BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES"

Transcriptie

1 BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES Maatschappelijk rendement: nut en noodzaak JUNI 2012 Omdat mensen tellen.

2 BDO BRANCHEGROEP WONINGCORPORATIES De specifieke kennis en kunde op het gebied van woningcorporaties heeft BDO gebundeld in de Branchegroep Woningcorporaties. Deze branchegroep adviseert en ondersteunt een honderdtal woningcorporaties bij onder meer financiële, fiscale en organisatorische vraagstukken. Daarmee is BDO één van de grotere advieskantoren in deze sector. Onze aanpak wordt gekenmerkt door een persoonlijke, professionele én praktische insteek. Dit is ook wat wij beogen met dit magazine. U van interessante informatie voorzien over onderwerpen die voor u actueel zijn, waarbij tevens een praktische verdiepingsslag wordt gemaakt. BDO kijkt samen met u naar de toekomst. We werken daarbij aan hetzelfde doel: het behalen van uw maatschappelijk en financieel rendement binnen de kaders die door uzelf en uw belanghebbenden worden gesteld. Wilt u graag vrijblijvend bespreken wat wij voor u kunnen betekenen? Neem dan contact op met onze branchegroep: DHR. R.W. VAN HECKE RA - partner Accountancy DRS. E.H.G. SCHIJVENS MBA - partner Consultancy MR. S.F. VAN DER VEEN - senior manager Belastingadvies COLOFON Dit nieuwsmagazine is een uitgave van BDO. Contactgegevens BDO Branchegroep Woningcorporaties Winthontlaan 2, 3502 HB Utrecht Telefoon Redactie Erik Schijvens, Pieter de Boer, Ellen Joyce Dijkema, Ard Lucassen, Alfred Colenbrander, Erwin Huitema, Marjolijn Snippe en Stijn van Oosten Deze publicatie is zorgvuldig voorbereid, maar is in algemene bewoordingen gesteld en bevat alleen informatie van algemene aard. Deze publicatie bevat geen advies voor concrete situaties, zodat uitdrukkelijk wordt aangeraden niet zonder advies van een deskundige op basis van de informatie in deze publicatie te handelen of een besluit te nemen. Voor het verkrijgen van een advies dat is toegesneden op uw concrete situatie kunt u zich wenden tot BDO Accountants & Adviseurs of een van haar adviseurs. BDO Accountants & Adviseurs en haar adviseurs aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van handelen of het nemen van besluiten op basis van de informatie in deze publicatie. BDO is een op naam van Stichting BDO te Amsterdam geregistreerd merk. In deze publicatie wordt BDO gebruikt ter aanduiding van de organisatie die onder de merknaam BDO actief is op het gebied van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en consultancy).

3 BDO NIEUWSMAGAZINE I VOORWOORD 3 NR VOORWOORD MAATSCHAPPELIJKE EURO LASTIG ZICHTBAAR Niets zo praktisch als een goede theorie, dat gaat ook op voor ontwikkelingen in de corporatiesector. De veranderingen op politiek, economisch en sociaal-maatschappelijk niveau zijn momenteel legio. Deze veranderingen doorlopen altijd dezelfde fasen: verlies van bestaande zekerheden, onrust over een nieuw te kiezen richting en, uiteindelijk, de ontwikkeling en consolidatie van veranderde inzichten en werkwijzen als antwoord op de nieuwe werkelijkheid. De sector verkeert momenteel, onder andere op het vlak van besturing en financieel management, in de onrustfase. Investeringen in maatschappelijke projecten zijn in dit kader een interessant aandachtdossier. Al jaren wordt getracht het nut en de noodzaak van maatschappelijke investeringen inzichtelijk te maken. Wat levert nu meer op voor een wijk: het aanstellen van een wijkmanager, een project schuldhulpverleningachter-de-deur of toch investeren in een buurtkamer? Het antwoord op een dergelijke vraag is nu veelal moeilijk te geven. Door afnemende financiële middelen krijgt het maatschappelijk rendement van investeringen terecht meer aandacht. De sector roept meer dan ooit om het kwantificeren ervan. Een maatschappelijke euro is echter lastig zichtbaar te maken op de balans of in de winst- en verliesrekening. Het besef groeit echter dat scherpe keuzes gemaakt moeten worden en dat een goede onderbouwing en besluitvorming hierbij van belang zijn. Indicatoren gebaseerd op onrendabele investeringen of de aedex vastgoedindex voldoen al geruime tijd niet meer aan de vereisten, maar wat is het alternatief? Het denken in termen van maatschappelijk rendement middels kosten-batenanalyses kan hierbij helpen. In het Verenigd Koninkrijk is men ten aanzien van deze materie al ver gevorderd. In Nederland staat het meten van maatschappelijk rendement echter nog in de kinderschoenen en wordt er op diverse vlakken geëxperimenteerd. BDO heeft een uitgesproken mening omtrent het inzichtelijk maken van maatschappelijk rendement en integratie ervan in beleid en uitvoering. We mengen ons actief in de discussies en ontwikkelingen hieromtrent, waarvan we de uitkomsten nog niet met zekerheid kunnen voorspellen. Gelukkig weten we wel dat fase drie in de theorie altijd zal volgen: nieuwe inzichten en werkwijzen! In deze uitgave besteden wij uiteraard aandacht aan het meten van maatschappelijk rendement maar ook in het algemeen aan nieuwe inzichten en effectievere methoden voor veranderingen die plaatsvinden in de sector. Erik Schijvens partner BDO Consultants

4 4 BDO NIEUWSMAGAZINE I BRANCHEGROEP WONINGCORPORATIES INHOUD 05 WONINGCORPORATIE IN BEELD 06 ACTUALITEITEN Fusie: is big wel beautiful? Hogere klanttevredenheid en lagere kosten Risico-indicatoren als katalysator voor risicobeheersing Gewijzigde voorwaarden voor pro rata-aftrek 10 MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT: NUT EN NOODZAAK 15 EVENEMENT Bijeenkomst Strategisch personeelsmanagement 15 PREVIEW De herfst begint dit jaar in mei

