Overheidsaansprakelijkheid: actualia en thema burgerinitiatieven

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Overheidsaansprakelijkheid: actualia en thema burgerinitiatieven"

Transcriptie

1 Overheidsaansprakelijkheid: actualia en thema burgerinitiatieven Vereniging van Nederlandse Gemeenten Juridische tweedaagse november 2015 Prof. mr. G.A. van der Veen Mr. T.W. Franssen

2 Het labyrint rond de schatkist Agenda 1. Verzoekschriftprocedure 2. Actualiteiten overheidsaansprakelijkheid 3. Burgerinitiatieven 4. Casus 2

3 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Bestaat het labyrint rond de schatkist anno 2015 nog wel? Eerste indruk: ja, er zijn nog zeer veel openstaande vragen. Vaak fouten bij toepassing overgangsrecht. Veel nadruk op rechtsmachtverdeling in plaats van materiële geschil. Maar ook positieve indrukken: veel verzoeken hangende procedure. Relatief informele benadering verzoeken. 3

4 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Overgangsrecht Titel 8.4 is van toepassing op schade die is veroorzaakt door: - een besluit dat is bekendgemaakt, of; - een handeling die werd verricht; vóór 1 juli 2013 (artikel IV, eerste lid, Wns) Ambtshalve getoetst (ABRvS 15 juli 2015, ECLI:NL:RVS:2015:2232) Verzoek kan worden opgevat als bezwaar tegen besluit (ABRvS 5 augustus 2015, ECLI:BL:RVS:2015:2466 en Rb. Den Haag 28 juli 2015, ECLI:NL:RBDHA:2015:9110) 4

5 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Bevoegdheid bestuursrechter 1. Er moet door middel van een verzoekschrift een verzoek zijn ingediend. Dit kan zowel in het kader van de procedure tegen het schadeveroorzakende besluit (artikel 8:91 Awb), als separaat (artikel 8:90, eerste lid, Awb). Indien het verzoek hangende een procedure wordt gedaan, kan het geen betrekking hebben op een ander schadeveroorzakend besluit dan dat in die procedure aan de orde is (ABRvS 29 oktober 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3290). 2. Dit verzoek moet zijn gedaan door een belanghebbende. Moet gaan om een belanghebbende in de zin van artikel 1:2 Awb bij het schadeveroorzakende besluit (en dus niet bij het verzoek). Indien de verzoeker géén belanghebbende is zal zijn verzoek niet-ontvankelijk zijn en zal hij zich tot de burgerlijke rechter moeten wenden. 3. Het verzoek moet betrekking hebben op één van de in artikel 8:88, eerste lid, onder a t/m d, genoemde schadeoorzaken. 5

6 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Schadeoorzaken 3a. Onrechtmatig besluit Vernietigd naar aanleiding van beroep van verzoeker: Onrechtmatig besluit: HR 31 mei 1991, NJ 1993/112 (Van Gog/Nederweert) Wat nu als de verzoeker wel belanghebbend was, maar hij niet (succesvol) beroep heeft ingesteld? Formele rechtskracht: HR 16 mei 1986, NJ 1986/723 (Heesch / Van de Akker) Wat als de verzoeker wel belanghebbende was, maar geen beroep heeft ingesteld, terwijl een derde dat wel succesvol heeft gedaan? Formele rechtskracht: HR 19 juni 1998, NJ 1998/869 (Kaveka), HR 28 maart 2014, RvdW 2014/521 (Amsterdam). Rechtsgevolgen in stand gelaten? Rb. Midden-Nederland 13 mei 2015, ECLI:NL:RBMNE:2015:3435 In het geval van een rechtmatig besluit: rechtbank onbevoegd, verzoek afwijzen of niet-ontvankelijk? ABRvS 22 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1311 oordeelt dat het verzoek moet worden afgewezen. 6

7 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Schadeoorzaken 3b. Onrechtmatige voorbereidingshandeling op een onrechtmatig besluit: Let op: dubbele onrechtmatigheidseis! Heffen van leges indien aanvraag ten onrechte in behandeling is genomen? (Rb. Rotterdam 25 juni 2015, ECLI:NL:RBROT:2015:4467). 3c. Niet tijdig nemen besluit: Komt relatief veel voor. Ook hangende een beroep wegens niet tijdig beslissen. ABRvS 15 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1176 en ABRvS 29 september 2015, ECLI:NL:RVS2015:3004. Ook voor vergoeding wegens overschrijding van de redelijke termijn: ABRvS 22 april 2015 (ECLI:NL:RVS:2015:1311). 7

8 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Schadeoorzaken 3d. Onrechtmatige handeling jegens ambtenaar Rb. Den Haag 12 juni 2014 (ECLI:NL:RBDHA:2014:9170) (onmogelijkheid verzoek om voorlopig getuigenverhoor) 8

9 De verzoekschriftprocedure (titel 8.4 Awb) Keuzevrijheid of bevoegdheid bij uitsluiting? Indien schade is veroorzaakt door besluit waarover de CRvB of Hoge Raad in hoogste aanleg oordeelt, is de bestuursrechter bij uitsluiting bevoegd. Indien het CBb of de ABRvS de hoogste rechter is, dan bestaat keuzevrijheid. Tenzij de gevraagde vergoeding hoger is dan ,-. In dat laatste geval is alleen de burgerlijke rechter bevoegd. Burgers die twee wegen bewandelen: Eerst een verzoek bij de bestuursrechter (al dan niet hangende de procedure) en vervolgens voor het restant van de schade naar de burgerlijke rechter. Let op: burgerlijke rechter is gebonden aan het oordeel van de bestuursrechter (Kamerstukken II 2010/11, , nr. 3, p. 49). Onderschat daarom ook het belang van een kleine vordering bij de bestuursrechter niet! Mogelijkheid tot splitsing vorderingen? Onzes inziens twijfelachtig: beroep je op de eisen van goede procesorde/misbruik van recht. 9

10 Onrechtmatigheid Formele rechtskracht - niet nakoming van toezegging HR 19 juni 2015, ECLI:NL:HR:2015:1683, JB 2015/140 m.nt. S.A.L. van de Sande (X/Zoeterwoude): Niet nakoming van toezegging door college om dienstwoning met bestemming woondoeleinden op te nemen in ontwerpbestemmingsplan. Formele rechtskracht? Vergt de beoordeling van de vordering een oordeel over de rechtmatigheid van het besluit? Vergelijk in dit verband HR 8 juli 2011, ECLI:NL:HR:2011:BP3057, AB 2011/298 m.nt. F.J. van Ommeren en G.A. van der Veen 10

11 Causaliteit Het gemis van een kans Voor de aanwezigheid van causaal verband is vereist dat: - de schade in een condicio-sine-qua-non verband staat met de schadeoorzaak; - de schade in redelijkheid aan de schadeoorzaak kan worden toegerekend. 11

12 Causaliteit Het gemis van een kans HR 19 juni 2015, ECLI:NL:HR:2015:1683, JB 2015/140 m.nt. S.A.L. van de Sande (X/Zoeterwoude): Hoe om te gaan met de causaliteit en omvang van de schade? - afwijzing indien de gemiste kans nihil of zeer klein is, anders; - zo nodig schatting. De onzekerheid is eigen aan een kans. Leerstuk is recent ook aanvaard in het bestuursrecht: ABRvS 5 november 2014, ECLI:NL:RVS:2014:3988 (Utrechtse standwerker): Derhalve staat de schade die [wederpartij] stelt te hebben geleden, te weten de waarde van een verlies van een kans op inloten en inkomensverwerving, dan ook in zodanig verband met de onrechtmatige lotingsbesluiten, dat tenminste een gedeelte van de mogelijke inkomensderving als een gevolg van de onrechtmatige besluiten aan het college moet worden toegerekend. 12

