Achtergronden van het onderzoek Toelichting op het onderzoek Indeling rapport 6 2 Steeds minder bedrijven uit midden- en grootbedrijf hebben bloemen en planten Penetratiegraad bloemen en planten in midden- en grootbedrijf daalt verder Penetratie bloemen en planten sterk branche gerelateerd Geen geld en tijd zijn redenen voor ontbreken bloemen en planten 16 3 Bestedingen planten nemen toe, kunst fors gedaald Nederlands bedrijfsleven (10+) geeft naar schatting 108 miljoen per jaar aan bloemen en planten uit Twee vijfde budget gaat op aan echte groene planten Gemiddeld besteed bedrag bloemen toegenomen Zakelijke dienstverleners zijn big spenders Eigen perceptie van bedrijven is dat zij meer zijn gaan uitgeven 25 4 Aankoopmotief bloemen en planten op emotionele gronden Bloemen en planten staan er voor de gezelligheid en ter decoratie Hoofdingang en receptie meest aangewezen plek voor bloemen en veel minder voor planten 28 5 Bloemist meest aangewezen plek voor bedrijven voor aankoop bloemen en planten Bloemenwinkel meest genoemde aankoopplaats bloemen en planten Praktische redenen voor keuze belangrijkste aankoopplaats Keuze voor leverancier wordt vooral bepaald door kwaliteit van het product Koopfrequentie onveranderd 34 6 Drie kwart bedrijven geeft cadeaus aan personeel Snijbloemen favoriet als cadeau aan eigen medewerkers 35 7 Aanwezigheid bloemen en planten belangrijk voor werkklimaat en klanten 39 8 Samenvatting en conclusies Penetratiegraad bloemen en planten bij midden- en grootbedrijf daalt verder Totale bestedingen aan bloemen en planten stabiel Aankoopmotief bloemen en planten op emotionele gronden Bloemen blijven zeer favoriet als cadeau aan personeel Benefits planten op de werkplek meer benadrukken 50 Bijlage 1 Onderzoeksverantwoording Productschap Tuinbouw 3

4

5 1 Inleiding 1.1 Achtergronden van het onderzoek De institutionele- of bedrijvenmarkt vormt een belangrijk segment in de afzet van snijbloemen en kamerplanten. Bloemenbureau Holland (BBH) heeft het Productschap Tuinbouw gevraagd een bedrijvenmarktonderzoek in Nederland op te zetten. Met de resultaten van het onderzoek kan BBH nog gerichter en effectiever haar activiteiten op de bedrijvenmarkt inzetten, om uiteindelijk het afzetniveau van bloemen en planten te verhogen. In dit onderzoek is expliciet gevraagd naar het gebruik van bloemen en planten voor interne doeleinden (zoals ter decoratie, aankleding van het bedrijf of als cadeau voor medewerkers van het bedrijf/instelling). Er dient onder andere antwoord gegeven te worden op vragen als: hoe groot is de zakelijke markt voor bloemen en planten in Nederland? welke bedrijven (naar grootte en naar branche) kopen bloemen en planten? waarom wel of niet? waar zijn deze bloemen en planten aanwezig binnen het bedrijf? hoe worden bloemen en planten binnen het bedrijfsleven gebruikt (als decoratie of als cadeau)? 1.2 Toelichting op het onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd door middel van telefonische interviews. Hierbij is gebruik gemaakt van een computergestuurd telefonisch interviewsysteem (CATI). De gesprekken zijn gevoerd door ervaren business to business interviewers. In totaal zijn 700 bedrijven ondervraagd. ACE! Marktonderzoek bv te Aalsmeer heeft zorggedragen voor het veldwerk en de rapportage. Alle gesprekken zijn gevoerd met de persoon die verantwoordelijk is voor de aanschaf van snijbloemen en kamerplanten binnen het betreffende bedrijf/instelling. In de meeste gevallen is met de directeur cq. eigenaar van de vestiging gesproken. Het veldwerk is in de periode van 3 tot en met 28 september gehouden. Voorafgaand aan het veldwerk is een pilot onder 5 Nederlandse bedrijven gehouden. Voor de verdere verantwoording van het onderzoek, wordt verwezen naar de onderzoeksverantwoording, dat als bijlage 1 in dit rapport is opgenomen. In de zomer van 1992 is voor de eerste keer een bloemen- en plantenonderzoek onder Nederlandse bedrijven en instellingen uitgevoerd. In de jaren erna (1996, 1998, 2000, 2003 en 2007) is het onderzoek eveneens uitgevoerd, zodat er vergelijkingen gemaakt kunnen worden. Een belangrijke opmerking hierbij is dat tot en met de meting in 2000 alleen bedrijven en instellingen in Nederland met 10 of meer werkzame personen in de metingen zijn betrokken. Zowel in 2003 als in 2007 is het kleinbedrijf (1 tot 10 werkzame personen) meegenomen. Om goede vergelijkingen met voorgaande metingen te maken, zijn de resultaten van 2003 en 2007 exclusief het kleinbedrijf in onderhavig rapport verwerkt. Als er significante verschillen zijn, dan wordt daar apart melding van gemaakt. De resultaten kunnen als representatief beschouwd worden voor het gehele Nederlandse klein- (minder dan 10 werkzame personen), midden- (10 49) en grootbedrijf (50+). Voor de leesbaarheid wordt in dit rapport veelal gesproken over de Nederlandse bedrijven/instellingen of het Nederlands klein-, midden- en/of grootbedrijf. Productschap Tuinbouw 5

6 De termen bloemen, snijbloemen en verse snijbloemen worden in de verschillende hoofdstukken door elkaar heen gebruikt. Indien snijbloemen staat vermeldt wordt er in dit rapport zowel verse snijbloemen als droogbloemen bedoeld (en geen kunstbloemen). Als het alleen over verse snijbloemen gaat, dan wordt dit ook zo omschreven. Datzelfde geldt voor kamerplanten. In dit rapport wordt onder de non profit sector een optelling verstaan van de overheid, het onderwijs, de gezondheidszorg, de maatschappelijke dienstverlening en vrije beroepen. 1.3 Indeling rapport In dit rapport worden de belangrijkste resultaten met betrekking tot het bedrijvenmarktonderzoek in Nederland weergegeven. In het eerste hoofdstuk wordt ingegaan op het aantal en de aard van de branches die bloemen en planten hebben staan. Vervolgens zal in het tweede hoofdstuk stilgestaan worden bij bestedingen van het Nederlandse bedrijfsleven aan bloemen en planten. De redenen om bloemen en planten te hebben, zijn onderwerp van het derde hoofdstuk. De aankoopplaats voor de bedrijven wordt in hoofdstuk vier behandeld. Het geven van cadeaus staat centraal in het vijfde hoofdstuk en het zesde hoofdstuk omvat de resultaten op de stellingen. Het rapport wordt afgesloten met de overall conclusies (hoofdstuk 7). Er wordt overwegend gerapporteerd naar de verschillende jaren, andere indelingen worden incidenteel gemaakt en staan in tekstvorm vermeld. In het separaat geleverde tabellenrapport staan alle uitsplitsingen vermeld. Als er significante verschillen tussen de jaren bestaan, zal daar expliciet melding van gemaakt worden. Bij een aantal grafieken en tabellen moeten we rekening houden met indicatieve resultaten vanwege het relatief beperkt aantal waarnemingen dat gerealiseerd is. 6 Productschap Tuinbouw

7 2 Steeds minder bedrijven uit midden- en grootbedrijf hebben bloemen en planten In dit eerste hoofdstuk wordt met name ingegaan op hoeveel Nederlandse bedrijven en instellingen regelmatig over bloemen en planten in hun bedrijf beschikken (penetratiegraad). 2.1 Penetratiegraad bloemen en planten in midden- en grootbedrijf daalt verder 1 Penetratiegraad bloemen en planten totaal (naar jaar) 100% 90% 88% 86% 88% 89% 80% 80% 75% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% % bedrijven dat regelmatig over bloemen en planten beschikt (Basis: alle 10+ bedrijven) De dalende tendens heeft zich in de afgelopen jaren doorgezet. Ten opzichte van 2003 beschikken aanmerkelijk minder Nederlandse bedrijven en instellingen met meer dan 10 werkzame personen regelmatig over bloemen en planten (vers en kunst) Wanneer gekeken wordt naar alle bedrijven en instellingen (1+) dan is er sprake van een toename (van 50% in 2003 naar 60% in 2007) Productschap Tuinbouw 7

