Een Proeftuin voor Slimme Mobiliteit

Transcriptie

1 Een Proeftuin voor Slimme Mobiliteit Voorstelling aan Minister Grouwels (Brussels Hoofdstedelijk Gewest) Dr. 2 Maart 2012

2 Doelstellingen voor de stad Leuven De stad positioneren als plaats voor een innovatief platform voor mobiliteitsprojecten. Meten is weten : zicht krijgen op de verplaatsingen in en rondom de stad. Bereidheid om samen met de overheid en de privésector na te denken over mobiliteitsoplossingen: Een slimme kilometerheffing als onderdeel van een maatregelenpakket. Verhoging van oa. de leefbaarheid en de verkeersveiligheid. 2

3 Hoe werd de proeftuin opgevat? Demonstratie van technologie: Het was een concreet afgebakende proof of concept. We toonden aan dat de technologie meer dan volwassen en getest is, wat allerlei mogelijkheden biedt. Demonstratie van beleid: Een slimme kilometerheffing (een wedstrijd als experiment) als gepersonaliseerd instrument om het mobiliteitsgedrag van mensen te sturen (e.g., recreatief verkeer mijdt de spits). Beprijzing van het gebruik en niet het bezit van de wagen. In samenwerking met en aansluitend op het mobiliteitsbeleid van de stad. Slim: onderscheid naar plaats, tijdstip en type wagen. 3

4 Maatschappelijke discussiepunten (1/3) Maatschappelijk misverstand: Het dient niet om de mensen uit hun auto s te jagen; wel om prikkels te geven om minder externe kosten te veroorzaken. De brandstoftaksen volstaan toch al? Brandstofverbruik is 1-op-1 gerelateerd aan CO 2. Maar brandstoftaksen dekken niet alle externe kosten, bv. tijdsverliezen! Leidt dit tot een grotere drukte op het secundair wegennet? Afstemming nodig tussen hoofdwegennet en secundair wegennet voor verkeersdrukte, leefbaarheid, veiligheid,... 4

5 Maatschappelijke discussiepunten (2/3) Wordt de woon-werkverplaatsing lastiger? Iedereen heeft er baat bij: congestie is vaak een kwestie van de laatste percenten. Mobiliteitsbudget, flexibele uren, telewerken,... Mijn privacy wordt geschonden! Misinformatie Bv. werkgevers, hebben niet zomaar inzage in factuur en ritgegevens. 5

6 Maatschappelijke discussiepunten (3/3) Is de maatregel wel sociaal? Ontstaan van verkeersarmoede: de armsten hebben echter geen auto s; het is de laag net daarboven. De rijksten kunnen zich permitteren te vervuilen; echter, zij belasten het milieu al meer, alleen betalen ze er nog niet voor. Staat of valt ook bij nuttige besteding opbrengsten (bv. verlaging van de arbeidsbelastingen) 6

7 Onderscheid naar plaats Wegtype 1 (autosnelwegen, hoofdwegen,...) Wegtype 2 (secundaire wegen,...) Wegtype 3 (lokale wegen,...) 7

8 Gemiddelde intensiteit [voertuigen/uur] Gemiddelde intensiteit [voertuigen/uur] Onderscheid naar tijdstip Spitsperiodes: 6u-9u en 16u-19u. Dalperiodes: overdag, s nachts en heel het weekend Dal Piek Dal Piek Dal Dit is een compromis voor alle locaties: Dagverloop E40 (richting Brussel) E40 richting Dagverloop E40 E40 (richting Luik) Luik u 01u 02u 03u 04u 05u 06u 07u 08u 09u 10u 11u 12u 13u 14u 15u 16u 17u 18u 19u 20u 21u 22u 23u u 01u 02u 03u 04u 05u 06u 07u 08u 09u 10u 11u 12u 13u 14u 15u 16u 17u 18u 19u 20u 21u 22u 23u A3/E40 Brussel (Bertem / Heverlee) A3/E40 Brussel (Kraainem / Sint-Stevens-Woluwe) A3/E40 Brussel (Sint-Stevens-Woluwe / Sterrebeek) A3/E40 Brussel (Evere / Kraainem) A3/E40 Luik (Bertem / Heverlee) A3/E40 Luik (Kraainem / Sint-Stevens-Woluwe) A3/E40 Luik (Sint-Stevens-Woluwe / Sterrebeek) A3/E40 Luik (Evere / Kraainem) A3/E40 Luik (Sterrebeek / Bertem) 8

9 Onderscheid naar type wagen Op basis van de cilinderinhoud (= fiscale PK s). Andere mogelijkheid: We gebruiken volgende gemiddelde verkeersbelastingen bij de opdeling: (= minder evident) FP FP = FP EV

10 basistarieven Variabilisatie verkeersbelasting Statistieken personenwagens FOD 08 & TML: Zij legden gemiddeld kilometer per jaar af. Hiervan 36% op W1, 41% op W2 en 23% op W3. Tijdens de spits 63%, in de dalperiode 37%. Weging op basis van de externe kosten. Cfr. principe van de vervuiler betaalt. Tarief [cent/km] Tijdsperiode Wegtype FP <= 10 FP = 11 FP >= 12 EV Piekperiode W1 (autosnelwegen, hoofdwegen) W2 (secundaire wegen) W3 (lokale wegen) Dalperiode W1 (autosnelwegen, hoofdwegen) W2 (secundaire wegen) W3 (lokale wegen) Buiten het gebied