13 Causaliteit Hypothetisch rechtmatig alternatief Volgens de bestuursrechter ontbreekt het condicio-sine-qua-non verband indien ten tijde van het bestreden besluit ook indien wél rechtmatig besluit kon worden genomen dat dezelfde schade tot gevolg had. Zie recent: ABRvS 26 november 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4316 (De Sprang) HR 11 januari 2013, ECLI:NL:HR:2013:BX7579, AB 2014/15 m.nt. C.N.J. Kortmann, JB 2013/43 m.nt. R.J.N. Schlössels (Amsterdam / Have): Het enkele feit dat de burgemeester geen gebruik heeft gemaakt van de bevoegdheid de beslistermijn te verlengen, betekent nog niet dat het bestaan van die bevoegdheid niet kan meewegen bij beantwoording van de vraag of de overschrijding van de termijn al dan niet rechtmatig is. 13

14 Causaliteit - Hypothetisch rechtmatig alternatief Niet tijdig vaststellen van een bestemmingsplan ABRvS 23 september 2015, ECLI:NL:RVS2015:3004. Onzelfstandige procedures op grond van artikel 8:88, onder c, Awb Onmogelijkheid bouwen kas en schuur in tuin, omdat bestemmingsplan nog niet is vastgesteld. Daardoor leed appellant inkomensverlies. ABRvS: de raad [is] niet gehouden een bestemmingsplan vast te stellen conform het ontwerp. Het plan kon en kan ten opzichte van het ontwerp gewijzigd worden vastgesteld. De raad kon en kan ook besluiten geen bestemmingsplan vast te stellen. Gelet hierop ontbreekt de vereiste causale relatie tussen de gestelde schade in verband met de kas en de schuur en de mogelijke bestemming van de bedoelde gronden voor een hondenpension enerzijds en het niet tijdig vaststellen van het plan anderzijds, zodat het verzoek reeds hierom wordt afgewezen. Schijnbaar zeer vergaande beperking vertragingsschade. ABRvS lijkt niet te hebben bezien of een afwijkende inhoud van het bestemmingsplan of het niet-vaststellen daarvan rechtens aanvaardbaar was. Zie ook: ABRvS 15 april 2015, ECLI:NL:RVS:2015:

15 Bewijs HR 13 maart 2015, ECLI:NL:HR:2015:559, AB 2015/188 m.nt. R. Ortlep. Bestuursrechter moet aansluiting zoeken bij het burgerlijke rechter, wel voor wat betreft het materiële recht, maar niet voor het formele (proces)recht. CRvB 18 februari 2015, ECLI:NL:CRVB:2015:446: Bij een verzoek om vergoeding van schade geldt als uitgangspunt dat een verzoeker concreet dient te stellen van welke schadeposten hij betaling verzoekt. Ook is het aan hem om toe te lichten dat deze posten in een zodanig verband staan met het onrechtmatige besluit dat zij het bestuursorgaan, mede gezien de aard van de aansprakelijkheid en van de schade, als een gevolg van dat besluit kunnen worden toegerekend. ABRvS 1 juli 2015, ECLI:NL:RVS:2015: Het ligt in beginsel op de weg van de persoon die stelt schade te hebben geleden als gevolg van een onrechtmatig besluit, aannemelijk te maken dat deze schade moet worden toegerekend aan het gebrek dat aan het onrechtmatige besluit kleeft. 15

16 Relativiteit HR 28 maart 2014, ECLI:NL:HR:2014:767, JB 2014/115 (Geweigerde exploitatievergunning) - Geweigerde exploitatievergunning is gehandhaafd in bezwaar. - Besluit op bezwaar is vernietigd wegens motiveringsgebrek (artikel 7:12 Awb). - Strekt dat besluit tot bescherming van niet-belanghebbenden? 16

17 Redelijke termijn Uitgangspunt: uitspraak grote kamer: ABRvS 29 januari 2014, ECLI:NL:RVS2014:188. Bezwaar en twee gerechtelijke instanties = max 4 jaar Waarvan: bezwaar en eerste aanleg = max 2 jaar Waarvan: bezwaar = max een half jaar Afwijken alleen in bijzondere omstandigheden: - Niet: Wraking of late motivering (HR 7 november 2014, ECLI:NL:HR:2014:3117) - Wel: langere termijn voor beroepsgronden of herstellen verzuim in bezwaar (HR 21 november 2014, ECLI:NL:HR:2014:3321) En: gedeelde smart is halve smart (HR 30 januari 2015, ECLI:NL:HR:2015:147 en ABRvS 9 februari 2011, ECLI:NL:RVS:2011:BP3701) 17

18 Burgerinitiatieven in de openbare ruimte Een voorbeeld: speeltuin t Lijsterbosje te Rosmalen 18

19 Burgerinitiatieven in de openbare ruimte Een volgend voorbeeld: Muziekfestival Rotterdam 19

20 Burgerinitiatieven in de openbare ruimte Is dit ook een voorbeeld? 20

21 Vijf typen in al dan niet openbare ruimten 1. Gebruik en beheer openbare ruimte 2. Spelen en speelplekken 3. Zelfbeheer voorzieningen 4. Tijdelijk gebruik van lege ruimte 5. Evenementen, festivals en feestjes > Steeds als kenmerk dat de burgers zelf een activiteit in een gebied (al dan niet openbaar, al dan niet in gebouw) organiseren en/of een voorziening treffen. 21

22 Aansprakelijkheidsgrondslagen 1. Geen eigen leerstuk; dus aanhaken bij bestaande leerstukken: 2. Risicoaansprakelijkheid voor opstallen en de openbare weg 3. Aansprakelijkheid voor falend toezicht en gedogen 4. De veenbroei-aansprakelijkheid 5. Aansprakelijkheid bij vergunde evenementen 22

23 Opstallen en de openbare weg (1/3) Artikel 6:174 BW: risicoaansprakelijkheid voor opstallen Lid 1: De bezitter van een opstal die niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen, en daardoor gevaar voor personen of zaken oplevert, is, wanneer dit gevaar zich verwezenlijkt, aansprakelijk, tenzij aansprakelijkheid op grond van de vorige afdeling zou hebben ontbroken indien hij dit gevaar op het tijdstip van het ontstaan ervan zou hebben gekend. Lid 2: ( ) Bij openbare wegen rust zij op het overheidslichaam dat moet zorgen dat de weg in goede staat verkeert, ( ) 23

24 Opstallen en de openbare weg (2/3) 1. Ruim opstalbegrip, zijnde gebouwen en werken, die duurzaam met de grond zijn verenigd, hetzij rechtstreeks, hetzij door vereniging met andere gebouwen of werken. 2. Aansprakelijkheid wanneer de schade het gevolg is van een gebrekkige opstal die gevaar oplevert voor personen of zaken en dat gevaar zich heeft verwezenlijkt. De opstal moet op het moment van het ontstaan van de schade niet voldoen aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden vanuit het oogpunt van veiligheid en zorgvuldigheid mocht stellen. 3. De enkele omstandigheid dat de opstal een gevaar oplevert, betekent nog niet dat zij niet voldoet aan de eisen die men daaraan in de gegeven omstandigheden mag stellen (HR 3 mei 2002, AB 2004/47, m.nt. G.A. van der Veen, HR 4 april 2014, AB 2014/228 m.nt. A.H.J. Hofman). 4. Het bewuste bouwsel moet duurzaam met de grond verenigd zijn. 24

25 Opstallen en de openbare weg (3/3) Vraag: Is relevant of dit speeltoestel door particulieren is aangelegd? Antwoord: Niet als het op openbaar gemeente-eigendom is aangelegd: Door natrekking eigendom van de grondeigenaar (dus de gemeente) geworden en dus risicoaansprakelijkheid voor de gemeente. Vraag: is bepalend of het toestel aan de relevante veiligheidseisen voldoet? Antwoord: Zegt u het maar! 25

26 Falend toezicht en gedogen (1/3) 1. Gaat om gebrekkig toezicht op de naleving van regels door gemeenten > dus moet gaan om regels die door de gemeentelijke bestuursorganen gehandhaafd worden Hoe omgaan met de RUDs/Omgevingsdiensten? 2. De norm lijkt te zijn: Voldeed het uitgeoefende toezicht aan de eisen die aan een behoorlijk en zorgvuldig toezicht moeten worden gesteld? 3. Mogelijk verweer: Het relativiteitsvereiste waartoe strekt de betreffende toezichtsnorm? analogie met HR 7 mei 2004, NJ 2006, 281 (Duwbak Linda) 26