8 2 Penetratiegraad bloemen en planten totaal (naar jaar en grootteklassen) 100% 90% 80% 70% 87% 84% 84% 81% 72% 69% 94% 94% 94% 91% 90% 90% 89% 91% 91% 85% 83% 78% 88% 88% 89% 86% 80% 75% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% KWP KWP KWP 50+ Totaal (Basis: alle 10+ bedrijven) De daling van de penetratiegraad van bloemen en planten is in het Nederlandse grootbedrijf (50 of meer werkzame personen) het grootst De impact van de daling van de penetratiegraad van het grootbedrijf op het totaal aantal bedrijven dat over bloemen en planten beschikt, is evident Het Nederlandse klein- en middenbedrijf (KWP 50-) laat een beduidend minder scherpe daling zien in percentage bedrijven dat over bloemen en planten beschikken Drie vijfde (59%) van het Nederlandse kleinbedrijf (minder dan 10 werkzame personen) beschikt regelmatig over bloemen en planten. In 2003 beschikte 47% van de bedrijven met minder dan 10 werkzame personen over bloemen en planten. Een duidelijke toename derhalve 8 Productschap Tuinbouw

9 2.2 Echte groene planten staan vooral bij midden- en grootbedrijf 3 Penetratiegraad bloemen en planten 2007 (naar grootteklassen en productgroep) 100% 90% 80% 70% 68% 60% 57% 50% 40% 44% 39% 41% 30% 20% 10% 24% 24% 24% 22% 23% 24% 22% 4% 5% 7% 4% 14% 12% 10% 10% 21% 16% 13% 13% 0% Echte snijbloemen Echte bloeiende planten Echte groene planten Droogbloemen Kunstbloemen Kunstplanten (Basis: alle bedrijven) KWP 10- (kleinbedrijf) KWP (middenbedrijf) KWP 50+ (grootbedrijf) KWP 1+ (alle bedrijven) De penetratie van echte snijbloemen in het gehele Nederlandse bedrijfsleven ligt iets boven die van echte bloeiende planten. Het zijn vooral de 50+ bedrijven die snijbloemen hebben staan (44%) Twee vijfde van alle Nederlandse bedrijven of instellingen beschikt regelmatig over echte groene planten. Het zijn vooral de 10+ bedrijven (en dan met name 50+ (68%)) die echte groene planten in huis hebben. Bij het kleinbedrijf is dit veel minder het geval De overige verschillen tussen de grootteklassen zijn niet significant Productschap Tuinbouw 9

10 4 Penetratiegraad bloemen en planten 10+ bedrijven (naar jaar en productgroep) 1 100% 90% 80% 70% 60% 75% 76% 74% 65% 59% 50% 40% 30% 20% 40% 36% 30% 31% 28% 23% 37% 34% 24% 23% 12% 12% 12% 20% 20% 18% 15% 12% 26% 17% 16% 13% 14% 10% 5% 2% 0% Echte snijbloemen Echte bloeiende planten Echte groene planten Droogbloemen Kunstbloemen Kunstplanten (Basis: alle 10+ bedrijven) Alle productgroepen, met uitzondering van droogbloemen en bloeiende planten, laten een daling in penetratiegraad zien (NB: bovenstaande grafiek heeft als basis ALLE 10+ bedrijven) De penetratiegraad van echte bloeiende planten is stabiel te noemen ten opzichte van 2003 Echte snijbloemen worden bij 28% van de 10+ bedrijven aangetroffen: de ingezette daling vanaf 1998, heeft zich verder voortgezet Voor echte groene planten geldt eveneens dat beduidend minder bedrijven over deze planten beschikken: in de afgelopen 10 jaar is de penetratie teruggelopen van 76% in 1998 naar 59% in De ingezette daling is (nog) geen halt toegeroepen De opleving van kunstplanten is weer teniet gedaan en weer terug op het oude niveau Twee derde van de 10+ bedrijven (67%) heeft echte bloemen en/of planten staan, terwijl dat bij de helft van het kleinbedrijf (49%) voorkomt 1 Voor kunstbloemen en planten zijn de cijfers van 1996, 1998 en 2000 iets anders berekend (optelling van zijden- en plastic bloemen en/of planten) 10 Productschap Tuinbouw

11 5 Penetratiegraad bloemen en planten 10- bedrijven (naar jaar en productgroep)2 Basis: alle 10- bedrijven Snijbloemen 19% 24% Bloeiende kamerplanten 15% 22% Groene kamerplanten 39% 39% Droogbloemen 3% 4% Kunstbloemen 9% 10% Kunstplanten 11% 13% Binnen het kleinbedrijf (1-9 werkzame personen ) is de penetratie van echte bloeiende kamerplanten toegenomen. De toename in penetratie van snijbloemen is niet significant te noemen. Een volgende meting zal moeten uitwijzen of de stijgende tendens zich doorzet. De penetratie van de overige productgroepen is vrij constant gebleven 2.3 Penetratie bloemen en planten sterk branche gerelateerd 6 Penetratiegraad bloemen en planten totaal (naar branche en jaar) Basis: alle 10+ bedrijven Zakelijke dienstverlening 95% 94% 97% 94% 91% 93% Hotel 100% 100% 100% 100% 93% 89% Horeca exclusief hotels 100% 100% 93% 98% 84% 88% Non-profit 94% 93% 93% 95% 84% 81% Bouw 73% 73% 84% 88% 67% 72% Autoreparatie 100% 88% 97% 94% 89% 69% Industrie 87% 85% 81% 84% 79% 61% Groothandel 86% 99% 96% 94% 78% 61% Transport 81% 83% 84% 76% 79% 59% Detailhandel food 63% 47% 57% 66% 75% 55% Detailhandel non-food 99% 63% 75% 68% 66% 51% TOTAAL 88% 86% 88% 89% 80% 75% De meeste bedrijven in de zakelijke dienstverlening beschikken regelmatig over bloemen en planten (vers en kunst). Dit is redelijk stabiel te noemen over de jaren Negen van de tien grote Nederlandse hotels (10 of meer werkzame personen) beschikken regelmatig over bloemen en planten en de penetratie van bloemen en planten blijft verder dalen 2 Voor kunstbloemen en planten zijn de cijfers van 1996, 1998 en 2000 iets anders berekend (optelling van zijden- en plastic bloemen en/of planten) 3 Verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven niet per definitie significant, maar geven wel richting Productschap Tuinbouw 11

12 In drie sectoren is de penetratiegraad toegenomen: in de bouwsector, in de horeca (hotels niet meegerekend) en in de zakelijke dienstverlening Binnen de transportsector en de detailhandel zijn bloemen en planten nog (steeds) geen gemeengoed. De daling ten opzichte van 2003 is fors te noemen Ook binnen de autobranche, de industrie en de groothandel is een scherpe daling waarneembaar De vijf grootste sectoren (in deze sectoren valt 77% van het totaal aantal bedrijven met 10 of meer werkzame personen) zijn de zakelijke dienstverlening (22% van de 10+ bedrijven), de nonprofit sector (22%), de industrie (aandeel van 12%), de bouw (11%) en de groothandel (10%- aandeel). De impact van deze vijf sectoren op de penetratiegraad is evident Voor de 10- bedrijven is het, door een relatief laag aantal waarnemingen over de 11 branches, niet verstandig om penetratiecijfers weer te geven 12 Productschap Tuinbouw

13 7 Penetratiegraad verse snijbloemen4 (naar branche en jaar) Basis: alle 10+ bedrijven Hotel 90% 83% 77% 57% 63% Horeca exclusief hotels 64% 64% 77% 38% 54% Zakelijke dienstverlening 41% 44% 53% 29% 46% Detailhandel non-food 19% 27% 23% 28% 35% Detailhandel food 28% 37% 28% 68% 34% Autoreparatie 44% 54% 55% 28% 29% Groothandel 18% 37% 24% 22% 24% Non-profit 38% 50% 43% 48% 22% Bouw 18% 24% 14% 20% 17% Industrie 27% 31% 25% 22% 11% Transport 19% 30% 12% 24% 8% TOTAAL 30% 40% 36% 31% 28% Het aantal hotels dat over verse snijbloemen beschikt, neemt weer iets toe. Die toename geldt ook duidelijk voor de andere horecagelegenheden Het aantal bedrijven in de zakelijke dienstverlening dat regelmatig over verse snijbloemen beschikt, is na een dip in 2003 fors toegenomen, terwijl dat in de non-profit sector duidelijk omgedraaid is Beduidend minder bedrijven werkzaam in de detailhandel food beschikken over verse bloemen In de transportsector, industrie en bouw ligt de penetratiegraad van verse snijbloemen onder het landelijke cijfer. Hierbij valt vooral de scherpe daling binnen de transportsector op 4 Verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven niet per definitie significant, maar geven wel richting Productschap Tuinbouw 13