11 Nastreving van kostenneutraliteit Variabilisatie van de verkeersbelasting: Geen tol/heffing van een extra belasting ( draagvlak). Geen internalisatie, wel weging met externe kosten. De gebruikers gaan op jaarbasis er samen niet meer betalen. Wie meer/minder rijdt, betaalt meer/minder. Let wel, men kan afwijken van het gemiddelde gedrag: Stel je rijdt ipv km/jaar. Bedrag per jaar verdubbelt ongeveer. Stel je rijdt meer in ochtend- en avondspits op lokale wegen (bv. voor schoolkinderen). Bedrag per jaar stijgt met zo n 100 euro. 11

12 Hoe werkt het hele systeem? (ecall) 1 (OBU) (GPS) 2 ( factuur ) 6 (testgebruikers) 5 (tarief) (GPRS) 3 4 (back-end server) (map matching) 12

13 Privacy én security 1 GPS 2 ID 3 Privacy: Ik geef zelf toestemming aan wie wat mag zien (uitz.!). Ik moet alles kunnen zien. Security: Encryptie, obfuscatie, Principe van gescheiden databanken. Fraude tegengaan. 13

14 toegevoegde waardediensten Unieke voertuigidentificatie door de OBU Dit kan bv. via een kleefvignet op de voorruit. Dient ook voor de versleuteling van communicatie via een trusted element. De OBU praat dan met een chip in het vignet via near-field communication (NFC) en weet zo in welk voertuig hij zit. Soorten OBUs en de manier waarop ze werken: De OBUs zijn robuust uitgevoerd: automotive qualified. De gegevens worden nu continu vanuit de OBU doorgestuurd. De OBU kan in principe ook zelf de factuur opmaken en enkel deze totale informatie naar de overheid doorsturen. Let wel: meer ingebouwde intelligentie leidt tot duurdere OBU (prijzen fluctueren tussen de 100 à 200 euro per OBU) Certificatie van OBUs, gericht handhavingsbeleid. Geen zoo van OBUs: interoperabiliteit (cfr. EU richtl) 14

15 Wat waren de verschillende projectfasen? Er waren 3 belangrijke fasen: Fase 0 (7M) Fase 1 (2M) Fase 2 (2M) W36-W43 Fase 3 (1M) W34-W52 W1-W5 Voorbereiding Referentieperiode met nulmeting Wedstrijd met beloning Gedragswijziging en rapportering Psychologie van beprijzen, belonen en budget: Korte termijn: beloning(sbudget). Lange termijn: beprijzing. In praktijk deed men het vooral voor het experiment. 15

16 De groep testgebruikers 34 personen geronseld bij Stad Leuven, K.U.Leuven, KBC, NXP, IBM, TML,... Blijven anoniem bij verwerking: zij worden een nummer. Belangrijke informatie: Contactgegevens (voor opvolging). Type wagen (cilinderinhoud, FP s). Nummer OBU. 16

17 Effectief gereden trajecten: BHG en Leuven 17

18 Effectief gereden trajecten: regio Leuven 18

19 Effectief gereden trajecten: centrum Leuven 19

20 Persoonlijke pagina op back-end server Overzicht facturen / ritten / detailposities per rit. 20

21 Welke resultaten leverde de wedstrijd op? De techniek heeft zich volledig bewezen en is klaar voor gebruik. Bijna ritten en km afgelegd. Er was een meetbare gedragsverandering: Men ging bewuster met zijn mobiliteit om. Niet tijdens piekmomenten rijden (60% in de dalperiode). Vermijden van sluipwegen (5% minder in de piek op lokale wegen). Meer thuiswerken en gebruik van openbaar vervoer. Conclusies: Ruim de helft verbeterde zich persoonlijk. Driekwart van hen herviel nadat de wedstrijd gedaan was. 21

22 Slotbevindingen De resultaten zijn in overeenstemming met het mobiliteitsbeleid: Minder maatschappelijke kosten. Minder tijdsverliezen en files. Minder sluipverkeer op lokale wegen en in de piekperiode. Verhoogde leefbaarheid en verkeersveiligheid langs de lokale wegen. Tastbaar concept van een slimme kilometerheffing: Wijzigt het gedrag van bestuurders. Kan voor de overheid sturend werken. Sluit aan op het mobiliteitsbeleid. 22

23 Systemen in andere steden Mechelen (België): Autoluwe binnenstad tussen 11u en 18u. Stockholm (Zweden): Werd zeer goed bestudeerd en voorbereid. Referenderum met een pro-meerderheid. Veel positieve effecten (oa. omzetgroei). Singapore (Zuid-Oost Azië): Zeer dynamische, automatische tolheffing (in functie van de verkeersdrukte). Londen (Verenigd Koninkrijk): Initieel een enkele toegangstol. Nu vraagt men naar een verfijnder systeem. 23

24 Enkele bedenkingen Een slimme kilometerheffing kan als instrument deel uitmaken van een maatregelenpakket: Gericht parkeerbeleid + parkeerinformatie, routegeleiding, Optimalisatie verkeerslichtenregelingen. Beleid ruimtelijke ordening. Infrastructurele aanpassingen en/of uitbreidingen. Keuze van de tariefschema s in lijn met beleid. Modal shift als onderdeel van co-modaliteit (cfr. OV). Afstemming met de andere Gewesten. 24

25 Meer informatie Data Enrichment TML: [email protected] [+32 (16) ] NXP: Frank Daems ([email protected]) IBM Belgium: Friedl Maertens ([email protected]) Touring: Danny Smagghe ([email protected]) Mobistar: Tom Sorgeloos ([email protected]) 25

26 De volgende stap Mogelijkheden van een proefproject: Verkeer en mobiliteitspatronen in kaart brengen. Laat toe om aanbevelingen te doen: Naar de reizigers (bv. om optimaler te rijden). Naar de overheid. Gedragswijzigingen analyseren. Impact analyses op vlak van sociale eerlijkheid, fiscaliteit, Vraag: wat wenst het BHG? 26