27 Falend toezicht en gedogen (2/3) Het relativiteitsvereiste verlangt onderzoek naar doel en strekking van de norm; Technische bouwvoorschriften hebben niet de strekking om een in beginsel onbeperkte groep van benadeelden tegen vermogensschade te beschermen (Hof Arnhem 4 mei 2010, Parkeerdek Tiel) 27

28 Falend toezicht en gedogen (3/3) 1. Vraag: wie gedoogt er tegenwoordig nog? 2. Wel of geen aansprakelijkheidsrisico s? De CMI-brand (Hof s-gravenhage 22 maart 2011) Wat was de overtreden norm in die zaak? 3. Relevantie van gedoogbesluit? 28

29 De veenbroei-aansprakelijkheid 1. Anders dan wel wordt gedacht, is er geen algemene risico-aansprakelijkheid voor de openbare ruimte. 2. Wel denkbaar is schuldaansprakelijkheid 1. Het Veenbroei-arrest (HR 27 mei 1988, ECLI:NL:HR:AD0344): De Staat als eigenaar van het toegankelijke gebied had moeten waarschuwen voor het gebruik, of de toegang moeten verhinderen, omdat de Staat kennis had van voor het publiek onbekende gevaren. 2. Vereist is dus kennis van gevaren die voor het publiek niet bekend zijn. Werkt dat ook bij festivals en andere evenementen in de openbare ruimte, bij voorbeeld bij gebrekkige ontsluiting, of bij het (laten) organiseren van risicovolle evenementen? 3. Vgl. Hof s-hertogenbosch 21 oktober 2014, NJF 2014/

30 Aansprakelijkheid bij vergunde evenementen 1. Vergunning regelt niet de aansprakelijkheid van de exploitant; geen vrijwarende werking want aansprakelijkheid is geen onderwerp bij vergunningverlening; het wettelijk kader regelt geen aansprakelijkheden. 2. Vraag naar rechtmatigheid van de vergunning toch relevant? Vergunninghouder mag ervan uitgaan dat de vergunning overeenkomstig wet- en regelgeving is verleend. Handelen op eigen risico bij niet-onherroepelijke vergunning? 30

31 Tips 1. Creëer en behoud duidelijkheid tussen gemeente en initiatiefnemer Creëer duidelijkheid van begin af aan, tenminste ten aanzien van ieders taken, op het vlak van onderhoud, veiligheid en bij voorkeur ook verzekering Handhaaf die duidelijkheid, onder meer door niet zelf te gaan onderhouden, maar zo nodig aan te spreken op onderhoud 2. Overweeg een formele structuur, bijvoorbeeld een stichting of vereniging Bij gebouw Bij de speeltuin: de Stichting Wijkbelangen Maliskamp exploiteert t Lijsterbosje 3. Denk na over continuïteit Wat als de eerste enthousiastelingen zijn verhuisd? 31

32 Casus Wielerwedstrijd (1/3) Gemeente X kreeg begin januari 2013 een verzoek van de lokale wiervereniging om twee weken na de Tour de Mont Ventoux van de Lage Landen te houden, met een internationaal deelnemersveld. De burgemeester vergunt ruim vóór de echte tour de wedstrijd op grond van de APV. 1. Vraag: wat vergunt de burgemeester precies? Stel: één van de twee grootste namen die meedoen, wordt door al te enthousiast publiek per ongeluk ten val gebracht, in een smalle steeg die deel uitmaakt van het parcours. Hij breekt zijn been en kan dus ook niet meer met andere criteria meedoen. Hij dient op grond van artikel 8:88 Awb een verzoek tot schadevergoeding bij de Rechtbank in. 1. Hoe beziet u deze stap procesrechtelijk? 2. Welke andere mogelijkheid adviseert u de wielrenner? 32

33 Casus Wielerwedstrijd (2/3) De burgemeester wijst het verzoek om schadevergoeding van de wielrenner af, omdat de evenementenvergunning op zorgvuldige wijze zou zijn verleend. 1. Maakt het voor het slagen van dit verweer nog uit of het parcours vooraf bekend was? 2. Is het voldoende wanneer het parcours vooraf bij de burgemeester bekend was en hij heeft bezien of de steeg geschikt was om onderdeel uit te maken van het parcours? 33

34 Casus Wielerwedstrijd (3/3) Stel dat de burgemeester zich de relevantie van een goed parcours tijdig heeft gerealiseerd en de aanvraag en het daarin opgenomen parcours door de Franse Tourorganisatie op veiligheid heeft laten beoordelen. Deze organisatie is tot een formele akkoordbevinding gekomen en dus heeft de burgemeester de evenementenvergunning verleend. 1. Heeft de burgemeester hiermee wel voldoende zorgvuldig gehandeld? Door het ongeval is de sfeer bedorven en keren de bezoekers veel vlotter dan verwacht huiswaarts. Een aantal horeca-ondernemers mist daardoor de gedroomde topomzet. Ook zij stellen de gemeente aansprakelijk voor hun schade. De gemeente verweert zich met de stelling, dat zij dan maar bezwaar tegen de vergunning hadden moeten maken, hetgeen zij hebben nagelaten. 1. Acht u het verweer van de gemeente valide? 2. Ervan uitgaande dat de horeca-ondernemers niet kan worden tegengeworpen dat zij geen bezwaar hebben gemaakt, voldoet hun claim aan het relativiteitsvereiste? 34

35 Dank voor uw aandacht! prof. mr. G.A. (Gerrit) van der Veen advocaat en partner Overheid en Onderneming mr. T.W. (Thijs) Franssen advocaat Overheid en Onderneming

Actualiteiten rechtspraak bestuursprocesrecht. 2 september :00 uur - 17:00 uur Online

Actualiteiten rechtspraak bestuursprocesrecht. 2 september :00 uur - 17:00 uur Online Actualiteiten rechtspraak bestuursprocesrecht 2 september 2015 16:00 uur - 17:00 uur Online Wat gaan we doen: rechtspraak over.. 1. De 3 B s (bestuursorgaan-, belanghebbende- en besluitbegrip) 2. Schadevergoeding

Nadere informatie

Overheidsaansprakelijkheid een klein variété van wetgeving en rechtspraak. VMR 20 maart 2014

Overheidsaansprakelijkheid een klein variété van wetgeving en rechtspraak. VMR 20 maart 2014 Overheidsaansprakelijkheid een klein variété van wetgeving en rechtspraak VMR 20 maart 2014 Titel 8.4 Awb Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten (Stb. 2013/50) 2 onderwerpen:

Nadere informatie

De reikwijdte van de bestuursrechtelijke schadeverzoekschriftprocedure

De reikwijdte van de bestuursrechtelijke schadeverzoekschriftprocedure K.J. de Graaf, A.T. Marseille & D. Sietses 1 Weten schap De reikwijdte van de bestuursrechtelijke schadeverzoekschriftprocedure 1. Inleiding Bijna twee jaar geleden werd de Algemene wet bestuursrecht (Awb)

Nadere informatie

Martijn Scheltema. Onrechtmatige overheidsdaad (i.h.b. in verband met onrechtmatige besluiten) vrijdag 27 maart 2015

Martijn Scheltema. Onrechtmatige overheidsdaad (i.h.b. in verband met onrechtmatige besluiten) vrijdag 27 maart 2015 Martijn Scheltema Onrechtmatige overheidsdaad (i.h.b. in verband met onrechtmatige besluiten) vrijdag 27 maart 2015 Onrechtmatige daad Onderwerpen bijdrage: -rechtsmachtverdeling -Wet schadevergoeding