5 BDO NIEUWSMAGAZINE I WONINGCORPORATIE IN BEELD 5 WONINGCORPORATIE IN BEELD DE GOEDE WONING MAAKT WELOVERWOGEN KEUZES OMTRENT MAATSCHAPPELIJK INVESTEREN van belang dat al onze investeringen maatschappelijk renderen. Dat is soms lastig omdat bepaalde projecten niet altijd voor de hand liggen. Ik denk bijvoorbeeld aan de realisatie van diverse voetbalcourts in de wijken. Hoewel dit geen primaire taak is van een woningcorporatie, verhoogt het wel de maatschappelijke betrokkenheid in de wijk. De Goede Woning in Apeldoorn is een woningcorporatie die bij uitstek maatschappelijk betrokken is. Ze stellen niet alleen mensen in alle opzichten centraal, maar voelen zich ook verantwoordelijk voor maatschappelijke opgaven in Apeldoorn. Bram Lipsch, manager strategie & communicatie: Op dit moment opereren we in een turbulente markt. Ook wij merken bijvoorbeeld dat het steeds moeilijker is om woningen te verkopen. Daarnaast worden we steeds vaker geconfronteerd met strengere regels van de overheid die ervoor zorgen dat we gelden moeten afdragen. Hierdoor wordt aan de ene kant onze bewegingsvrijheid krapper, maar maakt dat aan de andere kant ons werk ook juist een stuk uitdagender! De vraag waar je als corporatie je geld precies aan uitgeeft wordt steeds belangrijker. In Apeldoorn verhuurt De Goede Woning zo n woningen. De corporatie heeft een brede taakomschrijving en merkt dat dit ook wel eens wringt. Bram: Het is belangrijk dat we de projecten die we oppakken naar buiten toe goed verantwoorden. Geven we nu bijvoorbeeld geld uit aan de renovatie van een woning, of aan het onderhouden van groenvoorzieningen? Ten opzichte van het verleden, waar het geld misschien wat makkelijker werd uitgegeven, is het nu van cruciaal belang dat we weloverwogen keuzes maken en inzicht geven in de achtergronden van deze keuzes. We geven nu niet zozeer minder geld uit dan voorheen, maar vragen ons wel specifiek af wat bepaalde investeringen opleveren. Op deze manier is dit ook goed uit te leggen aan onze klanten. Sander van der Veen van BDO ondersteunt De Goede Woning al geruime tijd met fiscaal advies. Toen de corporatie zich echter afvroeg wat investeringen in sociale voorzieningen en activiteiten specifiek opleveren, kwam de meerwaarde van BDO pas echt om de hoek kijken. Bram: We wilden breder kijken dan specifieke brancheoplossingen. Op het moment dat we hoorden van SROI, waren we direct geïnteresseerd. Social Return On Investment (SROI), is een methode om maatschappelijk rendement zowel kwalitatief als kwantitatief meetbaar te maken. Door het actief betrekken van de directe belanghebbenden worden ook de omgevingsinvloeden in de analyse opgenomen. Hiermee wordt de SROI-analyse getoetst aan de praktijk. Volgens Ard Lucassen die namens BDO Consultants het SROI-traject begeleidt bij De Goede Woning, is het cruciaal dat maatschappelijk rendement onderdeel is van de beleidscyclus. Bram: Het mooie is dat wij door Ard dusdanig worden opgeleid zodat we de kennis in de toekomst ook zelf kunnen toepassen. Door het actief betrekken van medewerkers en belanghebbenden wordt de meerwaarde van het project inzichtelijk gemaakt en SROI tegelijkertijd geborgd binnen onze corporatie. Dit is belangrijk omdat hoewel er in onze branche veel issues zijn omtrent strikt toezicht, ik het absoluut niet verkeert vind om jezelf blijvend te moeten verantwoorden. Op het gebied van Maatschappelijk Rendement is Bram duidelijk. Hoewel we jaarlijks het budget bepalen dat we maatschappelijk investeren, is het

6 6 BDO NIEUWSMAGAZINE I ACTUALITEITEN ACTUALITEITEN FUSIE: IS BIG WEL BEAUTIFUL? Samenwerkingsvormen in de sector, waaronder fusie, kunnen een mooie mogelijkheid vormen om de synergiemogelijkheden van twee of meer partijen te benutten. Na een korte periode van stabilisering is bundeling van krachten in de corporatiesector dan ook weer aan de orde van de dag. Is groter altijd beter? Recente voorbeelden tonen wederom aan dat dit niet altijd het geval is. Slechts in 30% van de gevallen leidt het samenwerkingsverband ook daadwerkelijk tot meerwaardecreatie. De voordelen van verregaande samenwerking zijn in theorie onbetwist, maar waarom leveren ze in de praktijk dan toch niet altijd op wat men ervan verwacht had? Het antwoord op die vraag ligt in de uitvoering. De tekentafel staat soms ver van de realiteit. Plannen is één, maar verwezenlijken is twee. Daar zijn mensen voor nodig die uiteindelijk het succes van een actie bepalen. Vaak moeten ingrijpende veranderingen worden doorgevoerd waarbij de uitvoering steeds weer schromelijk onderschat wordt. 1 e en 2 e orde interventies Het is algemeen bekend dat het grootste deel van de samenwerkingsinitiatieven vroegtijdig vastloopt. Inmiddels zijn er in de woningcorporatiesector nuttige lessen geleerd. Zo is duidelijk geworden dat bij de uitvoering teveel nadruk wordt gelegd op het aanpassen van structuren, rollen en systemen (interventies van de eerste orde). Aangezien organisaties groepen van mensen zijn die eenzelfde doel nastreven en hierover werk- en gedragsafspraken hebben gemaakt, is het evident dat voor het slagen ook interventies van de tweede orde nodig zijn. Hierbij gaat het om verandering in gedrag en mentaliteit. Meer succes: inhoud én proces Om de kans op vastlopen in samenwerkingstrajecten te voorkomen, heeft BDO een methodiek ontwikkeld die gebaseerd is op wetenschappelijk onderzoek en die zich in de praktijk heeft bewezen bij delicate integratieprocessen. Wij weten hoe goede voornemens daadwerkelijk kunnen worden omgezet in resultaten; ook bij eventuele ontvlechting. Samenwerkende expertise op financieel, fiscaal, juridisch en organisatorisch vlak alsmede professionele integratiebegeleiding zijn hierbij in perfecte balans. Uiteraard in nauwe samenwerking en met veel aandacht voor de belanghebbende partijen. Kortom: korte termijnsuccessen vormen een laagje chroom, het gaat erom dat de samenwerkingsvorm duurzaam succesvol is. DRS. E.H.G. SCHIJVENS MBA partner Organisation & Control

7 BDO NIEUWSMAGAZINE I ACTUALITEITEN 7 HOGERE KLANTTEVREDENHEID EN LAGERE KOSTEN Voor veel bestuurders leeft de vraag: hoe kunnen we overleven in ons veranderende speelveld? Hoe kunnen we structureel besparen en geld (blijven) vrijmaken voor maatschappelijke investeringen? En hoe leren we bedrijfsmatiger en efficiënter werken met behoud van ons maatschappelijke karakter? handelingen, herstellen van fouten en inefficiënte processen. De klantvraag is daarbij leidend en de focus ligt op continu verbeteren. Omdat de mogelijkheden om inkomsten te verhogen (zoals huurverhoging en opbrengsten uit verkoop) afnemen, moet nadrukkelijker worden gekeken naar mogelijkheden om kosten te besparen. Dit liefst zonder al te veel te moeten inleveren. Er is vaak nog veel te winnen in de uitvoering van diverse processen: miscommunicatie, onhandige planning, fouten maken en herstellen, ontbreken van standaarden. Dit vraagt om procesverbetering met als doel: meer rendement. Procesoptimalisatie Weinig corporaties hanteren bewuste methoden voor besparing; veelal wordt een kaasschaafmethode toegepast, maar deze biedt geen duurzame oplossing. Écht anders organiseren (klantgerichter, beter, efficiënter en tegen lagere kosten) kan door toepassing van lean principes. Dit kunt u doen door middel van het analyseren van uw processen, door te bepalen welke processen waarde toevoegen en door het elimineren van verspillingen zoals wachten, onnodige Voorbeelden van procesverbetering bij woningcorporaties zijn divers: Zo blijkt voorinspectie bij mutatie niet van toegevoegde waarde te zijn. Door hiermee te stoppen, kunnen kosten in het mutatieproces worden bespaard. Door het aantal leveranciers fors te reduceren, kunnen klachten efficiënter worden afgehandeld. Uw corporatie kan een efficiencyslag maken, door bijvoorbeeld een aannemer de klachten te laten coördineren. Door niet meer tweewekelijks te adverteren in de krant, maar digitaal te adverteren kan de bijbehorende tijdsbesteding gereduceerd worden. Potentiële huurders krijgen bovendien sneller en meer informatie. Door onderhoud slimmer te plannen (rekening houdend met ligging van woningen en aanwezigheid van bewoners) én strakker te plannen (minder reserves inbouwen), kan meer onderhoud worden verricht in dezelfde tijd en hoeven derden minder te worden ingehuurd. Heeft u het gevoel dat het beter kan, dat u meer uit uw corporatie kunt halen? Zoekt u naar duurzame kostenbesparing? Het analyseren en optimaliseren van uw processen (al dan niet met externe hulp) kan een bijdrage leveren. E.J. DIJKEMA MSC consultant Organisation & Control