14 8 Penetratiegraad echte groene planten 5 (naar branche en jaar) Basis: alle 10+ bedrijven Zakelijke dienstverlening 85% 86% 81% 80% 76% Non-profit 91% 81% 85% 71% 72% Hotel 87% 79% 94% 75% 61% Bouw 61% 75% 58% 64% 53% Transport 75% 72% 54% 64% 52% Industrie 71% 73% 70% 60% 51% Horeca exclusief hotels 60% 63% 75% 52% 48% Groothandel 93% 83% 87% 68% 46% Detailhandel food 36% 27% 43% 70% 39% Detailhandel non-food 41% 57% 63% 38% 39% Autoreparatie 65% 69% 69% 45% 35% TOTAAL 75% 76% 74% 65% 59% Twee vijfde van de detailhandel en een derde van de bedrijven werkzaam in de autobranche beschikt over echte groene planten en blijven daarmee achter bij het gemiddelde van 59%. De daling binnen de detailhandel food is groot Ook de daling binnen de groothandel is opvallend en het penetratiecijfer komt inmiddels onder het landelijke gemiddelde te liggen Drie kwart van de bedrijven werkzaam in de zakelijke dienstverlening of non-profit sector beschikt regelmatig over echte groene planten (min of meer stabiel te noemen) Vier andere sectoren (hotels, bouwsector, transportsector en de industrie) laten een duidelijke afname zien 5 Verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven niet per definitie significant, maar geven wel richting 14 Productschap Tuinbouw

15 9 Penetratiegraad echte bloeiende planten6 (naar branche en jaar) Basis: alle 10+ bedrijven Horeca exclusief hotels 50% 34% 66% 32% 50% Hotel 53% 69% 65% 57% 46% Non-profit 27% 40% 52% 36% 34% Detailhandel food 30% 26% 36% 70% 30% Autoreparatie 18% 36% 42% 23% 24% Zakelijke dienstverlening 27% 32% 35% 20% 23% Detailhandel non-food 15% 21% 38% 13% 15% Bouw 18% 33% 29% 25% 14% Industrie 20% 32% 22% 12% 14% Groothandel 20% 32% 30% 11% 11% Transport 27% 35% 21% 32% 10% TOTAAL 23% 34% 37% 24% 23% Ongeveer de helft van de Nederlandse horeca (inclusief hotels) beschikt over echte bloeiende planten. De penetratiegraad van bloeiende planten bij hotels blijft echter dalen Een derde van de bedrijven in de non-profit sector beschikt regelmatig over echte bloeiende planten. Het penetratiecijfer blijft ten opzichte van 2003 redelijk stabiel Opvallend is het fors dalend aantal bedrijven werkzaam in de detailhandel food dat regelmatig over echte bloeiende planten beschikt (van 70% naar 30%). Blijkbaar was 2003 een positieve uitschieter De transportsector en de bouwsector lijken min of meer afscheid te nemen van echte bloeiende planten 6 Verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven niet per definitie significant, maar geven wel richting Productschap Tuinbouw 15

16 2.4 Geen geld en tijd zijn redenen voor ontbreken bloemen en planten 10 Meest genoemde redenen afwezigheid snijbloemen7 (naar jaar) Basis: alle 10+ bedrijven die niet over verse snijbloemen beschikken Geen geld voor 16% 6% 18% Geen tijd voor 10% 16% 17% Aard van de werkzaamheden 16% 7% 16% Ontbreken van verzorging 23% 20% 14% Geen interesse (van werknemers) van dit bedrijf 19% 23% 12% Geen ruimte voor 12% 9% 9% Te veel rommel - 10% 6% Te droge lucht voor snijbloemen - - 5% Te donker voor bloemen - 4% 1% Het aspect geld lijkt een prominentere rol te (gaan) spelen, hoewel redenen als we hebben er geen tijd voor en we hebben niemand die de bloemen verzorgt indirect met geld te maken hebben Desinteresse en de aard van de werkzaamheden zijn eveneens redenen om geen snijbloemen in het bedrijf te hebben staan Vooral het kleinbedrijf (bedrijven met minder dan 10 werkzame personen) zegt geen ruimte te hebben om snijbloemen te plaatsen (21%) en geen tijd te hebben (23%) Het ontbreken van geld is een duidelijke reden voor de afwezigheid van bloemen. Er is aan alle bedrijven gevraagd of zij een apart budget voor de aankoop van bloemen en planten hebben. Een vijfde (20%) van alle 10+ heeft dat inderdaad (zelfs 34% van de 50+ bedrijven). Vestigingen in het kleinbedrijf hebben dat veel minder (2% heeft een apart budget). Een kwart van de bedrijven met een budget heeft elk jaar een vast bedrag voor de aanschaf van bloemen en planten (bij de allergrootste bedrijven ligt dat zelfs op 48%). Enkele bedrijven rekenen met een percentage van de omzet, maar de helft weet niet precies hoe het budget tot stand komt. 7 Routing vanaf 2003 iets gewijzigd 16 Productschap Tuinbouw

17 11 Meest genoemde redenen afwezigheid kamerplanten8 (naar jaar) Basis: alle 10+ bedrijven die niet over echte planten beschikken Aard van de werkzaamheden 20% 3% 30% Ontbreken van verzorging 32% 35% 22% Geen ruimte voor 12% 6% 18% Geen tijd voor 8% 27% 15% Geen geld voor 5% 2% 4% Te droge lucht voor planten - - 3% Geen interesse (van werknemers) van dit bedrijf 17% 10% 1% Te veel rommel - 7% 0% Redenen om geen kamerplanten te hebben, komen deels overeen met de genoemde redenen om geen snijbloemen in het bedrijf te hebben staan. De aard van de werkzaamheden en het ontbreken van de verzorging voor de planten wordt door de helft van de bedrijven genoemd. Hierdoor lijkt het alsof bedrijven van mening zijn dat planten meer verzorging nodig hebben dan snijbloemen. Ook het gebrek aan ruimte wordt vaker genoemd Geld is duidelijk een minder issue wanneer het om planten gaat, bloemen worden blijkbaar als duurder gepercipieerd Niemand die de planten verzorgt (44%) en teveel rommel (18%) zijn voor het kleinbedrijf (10-) redenen om geen planten te hebben staan 8 Routing vanaf 2003 iets gewijzigd Productschap Tuinbouw 17

18 18 Productschap Tuinbouw

19 3 Bestedingen planten nemen toe, kunst fors gedaald In het tweede hoofdstuk worden de uitgaven aan bloemen en planten voor intern gebruik (decoratie EN als cadeau aan personeel) behandeld. Daarnaast wordt ingeschat hoeveel geld er omgaat in de verschillende branches en productgroepen. 3.1 Nederlands bedrijfsleven (10+) geeft naar schatting 108 miljoen per jaar aan bloemen en planten uit 12 Totale uitgaven 9 aan bloemen en planten voor intern gebruik (naar jaar, inclusief kunst) 140 * miljoen Totale uitgaven aan bloemen en planten regelmatig over bloemen en/of planten beschikken) (Basis: alle 10+ bedrijven die Geschat wordt dat het Nederlandse bedrijfsleven (KWP 10+) 108 miljoen uitgeeft aan bloemen en planten voor intern gebruik. Deze uitgaven zijn ten opzichte van 2003 redelijk stabiel gebleven Het kleinbedrijf (KWP 10-) geeft 350 miljoen uit en dat is ruim 30 miljoen meer dan in Drie kwart van de totale uitgaven van 458 miljoen komt voor rekening van het kleinbedrijf. Op zich is het niet verwonderlijk dat het kleinbedrijf zoveel uitgeeft: het zijn ook veruit de meeste bedrijven (92% van de totale populatie valt in de groep 1 tot 10 werkzame personen) De 10+ bedrijven geven per bedrijf bijna 4 keer zo veel uit als de 10- bedrijven: respectievelijk 363 per jaar 9 Het gaat bij deze vraag om een schatting, een aantal respondenten weet het niet (meer) en soms gaat het om een éénmalige uitgave in het verleden. Aangezien een deel van de populatie ondervraagd is, worden genoemde bedragen vermenigvuldigd met het totale aantal bedrijven dat zich in die cel bevindt. Hierdoor zijn afwijkingen onontkoombaar. Productschap Tuinbouw 19