Nadere informatie

Aansprakelijkheid en schadevergoeding Awb

Aansprakelijkheid en schadevergoeding Awb Aansprakelijkheid en schadevergoeding Awb Contactgroep Algemeen Bestuur Prof. mr. G.A. van der Veen AKD Rotterdam Rijksuniversiteit Groningen 9 april 2014 Inhoud lezing 1. Inleiding: de nieuwe regeling

Nadere informatie

DEEL III. Het bestuursprocesrecht

DEEL III. Het bestuursprocesrecht DEEL III Het bestuursprocesrecht Inleiding op deel III In het voorgaande deel is het regelsysteem van art. 48 (oud) Rv besproken voor zover dit relevant was voor art. 8:69 lid 2 en 3 Awb. In dit deel

Nadere informatie

Voorbereid op aansprakelijkheid GEMEENTEN EN OVERHEIDSAANSPRAKELIJKHEID

Voorbereid op aansprakelijkheid GEMEENTEN EN OVERHEIDSAANSPRAKELIJKHEID Voorbereid op aansprakelijkheid GEMEENTEN EN OVERHEIDSAANSPRAKELIJKHEID Voorbereid op aansprakelijkheid Gemeenten en overheidsaansprakelijkheid Colofon Auteurs prof. mr. G.A. van der Veen (red.), AKD

Nadere informatie

ECGR/U201300637 Lbr. 13/058

ECGR/U201300637 Lbr. 13/058 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten uw kenmerk ons kenmerk ECGR/U201300637 Lbr. 13/058 bijlage(n)

Nadere informatie

AB 2015/165: Wns van toepassing op verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding redelijke termijn; overgangsrecht. Analoge toepassing Wns.

AB 2015/165: Wns van toepassing op verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding redelijke termijn; overgangsrecht. Analoge toepassing Wns. Page 1 of 6 AB 2015/165: Wns van toepassing op verzoek om schadevergoeding wegens overschrijding redelijke termijn; overgangsrecht. Analoge toepassing Wns. Instantie: Afdeling bestuursrechtspraak van de

Nadere informatie

O&A 2015/36 ABkort 2015/126 E C L I:N L :RV S:2 015:8 32

O&A 2015/36 ABkort 2015/126 E C L I:N L :RV S:2 015:8 32 Jur ispr udent ie Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 18 maart 2015, nr. 201405906/1/A2 (mrs. P.B.M.J. van der Beek-Gillessen, F.C.M.A. Michiels en G. Snijders) m.nt. R.D. Boesveld 1 O&A

Nadere informatie

Overheidsaansprakelijkheid

Overheidsaansprakelijkheid T.W. Franssen, B.J.P.G. Roozendaal, S.A.L. van de Sande 1 Kroniek Overheidsaansprakelijkheid 1. A l g e m e e n 2. S c h a d e ve r g o e d i n g 2.1 Onrechtmatige overheidsdaad 2.1.1 Burgerlijke rechter

Nadere informatie

Actualiteiten Awb 2015

Actualiteiten Awb 2015 Actualiteiten Awb 2015 Programma 1. Herziening bestuursrechtspraak 2. Procederen: beroep en hoger beroep 3. Relativiteitseis 4. Jurisprudentie HERZIENING BESTUURSRECHTSPRAAK Inhoud voorstel Brief juni

Nadere informatie

Praktijkdag Activiteitenbesluit

Praktijkdag Activiteitenbesluit 1 Praktijkdag Activiteitenbesluit Rechtsbescherming Prof. mr. K.J. (Kars) de Graaf 050 363 5787 k.j.de.graaf@rug.nl www.rug.nl/staff/k.j.de.graaf 2 Inhoud Meldingen Maatwerkvoorschriften Handhaving zorgplicht

Nadere informatie

VMR Actualiteiten. Actualiteiten bestuurs(proces)recht. Kars de Graaf faculteit rechtsgeleerdheid

VMR Actualiteiten. Actualiteiten bestuurs(proces)recht. Kars de Graaf faculteit rechtsgeleerdheid Datum 29-03-2012 1 VMR Actualiteiten Actualiteiten bestuurs(proces)recht Kars de Graaf k.j.de.graaf@rug.nl 050 363 5787 Algemeen belanghebbende Datum 29-03-2012 2 Herinnert u zich deze nog? Vz. ABRvS 31

Nadere informatie

http://www.legalintelligence.com/documents/16030377?srcfrm=ba...

http://www.legalintelligence.com/documents/16030377?srcfrm=ba... Page 1 of 6 JB 2015/169 RvS, 15-07-2015, nr. 201410641/1/A2, ECLI:NL:RVS:2015:2232 Schadevergoeding, Vervolgingshandelingen, Competentie, Overgangsrecht Publicatie JB 2015 afl. 12 Publicatiedatum 26 oktober

Nadere informatie

Uit: Jurisprudentie Gemeente, 14 mei 2014 (JG. 2014/40)

Uit: Jurisprudentie Gemeente, 14 mei 2014 (JG. 2014/40) Uit: Jurisprudentie Gemeente, 14 mei 2014 (JG. 2014/40) Noot bij: Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State 14 mei 2014, 201303996/1/A3 en ECLI:NL:RVS:2014:1708 door: I.M. van der Heijden en E.E.

Nadere informatie

Afdeling bestuursrechtspraak. Behandelend ambtenaar. I.P». Feis 070-4264578

Afdeling bestuursrechtspraak. Behandelend ambtenaar. I.P». Feis 070-4264578 Raad vanstate Afdeling bestuursrechtspraak IN14.0053S llltillullllllilllill College van burgemeester en wethouders van Beuningen Postbus 14 6640 AA BEUNINGEN GLD GEMEENTE BEÜNt, ocn INGEKOMEN 0 3 FEB 2011

Nadere informatie

Actualiteiten bestuursrecht uitspraken 18 (en 11) november 2015. mr. W.J. (Willem) Bosma Van der Feltz advocaten www.feltz.nl

Actualiteiten bestuursrecht uitspraken 18 (en 11) november 2015. mr. W.J. (Willem) Bosma Van der Feltz advocaten www.feltz.nl Actualiteiten bestuursrecht uitspraken 18 (en 11) november 2015 mr. W.J. (Willem) Bosma Van der Feltz advocaten www.feltz.nl 1. ABRvS 18 november 2015, ECLI:NL:RVS:2015:3536 (I) Dwangsom bij niet tijdig

Nadere informatie

Actualiteiten bestuurs(proces)recht

Actualiteiten bestuurs(proces)recht Datum 20-03-2013 1 Actualiteiten bestuurs(proces)recht VMR Actualiteitendag 2013 Kars de Graaf E: k.j.de.graaf@rug.nl T: 050 363 5787 Datum 20-03-2013 2 Aangenomen wetgeving Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding

Nadere informatie

Raadsbijlage Voorstel tot het bekrachtigen van het besluit inzake het instellen van beroep in cassatie (bestemmingsplan PIROC Strij psche Kampen)

Raadsbijlage Voorstel tot het bekrachtigen van het besluit inzake het instellen van beroep in cassatie (bestemmingsplan PIROC Strij psche Kampen) gemeente Eindhoven Dienst Stadsontwikkeling Raadsbijlage nummer r r S Inboeknummer g g Jo o 6 Sa S Beslisdatum Bikw ao april tggg Dossiernummer gr6.4i2 Raadsbijlage Voorstel tot het bekrachtigen van het

Nadere informatie

Paul Krugerbrug II 13-12-2013 EN RECENTE JURISPRUDENTIE ABRVS 22 NOVEMBER 1983, AB 1984, 154 (I)