8 8 BDO NIEUWSMAGAZINE I ACTUALITEITEN RISICO-INDICATOREN ALS KATALYSATOR VOOR RISICOBEHEERSING Ondanks dat risicomanagement steeds hoger op de agenda is gekomen binnen corporatieland blijkt het rapporteren over risico s zelden onderdeel uit te maken van de managementinformatie. Dit komt voor een groot deel doordat een goede vertaling van risico s en beheersmaatregelen naar kritieke risico-indicatoren (KRI s) ontbreekt. Deze vertaling is essentieel om systematisch in de managementinformatie te kunnen rapporteren over risico s, als onderdeel van de reguliere planning en controlcyclus. Early Warning System Slim gebruikmaken van (aanwezige) Business Intelligence software biedt aanknopingspunten. Hiermee kunnen namelijk eventuele opmerkelijke vastleggingen of afwijkende patronen in de reeds aanwezige bedrijfsapplicaties worden ontdekt. Deze bijzonderheden kunnen real time worden gerapporteerd in de vorm risico-indicatoren op een dashboard. Naast bestaande prestatie-indicatoren (KPI s) voor het corporatiebestuur en afdelingsmanagers zouden in het dashboard dan ook risico-indicatoren worden opgenomen. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan: het aantal verhuureenheden waarbij de streefhuur handmatig is verlaagd; de ontwikkeling van de gemiddelde doorlooptijd van verkochte woningen; de ontwikkeling van het aantal meerwerkfacturen bij uitbesteed onderhoud; het signaleren van kostenfacturen die niet door verschillende functionarissen zijn goedgekeurd. Door het automatisch rapporteren en signaleren van dit soort risico-indicatoren wordt risicomanagement een Early Warning System. Ten opzichte van de traditionele functie wordt risicomanagement dan veel meer een integraal onderdeel van de bedrijfsvoering. Er kan dan tijdiger worden geanticipeerd op risico s. Hiermee krijgt het nu nog abstracte begrip risicobeheersing een praktische invulling. Wij verwachten dat corporaties, die het belang van risicomanagement inzien en er ook toegevoegde waarde uit willen halen, de komende jaren met automatische signalering van risico-indicatoren aan de slag zullen gaan. DRS. A. COLENBRANDER RE IT Consultant

9 BDO NIEUWSMAGAZINE I ACTUALITEITEN 9 GEWIJZIGDE VOORWAARDEN VOOR PRO RATA-AFTREK De Belastingdienst heeft de vereisten voor de pro rata-aftrek per 1 januari 2013 gewijzigd. Tot die tijd is een overgangsregeling van kracht. Woningcorporaties verrichten zowel vrijgestelde als belaste prestaties voor de heffing van btw. De btw op kosten die uitsluitend zijn gemaakt voor belaste prestaties is volledig aftrekbaar. Lastiger wordt het bij de zogenaamde gemengde/algemene kosten. Dit betreft de kosten die niet specifiek aan een belaste of onbelaste prestatie zijn toe te rekenen. De btw is in dat geval aftrekbaar op basis van het zogenoemde pro rata -percentage of een verdeling naar het werkelijke gebruik. Deze btw wordt veelal extracomptabel berekend en teruggevraagd. Btw-administratie voeren vanaf 2013 Doordat de (algemene) kosten in de financiële administratie inclusief btw geboekt worden, is achteraf in bepaalde automatiseringspakketen niet de totale btwsom op deze kosten te herleiden. Bij de bepaling van de aftrek op basis van de pro rata levert dit problemen op. De Belastingdienst heeft in dit licht het standpunt ingenomen dat vanaf 1 januari 2013 alleen nog btw wordt terug gegeven als uit de administratie per boeking het btw-bedrag te herleiden is. Tot die tijd geldt een overgangsregeling die u de tijd geeft een btw-administratie, naar de nieuwe standaarden, in te richten. BDO inventariseert momenteel de mogelijkheden binnen de verschillende automatiseringsomgevingen en verwerkt deze in best-practices om de overgang voor u soepel te laten verlopen. Vaststellingsovereenkomst nodig voor teruggaafverzoek in 2012 Tot 1 januari 2013 geldt een overgangsregeling, waardoor een teruggaafverzoek (ook wel: suppletie) btw kan worden ingediend onder voorwaarden. Dit soort teruggaafverzoeken wordt alleen nog (ambtshalve) in behandeling genomen als daarbij een vaststellingsovereenkomst wordt getekend, waarmee u bevestigt dat u uiterlijk vanaf 1 januari 2013 een btw-administratie gaat voeren. Kortom: het is goed dat u zich realiseert dat tot 1 januari 2013 geen pro rata-teruggaaf van de btw meer mogelijk is zonder het sluiten van een vaststellingsovereenkomst. Vanaf 1 januari 2013 is het voeren van een btw-administratie verplicht om in aanmerking te komen voor dergelijke teruggaven. MR. E.G. HUITEMA Belastingadviseur