20 3.2 Twee vijfde budget gaat op aan echte groene planten 13 Procentuele verdeling totale uitgaven aan bloemen en planten voor intern gebruik (naar jaar) 100% 90% 16% 11% 5% 12% 4% 80% 70% 47% 36% 41% 60% 46% 49% 50% 40% 30% 6% 9% 10% 13% 19% 20% 10% 31% 31% 38% 38% 36% 0% Snijbloemen (echt, droog) Echte bloeiende planten Echte groene planten Kunstbloemen en -planten regelmatig over bloemen en/of planten beschikken) (Basis: alle 10+ bedrijven die Twee vijfde van het budget wordt aan echte groene planten besteed (het relatieve belang neemt iets toe) Het aandeel van bloeiende planten in het budget neemt nog steeds toe Tot slot wordt er aan kunstbloemen en planten fors minder besteed dan in 2003 en de bestedingen komen daarmee op het niveau van 2000 Het Nederlandse kleinbedrijf geeft relatief gezien minder uit aan snijbloemen (28% van hun totale budget wordt hieraan besteed) en aan groene planten (33%), maar meer aan echte bloeiende planten (29%). Aan kunstbloemen en planten wordt 9% van het totale budget gespendeerd 20 Productschap Tuinbouw

21 14 Totale uitgaven aan bloemen en planten voor intern gebruik (naar productgroep en jaar) 60 * miljoen Snijbloemen (echt, droog) Echte groene planten Echte bloeiende planten Kunstbloemen en -planten regelmatig over bloemen en/of planten beschikken) (Basis: alle 10+ bedrijven die De lichte stijging in de totale bestedingen komt volledig voor rekening van de echte planten: de bestedingen aan groene planten zijn gestegen en er is nog nooit zoveel uitgegeven aan echte bloeiende planten Voor snijbloemen is het budget ongeveer gelijk gebleven De stijging is het grootst (in absolute zin) binnen de productgroep echte bloeiende planten Aan kunstbloemen en planten wordt duidelijk minder besteed Zoals vermeld geeft het kleinbedrijf relatief veel uit aan kunstbloemen en planten: 33 miljoen. Aan echte groene planten ( 116 miljoen) wordt echter het meest uitgegeven. Aan snijbloemen wordt 100 miljoen besteed. De totale uitgaven aan echte bloeiende planten komen uit op 102 miljoen Aan de 10+ bedrijven die zowel beschikken over snijbloemen EN wel eens snijbloemen als cadeau aan de eigen medewerkers geven, is gevraagd om een verdeling naar beiden te geven. Op indicatieve basis (relatief kleine steekproef) kunnen we stellen dat de helft (50%) van het budget opgaat aan snijbloemen als cadeau en 50% aan snijbloemen die als decoratie dienen. Dit geldt eveneens voor het kleinbedrijf. Bij kamerplanten ligt die verhouding duidelijk anders: 8% als cadeau en 92% van het budget is bestemd voor kamerplanten als decoratie. Bij het kleinbedrijf (KWP 1 9) liggen de verhoudingen iets anders : 80% van het budget gaat naar decoratie en 20% naar cadeau (geen significant verschil met 10+). Productschap Tuinbouw 21

22 3.3 Gemiddeld besteed bedrag bloemen toegenomen 15 Gemiddelde besteding aan bloemen en planten voor intern gebruik10 (naar productgroep en jaar) Bloemen Echte groene Echte bloeiende Kunstbloemen en - Totaal planten planten planten Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over bloemen en/of planten beschikken Alle budgetten zijn flink toegenomen, op die van kunstbloemen en planten na Aan echte bloeiende planten wordt gemiddeld hetzelfde uitgegeven als aan echte groene planten Aan bloemen wordt in 2007 het meest besteed: elk bedrijf dat regelmatig over bloemen beschikt, geeft op jaarbasis ruim uit. De bedrijven die bloemen hebben, vinden het blijkbaar belangrijk om ze te hebben staan en hebben daar dus een behoorlijk budget voor over 10 Verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven en een groot percentage weet niet niet per definitie significant en dienen als indicatief geïnterpreteerd te worden 11 Is berekend en niet zoals in voorgaande jaren expliciet gevraagd 22 Productschap Tuinbouw

23 Onderstaand een overzicht wat de gemiddelde besteding per bedrijf, dat regelmatig over bloemen en/of planten beschikt, per jaar is: 2007 KWP 1-9 KWP 10+ Allen Bloemen Echte groene planten Echte bloeiende planten Kunstbloemen en planten Binnen de categorie 10+ is het vooral het grootbedrijf (50+) dat gemiddeld het meest besteedt aan de diverse productgroepen, zeker als het gaat om bloemen en groene planten. 3.4 Zakelijke dienstverleners zijn big spenders 16 Totale uitgaven aan bloemen en planten voor intern gebruik12 (naar branche en jaar) Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over bloemen en/of planten beschikken Industrie Bouw Groothandel Autoreparatie Detailhandel food en non-food Hotel Horeca exclusief hotels Transport Zakelijke dienstverlening Non-profit TOTAAL De bedragen zijn weergegeven in miljoenen Absoluut gezien geven bedrijven werkzaam in de zakelijke dienstverlening het meest uit aan bloemen en planten: 51 miljoen op jaarbasis, gevolgd door de non-profit sector met 31 miljoen 12 Verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven niet per definitie significant, maar geven wel richting Productschap Tuinbouw 23

24 17 Gemiddeld besteed bedrag aan bloemen en planten voor intern gebruik (naar branche en jaar) Basis: alle 10+ bedrijven Gemiddeld bedrag per bedrijf op jaarbasis 2007 Zakelijke dienstverlening Hotel Non-profit Autoreparatie Transport 902 Horeca exclusief hotels 708 Detailhandel food en non-food 545 Groothandel 444 Bouw 429 Industrie 275 Bedrijven werkzaam in de zakelijke dienstverlening geven per bedrijf het meest uit aan bloemen en planten: gemiddeld Productschap Tuinbouw

25 3.5 Eigen perceptie van bedrijven is dat zij meer zijn gaan uitgeven 18 Hoe hebben de uitgaven zich de laatste 3 jaar ontwikkeld? (naar productgroep) 100% 90% 16% 13% 16% 25% 80% 12% 13% 3% 70% 60% 50% 46% 54% 65% 60% 40% 30% 20% 10% 26% 21% 16% 15% 0% Snijbloemen Groene planten Bloeiende planten Kunstbloemen en -planten Toegenomen Gelijk gebleven Afgenomen Weet niet regelmatig over bloemen en/of planten beschikken EN het bedrag weten dat zij uitgeven 13 ) (Basis: alle 10+ bedrijven die Een kwart van de 10+ bedrijven die regelmatig over bloemen en planten beschikt en weet wat zij op jaarbasis uitgeeft, is van mening dat zij in de afgelopen drie jaar meer aan snijbloemen heeft uitgegeven Bij kunstbloemen en planten is dat juist omgekeerd: 25% van de bedrijven geeft aan minder besteed te hebben ten opzichte van 15% van de bedrijven die zegt meer besteed te hebben (netbalance score is negatief: -10 en dit klopt met de werkelijkheid ) De perceptie ten aanzien van planten lijkt ook redelijk met de werkelijkheid te kloppen: de net-balance score is +13 bij bloeiende planten en voor groene planten komt de net-balance score uit op +8 De net-balance score ten aanzien van snijbloemen is met +14 relatief hoog. De bestedingen per bedrijf zijn dan ook (fors) toegenomen 13 Deze cijfers dienen als indicatief gezien te worden vanwege de zeer kleine steekproeven Productschap Tuinbouw 25

26 4 Aankoopmotief bloemen en planten op emotionele gronden Het derde hoofdstuk geeft meer achtergrondinformatie over de redenen waarom bedrijven en instellingen bloemen en planten hebben staan. Daarnaast wordt kort ingegaan op welke plaats in het bedrijf de bloemen en planten worden neergezet. 4.1 Bloemen en planten staan er voor de gezelligheid en ter decoratie 19 Spontaan genoemde redenen aanwezigheid bloemen (naar jaar) Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over bloemen beschikken Voor de gezelligheid 52% 57% 51% Decoratief \ ter decoratie \ aankleding 36% 30% 35% Staat representatief 37% 23% 21% Bevordert de luchtkwaliteit - 1% 5% Natuur in het bedrijf - 1% - Bevordert het werkklimaat 3% 2% 5% Voor de gezondheid van de werknemers 1% 0% 0% Stimuleert de productiviteit van de werknemers - 1% - Gezelligheid en decoratief zijn de meest genoemde argumenten om bloemen te hebben. Door de jaren heen is hier geen verandering in gekomen Ondanks het feit dat een vijfde van de bedrijven representativiteit noemt, lijkt het minder dan in voorgaande jaren een argument te zijn Tussen het kleinbedrijf en midden- en grootbedrijf zijn geen significante verschillen gevonden 26 Productschap Tuinbouw