Paul Krugerbrug II 13-12-2013 EN RECENTE JURISPRUDENTIE ABRVS 22 NOVEMBER 1983, AB 1984, 154 (I) PAUL KRUGERBRUG II EN RECENTE JURISPRUDENTIE ANITA NIJBOER 13 DECEMBER 2013 PAUL KRUGERBRUG II, ABRVS 22 NOVEMBER 1983, AB 1984, 154 (I) Korte schets van de situatie - De Minister van Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

mr. P.C. Cup mr.ing. C.R. van den Berg Kamer D0353 Directoraat-Generaal Milieu Interne postcode 880 Directie Strategie en Bestuur

mr. P.C. Cup mr.ing. C.R. van den Berg Kamer D0353 Directoraat-Generaal Milieu Interne postcode 880 Directie Strategie en Bestuur Gemeenschappelijke Dienst Directie Juridische Zaken AJBZ mr. P.C. Cup mr.ing. C.R. van den Berg Kamer D0353 Directoraat-Generaal Milieu Interne postcode 880 Directie Strategie en Bestuur Telefoon 070 339

Nadere informatie

Overheidsaansprakelijkheid

Overheidsaansprakelijkheid T.W. Franssen, B.J.P.G. Roozendaal & S.A.L. van de Sande 1 Kroniek Overheidsaansprakelijkheid 1. A l g e m e e n 2. S c h a d e ve r g o e d i n g 2.1 Onrechtmatige overheidsdaad 2.1.1 Burgerlijke rechter

Nadere informatie

LJN: BH1764, Centrale Raad van Beroep, 07/2959 WWB + 07/2960 WWB + 08/6263 WWB + 08/6264 WWB + 08/6265 WWB

LJN: BH1764, Centrale Raad van Beroep, 07/2959 WWB + 07/2960 WWB + 08/6263 WWB + 08/6264 WWB + 08/6265 WWB LJN: BH1764, Centrale Raad van Beroep, 07/2959 WWB + 07/2960 WWB + 08/6263 WWB + 08/6264 WWB + 08/6265 WWB Datum uitspraak: 20-01-2009 Datum publicatie: 04-02-2009 Rechtsgebied: Bijstandszaken Soort procedure:

Nadere informatie

ECLI:NL:CRVB:2013:2879

ECLI:NL:CRVB:2013:2879 ECLI:NL:CRVB:2013:2879 Instantie Datum uitspraak 17-12-2013 Datum publicatie 19-12-2013 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Centrale Raad van Beroep 13-211 WWB Socialezekerheidsrecht

Nadere informatie

AKD Gemeentedag 2014 Prof. mr. G.A. van der Veen Rotterdam 20 maart 2014

AKD Gemeentedag 2014 Prof. mr. G.A. van der Veen Rotterdam 20 maart 2014 AKD Gemeentedag 2014 15 maanden Wet aanpassing bestuursprocesrecht Prof. mr. G.A. van der Veen Advocaat bestuursrecht/omgevingsrecht AKD Advocaten en notarissen Rotterdam Bijzonder hoogleraar milieurecht

Nadere informatie

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling

Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling Stellen en bewijzen in procedures over verplichtstelling 9 september 2015 Alex Ter Horst Advocaat pensioenrecht Achtergrond Indien verplichtstelling van toepassing is leidt dat voor wg en bpf tot allerlei

Nadere informatie

«JG» Appellanten A, B, C en D tegen het algemeen bestuur van de bestuurscommissie Centrum

«JG» Appellanten A, B, C en D tegen het algemeen bestuur van de bestuurscommissie Centrum Algemeen Juridisch, Bestuursprocesrecht Afdeling bestuursrechtspraak Raad van State 18 maart 2015, nr. 201403348/1/A1, ECLI:NL:RVS:2015:842 (mr. Hagen, mr. Hent, mr. Michiels) Noot mr. P.M.J.J. Swagemakers

Nadere informatie

het College van Beroep voor de Examens van de Hogeschool Utrecht (hierna: het CBE), verweerder.

het College van Beroep voor de Examens van de Hogeschool Utrecht (hierna: het CBE), verweerder. Zaaknummer : 2013/068 Rechter(s) : mrs. Nijenhof, Olivier, Borman Datum uitspraak : 6 november 2013 Partijen : Appellante tegen CBE Hogeschool Utrecht Trefwoorden : Beleidsvrijheid, in stand laten rechtsgevolgen,

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets

Leidraad voor het nakijken van de toets Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 17 JUNI 2011 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

ECLI:NL:RBGEL:2016:2558

ECLI:NL:RBGEL:2016:2558 ECLI:NL:RBGEL:2016:2558 Instantie Rechtbank Gelderland Datum uitspraak 12-05-2016 Datum publicatie 19-05-2016 Zaaknummer AWB - 15 _ 7447 Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie

Nadere informatie

Inhoud. Te behandelen onderwerpen: 1. Onlosmakelijke samenhang

Inhoud. Te behandelen onderwerpen: 1. Onlosmakelijke samenhang Inhoud Te behandelen onderwerpen: 1. Onlosmakelijke samenhang 2. Grondslag aanvraag omgevingsvergunning voor artikel 2.1 lid 1 onder e- activiteiten (milieu) 3. OBM en milieuneutrale verandering 4. Overig

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 19 juni 2009

Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 19 juni 2009 Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 19 juni 2009 OPGAVE 1 (34 punten) Vraag 1.1 (5 punten) Er staan geen bestuursrechtelijke rechtsmiddelen open. Het voorbereidingsbesluit van artikel

Nadere informatie

1. de heer K, wonende te X, aan het adres X, hierna te noemen K

1. de heer K, wonende te X, aan het adres X, hierna te noemen K Mr. R. Menschaert 1 08/1914.01/pva Heden de en acht tweeduizend ten verzoeke van 1. de heer K, wonende te X, aan het adres X, hierna te noemen K te dezer zake woonplaats kiezende te 's-gravenhage aan het

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van toezichthouders wegens inadequaat handhavingstoezicht

Aansprakelijkheid van toezichthouders wegens inadequaat handhavingstoezicht Aansprakelijkheid van toezichthouders wegens inadequaat handhavingstoezicht VIDE Jaarcongres 15 juni 2012 A.J. (Lian) van Poortvliet aj.vanpoortvliet@pelsrijcken.nl June 17, 2012 Programma Juridisch kader

Nadere informatie

1)estuursreclaqirA,IL

1)estuursreclaqirA,IL Raad vanstate 1)estuursreclaqirA,IL Raad van de gemeente Hof van Twente Postbus 54 7470 AB GOOR Gemeente Hof van Twente [Nr: [Afdeling: Bvo: a / nee lingekomen: 2 JULI 2015 Kopie aan: Archief: \N / NR

Nadere informatie

Belemmeringenwet Privaatrecht De actuele praktijk

Belemmeringenwet Privaatrecht De actuele praktijk Belemmeringenwet Privaatrecht De actuele praktijk mr. drs. A. Divis-Stein (advocaat CD RWS) Seminar VVOR 23 januari 2014 Indeling presentatie Rechtsbescherming, toetsing rechter Wettelijke toetsingscriteria

Nadere informatie

Petra Vries Trainingen. Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. de wijzigingen in de Awb

Petra Vries Trainingen. Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. de wijzigingen in de Awb Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter & de wijzigingen in de Awb Introductie Dit document is een bijlage bij de presentatie over Het Nieuwe Procederen bij de bestuursrechter. Hierin bespreek ik

Nadere informatie

23 Titel 8.4 Awb: verdwenen, gebleven en nieuwe problemen

23 Titel 8.4 Awb: verdwenen, gebleven en nieuwe problemen 23 Titel 8.4 Awb: verdwenen, gebleven en nieuwe problemen Kars de Graaf, Bert Marseille & Derek Sietses 1 Inleiding Zeven jaar geleden verscheen het Voorontwerp Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding

Nadere informatie

Jurisprudentie Omgevingsrecht en Bestuursprocesrecht. Bart-Jan Walraven. Waardenburg, 6 mei 2014

Jurisprudentie Omgevingsrecht en Bestuursprocesrecht. Bart-Jan Walraven. Waardenburg, 6 mei 2014 Jurisprudentie Omgevingsrecht en Bestuursprocesrecht Bart-Jan Walraven Waardenburg, 6 mei 2014 ABRvS 4 maart 2015 ECLI:NL:RVS:2015:622 Regeling van alcoholslotprogramma onverbindend wegens onevenredige