10 MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT: NUT EN NOODZAAK

11 BDO NIEUWSMAGAZINE I MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT: NUT EN NOODZAAK 11 oor diverse ontwikkelingen in de branche kiezen corporaties ervoor de beschikbare middelen bewuster in te zetten. Op basis van welke criteria komen we tot (investerings)beslissingen? is op dit moment een veelgehoorde vraag. Het antwoord op die vraag wordt, naast het financieel rendement, voor corporaties medebepaald door de maatschappelijke context van de investering. BDO signaleert in toenemende mate dat maatschappelijk rendement een belangrijk investeringscriterium is voor een corporatie. Het kwantitatief en kwalitatief meetbaar maken van maatschappelijk rendement helpt corporaties bij het maken van onderbouwde en verantwoorde keuzes. Nut en noodzaak Het gericht en met maximaal effect inzetten van middelen is voor veel corporaties een steeds belangrijker speerpunt. Dit is mede ingegeven door de ontwikkelingen in het recente verleden. Zo is de slagkracht van veel corporaties de afgelopen periode afgenomen door de verminderde toegang tot de kapitaalmarkt en de invloed van de staatssteunregeling. Daarnaast zorgen de aanstaande huurtoeslagheffing, de afname van verkoopopbrengsten en de beperkte mogelijkheden tot huurverhoging voor een verdere druk op de beschikbare middelen. In het maatschappelijke speelveld is een verschuiving waarneembaar. De rolverdeling tussen corporaties, gemeenten en andere maatschappelijke instellingen is aan verandering onderhevig. Alle partijen hebben te kampen met verminderde financiële mogelijkheden. De prestatieverwachtingen blijven echter vaak onverminderd hoog. Om op een goede wijze invulling te geven aan deze nieuwe rolverdeling is inzicht in investeringen en (maatschappelijke) opbrengsten noodzakelijk. Vragen die hierbij beantwoord dienen te worden zijn: wie doet wat, wie investeert en hoeveel, en wie profiteert er uiteindelijk? Naast het veranderende maatschappelijk speelveld worden corporaties in toenemende mate gevraagd op een transparante wijze verantwoording af te leggen over gemaakte keuzes. Bovenstaande ontwikkelingen zorgen ervoor dat er een toenemende mate van bewustzijn is om investeringen vanuit diverse perspectieven te bezien en te onderbouwen. Uit onze contacten blijkt dat veel corporaties het als lastig ervaren om daadwerkelijk met maatschappelijk rendement aan de slag te gaan. Als corporaties nadrukkelijker op maatschappelijk rendement willen gaan sturen, is het noodzakelijk om gestructureerd en samen met belanghebbenden maatschappelijk rendement bespreekbaar en meetbaar te maken.

12 12 BDO NIEUWSMAGAZINE I MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT: NUT EN NOODZAAK MAAK MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT BESPREEK- EN MEETBAAR Maatschappelijk rendement en de corporatie Door het meten van maatschappelijk rendement een structurele plaats te geven binnen de corporatie, kunnen de effecten van een investering op sociaal en maatschappelijk vlak beter inzichtelijk worden gemaakt. Hiermee kan worden ingespeeld op prangende vragen zoals: wat levert onze investering nu op voor de wijk? Voor welke belanghebbenden heeft onze investering de toegevoegde waarde? Wie betaalt en wie profiteert? Hoe groot is het effect van onze investering? En vooral: hoe kan het effect van maatschappelijke investeringen worden vergroot? Uit de praktijk blijkt dat kwalitatieve resultaten als sociaal contact, zelfvertrouwen en afhankelijkheid van derden deel uitmaken van het succes van projecten. Het is daarom goed om deze kwalitatieve aspecten mee te nemen in het besluitvormingsen meetproces. Het antwoord op de vraag waarom te investeren is voor corporaties namelijk niet alleen afhankelijk van financieel rendement, maar juist ook van maatschappelijke effecten. De kracht van het meten van maatschappelijk rendement is dat zulke subjectieve effecten van investeringen in waarde (geld) kunnen worden uitgedrukt. Daarnaast kan middels maatschappelijk rendement inzichtelijk worden gemaakt welke belanghebbende het meeste baat heeft bij een investering. Door dit op projectniveau te meten, kan een corporatie niet alleen besluiten welke investering gemaakt dient te worden, maar ook of zij de investering überhaupt moet doen. Het is belangrijk dat een corporatie die met maatschappelijk rendement aan de slag gaat zich vooraf realiseert met welke doelstelling dit gebeurt. Wil de corporatie met het meten van maatschappelijk rendement een leertraject ingaan, haar eigen beleidskeuzes inzichtelijk maken of een extern beslissingskader formuleren? Aan de verschillende doelstellingen kleven verschillende belangen. Het is daarom goed om de uitgangspunten helder te hebben en hier ook de belanghebbenden over te informeren.

13 BDO NIEUWSMAGAZINE I MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT: NUT EN NOODZAAK 13 Dit brengt met zich mee dat subjectieve uitgangspunten door de verschillende belanghebbenden getoetst worden en daarmee objectief worden gemaakt. BDO gebruikt voor het meten van maatschappelijk rendement de principes van Social Return on Investment. Hierin komen bovenstaande punten bij elkaar. Het meten van maatschappelijk rendement is onder te verdelen in 5 stappen (zie figuur 1). Figuur 1 Hoe te meten? Er zijn diverse methoden om maatschappelijk rendement in beeld te brengen, zoals de Effectenarena, Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse en Social Return on Investment. Het is belangrijk om zowel de kwalitatieve als kwantitatieve effecten van investeringen zichtbaar te maken. Daarnaast zorgt het actief betrekken van belanghebbenden ervoor dat de waarde van de uiteindelijke uitkomst wordt vergroot en in de juiste context worden geplaatst. Stap 1. Scope & Veranderingstheorie Het doorlopen van de eerste stappen van het proces kan al bruikbare informatie opleveren. Feitelijk wordt er gezocht naar de vraag achter de vraag. Bij de veranderingstheorie staat namelijk het denken over de uitgangspunten en het probleem van de corporatie centraal. Hierbij wordt helder wat, hoe urgent, en hoe groot het probleem is. Zodoende wordt duidelijk wat het nut en de noodzaak van de investering is en kunnen mogelijke oplossingen en doelstellingen worden aangedragen. Uit de praktijk blijkt dat dit verhelderend werkt, omdat corporaties voorafgaand aan een investering zich vaak in mindere mate realiseren welk probleem ze nu eigenlijk op willen lossen. Stap 2. Stakeholders & Impact Bij deze stap wordt inzichtelijk gemaakt welke belanghebbenden er betrokken zijn en wat de investeringen en (lange termijn) opbrengsten voor de verschillende belanghebbenden zijn.

14 14 BDO NIEUWSMAGAZINE I MAATSCHAPPELIJK RENDEMENT: NUT EN NOODZAAK Stap 3. Verificatie & Dialoog In overleg met de directe belanghebbenden wordt vastgesteld of de in de voorgaande stappen vastgelegde uitgangspunten daadwerkelijk juist zijn. Indien noodzakelijk vindt bijstelling plaats. Stap 4. Waarden & Monetariseren Om de opbrengst inzichtelijk te maken worden lange termijn effecten van de investering kwantitatief gemaakt. Hiertoe kan gebruik worden gemaakt van diverse waarderingsmethodes. Daarnaast wordt de opbrengst van de investering in de omgeving geplaatst. Hierbij wordt gemeten wat de effecten zijn als geen investering door de corporatie zou worden gedaan (is er dan toch een oplossing voor het probleem?) en welke effecten door initiatieven van andere partijen worden veroorzaakt. Stap 5. Monitoring & Evaluatie In deze laatste stap wordt op inzichtelijk welk effect de investering heeft, op wie dat voornamelijk van toepassing is en wat de daadwerkelijke opbrengst en daarmee de maatschappelijke waarde van de investering is. Tips Enkele tips om maatschappelijk rendement binnen uw corporatie op de kaart te zetten. Vergaar voldoende informatie: Liever te veel informatie en keuzes maken, dan te weinig informatie en gissen. Betrek uw belanghebbenden: Zij zijn een belangrijke bron van informatie en hebben een grote invloed op het succes van het meetproces. Durf aannames te maken: Om kwalitatieve resultaten in het proces te betrekken, zullen aannames en keuzes gemaakt moeten worden. Integreer in de organisatie: Het meetproces heeft de meeste kans van slagen als deze in de gehele organisatie verweven zit. Betrek daarom medewerkers actief, want dit bevordert inbedding in de organisatie. Bespaar geen tijd of moeite: Het succesvol meten van maatschappelijk rendement kost tijd en aandacht van alle betrokkenen. BDO ondersteunt corporaties actief bij het ontwikkelen van een visie op het onderwerp maatschappelijk rendement en het implementeren hiervan in de beleidscyclus. Daarnaast begeleidt BDO corporaties bij het uitvoeren van daadwerkelijke analyses op het gebied van maatschappelijk rendement. DRS. A.C. LUCASSEN senior adviseur Organisation & Control DRS. M. SNIPPE consultant Human Resources