27 20 Spontaan genoemde redenen aanwezigheid planten (naar jaar) Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over planten beschikken Voor de gezelligheid 78% 73% 62% 63% 64% Decoratief \ ter decoratie \ aankleding 8% 49% 50% 36% 38% Staat representatief 22% 15% 25% 12% 12% Bevordert de luchtkwaliteit % 10% Natuur in het bedrijf % 3% Bevordert het werkklimaat - - 6% 3% 6% Voor de gezondheid van de werknemers 4% 7% 11% 2% 7% Dezelfde argumenten zoals die voor bloemen worden genoemd, gelden ook voor planten Zaken als gezond, natuur(lijk) en stimulatie voor de medewerkers worden nauwelijks genoemd Er zijn enkele verschillen waarneembaar. De grotere bedrijven noemen vaker zaken als voor de gezondheid voor de medewerkers, bevordert het werkklimaat en bevordert de luchtkwaliteit dan de kleinere bedrijven. Het lijkt er dus op of grotere bedrijven meer met deze onderwerpen doen dan de kleinere bedrijven of zijn zij er meer mee bekend Productschap Tuinbouw 27

28 4.2 Hoofdingang en receptie meest aangewezen plek voor bloemen en veel minder voor planten 21 Waar staan doorgaans bloemen en planten? (naar jaar) SPONTAAN Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over bloemen en/of planten beschikken Bloemen Planten Receptie \ hoofdingang 59% 53% 51% 25% 29% 30% Algemeen in de kantoren 18% 23% 23% 50% 49% 46% Vergaderruimtes \ conferentiezalen 13% 6% 14% 14% 9% 7% Directiekamer 14% 8% 8% 2% 5% 6% Kantine \ personeelsruimte 4% 9% 9% 4% 11% 11% Winkel \ showroom 5% 11% 3% 7% 8% 7% Tafels van het restaurant 15% 7% 15% 14% 4% 4% In (hotel)kamers 6% 3% 1% 8% 5% 3% Gang \ overloop 3% 6% 3% 20% 12% 13% Overal 5% 6% 7% 23% 17% 20% Vensterbank % De receptie of hoofdingang is de meest genoemde plaats waar bedrijven hun bloemen in het bedrijf hebben staan. Voornamelijk bij grote bedrijven (50+) treffen we snijbloemen bij de receptie of hoofdingang aan (74%) Bij 30% van het Nederlandse kleinbedrijf worden bloemen bij de receptie of hoofdingang aangetroffen. Dit zou te maken kunnen hebben met het ontbreken van een receptie bij de kleinste bedrijven Kamerplanten staan bij de helft van de bedrijven in de kantoren (vooral bij de 50+ bedrijven is dat het geval: 61%) Bij de grotere bedrijven treffen we eerder planten bij de receptie, in de kantoren en in de personeelsruimten aan dan bij het midden- en kleinbedrijf Geen significante verschuivingen met voorgaande meting waarneembaar 28 Productschap Tuinbouw

29 5 Bloemist meest aangewezen plek voor bedrijven voor aankoop bloemen en planten In het vierde hoofdstuk wordt gekeken waar bedrijven hun bloemen en planten kopen en waarom juist daar. 5.1 Bloemenwinkel meest genoemde aankoopplaats bloemen en planten 22 Waar worden doorgaans de snijbloemen die in het bedrijf staan, gekocht? (naar jaar, spontaan genoemd) Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over snijbloemen beschikken (vers) Bij de bloemist \ bloemenwinkel 78% 80% 81% 81% Via een verzendorganisatie - - 3% 4% Via een tuincentrum 10% 7% 2% 5% Via de markt \ straatkoopman 4% 6% 3% 2% Via een interieurbeplanter - 4% 3% 0% Via een groothandelaar 2% 3% 2% 4% Eigen kweek \ tuin - 6% 3% - De meeste bedrijven kopen of bestellen hun snijbloemen bij de bloemist. Door de jaren heen is het percentage bedrijven dat hun snijbloemen via een bloemist laat regelen, stabiel te noemen Maar liefst 91% van de grootste bedrijven (50+) geeft aan dat de bloemist het belangrijkst is Er zijn geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 29

30 23 Waar worden doorgaans de kamerplanten die in het bedrijf staan, gekocht? (naar jaar, spontaan genoemd Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over kamerplanten beschikken (echte) Bij de bloemist \ bloemenwinkel 79% 41% 32% 41% Via een tuincentrum 12% 27% 25% 28% Via een interieurbeplanter - 14% 16% 14% Via een groothandelaar 5% 6% 5% 5% Via de markt \ straatkoopman - 3% 3% 3% Via een verzendorganisatie - 1% 1% Via een kweker 2% De meeste bedrijven kopen of bestellen hun kamerplanten bij de bloemist of bij een tuincentrum. Relatief veel (39%) bedrijven binnen het kleinbedrijf (10- bedrijven) kopen kamerplanten bij het tuincentrum Ten opzichte van 2003 wint de bloemist iets terrein terug en daarmee liggen de verhoudingen weer gelijk aan 2000 Het inschakelen van een interieurbeplanter voor planten is stabiel te noemen In 2003 liet 36% van de 50+ bedrijven de inkoop van planten via de interieurbeplanter lopen. Nu ligt dat met 31% op een iets lager niveau Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Aan de bedrijven die over echte bloemen en planten in het bedrijf beschikken, is zeer specifiek gevraagd of zij wel eens via een verzendorganisatie bestellen. Een meerderheid van de 10+ bedrijven (58%) zegt dit niet te doen. Een derde (32%) van de 10+ bedrijven bestelt wel eens op deze manier. Beduidend minder 10- bedrijven doen dat (18%). De bedrijven die dat wel eens doen, noemen Fleurop/Interflora het meest (77% noemt Fleurop en 10% noemt Interflora). Teleflora wordt door 7% van de bedrijven wel eens ingeschakeld om bloemen en planten te versturen. 30 Productschap Tuinbouw

31 5.2 Praktische redenen voor keuze belangrijkste aankoopplaats 24 Redenen om snijbloemen en kamerplanten juist bij de voor hen belangrijkste aankoopplaats te kopen (spontaan genoemd) Basis: alle 10+ bedrijven die belangrijkste aankoopplaats snijbloemen en/of kamerplanten noemt (niet eigen kweek) Snijbloemen Kamerplanten Dichtbij 33% 26% Gewoonte \ vaste klant \ jarenlange relatie 40% 26% Goede kwaliteit van de producten 15% 1% Creativiteit aanbieder 2% 2% Snelle levering 14% 4% Goede service 11% 7% Betrouwbare leverancier 9% 6% Goede reputatie 2% 1% Goede verhouding prijs-kwaliteit 8% 5% Goed advies 3% 2% Groot assortiment 5% 10% Redelijk geprijsd (ten opzichte van andere verkoopkanalen) 4% 2% Aparte \ exclusieve producten 1% 0% Weet niet 12% 21% De meeste bedrijven kopen of bestellen hun snijbloemen bij de bloemist, omdat het dichtbij is of omdat ze dat al jaren doen (uit gewoonte of omdat ze een vaste klant van die bloemist zijn en dus een relatie hebben opgebouwd) Planten worden behalve bij de bloemist, ook vaak bij een tuincentrum gekocht. Redenen als dichtbij of gewoonte/vaste relatie spelen dan wat minder een rol. Daarentegen wordt groot assortiment vaker genoemd Opvallend is dat een vijfde van de bedrijven eigenlijk niet weet waarom zij hun planten bij het genoemde kanaal kopen of bestellen Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 31

32 25 Worden de snijbloemen en kamerplanten bezorgd of afgehaald? (naar jaar) 100% 5% 8% 8% 90% 9% 7% 4% 80% 70% 34% 30% 38% 60% 50% 40% 30% 20% 51% 55% 49% 10% 0% Bezorgd Afgehaald Beiden Hangt er van af Weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven die regelmatig over echte bloemen en/of planten beschikken EN niet bestemd zijn voor de verkoop 14 ) De helft van de bedrijven laat de snijbloemen en kamerplanten afleveren (een vijfde (18%) van het kleinbedrijf laat dat doen, terwijl drie kwart van de grootste bedrijven bloemen en planten laat afleveren bij het bedrijf: 74%) Twee vijfde van de 10+ bedrijven haalt ze juist zelf op (64% van de 10-bedrijven haalt de bloemen en planten zelf op!) Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden 14 In 2000 inclusief bestemd voor de verkoop 32 Productschap Tuinbouw