Nadere informatie

ECLI:NL:RVS:2015:3233

ECLI:NL:RVS:2015:3233 ECLI:NL:RVS:2015:3233 Instantie Raad van State Datum uitspraak 21-10-2015 Datum publicatie 21-10-2015 Zaaknummer Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie 201500429/1/A2 Eerste

Nadere informatie

gezien het daartegen op 24 september 2012 ingediende pro forma bezwaarschrift, aangevuld bij brief van 11 september 2013,

gezien het daartegen op 24 september 2012 ingediende pro forma bezwaarschrift, aangevuld bij brief van 11 september 2013, Besluit op bezwaar Kenmerk: 612321/630377 Betreft: Radio Decibel Het Commissariaat voor de Media, gezien zijn beslissing van 17 maart 2009, kenmerk 15300/2009002841, waarbij de namen van drie radioprogrammakanalen

Nadere informatie

Eerste aanleg: ECLI:NL:RBASS:2012:2307, Bekrachtiging/bevestiging

Eerste aanleg: ECLI:NL:RBASS:2012:2307, Bekrachtiging/bevestiging ECLI:NL:RVS:2014:110 Instantie Raad van State Datum uitspraak 22-01-2014 Datum publicatie 22-01-2014 Zaaknummer Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie 201300676/1/A2 Eerste

Nadere informatie

ECLI:NL:RBROT:2016:1754

ECLI:NL:RBROT:2016:1754 ECLI:NL:RBROT:2016:1754 Instantie Rechtbank Rotterdam Datum uitspraak 09-03-2016 Datum publicatie 09-03-2016 Zaaknummer ROT 16/920 Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Bestuursprocesrecht

Nadere informatie

Print deze uitspraak rechtsgebied Kamer 2 - Milieu - Schadevergoeding

Print deze uitspraak rechtsgebied Kamer 2 - Milieu - Schadevergoeding Essentie uitspraak: Beëindiging verkoop LPG. Het college had moeten beoordelen welke schade aan de juridische beëindiging van de activiteit was toe te schrijven. In het thans bestreden besluit heeft het

Nadere informatie

De vordering tot schadevergoeding vanwege een gebrek in de bouwvergunning: wie bouwt die rouwt, wie draalt wordt soms betaald

De vordering tot schadevergoeding vanwege een gebrek in de bouwvergunning: wie bouwt die rouwt, wie draalt wordt soms betaald De vordering tot schadevergoeding vanwege een gebrek in de bouwvergunning: wie bouwt die rouwt, wie draalt wordt soms betaald HR 10 april 2009, RvdW 2009, 513 (Barneveld/Sierkstra) M r. A. J. P. S c h

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 621 Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met bepalingen over nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige overheidsdaad (Wet

Nadere informatie

NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 25 november 2011 HOOFDSTUK 8 BIJZONDERE BEPALINGEN OVER DE WIJZE VAN PROCEDEREN BIJ DE BESTUURSRECHTER

NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen 25 november 2011 HOOFDSTUK 8 BIJZONDERE BEPALINGEN OVER DE WIJZE VAN PROCEDEREN BIJ DE BESTUURSRECHTER 32 621 Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met bepalingen over nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige overheidsdaad (Wet nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.2662 (068.05) ingediend door: hierna te noemen 'klagers', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

Aansprakelijkheid Scholen

Aansprakelijkheid Scholen Aansprakelijkheid Scholen Mr. B.M. (Brechtje) Paijmans KBS Advocaten / Universiteit Utrecht 12 januari 2011 1 www.kbsadvocaten.nl NRC Handelsblad 11 maart 2006 2 Schade op school: aansprakelijke partijen

Nadere informatie

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005;

Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; Het college van burgemeester en wethouders van Moerdijk, in haar vergadering van 26 juli 2005; gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht, de artikelen 1, tweede lid, en 29a, tweede lid, van

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2011 2012 32 621 Aanvulling van de Algemene wet bestuursrecht met bepalingen over nadeelcompensatie en schadevergoeding bij onrechtmatige overheidsdaad (Wet

Nadere informatie

JB 1999/256 Rechtbank Amsterdam, 09-08-1999, AWB 98/3128 HUISV 06 Besluit (huisnummerbeschikking), Mededeling omtrent feiten

JB 1999/256 Rechtbank Amsterdam, 09-08-1999, AWB 98/3128 HUISV 06 Besluit (huisnummerbeschikking), Mededeling omtrent feiten JB 1999/256 Rechtbank Amsterdam, 09-08-1999, AWB 98/3128 HUISV 06 Besluit (huisnummerbeschikking), Mededeling omtrent feiten Aflevering 1999 afl. 13 College Rechtbank Amsterdam Datum 9 augustus 1999 Rolnummer

Nadere informatie

Mandaat en delegatie. mr. M.C. de Voogd

Mandaat en delegatie. mr. M.C. de Voogd Mandaat en delegatie mr. M.C. de Voogd Artikel 1:1 Awb 1. Onder bestuursorgaan wordt verstaan: a. een orgaan van een rechtspersoon die krachtens publiekrecht is ingesteld, of b. een ander persoon of college,

Nadere informatie

Actualiteiten Awb. Liesbeth Berkouwer, Kennedy Van der Laan 29 oktober 2013

Actualiteiten Awb. Liesbeth Berkouwer, Kennedy Van der Laan 29 oktober 2013 Actualiteiten Awb Liesbeth Berkouwer, Kennedy Van der Laan liesbeth.berkouwer@kvdl.nl 29 oktober 2013 Programma Gewijzigde Awb aanpassing bestuursprocesrecht schadevergoeding bij onrechtmatige besluiten

Nadere informatie

ECLI:NL:CRVB:2016:3297

ECLI:NL:CRVB:2016:3297 ECLI:NL:CRVB:2016:3297 Instantie Datum uitspraak 06-09-2016 Datum publicatie 12-09-2016 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Centrale Raad van Beroep 15/1772 WWB Socialezekerheidsrecht

Nadere informatie

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Raad van State 201200615/1/V4. Datum uitspraak: 13 november 2012 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak met toepassing van artikel 8:54, eerste lid, van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: de Awb) op

Nadere informatie

zaaknummer 200703432/1 datum van uitspraak woensdag 13 februari 2008 Kamer 2 - Milieu - Schadevergoeding

zaaknummer 200703432/1 datum van uitspraak woensdag 13 februari 2008 Kamer 2 - Milieu - Schadevergoeding Essentie uitspraak: Artikel 15.20, schade komt in aanmerking voor vergoeding vanwege het niet langer op grond van een milieubeheer mogen uitoefenen van een activiteit. Casus en uitspraak Een exploitant

Nadere informatie

** [201005426/1/M1.], [10 november 2010]: [afstandseis tussen een lpg tankstation en een scholengemeenschap ], [Harlingen]

** [201005426/1/M1.], [10 november 2010]: [afstandseis tussen een lpg tankstation en een scholengemeenschap ], [Harlingen] ** [201005426/1/M1.], [10 november 2010]: [afstandseis tussen een lpg tankstation en een scholengemeenschap ], [Harlingen] Essentie uitspraak: De Afdeling stelt vast dat ten tijde van het bestreden besluit

Nadere informatie

Academie voor bijzondere wetten

Academie voor bijzondere wetten Academie voor bijzondere wetten Auteur Academie voor bijzondere wetten Hoofdonderwerp Conclusie van staatsraad Advocaat-Generaal Widdershoven (hierna: A-G ) met betrekking tot het rechtskarakter van het

Nadere informatie

http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=true&searchtype=ljn&ljn=br1...

http://zoeken.rechtspraak.nl/resultpage.aspx?snelzoeken=true&searchtype=ljn&ljn=br1... pagina 1 van 5 LJN: BR1463, Raad van State, 201011448/1/H1 Datum 13-07-2011 uitspraak: Datum 13-07-2011 publicatie: Rechtsgebied: Bouwen Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Bij besluit van

Nadere informatie

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK

AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Raad vanstate 201 304470/1/RI. Datum uitspraak: 27 november 2013 AFDELING BESTUURSRECHTSPRAAK Uitspraak in het geding tussen: de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Koninklijke Jongeneel

Nadere informatie

AB 2012/6: Schadevergoeding na onrechtmatige subsidievaststelling.