15 BDO NIEUWSMAGAZINE I EVENEMENTEN 15 EVENEMENT PREVIEW BIJEENKOMST STRATEGISCH PERSONEELSMANAGEMENT Oktober 2012 Meer rendement uit uw menselijk kapitaal Veel corporaties worstelen met het voeren van Strategisch Personeelsmanagement. Hierdoor wordt niet altijd het maximale rendement uit de aanwezige kwaliteiten gehaald en laten beoogde resultaten soms (te) lang op zich wachten. Vragen die wij in dit kader vaak horen zijn: Hoe kunnen we ons personeelsbeleid flexibel laten meebewegen met de in- en externe ontwikkelingen die zich in de toekomst voor kunnen doen? Welke kwaliteiten hebben we in huis? Welke kwaliteiten hebben we nodig? En zetten we deze wel goed in? Met strategisch personeelsmanagement maakt u de noodzakelijke doorvertaling van de corporatiestrategie naar de eigen interne organisatie. Dit draagt ertoe bij dat werkzaamheden op elkaar worden afgestemd, de bedrijfsvoering transparant wordt en management en medewerkers gaan functioneren zoals nodig is om tot strategierealisatie te komen. Het stelt u in staat om het rendement van uw menselijk kapitaal inzichtelijk te maken én hierop te sturen. BDO Consultants organiseert in oktober twee regionale bijeenkomsten waarin Strategisch Personeelsmanagement centraal staat. Meer informatie vindt u op onze website woningcorporaties. In de volgende uitgave van dit magazine vindt u een inschrijfformulier. VOLGENDE UITGAVE DE HERFST BEGINT DIT JAAR IN MEI Het Kunduz-akkoord haalt de herfst naar voren. De bijdrage aan de huurtoeslag wordt vervroegd naar 2013, het btw-percentage gaat omhoog en er komt een extra heffing van het Centraal Fonds. Hiermee verdwijnt de investeringsruimte als sneeuw voor de zon. Wat is belangrijk voor u als corporatie? Bereken zo spoedig mogelijk de impact van de voorgestelde overheidsmaatregelen. De waardering van het bezit in de jaarrekening 2011 is waarschijnlijk al te positief! Begin tijdig met procesoptimalisatie, heroverweging van activiteiten en personele bezetting en bereid dit zorgvuldig voor. Bestaande kaders vragen om actualisatie binnen de nieuwe werkelijkheid. Ten aanzien van geplande projecten of beschikbare financiering is de vraag of heroverweging van de besluitvorming of herontwikkeling noodzakelijk is. Stel voor uitgaven in het kader van leefbaarheid en andere activiteiten buiten wonen vast wat het maatschappelijk rendement en de noodzakelijkheid is. Cash is King : beschikbaarheid van financiering is schaars, dus let meer dan voorheen op de kredietwaardigheid van huurders, zorginstellingen en aannemers. Het is buigen of barsten. Bereid u voor op de herfststorm en lees hierover meer in de volgende uitgave van het BDO Nieuwsmagazine Woningcorporaties dat in het teken zal staan van Financieel Management. DRS. E. VAN TIGGELEN senior adviseur Organisation & Control

MEER GRIP OP UW BEDRIJFSVOERING IN EEN SNEL VERANDERENDE WERELD DAT TELT.

MEER GRIP OP UW BEDRIJFSVOERING IN EEN SNEL VERANDERENDE WERELD DAT TELT. MEER GRIP OP UW BEDRIJFSVOERING IN EEN SNEL VERANDERENDE WERELD Omdat mensen tellen. DE TIJD VOOR VERANDERING IS NU De wereld verandert. Misschien wel sneller dan ooit. Snel schakelen wordt steeds belangrijker

Nadere informatie

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij

NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij NIEUWE REGELGEVING VOOR ORGANISATIES VAN OPENBAAR BELANG De gevolgen voor uw organisatie op een rij Omdat mensen tellen. Nieuwe regelgeving voor Organisaties van Openbaar Belang 3 Invoering nieuwe regelgeving

Nadere informatie

APOTHEKERS. Omdat mensen tellen.

APOTHEKERS. Omdat mensen tellen. APOTHEKERS Omdat mensen tellen. 2 Apothekers ADVIESGROEP APOTHEKERS APOTHEKERS VERDIENEN EEN ADVISEUR DIE THUIS IS IN HUN ZAKEN OF HET NU GAAT OVER DE AANKOOP DAN WEL VERKOOP VAN EEN APOTHEEK, FISCALE

Nadere informatie

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth

Stappenplan Social Return on Investment. Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth Stappenplan Social Return on Investment Onderdeel van de Toolkit maatschappelijke business case ehealth 1 1. Inleiding Het succesvol implementeren van ehealth is complex en vraagt investeringen van verschillende

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence Lean Six-Sigma HealthRatio Operational Excellence De zorg werkt in een roerige omgeving Veel veranderingen leggen extra druk op zorginstellingen om goedkoper, efficiënter en transparanter te kunnen werken.

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer]

[Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] [Cursus Risicomanagement in onderhoud en beheer] Bestemd voor: Managers die verantwoordelijk zijn voor het onderhoud, het (installatie)beheer of de bedrijfsvoering van technische systemen. Technici die

Nadere informatie

BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES. Rendement en risicobeheersing; een keuze of een match?

BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES. Rendement en risicobeheersing; een keuze of een match? BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES Rendement en risicobeheersing; een keuze of een match? APRIL 2012 COLOFON Dit nieuwsmagazine is een uitgave van BDO. Contactgegevens BDO Branchegroep Woningcorporaties

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES Bedrijfskostenbeheersing WWW.BDO.NL. Mei 2014. Omdat mensen tellen.

BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES Bedrijfskostenbeheersing WWW.BDO.NL. Mei 2014. Omdat mensen tellen. BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES Bedrijfskostenbeheersing WWW.BDO.NL BDO Accountants & Adviseurs is een op naam van BDO Holding B.V. te Eindhoven geregistreerde handelsnaam en wordt gebruikt ter aanduiding

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

BDO CONSULTANTS VOOR VRIJ ONDERNEMEN

BDO CONSULTANTS VOOR VRIJ ONDERNEMEN BDO CONSULTANTS VOOR VRIJ ONDERNEMEN BDO Consultants 3 BDO CONSULTANTS Als resultaat telt, schakelt u BDO Consultants B.V. in. Wij realiseren binnen uiteenlopende branches succesvolle projecten door onze

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Waarom is Financial Fitness zo belangrijk? Een paar voorbeelden:

Waarom is Financial Fitness zo belangrijk? Een paar voorbeelden: Waarom is Financial Fitness zo belangrijk? Een paar voorbeelden: Tussentijds actueel inzicht Wij zijn van mening dat tussentijdse cijfers van cruciaal belang zijn bij het nemen van beslissingen. Dit inzicht

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties

Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Samenvatting Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Datum 15 augustus 2013 Status Definitief Pagina 1 van 1 Colofon Projectnaam Evaluatie zon PV-projecten bij woningcorporaties Projectnummer

Nadere informatie

LEAN MANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES

LEAN MANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES LEAN MANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES Good enough never is LEAN MANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES Hoe Lean Management kan helpen in een onstuimige wereld Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA is Managing

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT

HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT Exact Online CASE STUDY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE EEN ACCOUNTANT ZIJN DNA VERANDERT En daarna dat van ondernemers Onze branche staat

Nadere informatie

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy

Casenso. Optimaliseer Uw Bedrijf. Casenso Consultancy Casenso Optimaliseer Uw Bedrijf Casenso Consultancy Internet : E-mail : office@casenso.nl Telefoon : +31 (0)24 322 0872 : Engels of Nederlands Consultancy Alle organisaties (bedrijven, non-profit, overheid)

Nadere informatie

Sterker in samenwerking

Sterker in samenwerking Intrakoop-strategie 2014 2016 Sterker in samenwerking Intrakoop helpt zorginstellingen al meer dan vijftig jaar de meeste waarde uit het leveranciersaanbod te realiseren, door kennis, ervaring en inkoopvolume

Nadere informatie

Evidence based assetmanagement. ofwel: onderbouwd kaders stellen en keuzes maken

Evidence based assetmanagement. ofwel: onderbouwd kaders stellen en keuzes maken Evidence based assetmanagement ofwel: onderbouwd kaders stellen en keuzes maken Even voorstellen: Stadlander Woningcorporatie West Brabant 15.000 VHE Bergen op Zoom en Tholen Reorganisatie achter de rug:

Nadere informatie

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling

Driedaagse Leergang. Kennisintensieve beleidsontwikkeling Driedaagse Leergang Kennisintensieve beleidsontwikkeling 6, 13 en 20 juni 2014 Den Haag Doelstellingen en doelgroep De doelgroep bestaat uit beleidsmedewerkers/stafmedewerkers bij beleidsinstanties (nationaal,

Nadere informatie

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde.

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde. Governance handboek Besturingsmodel Havensteder Inleiding Het besturingsmodel van woningcorporatie Havensteder maakt de verbanden zichtbaar tussen missie, visie en strategie. En de daarvan afgeleide doelstellingen,

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

6 september Zomerbloeii.

6 september Zomerbloeii. 6 september Zomerbloeii. Themabijeenkomst: Maatschappelijk Rendement Raeflex Catharijnesingel 56, 3511 GE Utrecht Postbus 8068, 3503 Utrecht (030) 230 31 50 www.raeflex.nl Visitaties van Raeflex Gestart

Nadere informatie

VAN SEED NAAR START-UP EN VERVOLGENS NAAR DE GROEIFASE. Welke financiering past hierbij? Omdat mensen tellen.

VAN SEED NAAR START-UP EN VERVOLGENS NAAR DE GROEIFASE. Welke financiering past hierbij? Omdat mensen tellen. VAN SEED NAAR START-UP EN VERVOLGENS NAAR DE GROEIFASE. Welke financiering past hierbij? Omdat mensen tellen. Van seed naar start-up en vervolgens naar de groeifase. Welke financiering past hierbij? 1

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Versterk uw focus op vastgoed met ICT

Versterk uw focus op vastgoed met ICT Versterk uw focus op vastgoed met ICT Johan André de la Porte Real Estate IT September 2012 Voorwoord De wereld van het vastgoed staat onder druk en verandert in hoog tempo. Uit onderzoek dat in samenwerking

Nadere informatie

Visitatie. Omnia Wonen 2012. Maatschappelijke prestaties op het gebied van: Ambities en doelstellingen

Visitatie. Omnia Wonen 2012. Maatschappelijke prestaties op het gebied van: Ambities en doelstellingen Visitatie Omnia Wonen 2012 Maatschappelijke prestaties op het gebied van: Ambities en doelstellingen Landelijke, regionale en lokale opgaven Belanghebbenden Vermogen en effiency Governance DIT IS EEN UITGAVE

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven

Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Uitkomsten Inzicht Verdienmodel voor Intermediairbedrijven Intermediairs Verwacht u dat uw product- en dienstenportefeuille ingrijpend gaat wijzigen? Verwacht u dat uw klant-markt combinaties ingrijpend

Nadere informatie

Verbeter uw operationele rendement. Joris Aalberse BDO Consultants

Verbeter uw operationele rendement. Joris Aalberse BDO Consultants Verbeter uw operationele rendement Joris Aalberse BDO Consultants Joris Aalberse Professionele ervaring: Procesoptimalisatie in service en productie Lean Six Sigma Black Belt Ruime ervaring in diverse

Nadere informatie

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT Exact Online CASE STUDY HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE TENSING BINNEN 1 JAAR 180 GRADEN DRAAIDE Tensing, een mobility en Geo- ICT software

Nadere informatie

Inkoopsamenwerking. Samen ambities realiseren Harco Bouwman, Partner, Trevian

Inkoopsamenwerking. Samen ambities realiseren Harco Bouwman, Partner, Trevian Inkoopsamenwerking Samen ambities realiseren Harco Bouwman, Partner, Trevian WIE IS TREVIAN? HET ONTSTAAN TREVIAN HEEFT HAAR WORTELS IN DE CORPORATIE SECTOR EN IS IN 2009 ONDER DE NAAM TREVIN OPGERICHT

Nadere informatie

De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak

De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak De 6 best hanteerbare KPI s in de schoonmaak en de link met kritieke succesfactoren KPI s in de schoonmaak Margriet van Dijken Heel kort nog de theorie van KPI s in de schoonmaak Er gaat tegenwoordig geen

Nadere informatie

Change. Making Change Happen!

Change. Making Change Happen! Change MANaGEMENT Making Change Happen! 2 Uw organisatie verandert. Vaak onder druk van de markt, aandeelhouders of belanghebbenden. Maar soms gewoon omdat u zelf gelooft dat het beter kan. Het merendeel

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling

Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling I. Prestatie-indicatoren Een verzekeraar beschikt over verschillende middelen om de organisatie of bepaalde processen binnen de organisatie aan te sturen.

Nadere informatie

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management?