33 5.3 Keuze voor leverancier wordt vooral bepaald door kwaliteit van het product 26 Waar let u op bij de keuze voor een leverancier?15 (spontaan genoemd) Basis: alle 10+ bedrijven die beschikken over snijbloemen Snijbloemen Kamerplanten en/of kamerplanten EN niet enkel voor de verkoop Kwaliteit van het product 18% 45% 52% 16% 38% 36% Prijs van het product 19% 18% 20% 14% 17% 19% Versheid \ houdbaarheid 22% 22% 23% 28% 10% 7% Uiterlijk in het algemeen \ moet er gewoon goed 22% 15% 15% 29% 10% 7% uitzien Exclusiviteit van het aanbod 5% 12% 7% 2% 1% 1% Betrouwbaarheid - 8% 10% - 4% 8% Goede service - 6% 9% - 7% 6% Dichtbij \ afstand tussen leverancier en bedrijf - 8% 6% - 6% 6% Ervaringen met de leverancier 22% 8% 7% 10% 7% 8% Breedte van het assortiment 2% 3% 5% 3% 2% 3% Diepte van het assortiment 2% 6% 13% - 4% 4% Goede reputatie - 2% 3% - 4% 4% Goed advies - - 3% - 1% 2% Kleur van de producten 11% 24% De meeste bedrijven die snijbloemen en/of kamerplanten kopen of bestellen, letten vooral op de kwaliteit van het product in combinatie met de prijs Voor snijbloemen komt daar de versheid als criterium nog bij Het grootbedrijf (50+) lijkt vooral de nadruk op de kwaliteit van de planten te leggen (49% van deze bedrijven zegt hier specifiek op te letten), maar ook prijs speelt een grote rol (38% let hier op) Geen verdere significante verschillen waarneembaar Aan de bedrijven die beschikken over bloemen en/of planten en deze ook wel eens cadeau aan de eigen medewerkers geven, is gevraagd of zij wel eens milieuvriendelijk geteelde bloemen en planten kopen. Het blijkt dat 5% wel eens milieuvriendelijk geteelde producten koopt. Overigens zegt 23% van de 10+ bedrijven het niet te weten of ze milieuvriendelijk geteeld zijn. Een vijfde (21%) weet het in het geheel niet. De helft van de bedrijven (52%) zegt nooit milieuvriendelijk geteelde producten te kopen. 15 Vraag in 2000 anders gesteld en verschuivingen zijn door relatief kleine steekproeven niet per definitie significant, maar geven wel richting Productschap Tuinbouw 33

34 5.4 Koopfrequentie onveranderd 27 Frequentie levering (naar productgroep) Basis: alle 10+ bedrijven die beschikken over snijbloemen en/of Kamerplanten kamerplanten EN niet bestemd voor de verkoop Snijbloemen Groen Bloeiend Meer dan 1 keer per week 12% 1% 0% 1 keer per week 54% 2% 3% Twee tot drie keer per maand 19% 3% 6% 1 keer per maand 1% 2% 7% Twee tot drie keer per kwartaal 5% 3% 6% 1 keer per kwartaal 4% 9% 19% 1 keer per half jaar 0% 8% 8% 1 keer per jaar - 21% 13% Minder vaak dan 1 keer per jaar - 13% 2% (zeer) onregelmatig 2% 29% 22% Weet niet 4% 10% 14% Twee derde van de Nederlandse bedrijven koopt of bestelt hun snijbloemen 1 keer per week of vaker (geen verschil met voorgaande metingen) De koopfrequentie van snijbloemen door het kleinbedrijf (minder dan 10 werkzame personen) ligt lager dan die van het grootbedrijf (50+) Kamerplanten worden in de regel (zeer) onregelmatig gekocht Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden 34 Productschap Tuinbouw

35 6 Drie kwart bedrijven geeft cadeaus aan personeel In hoofdstuk 5 wordt bekeken hoeveel bedrijven cadeaus aan personeelsleden geven. Hierbij staat centraal wat er dan gegeven wordt en bij welke gelegenheden. 6.1 Snijbloemen favoriet als cadeau aan eigen medewerkers 28 Geeft uw bedrijf wel eens bloemen en/of planten aan het personeel16? (naar jaar) 100% 90% 90% 88% 89% 82% 80% 70% 60% 56% 63% 64% 50% 49% 46% 40% 30% 20% 10% 19% 15% 0% % bedrijven dat snijbloemen als cadeau geeft aan het personeel % bedrijven dat kamerplanten als cadeau geeft aan het personeel (Basis: alle 10+ bedrijven) Drie kwart (77%) van de Nederlandse bedrijven schenkt de eigen medewerkers wel eens een cadeau. Bij de grotere bedrijven (50+) doet 85% van de bedrijven dat wel eens. Indien een cadeau gegeven wordt, dan zijn snijbloemen sterk favoriet: 83% van de bedrijven die wel eens cadeaus geven aan het eigen personeel, schenkt een boeket bloemen (83% keer 77% is 64% zoals vermeld in bovenstaande grafiek) Voor het kleinbedrijf (10-) is het geven van cadeaus aan het personeel minder gebruikelijk: 50% zegt dit wel te doen, de andere helft niet Planten worden veel minder dan bloemen cadeau geschonken aan eigen personeelsleden Het lijkt dat bij bedrijven en instellingen er min of meer een halt toegeroepen is in de negatieve trend ten aanzien van het geven van bloemen en planten als cadeau aan het personeel Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden 16 In 2003 is specifiek gevraagd naar personeel en niet zoals in voorgaande jaren aan anderen Productschap Tuinbouw 35

36 29 Welke cadeaus geeft uw bedrijf aan het personeel? (spontaan genoemd, alleen bloemen en planten geholpen) Basis: alle 10+ bedrijven die wel eens cadeaus aan het personeel geven Snijbloemen 56% 83% Cadeaubonnen 30% 45% Geld 17% 11% Kerstpakket 8% 13% Drank 8% 5% Boeken 3% 6% Diner(bonnen) 4% 2% Plant 5% 19% Cd s 2% 1% Badartikelen 1% 2% Chocolade \ bonbons 1% 2% Horloge 1% 3% Levensmiddelenpakket 1% 2% Parfum \ eau de toilette 1% 1% Pennenset (met logo) 2% 0% Snoep 1% 1% Snijbloemen (boeket bloemen) zijn populair om aan eigen medewerkers te geven Kleinere bedrijven geven dezelfde cadeaus aan het personeel als de grotere bedrijven, hoewel het er wel minder zijn. Drie vijfde (62%) van het kleinbedrijf geeft wel eens snijbloemen, terwijl dat bij het midden- en grootbedrijf op 83% ligt Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden 36 Productschap Tuinbouw

37 30 Bij welke gelegenheden geeft uw bedrijf bloemen en/of planten aan het personeel? (spontaan genoemd, naar productgroep) Basis: alle 10+ bedrijven die wel eens snijbloemen en/of kamerplanten als cadeau aan het personeel geven Snijbloemen Kamerplanten Jubilea 60% 44% Verjaardagen 37% 36% Afscheid collega 17% 17% Ziekte van werknemers 15% 15% Trouwen \ huwelijk 16% 13% Geboorte 19% 7% Verhuizing 3% 6% Zakelijke relatie 4% 3% Aannemen nieuwe medewerker 3% 3% Kerst 3% 2% Begrafenis \ overlijden 4% 1% Secretaressedag 7% - Als bedankje 5% 0% Als beloning 4% - Promotionele acties 3% 0% Snijbloemen en kamerplanten worden op de traditionele momenten zoals bij jubilea en bij verjaardagen gegeven Snijbloemen worden, meer dan kamerplanten, bij geboorte cadeau gedaan Bij de allergrootste bedrijven is het geven van bloemen bij jubilea gemeengoed: 80% van deze bedrijven geeft bloemen aan de jubilaris Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 37

38 38 Productschap Tuinbouw

39 7 Aanwezigheid bloemen en planten belangrijk voor werkklimaat en klanten Aan alle bedrijven zijn een elftal stellingen voorgelegd, waarbij de ondervraagde kan aangeven of hij \ zij er mee eens of juist niet mee eens is. Sommige stellingen zijn in voorgaande jaren ook gebruikt, waardoor een vergelijking mogelijk is. In de jaren voor 2003 is echter een 5 puntsschaal gebruikt. Dit houdt in dat de neutrale middencategorie van destijds is verrekend en op geen mening is komen te staan. De percentages mee eens en niet mee eens zijn in ieder geval te vergelijken met voorgaande metingen. 31 De aanwezigheid van bloemen en planten binnen een bedrijf verbeteren het werkklimaat 100% 90% 15% 17% 21% 8% 8% 80% 70% 20% 19% 17% 30% 30% 60% 50% 40% 30% 65% 63% 62% 63% 62% 20% 10% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Drie vijfde van de bedrijven is het met de stelling eens dat de aanwezigheid van bloemen en planten het werkklimaat verbeteren Beduidend meer bedrijven met 50 of meer werkzame personen (77%) zijn het met bovenstaande stelling eens Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 39