AB 2012/6: Schadevergoeding na onrechtmatige subsidievaststelling. AB 2012/6: Schadevergoeding na onrechtmatige subsidievaststelling. Schadevergoeding na onrechtmatige subsidievaststelling. Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (Meervoudige kamer), 31 augustus

Nadere informatie

LJN: BO2154,Voorzieningenrechter Rechtbank 's-hertogenbosch, AWB 10/2913 en 10/3065

LJN: BO2154,Voorzieningenrechter Rechtbank 's-hertogenbosch, AWB 10/2913 en 10/3065 LJN: BO2154,Voorzieningenrechter Rechtbank 's-hertogenbosch, AWB 10/2913 en 10/3065 Print uitspraak Datum uitspraak: 22-10-2010 Datum publicatie: 29-10-2010 Rechtsgebied: Bouwen Soort procedure: Voorlopige

Nadere informatie

Tien jaar jurisprudentie schadevergoeding in het bestuursrecht

Tien jaar jurisprudentie schadevergoeding in het bestuursrecht Tien jaar jurisprudentie schadevergoeding in het bestuursrecht 2e druk Mr. B.J. van Ettekoven, Mr. R.C.S. Bakker & Mr. R. P Hoogenboom KLUWER Deventer - 2004 Inhoudsopgave Voorwoord, inleiding, gebruiksaanwijzing

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Het Besluit proceskosten bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd:

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Het Besluit proceskosten bestuursrecht wordt als volgt gewijzigd: STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 37105 23 december 2014 Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van 12 december 2014, nr. 591110, tot indexering

Nadere informatie

Actualiteiten procesrecht. Webinar 1 december 2015 Academie voor de Rechtspraktijk R.J.Q. Klomp

Actualiteiten procesrecht. Webinar 1 december 2015 Academie voor de Rechtspraktijk R.J.Q. Klomp Actualiteiten procesrecht Webinar 1 december 2015 Academie voor de Rechtspraktijk R.J.Q. Klomp Grieven tegen eindbeslissingen in een deelvonnis HR 2 oktober 2015, ECLI:NL:HR:2015:2905 HR: Hof heeft ten

Nadere informatie

ECLI:NL:CRVB:2016:4664

ECLI:NL:CRVB:2016:4664 ECLI:NL:CRVB:2016:4664 Instantie Datum uitspraak 07122016 Datum publicatie 09122016 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Centrale Raad van Beroep 15/2455 WMO Socialezekerheidsrecht

Nadere informatie

ECLI:NL:CRVB:2017:2617

ECLI:NL:CRVB:2017:2617 ECLI:NL:CRVB:2017:2617 Instantie Datum uitspraak 28-07-2017 Datum publicatie 01-08-2017 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Centrale Raad van Beroep 12/3068 Wajong Socialezekerheidsrecht

Nadere informatie

VNG Juridische 2-daagse

VNG Juridische 2-daagse VNG Juridische 2-daagse Deelsessies: 1 en 31 Nadeel compenseren of schade vergoeden? Mr. C.N.J. (Tijn) Kortmann Het wilde woud Brief van de Koning (32 621 nr. 1) Wetsvoorstel nadeelcompensatie en schadevergoeding

Nadere informatie

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN EERSTE KAMER ARREST

HOGE RAAD DER NEDERLANDEN EERSTE KAMER ARREST HOGE RAAD DER NEDERLANDEN EERSTE KAMER Nr. C98/080HR ARREST in de zaak van: DE GEMEENTE GRONINGEN,gevestigd te Groningen, EISERES tot cassatie, voorwaardelijk incidenteel verweerster, advocaat: voorheen

Nadere informatie

VMR Actualiteitendag Handhaving - beginselplicht 19 maart 2015

VMR Actualiteitendag Handhaving - beginselplicht 19 maart 2015 VMR Actualiteitendag Handhaving - beginselplicht 19 maart 2015 mr. T.E.P.A. Lam advocaat Hekkelman Advocaten senior docent/onderzoeker Radboud Universiteit Nijmegen Thema s Handhavingsbeleid Concreet zicht

Nadere informatie

Ad a. Algemeen belang Elke handeling met een publieke grondslag wordt geacht genomen of gedaan te zijn in het algemeen belang.

Ad a. Algemeen belang Elke handeling met een publieke grondslag wordt geacht genomen of gedaan te zijn in het algemeen belang. Toelichting Algemene toelichting Inleiding Artikel 7.14 van de Waterwet bevat een algemene regeling die voorziet in de vergoeding van schade als gevolg van de rechtmatige uitoefening van een taak of bevoegdheid

Nadere informatie

Onteigening in crisistijd

Onteigening in crisistijd Onteigening in crisistijd VERENIGING VOOR ONTEIGENINGSRECHT (VVOR) Seminar: het effect van de crisis op grondzaken 12 september 2013 Amersfoort Mr. W.J. (Willem) Bosma, Van der Feltz advocaten 1 Onteigening

Nadere informatie

In cassatie op : ECLI:NL:GHAMS:2013:417, (Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaan Conclusie: ECLI:NL:PHR:2014:1483

In cassatie op : ECLI:NL:GHAMS:2013:417, (Gedeeltelijke) vernietiging en zelf afgedaan Conclusie: ECLI:NL:PHR:2014:1483 ECLI:NL:HR:2014:2652 Instantie Hoge Raad Datum uitspraak 09-09-2014 Datum publicatie 10-09-2014 Zaaknummer 13/01257 Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie In cassatie op

Nadere informatie

Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT

Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT Leidraad voor het nakijken van de toets BESTUURSPROCESRECHT 18 december 2009 (Uit het antwoord moet blijken dat de cursist de stof heeft begrepen en juist heeft toegepast; een enkel ja of nee is niet voldoende)

Nadere informatie

nr. 13/03269, ECLI:NL:HR:2014:3073 Onrechtmatige overheidsdaad. Subsidieaanvraag te laat ingediend door onjuiste

nr. 13/03269, ECLI:NL:HR:2014:3073 Onrechtmatige overheidsdaad. Subsidieaanvraag te laat ingediend door onjuiste JB2014/225 Onrechtmatige overheidsdaad. Subsidieaanvraag te laat ingediend door onjuiste mededelingen Staat. Relativiteit. Causaal verband Wetsbepaling(en): Algemene wet bestuursrecht AWB Artikel 4:27,

Nadere informatie

Feitelijke informatie De Afdeling bestuursrechtspraak heeft samengevat - het beroep gegrond verklaard op de volgende overwegingen.

Feitelijke informatie De Afdeling bestuursrechtspraak heeft samengevat - het beroep gegrond verklaard op de volgende overwegingen. Onderwerp Uitspraak RvS inzake wijzigingsbesluit Duinweg 56 Collegevoorstel Zaaknummer: OLOGMM27 Inleiding Op 30 november 2010 heeft uw college besloten het wijzigingsbesluit Duinweg 56, Drunen vast te

Nadere informatie

Uitspraak /1/A1

Uitspraak /1/A1 pagina 1 van 5 Uitspraak 201506029/1/A1 Datum van uitspraak: woensdag 14 september 2016 Tegen: het college van burgemeester en wethouders van Utrechtse Heuvelrug Proceduresoort: Hoger beroep Rechtsgebied:

Nadere informatie

ECLI:NL:CRVB:2017:2012

ECLI:NL:CRVB:2017:2012 ECLI:NL:CRVB:2017:2012 Instantie Datum uitspraak 06-06-2017 Datum publicatie 12-06-2017 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Centrale Raad van Beroep 16/5652 PW Socialezekerheidsrecht

Nadere informatie

Een onderzoek naar de manier waarop de burgemeester van Valkenswaard is omgegaan met de klachten van een belanghebbende over een besluit.