Inleiding. Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management Wat, waarom en hoe? Asset management? Inleiding Stand van zaken Nederland? Groeiende druk op de buitenruimte Veeleisende burgers Krimpende budgetten en Risico management Planmatig en weinig flexibiliteit en creativiteit; Beheer en onderhoud

Nadere informatie

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein

Stichting VraagWijzer Nederland. Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Stichting VraagWijzer Nederland Notitie Resultaatgericht werken in het Sociale Domein Per 1 januari 2015 hebben de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo 2015 hun intrede gedaan. De invoering van deze

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Woningbeheer vanuit de doelstelling

Woningbeheer vanuit de doelstelling d Woningbeheer vanuit de doelstelling Werkcongres Halveer je beheer? Efficiënt en effectief woningbeheer in een nieuwe tijd Karin E. de Graaf, directeur-bestuurder Delft, 6 juni 2013 1 Vraagje Is de (beheer)doelstelling

Nadere informatie

Tips voor verkoop in de bouw. Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp?

Tips voor verkoop in de bouw. Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Tips voor verkoop in de bouw Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Tips voor verkoop in de bouw Staat uw Acquisitie Realisatie Monitor op scherp? Hoe succesvol is uw verkoopbeleid? Welke belangrijke

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

turning data into profit knowhowmarketing

turning data into profit knowhowmarketing turning data into profit knowhowmarketing Kennis over de markt, de klant, de concurrent en de effectiviteit van marketing wordt steeds belangrijker. Succesvolle bedrijven gebruiken deze kennis om snel

Nadere informatie

Actueel. de essentie! Keuzes voor de juiste richting. Dat is. EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I MAART 2011

Actueel. de essentie! Keuzes voor de juiste richting. Dat is. EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I MAART 2011 Actueel EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I MAART 2011 Keuzes voor de juiste richting. Dat is de essentie! De Jager Actueel is een uitgave voor ondernemers. Met dit blad informeren wij u

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Benefits Management. Sturen op realistische organisatievoordelen

Benefits Management. Sturen op realistische organisatievoordelen Benefits Management Sturen op realistische organisatievoordelen Benefits Management Het project is klaar, de finish is gehaald. En nu? Ervaren u en uw belanghebbenden dat de organisatie écht profijt heeft

Nadere informatie

het ONDerNemerspeiL Omdat mensen tellen.

het ONDerNemerspeiL Omdat mensen tellen. het ondernemerspeil Onderzoek naar het werkelijke rendement van Ondernemend Nederland - juni 2012 Omdat mensen tellen. voorwoord Met Het Ondernemerspeil brengt BDO in kaart hoe het werkelijk is gesteld

Nadere informatie

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB

5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB 5 GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB VIJF GOUDEN TIPS VOOR HELDER ONLINE PROJECTMANAGEMENT IN HET MKB Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Veranderingen in de markt 3 De vijf

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen

Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Onderzoeksrapport Managementinformatie bij gemeenten: er is nog veel winst te behalen Trends en ontwikkelingen in het gebruik van Business Intelligence en het toepassen van managementinformatie binnen

Nadere informatie

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Over onze visie op planning en hoe een centrale planningsapplicatie organisaties in de professionele dienstverlening kan helpen de kosten te drukken en

Nadere informatie

Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting

Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting Ilta van der Mast Naar een nieuw systeem van sociale volkshuisvesting De wijze waarop de woningmarkt nu georganiseerd is met 2,4 miljoen sociale huurwoningen is niet meer houdbaar. We zullen naar een systeemverandering

Nadere informatie

RISICOMANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES

RISICOMANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES Together you make the difference RISICOMANAGEMENT BIJ WONINGCORPORATIES Deel 1 van een drieluik over het belang van goed risicomanagement in de corporatiesector Auteur Drs. Frank van Egeraat RC. Frank

Nadere informatie

Alles onder controle met pro

Alles onder controle met pro WET EN REGELGEVING Drs. S. van der Smissen (svandersmissen@deloitte.nl). Drs. W. Bertoen (wbertoen@deloitte.nl), management consultants Deloitte, adviesgroep Finance & Control te Utrecht. Toezicht houden

Nadere informatie

HC&H Consultants ADVIES PROJECTEN BEHEER. Processen Informatiesystemen Informatievoorziening Sturen op samenhang Mens & Organisatie

HC&H Consultants ADVIES PROJECTEN BEHEER. Processen Informatiesystemen Informatievoorziening Sturen op samenhang Mens & Organisatie HC&H Consultants ADVIES PROJECTEN BEHEER Processen Informatiesystemen Informatievoorziening Sturen op samenhang Mens & Organisatie OVER HC&H HC&H is een landelijk werkend adviesbureau voor woningcorporaties.

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen.

Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen. Aan de raad AGENDAPUNT 3.5 Nieuw bestuurlijk dashboard Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen. In 2007 hebben wij een bestuurlijk dashboard ingevoerd, als

Nadere informatie

Social Return On Investment

Social Return On Investment Social Return On Investment De maatschappelijke opbrengst van Onderwijs Zorg Arrangementen 9 maart 2015 Introduc4e Sinzer Pla$orm voor meten van impact Social impact consultancy Training 2 Missie Sinzer

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

metvisie Zijn het roerige of boeiende tijden? Wat is uw visie?

metvisie Zijn het roerige of boeiende tijden? Wat is uw visie? metvisie EEN UITGAVE VAN DE JAGER ACCOUNTANCY jaargang 2 I FEBRUARI 2012 Wat kunnen wij meer voor u betekenen? Onze taak als accountant is de laatste jaren sterk veranderd. Dat komt omdat ondernemers tegenwoordig

Nadere informatie

RAPPORTAGE BDO PERFORMANCE MONITOR

RAPPORTAGE BDO PERFORMANCE MONITOR RAPPORTAGE BDO PERFORMANCE MONITOR Schroef Scheepsmotoren Ellen Joyce Dijkema Voorwoord Achtergrond BDO staat voor vrij ondernemen. Concreet betekent dat: u onderneemt, wij houden ons bezig met knellende

Nadere informatie

Factsheet. Inleiding. Thema Werkgelegenheid

Factsheet. Inleiding. Thema Werkgelegenheid Factsheet Thema Werkgelegenheid Inleiding Rotterdam wil dromers, denkers en doeners ondersteunen bij het realiseren van ideeën en initiatieven waarmee maatschappelijke vraagstukken in de stad worden aangepakt.

Nadere informatie

BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES

BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES BDO NIEUWSMAGAZINE WONINGCORPORATIES Strategisch HRM FEBRUARI 2013 Omdat mensen tellen. BDO BRANCHEGROEP WONINGCORPORATIES De specifieke kennis en kunde op het gebied van woningcorporaties heeft BDO gebundeld

Nadere informatie

De meerwaarde van RSM Niehe Lancée

De meerwaarde van RSM Niehe Lancée De meerwaarde van RSM Niehe Lancée De ambitie om uw organisatie te laten excelleren RSM Niehe Lancée geniet een uitstekende reputatie op het gebied van accountancy en belastingadvies. Opdrachtgevers kunnen

Nadere informatie

Samen werken aan duurzame verbetering van processen. Paul vos Programma Slim Werken NMKG - 12 december 2013

Samen werken aan duurzame verbetering van processen. Paul vos Programma Slim Werken NMKG - 12 december 2013 Samen werken aan duurzame verbetering van processen Paul vos Programma Slim Werken NMKG - 12 december 2013 Inhoud Doelstellingen en aanpak Resultaten Lessen en ervaringen Hoe we verder gaan Vragen? - 2

Nadere informatie

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering.