40 32 De aanwezigheid van bloemen en planten binnen een bedrijf verbetert de productiviteit van de medewerkers 100% 90% 16% 18% 80% 70% 60% 54% 48% 50% 40% 30% 20% 10% 30% 34% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Een derde van de bedrijven is het eens met de stelling dat de aanwezigheid van bloemen en planten de productiviteit van de medewerkers verbetert. Bijna de helft is het oneens met de stelling Er zijn geen significante verschillen gevonden 40 Productschap Tuinbouw

41 33 Zijden of plastic bloemen en planten hebben een slechte uitstraling op het imago van het bedrijf 100% 5% 7% 90% 15% 16% 18% 80% 70% 60% 47% 36% 40% 40% 43% 50% 40% 30% 20% 38% 48% 41% 54% 50% 10% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Op de stelling zijden of plastic bloemen en planten hebben een slechte uitstraling op het imago van het bedrijf zijn, de meningen verdeeld: de ene helft is het er mee eens en de andere helft niet Er zijn geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 41

42 34 Bloemen en planten zijn onmisbaar in het bedrijfsinterieur 100% 90% 6% 7% 13% 13% 9% 3% 3% 80% 20% 36% 33% 70% 60% 50% 40% 81% 80% 30% 70% 62% 64% 20% 10% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Een derde van de bedrijven is het niet eens met de stelling dat bloemen en planten onmisbaar zijn voor het bedrijfsinterieur. De meerderheid vindt bloemen en planten echter onmisbaar (sinds eind jaren 90 is dat aantal echter wel gedaald) Binnen de 20+ bedrijven is een meerderheid (72%) het eens met de stelling dat bloemen en planten onmisbaar zijn in het bedrijfsinterieur Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden 42 Productschap Tuinbouw

43 35 Een bloeiende plant is minder decoratief dan een bos bloemen 100% 90% 13% 14% 17% 8% 9% 80% 70% 60% 52% 53% 51% 59% 63% 50% 40% 30% 20% 10% 35% 33% 32% 33% 29% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Dat een bloeiende plant minder decoratief is dan een bos bloemen, wordt door drie tiende van de Nederlandse bedrijven onderschreven Er zijn geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 43

44 36 Planten op de werkplek verhogen de arbeidsvreugde 100% 90% 16% 17% 21% 8% 6% 80% 70% 15% 16% 15% 30% 28% 60% 50% 40% 30% 69% 66% 64% 63% 66% 20% 10% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Twee derde van de bedrijven is van mening dat planten op de werkplek de arbeidsvreugde verhogen Een meerderheid (74%) van de 50+ bedrijven is het met bovenstaande stelling eens Er zijn verder geen significante verschillen gevonden 44 Productschap Tuinbouw

45 37 Met planten op de werkplek voelen mensen zich beter 100% 90% 14% 13% 18% 8% 8% 80% 14% 12% 9% 20% 23% 70% 60% 50% 40% 30% 72% 75% 73% 72% 69% 20% 10% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Nog steeds is het overgrote deel van de bedrijven het met de stelling eens, dat de mensen zich beter voelen als er planten op de werkplek staan Bijna een kwart van de bedrijven is die mening echter niet toegedaan Er zijn geen significante verschillen gevonden Productschap Tuinbouw 45

46 38 Het korte ziekteverzuim gaat omlaag als er in ruime mate planten op de werkplek aanwezig zijn 100% 90% 80% 31% 41% 41% 21% 28% 70% 60% 50% 40% 58% 65% 56% 30% 48% 48% 20% 10% 0% 11% 10% 10% 15% 16% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Een afnemend aantal bedrijven is het niet met de stelling eens dat het korte ziekteverzuim omlaag gaat, als er in ruime mate planten op de werkplek aanwezig zijn Relatief veel bedrijven kunnen hier echter geen antwoord op geven Er zijn geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden 46 Productschap Tuinbouw

47 39 Binnen ons bedrijf staan bloemen en planten om het aantrekkelijker voor onze klanten te maken 100% 90% 3% 9% 80% 70% 38% 36% 60% 50% 40% 30% 20% 59% 55% 10% 0% Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Ruim de helft van de Nederlandse bedrijven is het eens met de stelling dat zij bloemen en planten hebben staan om het aantrekkelijker voor hun klanten te maken Binnen het grootbedrijf is 68% het met deze stelling eens Er zijn verder geen significante verschillen met het kleinbedrijf gevonden Productschap Tuinbouw 47

48 40 Twee nieuwe stellingen 100% 90% 9% 11% 80% 70% 35% 60% 50% 81% 40% 30% 20% 54% 10% 0% 10% Binnen ons bedrijf geldt dat de pot waarin de plant staat belangrijker is dan de plant zelf Planten zuiveren de lucht binnen ons bedrijf Mee eens Niet mee eens Geen mening\weet niet (Basis: alle 10+ bedrijven) Voor de meeste bedrijven geldt het niet dat de pot waarin de plant staat, belangrijker is dan de plant zelf Ruim de helft van de 10+ bedrijven is het met de stelling eens dat planten de lucht zuiveren (binnen het grootbedrijf is 62% die mening toegedaan) 48 Productschap Tuinbouw

49 8 Samenvatting en conclusies In het laatste hoofdstuk worden de belangrijkste verschuivingen samengevat. 8.1 Penetratiegraad bloemen en planten bij midden- en grootbedrijf daalt verder Het percentage bedrijven met 10 of meer werkzame personen dat regelmatig over bloemen en planten beschikt is verder gedaald. Lag de penetratiegraad in de jaren negentig rond de 88%, in de afgelopen jaren is dat gedaald naar 75%. Deze daling is het grootst in het grootbedrijf (50 of meer werkzame personen). Bij het middenbedrijf (10 49 werkzame personen) blijft het verlies beperkt. In het kleinbedrijf is de penetratiegraad van bloemen en planten juist toegenomen. Drie vijfde (59%) van de Nederlandse bedrijven en instellingen werkzaam in het kleinbedrijf (minder dan 10 personen) beschikt regelmatig over bloemen en planten. In 2003 beschikte nog maar 47% van het kleinbedrijf over bloemen en planten. In het midden- en grootbedrijf laten bijna alle productgroepen een daling in penetratiegraad zien. Echte bloemen worden bij 28% van alle 10+ bedrijven aangetroffen: de ingezette daling vanaf 1998, heeft zich ook in 2007 voortgezet. Voor echte groene planten geldt dat beduidend minder bedrijven hierover beschikken: in vier jaar tijd is de penetratiegraad teruggelopen van 65% in 2003 naar 59% in De ingezette daling is ook hier (nog) geen halt toegeroepen. Alleen de penetratiegraad van echte bloeiende planten is redelijk stabiel te noemen: zowel in 2003 als in 2007 heeft een kwart van alle 10+ bedrijven echte bloeiende planten in het bedrijf staan. Droogbloemen vormen de enige productgroep met een stijging in penetratiegraad. Vaak genoemde redenen voor de afwezigheid van bloemen en platen zijn de aard van de werkzaamheden, geen geld, geen tijd en niemand die de planten verzorgt. De laatste twee redenen vormen aanknopingspunten voor leveranciers van bloemen en planten, omdat zowel bloemisten als tuincentra hier een stuk service kunnen bieden. Bij de 10+ bedrijven die wel over bloemen en planten beschikken, zijn groene planten het meest populair. Een ruime meerderheid van 80% heeft groene planten staan. Echte snijbloemen komen bij 38% van de 10+ bedrijven voor en echte bloeiende planten staan bij 31% van de bedrijven. Over de jaren heen zijn hierin geen verschuivingen waarneembaar. Tot slot kan geconcludeerd worden dat de aanwezigheid van bloemen en planten gerelateerd is aan de grootte van het bedrijf in combinatie met de branche (bijvoorbeeld binnen zakelijke dienstverlening, hoe groter het bedrijf, hoe eerder bloemen en planten aangetroffen worden). 8.2 Totale bestedingen aan bloemen en planten stabiel Ondanks het feit dat er procentueel minder bedrijven zijn met bloemen en planten in huis, liggen de totale bestedingen op het niveau van Dit wordt vooral veroorzaakt doordat bedrijven die echte bloemen en planten kochten, per saldo meer hebben uitgegeven aan deze producten. De groep met de allergrootste bedrijven (50+) verdient extra aandacht. Deze groep is in aantal niet heel groot, maar wat betreft bestedingen zijn zij wel belangrijk: zij nemen binnen het midden- en kleinbedrijf meer dan de helft van alle groene uitgaven voor hun rekening. Juist deze groep bedrijven laat de grootste daling in penetratiegraad zien. Het is dus wel belangrijk om de penetratie van bloemen en planten binnen deze bedrijven te stabiliseren. Geen geld is een belangrijke reden om geen bloemen en planten te hebben. Er wordt meer dan voorheen kritisch gekeken naar verschillende kostenposten. Dit zien we gelukkig niet terug in de bestedingen aan echte planten. Geschat wordt dat het Nederlandse midden- en grootbedrijf voor ca. Productschap Tuinbouw 49