Een onderzoek naar de manier waarop de burgemeester van Valkenswaard is omgegaan met de klachten van een belanghebbende over een besluit. Rapport Bezwaar of klacht? Een onderzoek naar de manier waarop de burgemeester van Valkenswaard is omgegaan met de klachten van een belanghebbende over een besluit. Oordeel Op basis van het onderzoek vindt

Nadere informatie

tegen de uitspraak van de rechtbank Utrecht van 14 mei 2004 in het geding tussen:

tegen de uitspraak van de rechtbank Utrecht van 14 mei 2004 in het geding tussen: LJN: AT7485, Raad van State, 200405147/1 (Printbare versie) Datum uitspraak: 15-06-2005 Datum publicatie: 15-06-2005 Rechtsgebied: Bestuursrecht overig Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Bij

Nadere informatie

Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RVS:2010:BO9151. Uitspraak. Permanente link: Datum uitspraak Datum publicatie

Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RVS:2010:BO9151. Uitspraak. Permanente link: Datum uitspraak Datum publicatie Zoekresultaat - inzien document ECLI:NL:RVS:2010:BO9151 Permanente link: http://deeplink.rechtspraa Instantie Raad van State Datum uitspraak 29-12-2010 Datum publicatie 29-12-2010 Zaaknummer Rechtsgebieden

Nadere informatie

De waarde van een overeenkomst over ruimtelijke ontwikkeling. prof. mr. Peter van Buuren

De waarde van een overeenkomst over ruimtelijke ontwikkeling. prof. mr. Peter van Buuren De waarde van een overeenkomst over ruimtelijke ontwikkeling prof. mr. Peter van Buuren Voorbeeld bevoegdhedenovereenkomst 1. De gemeente zal bestemmingsplan opstellen dat een planologische basis biedt

Nadere informatie

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster

Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster Honderbezitter aansprakelijk voor schade aangericht door hond aan hondenuitlaatster LJN: BW9368, Rechtbank Amsterdam, 6 juni 2012 2. De feiten 2.1. [A] en [B] wonen tegenover elkaar in [plaats]. [C] woont

Nadere informatie

Bezwaar tegen een beslissing van de gemeente. (versie 01/04/2013)

Bezwaar tegen een beslissing van de gemeente. (versie 01/04/2013) Bezwaar tegen een beslissing van de gemeente (versie 01/04/2013) Stel u vraagt een vergunning aan bij de gemeente en deze wordt geweigerd of uw buren hebben een vergunning gekregen voor het bouwen van

Nadere informatie

Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren. Uw partner in gestapeld wonen!

Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren. Uw partner in gestapeld wonen! Belangenorganisatie voor Appartementseigenaren Uw partner in gestapeld wonen! Verantwoord gebouw onderhoud aansprakelijkheid VvE door mr. K.J. Schuurs Juridische Dienst, VvE Belang Inhoud Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Beslissing op bezwaar

Beslissing op bezwaar Beslissing op bezwaar Kenmerk: 621648/628545 Betreft: vaststelling toezichtskosten 2013 Het Commissariaat voor de Media, gezien zijn besluit van 13 december 2013, kenmerk 617495/619195, waarbij het Commissariaat

Nadere informatie

De gemeente heeft hoger beroep ingesteld. Zo nodig kan bij de Raad van State meteen worden gezegd wat u zelf precies van de aanvraag vindt.

De gemeente heeft hoger beroep ingesteld. Zo nodig kan bij de Raad van State meteen worden gezegd wat u zelf precies van de aanvraag vindt. Raadsvoorstel Inleiding:Ons college heeft op 15 december 2006 op bezwaar besloten een besluit tot bouwvergunning- en vrijstellingverlening te handhaven, voor een carport en veranda op het perceel Laagstraat

Nadere informatie

Nadeelcompensatieverordening Wetterskip Fryslân

Nadeelcompensatieverordening Wetterskip Fryslân Nadeelcompensatieverordening Wetterskip Fryslân Begripsbepalingen Artikel 1 In deze verordening wordt verstaan onder: bestuur: het dagelijks bestuur van Wetterskip Fryslân; schade: schade als bedoeld in

Nadere informatie

CENTRALE RAAD VAN BEROEP U I T S P R A AK

CENTRALE RAAD VAN BEROEP U I T S P R A AK CENTRALE RAAD VAN BEROEP 97/524 WW U I T S P R A AK in het geding tussen: het Landelijk instituut sociale verzekeringen, appellant, en A, wonende te B, gedaagde. I. ONTSTAAN EN LOOP VAN HET GEDING Met

Nadere informatie

Eerste aanleg: ECLI:NL:RBGEL:2015:7684, Bekrachtiging/bevestiging

Eerste aanleg: ECLI:NL:RBGEL:2015:7684, Bekrachtiging/bevestiging ECLI:NL:RVS:2017:313 Instantie Raad van State Datum uitspraak 08-02-2017 Datum publicatie 08-02-2017 Zaaknummer Formele relaties Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie 201600609/1/A1 Eerste

Nadere informatie

6 De taak van de rechter in het burgerlijk geding

6 De taak van de rechter in het burgerlijk geding 6 De taak van de rechter in het burgerlijk geding 1 INLEIDING Over de taak van de rechter in het burgerlijk geding bestaat weinig onenigheid. Het is zijn taak om ambtshalve te beoordelen of het recht op

Nadere informatie

ECLI:NL:RVS:2016:2861

ECLI:NL:RVS:2016:2861 ECLI:NL:RVS:2016:2861 Instantie Raad van State Datum uitspraak 02-11-2016 Datum publicatie 02-11-2016 Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie 201601473/1/A2 Bestuursrecht Hoger

Nadere informatie

uitspraak van de meervoudige kamer van 8 september 2015 in de zaak tussen

uitspraak van de meervoudige kamer van 8 september 2015 in de zaak tussen ECLI:NL:RBMNE:2015:6855 Instantie: Rechtbank Midden-Nederland Datum uitspraak: 08-09-2015 Datum publicatie: 18-09-2015 Zaaknummer: UTR 15/1599 Rechtsgebieden: Bestuursrecht Bijzondere kenmerken: Eerste

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

EelI: Nl: RBOVE:2016: 2665

EelI: Nl: RBOVE:2016: 2665 ge R~tht.$praakl,_......,,_.... ~ '._._, "_"",,_ _,_,,.. _". _,._ _. "..'o....._.,._,_......._..._.... "....." _,.,........_,..,... _~_.,. _.".._.,_..._._...._........ ~w _~!!~~~~I}~~_~~~!~e_t_E~~~!~!t~J)~~~c:!~_~~_~!~~~~_~!:~i~!~.r~9~ÇJ~!"!i~Cl.t.i~.c=.~~~!"!.!Cl

Nadere informatie

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, verweerder, gemachtigden: mrs. C.J. Telting en B.A. Veenendaal.

het college van burgemeester en wethouders van de gemeente Amsterdam, verweerder, gemachtigden: mrs. C.J. Telting en B.A. Veenendaal. Uitspraak RECHTBANK AMSTERDAM Sector bestuursrecht zaaknummer: AWB 11/2308 WWB uitspraak van de meervoudige kamer in de zaak tussen [eiseres], wonende te [woonplaats], eiseres, gemachtigde mr. W.G. Fischer,

Nadere informatie

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit. Openbaar. Voorgeschiedenis

BESLUIT. Nederlandse Mededingingsautoriteit. Openbaar. Voorgeschiedenis Nederlandse Mededingingsautoriteit BESLUIT Nummer 7487 / 32 Betreft zaak: Zaaknr.:7487 / Herzieningsverzoek Hendriks I Voorgeschiedenis 1. Op 19 oktober 2001 heeft de heer Hendriks, namens Stichting Vill

Nadere informatie

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014. Rapportnummer: 2014/004

Rapport. Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014. Rapportnummer: 2014/004 Rapport Rapport betreffende een klacht over de gemeente Wierden. Datum: 22 januari 2014 Rapportnummer: 2014/004 2 De klacht Verzoekers klagen over de manier waarop de gemeente Wierden is omgegaan met hun

Nadere informatie