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering. Benchmarken In feite is benchmarken meten, vergelijken, leren en vervolgens verbeteren. Dit kan op zeer uiteenlopende gebieden. Van de behandelresultaten van een zorgmedewerker tot de resultaten van het

Nadere informatie

Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie

Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie De voordelen van de P4P aanpak: Grotere klanttevredenheid Beheersbare werkprocessen Continu verbeteren van prestaties Grotere betrokkenheid

Nadere informatie

Een kijkje achter de schermen, kennismaken met een zesde zintuig

Een kijkje achter de schermen, kennismaken met een zesde zintuig Een kijkje achter de schermen, kennismaken met een zesde zintuig Onze dienstverlening in vogelvlucht Accountancy De toekomst begint met het heden. Actuele objectieve financiële informatie is daarom van

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

Juryrapport. Essent Belgium NV

Juryrapport. Essent Belgium NV Juryrapport Essent Belgium NV Deelname Data Quality Award 2010 Deelnemers Naam: Mark Humphries Functie: Data Manager Inleiding De door Essent Belgium ingediende case moet worden bezien tegen de achtergrond

Nadere informatie

Geachte heer, mevrouw,

Geachte heer, mevrouw, Geachte heer, mevrouw, Bijna weekend, een lang weekend. Wellicht even tijd om na te denken over wat goed gaat en waar het nog beter kan. Ter inspiratie ontvangt u hierbij onze nieuwsbrief: veel leesplezier

Nadere informatie

Corporaties Vastgoedbeheerders

Corporaties Vastgoedbeheerders Hallo allemaal Wie zijn we? Corporaties Vastgoedbeheerders Minder geld Minder geld Focus op bestaand bezit Minder geld Focus op bestaand bezit en daarbij ook nog Verhuurdersheffingen Vastgoedonderhoudsbedrijven

Nadere informatie

Slimme IT. Sterke dienstverlening. ADVIESVERLENING OP MAAT VAN LOKALE BESTUREN. Cipal dienstverlenende vereniging

Slimme IT. Sterke dienstverlening. ADVIESVERLENING OP MAAT VAN LOKALE BESTUREN. Cipal dienstverlenende vereniging Slimme IT. Sterke dienstverlening. ADVIESVERLENING OP MAAT VAN LOKALE BESTUREN Cipal dienstverlenende vereniging 2 DE STROOM VAN VERANDERINGEN DIE OP ONS AFKOMT IS INDRUKWEKKEND 3 CIPAL: EXPERTISE IN VERANTWOORD

Nadere informatie

SERVICECODE AMSTERDAM

SERVICECODE AMSTERDAM SERVICECODE AMSTERDAM Inleiding Stadsdeel Zuidoost heeft de ambitie om tot de top drie van stadsdelen met de beste publieke dienstverlening van Amsterdam te horen. Aan deze ambitie wil het stadsdeel vorm

Nadere informatie

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl

DE CONSUMENT AAN HET STUUR. Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl. www.sir-55.nl. www.sir-55.nl DE CONSUMENT AAN HET STUUR Stichting SIR-55 Tel. 040 242 32 23 info@sir-55.nl www.sir-55.nl www.sir-55.nl SIR-55 CREËERT BETROKKEN BEWONERS Wie zijn medioren? Medioren zijn actieve, vitale en maatschappelijk

Nadere informatie

LEAN, RISK & FINANCE EEN INTEGRALE BENADERING GERICHT OP DUURZAME RESULTAATSVERBETERING

LEAN, RISK & FINANCE EEN INTEGRALE BENADERING GERICHT OP DUURZAME RESULTAATSVERBETERING LEAN, RISK & FINANCE EEN INTEGRALE BENADERING GERICHT OP DUURZAME RESULTAATSVERBETERING 2 Iedere organisatie streeft voortdurend naar duurzame verbetering van het rendement. Bij commerciële ondernemingen

Nadere informatie

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT

CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT Exact Online CASE STUDY JOANKNECHT & VAN ZELST DENKT VOORUIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY GROEI DOOR PROACTIEF ADVIES Het gaat goed bij Joanknecht & Van Zelst: dit Eindhovens

Nadere informatie

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw

OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT. Groningen, maart 2016 Wim Pauw OPERATIONEEL RISKMANAGEMENT Groningen, maart 2016 Wim Pauw Risicomanagement Risicomanagement is steeds meer een actueel thema voor financiële beleidsbepalers, maar zij worstelen vaak met de bijbehorende

Nadere informatie

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Professioneel beheer voor beter rendement Een veranderende financiële omgeving vraagt om ander vastgoedbeheer Het onderwijsvastgoed, het zorgvastgoed, het gemeentelijk

Nadere informatie

(Meer) verkopen kun je leren!

(Meer) verkopen kun je leren! (Meer) verkopen kun je leren! Vergroot uw commerciële slagkracht door commerciële zelfreflectie! Door: Etienne Jager > Staat bij u de achterdeur open? > Zelfreflectie in het commerciële proces > Het commerciële

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

wat telt? De Bedrijfscode van BDO

wat telt? De Bedrijfscode van BDO wat telt? De Bedrijfscode van BDO wat telt? De Bedrijfscode van BDO omdat mensen tellen. Integriteit en maatschappelijke verantwoordelijkheid zijn essentieel om in de huidige complexe en transparante wereld

Nadere informatie

Uitbesteding in de pensioensector:

Uitbesteding in de pensioensector: Uitbesteding in de pensioensector: Bevindingen vanuit de toezichtspraktijk Prof. Dr. O.C.H.M. Sleijpen EYe on Pensions 14 januari 2014 Uitbesteding in de Pensioensector Topics: A. Wettelijke bepalingen

Nadere informatie

voor meer resultaat uit uw vastgoedonderneming

voor meer resultaat uit uw vastgoedonderneming Hoe haalt u meer resultaat uit uw vastgoedonderneming? Wie ondernemerschap koppelt aan creativiteit en een effectief bedrijfsproces met transparante besluitvorming, behaalt de beste resultaten. HouVast

Nadere informatie

Het PMO van PostNL IT

Het PMO van PostNL IT Het PMO van PostNL IT WIN PMO Congres Blik op een kleurrijk PMO Alex Palma, manager IT Projecten 13-03-2014 Wat willen we jullie vertellen? Positionering van projectenorganisatie Waarom een PSO? Implementatiestrategie

Nadere informatie

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015

Governancestructuur WonenBreburg. januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 Governancestructuur WonenBreburg januari 2012, geactualiseerd augustus 2015 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Bestuur 3 2.1 Taak en werkwijze 3 2.2 Rechtspositie en bezoldiging bestuur 4 2.3 Tegenstrijdige belangen

Nadere informatie