50 65 miljoen euro aan echte planten heeft besteed. Dat ligt beduidend hoger dan de 53 miljoen van Van het totale budget gaat een vijfde (19%) op aan echte bloeiende planten. Dat was in %. Procentueel wordt er ook meer aan echte groene planten uitgegeven: 41% ten opzichte van 36% in Snijbloemen blijven min of meer stabiel op een aandeel van 36% (rond de 40 miljoen euro). Dit is vooral te danken aan de stijging in de gemiddelde besteding per bedrijf. Geconcludeerd kan worden dat er minder bedrijven investeren in kunstbloemen en -planten. De bedrijven die dat wel doen, besteden er ook nog eens minder aan dan vier jaar geleden. In totaal wordt 4 miljoen euro aan kunstbloemen en -planten besteed en dat was in 2003 nog 13 miljoen euro. Bedrijven werkzaam in de zakelijke dienstverlening geven per saldo het meest uit aan bloemen en planten, circa op jaarbasis, per bedrijf. Ook hotels tasten diep in de buidel (ruim per jaar per hotel). Dit staat in schril contrast met bijvoorbeeld bedrijven werkzaam in de industrie (circa 275 per bedrijf). 8.3 Aankoopmotief bloemen en planten op emotionele gronden Bloemen en planten staan bij bedrijven vanwege de gezelligheid die ze uitstralen en vanwege de decoratie of aankleding van het bedrijf. Bij de helft van de bedrijven zien we dan ook dat de hoofdingang of receptie voorzien is van bloemen. Planten komen meer algemeen in de kantoren voor. De bloemist is nog steeds de meest aangewezen plek voor bedrijven om hun bloemen te kopen. Planten worden zowel bij de bloemist als bij het tuincentrum gekocht. De trend dat de bloemist de afgelopen jaren terrein aan het verliezen is, heeft zich in 2007 niet voortgezet. Het marktaandeel van de bloemist ligt ca. 13-procentpunten hoger dan die van het tuincentrum (41% ten opzichte van 28%). De professionele interieurbeplanter stabiliseert zijn positie op 14% marktaandeel. De keuze van de bedrijven om bijvoorbeeld naar de bloemist te gaan, is vaak een heel praktische: het is lekker dichtbij of ze doen het al jaren op die manier (gewoonte en vaste relatie). Wanneer bedrijven bloemen en planten kopen, wordt vooral op de kwaliteit van het product in combinatie met de prijs gelet. 8.4 Bloemen blijven zeer favoriet als cadeau aan personeel Drie kwart van de bedrijven schenkt wel eens iets aan het personeel en dat ligt in lijn met Snijbloemen zijn en blijven nog steeds erg favoriet. Geijkte momenten als verjaardagen en jubilea zijn hierbij als gelegenheid genoemd. Het geven van cadeaus aan eigen medewerkers is sterk gerelateerd aan de grootte van het bedrijf: hoe kleiner het bedrijf hoe minder bedrijven cadeaus aan het personeel geven. Ook voor het kleinbedrijf geldt, dat snijbloemen de voorkeur hebben als het gaat om het geven van cadeaus. 8.5 Benefits planten op de werkplek meer benadrukken Bedrijven dienen meer bewust gemaakt te worden van de positieve effecten die de aanwezigheid van planten met zich meebrengen: uitstraling, representativiteit en vooral gezondheid. Met name dit laatste punt verdient aandacht, omdat maar weinig bedrijven spontaan het gezondheidseffect als reden noemen om planten in huis te hebben. Geholpen (door middel van stellingen) blijkt dat de basishouding van de Nederlandse bedrijven goed te noemen is, zeker gezien het feit dat 69% van de 50 Productschap Tuinbouw

51 bedrijven van mening is dat mensen zich beter voelen met planten op de werkplek. Daarnaast is twee derde van de bedrijven het eens met de stelling dat planten op de werkplek de arbeidsvreugde verhogen. Ook is een meerderheid van ruim drie vijfde van de bedrijven van mening dat de aanwezigheid van bloemen en planten binnen een bedrijf het werkklimaat verbetert, bloemen en planten onmisbaar zijn voor het bedrijfsinterieur en dat zij bloemen en planten hebben staan om het voor klanten aantrekkelijker te maken. De helft van de bedrijven is van mening dat planten de lucht zuiveren binnen het bedrijf. Productschap Tuinbouw 51

52 Bijlagen 52 Productschap Tuinbouw

53 Bijlage 1 Onderzoeksverantwoording Onderzoeksverantwoording In dit rapport staat het gehele Nederlandse bedrijfsleven als gebruiker van bloemen en planten centraal (voor de metingen 2003 en 2007). In de vorige metingen is uitsluitend onderzoek verricht onder bedrijven en instellingen met 10 of meer werkzame personen. Methode van onderzoek Het onderzoek is uitgevoerd door middel van telefonische interviews. Hierbij is gebruik gemaakt van een computergestuurd telefonisch interviewsysteem (CATI). Veldwerk Op 30 augustus is een pilot gehouden. Er waren geen opmerkingen. Het veldwerk is officieel 3 september van start gegaan en geëindigd op 28 september. Lengte vragenlijst De gemiddelde interviewtijd bedroeg ca. 15 minuten. Respondent Alle gesprekken zijn gevoerd met de persoon die binnen het betreffende bedrijf verantwoordelijk is voor de aanschaf van bloemen en planten binnen de eigen vestiging. In een derde van de gevallen heeft de directeur/eigenaar als respondent gefungeerd. De exacte verdeling naar de functie van de respondent is als volgt: 41 Verdeling van de functies van de ondervraagden (ongewogen cijfers, alle bedrijven) Totaal 10- bedrijven 10+ bedrijven Directeur/eigenaar 33% 55% 19% Administratief medewerker 11% 10% 12% Telefoniste/receptioniste 8% 3% 12% Manager 8% 5% 10% Secretaresse 8% 3% 11% Bedrijfsleider 8% 8% 8% Hoofd interne dienst/facilitaire dienst 4% 0% 6% Hoofd/medewerker verkoop 3% 4% 3% Hoofd personeelszaken 2% 0% 3% Echtgeno(o)t(e) van de directeur/eigenaar 2% 3% 1% Hoofd boekhouding 1% - 2% Hoofd/medewerker inkoop 1% - 2% Overige functies 10% 8% 11% Productschap Tuinbouw 53

54 Steekproefopbouw De steekproef is ad random getrokken uit het bestand van Dun & Bradstreet. Er is daarbij disproportioneel gestratificeerd naar branche en klasse werkzame personen (KWP). Hierdoor kunnen binnen bepaalde grenzen betrouwbare uitspraken gedaan worden over branches en grootteklassen heen. 42 Steekproefopbouw (ongewogen cijfers) Grootte-klassen (aantal werkzame personen) Branche TOTAAL Industrie Bouw Groothandel Autoreparatie Detail-food Detail non-food Hotel Overig horeca Transport Zakelijke dienstverlening Non-profit TOTAAL Verwerking De verwerking van de half open vragen is gedaan door middel van hercoderen. Daarnaast is het geheel van de antwoorden op de open vragen integraal opgenomen in de bijlage van het tabellenrapport. Er heeft herweging plaatsgevonden. Bij marktschattingen, zoals uitgaven aan bloemen en planten door het Nederlandse bedrijfsleven, worden de steekproefuitkomsten per branche en KWP gewogen naar het totaal aantal bedrijven dat zich volgens D&B in die branche en grootteklasse bevindt. 54 Productschap Tuinbouw

55 De populatie-aantallen van het Nederlands bedrijfsleven ziet er als volgt uit: 43 Populatie-aantallen (2007) Grootte-klassen (aantal werkzame personen) Branche TOTAAL Industrie Bouw Groothandel Autoreparatie Detail-food Detail non-food Hotel Overig horeca Transport Zakelijke dienstverlening Non-profit TOTAAL Bron: D&B, 2007 Respons In totaal zijn circa bedrijven en instellingen benaderd. De netto respons komt uit op 22%. De onderstaande tabel geeft een volledig beeld: 44 Respons-overzicht (in aantallen en procenten) Statusregister Absoluut % Geen gehoor/antwoordapparaat/in gesprek Informatietoon/verkeerd telefoonnummer Weigering Openstaande afspraken 26 1 Geslaagd gesprek Totaal Productschap Tuinbouw 55